Bijlage 1. Masterplan binnensport
Tekst van het document
MASTERPLAN BINNENSPORT 2025
Leeswijzer Dit masterplan binnensport start met de samenvatting over de staat van onze binnensport accommodaties en hoe we daar in de toekomst mee om willen gaan . Het masterplan is afgestemd met de Sportraad Meierijstad. In de inleiding gaan we in op het doel van het masterplan en het daarbij behorende participatietraject. Hiervoor maken we een koppeling met de belangrijkste informatiebronnen voor ons sportbeleid: de Sportnota Meierijstad Sportief in Beweging, het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) en het investeringsschema voor de inventaris en de input vanuit de sportverenigingen met betrekking tot kwaliteit, capaciteit en behoefte . Daarna volgen zeven inhoudelijke hoofdstukken waarin we onze visie en missie beschrijven, de bestaande situatie analyseren, een doorkijk geven in de toekomstige situatie, de mogelijkheden voor activiteiten en programmering aangeven, de financiële situatie en de organisatie beschrijven. Tenslotte is i n de bijlagen meer gedetailleerde informatie opgenomen.
Masterplan binnensport 2025
2
Samenvatting In het masterplan is vastgelegd hoe de binnensport in de gemeente Meierijstad toekomstbestendig kan worden gemaakt. Dit masterplan is vooral gericht op behoud (en consolidatie of verbetering van de kwaliteit) van de binnensportvoorzieningen. Het masterplan geeft inzicht in de behoefte aan en de kwaliteit van de accommodaties, de mogelijkheden om de kwaliteit te verbeteren en de daarmee gepaarde kosten bedrijfsmatig mogelijk georganiseerd kan worden . Het masterplan binnensport is een aanzet tot een strategische visie voor alle maatschappelijk vastgoed dat zijn basis vindt in de toekomstvisie van Meierijstad. Deze visie zal in ieder geval een toekomstbestendig beeld geven voor alle accommodaties voor sp onderwijs en cultuur .
en hoe dit zo
ort,
Visie en missie Aan het masterplan liggen de uitgangspunten van de sportnota Meierijstad Sportief in Beweging ten grondslag. In het masterplan zijn tevens enkele aandachtspunten toegelicht. Zo willen we in het belang van de vitaliteit van de verenigingen onderzoeken hoe w e het best onze krachten kunnen bundelen. Voor wat betreft de binnensportvoorzieningen vragen we om instemming over oplossing en voor het capaciteitsprobleem, de vaststelling van priorit eiten en voorrangsregels voor het gebruik , het meerjarig onderhoud, vervanging en verduurzaming van de gebouwen , de inrichting van de accommodaties en een zo bedrijfsmatig mogelijke organisatie van het beheer . Analyse van de huidige situatie De bezetting van de sporthallen doordeweeks overdag in Schijndel en Veghel is goed. , die van sporthal De Streepen in Sint - Oedenrode is te laag. De gemiddelde seizoensbezetting (08:00 - 23:00 uur) van de sporthallen in de avonduren en de weekenden is goed. De sporthallen in Schijndel, Sint - Oedenrode en Veghel kunnen niet aan de vraag in de avond en weekenduren voldoen. De bezettingsgraad van de sportzalen en gymzalen is matig. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat sportzalen en gymzalen niet voldoen aan de afmetingseisen voor het in competitieverband beoefenen van de meeste sporten die ook een veldcompetitie hebben.
In Veghel is het gebruik van meerdere binnensportverenigingen verspreid over meerdere accommodaties en lopen de grootste verenigingen tegen de grenzen van de beschikbare capaciteit aan. Door i nefficiënt gebruik van huurders , waaronder buitensportverenigingen , worden de inroostermogelijkheden voor de binnensportverenigingen beperkt . Door ‘oude rechten’ (verenigingen en andere gebruikers die al jarenlang op hetzelfde tijdstip ingeroosterd zijn) kond en de binnensportaccommodaties niet efficiënt worden verhuurd. De inefficiëntie w erd nog versterkt doordat g eannuleerde gereserveerde uren niet in rekening werden gebracht . Deze problemen zijn gedurende de opstelling van het masterplan opgelost . In Veghel zijn op competitieavonden geen kantinefaciliteiten beschikbaar. Dit gaat ten koste van het sociale contact (en kost leden). Verenigingen die op hoger niveau spelen kunnen hun gasten die vaak van ver komen, na afloop van competitiewedstrijden geen drankje aanbieden.
Masterplan binnensport 2025
3
Toekomst bestendig e situatie Meierijstad beschikt momenteel over 6 sporthallen. Op grond van de huidige landelijk gehanteerde normering van 1 sporthal per 6.250 - 12.500 inwoners zou Meierijstad over 7 sporthallen dienen te beschikken. In de praktijk zien we dat er voor verenigingen en particuliere gebruikers nauwelijks of geen mogelijkheden in de avonduren zijn . In de sporthallen zijn er met uitzondering van zondagavond geen uitbreidingsmogelijkheden voor wedstrijden in de weekenden. In overleg met het voortgezet onderwijs zouden zou op langere termijn bestaande capaciteit omgezet kunne n worden in een sporthal. Voor een goede exploitatie is een op het onderwijs afgestemde locatieplanning noodzakelijk en mogelijk. In het verleden zijn hiervoor enkele kansen gemist. Bij v. een sporthal met nauwelijks onderwijsgebruik als gevolg van de locatie en gymzalen voor het voortgezet onderwijs die idealiter als sporthal waren gebouwd , alsmede gym zalen van scholen die gecombineerd hadden kunnen worden tot sporthal . Te kleine accommodaties leiden tot investeringen in extra sporthallen die kunnen worden voorkomen door nieuwe (onderwijs) accommodaties af te stemmen op de binnensportbehoefte . De analyse van de bevolkingsgroei en –samenstelling laat een lichte stijging (+3%) van het aantal inwoners en een gemiddelde stijging van ruim 12% van het aantal basisschoolleerlingen zien.
Op basis daarvan en de verwachte bevolkingsgroei in de Toekomstvisie Meierijstad mag worden aangenomen dat het gebruik van de binnensport accommodaties zal toenemen. De verwachting is dat dit nog meer leidt tot capaciteitsproblemen en er dus sprake zal zijn van een grotere ruimtebehoefte voor de binnensportverenigingen . Hiervoor zijn al dan niet in overleg met schoolbesturen zowel tijdelijke als structurele oplossing denkbaar. Bij tijdelijke een oplossing kan worden gedacht aan een luchthal, bijv. in Sint - Oedenrode . Bij structurele oplossing en in Veghel kan worden gedacht aan uitbreiding van de gymzalen van het Koning Willem I College en vervanging van de gymzalen van het Fioretti College in een sporthal en sportzaal en in Schijndel aan een accommodatie voor Unieke Sporten op het terrei n van zwembad de Molen Hey. Kwaliteit huidige voorzieningen Voor dit masterplan is de huidige kwaliteit van de accommodaties in beeld gebracht. De algemene beheerkwaliteit in de gemeente Meierijstad kan vastgesteld worden op beeldkwaliteit B (normaal). Op onderdelen wordt deze kwaliteit nu niet helemaal gehaald, di t heeft mede te maken met uitgestelde renovaties.
Sporthal de Bunders in Veghel en gymzaal d’n Hazenpot in Boerdonk en hun inrichting dien en op relatief korte termijn (5 jaren) te worden vervangen , waarbij tevens aanbevolen wordt om het gemis aan een horec aruimte in sporthal de Bunders op te los sen . Op verzoek van de beheerders
de verenigingen is extra aandacht geschonken aan de bereikbaarheid van via het noodnummer voor het geval er ergens iets mis gaat.
Meerjarenonderhoudsplan (mjop) Om een goed kwalitatief en financieel onderhouds beeld te krijgen van de bestaande b inn ensportvoorzieningen is een meerjarenonderhoudsplan (mjop) opgesteld voor een periode van 40 jaren. Aanbevolen wordt hiervoor een voorziening voor groot onderhoud en vervanging in te stellen. Grootschalige r enovaties of nieuwe investeringen als gevolg van
Masterplan binnensport 2025
4
groei, ontwikkeling van de sport of ruimtelijke ontwikkeling worden separaat aan de gemeenteraad voorgelegd. Innovaties Om het energieverbruik te kunnen verminderen worden de accommodaties op natuurlijke vervangingsmomenten (afgeschreven en versleten) verduurzaamd. In renovatie - of vervangingsplannen is volop aandacht voor duurzaamheid. Doel is de ontwikkeling van toekomstbestendige duurzame, milieuvriendelijke en energiezuinige sporta ccommodat ies , zoals in het deelakkoord Duurzame Sportinfrastructuur van het Nationaal Sportakkoord (VWS 2018) is opgenomen. Activiteiten en programma ontwikkeling Een succesvol programma voor binnensportfaciliteiten vereist een doordachte mix van traditionele en opkomende sporten, afgestemd op de behoeften van verschillende doelgroepen. Door variatie aan te bieden, seizoensgebonden activiteiten te plannen en samen t e werken met lokale organisaties, creëer je een levendige en dynamische sportomgeving. Innovatie, toegankelijkheid en gemeenschapsbetrokkenheid zijn sleutels tot het ontwikkelen van een programma dat zowel sportief als sociaal succesvol is. Financi ën De kwalitatieve staat van de binnensportaccommodaties is goed en renovaties resp. vervangingen zijn gepland. Voor sporthal de Bunders in Veghel en gymzaal d’n Hazenpot in Boerdonk is een grootschalige renovatie gepland.
Aanbevolen wordt echter om deze accommodaties niet te renoveren maar zo snel mogelijk te vervangen. D e oudere accommodaties voldoen niet aan de akoestische streefwaarde ter uitvoering van het Arbeidsomstandighedenbesluit . Hier zullen voorzieningen voor moeten worden getroffen om aan de zorgplicht te kunnen vol doen. Het meerjarenvervangingsschema voor de inrichting van de binnensportaccommodaties is gea ctualise erd waarmee een representatief beeld van de vervangingstermijnen is ver kregen. Door de harmonisatie van de binnensporttarieven hebben een aantal verenigingen hun activiteiten kunnen voortzetten en zijn deze verenigingen weer financieel vitaal. Aansluiting bij het Volwassenenfonds Sport en Cultuur kan een aanvullend hulpmiddel zijn om inwoners te stimuleren aan sport deel te nemen . Organisatie Uit een ingesteld extern onderzoek naar de mogelijkheden tot organisatieverbetering blijkt dat de huidige organisatie kwetsbaar is. Aanbevolen wordt om de meest passende variant voor de organisatie van sportbeleid en - uitvoering uit te werken, waarbij de belangrijkste optimaliseringsslagen zo snel mogelijk kunnen worden. O ver de mogelijkheden voor verbetering van de volledige sportorganisatie zal separaat worden gerappo rteerd.
Huurovereenkomsten Op basis van jurisprudentie kan worden opgemaakt dat h et algemeen belang be sluit ex art 25h Mededing ing swet (raad 5 juli 2018 (besluit) onvoldoende is gemotiveerd . Op basis van deze jurisprudentie is een voorstel tot wijziging van art. 25h Mededingingswet ingediend. Dit betekent dat een nieuw algemeen belang besluit moet worden genomen v oor alle koop - , huur - en pachtovereenkomsten van de gemeente. In VSG - verband is regionaal afgesproken om in overleg met de ACM een voorbeeld besluit te redigeren.
Masterplan binnensport 2025
5
Aanbevelingen In het masterplan zijn de volgende
aanbeveling
en opgenomen:
Huidige accommodatie 1. School - en verenigingsgebruik optimaliseren (zoveel mogelijk clusteren in één accommodatie) volgens de algemene inroosteringsregels (zie paragraaf 4.4) 2. Te laat geannuleerde uren factureren (opnemen in de gebruiksregels). 3. Dansverenigingen die lid zijn van de Nederlandse Algemene Danssport Bond in aanmerking laten komen voor het verenigingstarief. 4. Culturele verenigingen opvoeren op de cultuursubsidielijst. Toekomstbestendige accommodatie 1. Nieuwe sportzalen en gymzalen minimaal afstemmen op de afmetingseisen van h et Ha ndboek Sportinfrastructuur en bij voorkeur : a. In de hoofdkernen Schijndel, Sint - Oedenrode en Veghel één sporthal realiseren met de afmeting 48/50x32x9 die verdeeld kan worden in 3 gymzalen, waarin alle denkbare wedstrijden gespeeld kunnen worden . b. Voor de overige nieuwe accommodaties de volgende afmetingen hanteren: Standaard sporthal: 26 x 44,20 x 7 (met tribune op de verdieping) Sportzaal: 26 x 30 x 7 (=2/3 standaard sporthal) Gymzaal: 26 x 15 x 7 (=1/3 standaard sporthal), zodat deze geschikt zijn voor trainingen van binnensporten. 2. Ontbrekende kantinefaciliteiten realiseren bij renovaties en vervanging van sporthallen 3. Optimalisering gebruik van binnensportaccommodaties door zowel sportverenigingen als scholen volgens de algemene inroosteringsregels 4.
Locatieplanning Vooruitlopend op het toekomstige integraal huisvestingsplan voor alle (sociaal - )culturele, onderwijs - en sport accommodaties in Meierijstad wordt voor de k orte termijn aanbevolen het vol g ende te realiseren :: Vervanging van s porthal de Bunders in Veghel en gymzaal d’n Hazepot in Boerdonk E en accommodat ie voor het Centrum Uniek Sporten die tevens geschikt is voor alle binnensporten op het terrein van Zwembad Molen Hey . Een tijdelijke voorziening in Sint - Oedenrode die kan voorzien in de directe behoefte aan extra avond - en weekendcapaciteit. Het aanbrengen van akoestische verbeteringen in de accommodaties die niet voldoen aan het Arbeidsomstandighedenbesluit. Voo r de m iddellange en lange termijn een toekomstbestendig beeld te schetsen voor alle (sociaal - )culturele, onderwijs - en sportaccommodaties in Meierijstad , waarbij in afstemming met de schoolbesturen voor primair en voortgezet onderwijs wordt gezocht naar de meest optimale vorm en spreiding van voorzieningen . Hierbij zal in ieder geval rekening worden gehouden met optimalisering van de situatie in Veghel ( scholen in Veghels Buiten en de vervanging van de gymzalen van het Fioretti College ) en Sint Oedenrode (sporthal de Streepen) . 5. Niet gebruikte tijden factureren tegen het basistarief.
Financiën Op dit moment is het nog niet mogelijk om een goed onderbouwde kostenbegroting op te stellen voor de aanbevelingen uit het masterplan. Na opstelling van een programma van
Masterplan binnensport 2025
6
eisen worden de volgende investeringen ter afweging ingebracht voor de vaststelling van de kadernota en meerjarenbegroting 2027 en verder:
Aanbeveling
Jaar
Investering
Extra kapitaal lasten
Extra exploitatie kosten
Vervanging gymzaal d’n Hazenpot Boerdonk (40 jr)
2030
€ 1.614.375
€ 56.490
€ 0, zit al in begroting
Vervanging sporthal de Bunders Veghel (40 jr)
2030
€ 5.892.075
€ 206.220
€ 0, zit al in begroting
Luchthal Sint jr)
2027
€ 500.000
€ 21.666
Verbetering akoestiek gymzalen (zorgplicht) (20 jr)
2027 2029
€ 525.000
€ 31.500
Deelname aan het Volwassenenfonds Sport en Cultuur
2027 2029
- Oedenrode (30
€ 28.201 €
-
€ 60.000
Verder wordt ter afweging ingebracht de Instelling van een voorziening groot onderhoud en vervanging op basis van het meerjarenvervangingsschema inrichting binnensportaccommodaties in plaats van het jaarlijks beschikbaar stellen van een krediet voor verva ngingsinvesteringen. Organisatie 1. Werk een voorkeursvariant voor de organisatie van sportbeleid en - uitvoering uit naar een concreet plan van aanpak, waarbij de belangrijkste optimaliseringsslagen zo snel mogelijk kunnen worden gemaakt om verdere verbeteringen te kunnen realiseren. 2. Breng het algemeen belang besluit verhuur sportaccommodaties in overeenstemming met het wijzigingsvoorstel art. 25h Mededingingswet.
Masterplan binnensport 2025
7
Inhoud 1
Inleiding ...................................................................................................................................... 10
2
Visie en missie
3
Analyse van de huidige situatie 3.1
.................................................................... 13
Bezetting van binnensportaccommodaties
3.2.1
............................................................................................ 14
Analyse bezettingsgraden
3.3
Gebruikersanalyse
............................................................................................................. 15
3.4
Bewegingsonderwijs
......................................................................................................... 16
3.5
Knelpunten en wensen verenigingen
3.6
Sportkantine
.............................................................................. 17
...................................................................................................................... 18 .................................................................................................... 18
3.6.1
Exploitatieproblemen
3.6.2
Belang en oplossingsmogelijkheden sportkantinefaciliteiten
................................... 20
3.7
Diversen .............................................................................................................................. 21
3.8
Concurrentieanalyse
3.9
Conclusie
3.10
Aanbevelingen
......................................................................................................... 22
........................................................................................................................... 22 ................................................................................................................... 23
Toekomstbestendige situatie 4.1
.................................................................................................... 24
............................................................................................................ 24
Bestaande richtlijnen
4.2
Capaciteit en behoefte
..................................................................................................... 25 ........................................................................................ 25
4.2.1
Demografische ontwikkeling
4.2.2
Sportdeelname
4.2.3
Vaststelling behoefte
4.2.4
Inroostering .................................................................................................................... 28
4.3
Locatieplanning
4.3.1 4.4
5
............................................................................................... 13
Aanbod .................................................................................................................................. 13
3.2
4
............................................................................................................................ 11
.............................................................................................................. 26 .................................................................................................... 27
................................................................................................................ 29
Tijdelijke sportvoorzieningen Accommodaties
....................................................................................... 29
................................................................................................................ 31
4.4.1
Klein onderhoud en schoonmaakonderhoud
4.4.2
Groot onderhoud
............................................................. 34
.......................................................................................................... 34
4.5
Conclusies .......................................................................................................................... 34
4.6
Aanbevelingen
................................................................................................................... 35
Activiteiten en programma ontwikkeling 5.1
Doelgroep segmentatie
................................................................................ 37
........................................................................................................ 37
..................................................................................................................... 38
5.2
Programma’s
5.3
Wat levert werken aan bewegen en sport op?
Masterplan binnensport 2025
.............................................................. 39
8
6
5.4
Meierijstadbeweegt.nl
5.5
Conclusie
..................................................................................... 41
Groot onderhoud accommodaties
6.2
MJOP ................................................................................................................................. 41
6.3
Akoestiek ............................................................................................................................ 42
6.4
Vervangingsinvesteringen inrichting
6.5
Subsidieregelingen
................................................................................ 42
............................................................................................................ 43
.................................................................................................................. 43
6.5.1
SPUK SPORT
6.5.2
BOSA .............................................................................................................................. 44
6.5.3
DUMAVA ........................................................................................................................ 44
6.5.4
Revolverend fonds (via SWS)
6.5.5
Routekaart Verduurzaming Sport
........................................................................................ 45 ................................................................................ 45
6.6
Tarieven ............................................................................................................................. 45
6.7
Financiële toegankelijkheid
6.8
Conclusies .......................................................................................................................... 46
6.9
Aanbevelingen
Organisatie 7.1
8
........................................................................................................................... 40
Financiën .................................................................................................................................... 41 6.1
7
....................................................................................................... 40
............................................................................................. 46
................................................................................................................... 46
................................................................................................................................ 48
Huurcontracten in relatie tot Wet Markt en Overheid
....................................................... 48
7.2
Conclusies .......................................................................................................................... 51
7.3
Aanbevelingen
................................................................................................................... 51
Bijlagen ...................................................................................................................................... 52 8.1
............................................... 52
Overzicht van binnensportaccommodaties in Meierijstad
........................................................................... 53
8.2
Bezetting binnensportaccommodaties
8.3
Meest beoefende binnensporten in door gemeente verhuurde accommodaties
8.4
Demografische cijfers
8.5
Vrije uren ........................................................................................................................... 58
8.6
Overzicht afmetingen binnensportaccommodaties
8.7
Overzicht condities binnensportaccommodaties
8.8
Programma’s Vitaliteitsakkoord
8.9
Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP)
8.10
Meerjarenvervangingsschema
8.11
Subsidieregeling Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DuMaVa)
8.12
Gebruiksvoorwaarden binnensportaccommodaties
Masterplan binnensport 2025
...... 55
....................................................................................................... 56
...................................................... 61 ........................................................... 62
...................................................................................... 64 ......................................................................... 69
......................................................................................... 70 ............................. 71
...................................................... 75
9
1
Inleiding
In Meierijstad geloven we in de kracht van sport. Sport is gezond en draagt bij aan ontwikkeling van mens en maatschappij. Sport verbindt, biedt ontmoetingsmogelijkheden en biedt kansen tot mee (blijven) doen in de samenleving. Sport geeft plezier samen en deze overtuiging zijn in 2018 voor de periode tot 2030 drie ambities vastgelegd in de Sportnota ‘Meierijstad Sportief in Beweging’: - Ambitie 1: Door sport en bewegen staan nog meer inwoners gezonder en hierdoor ook prettiger en actiever in het leven. - Ambitie 2: Vitale sportverenigingen pakken een maatschappelijke rol - Ambitie 3: Er zijn voldoende, kwalitatief goede en betaalbare sportvoorzieningen
alleen. In
In vervolg op de vaststelling van het masterplan buitensport is door de toenmalige Sportraad Meierijstad gevraagd naar een vergelijkbaar plan voor de binnensport. Hiervoor is de huidige situatie geanalyseerd en tevens gekeken of er aansluiting is bij de la ndelijke richtlijnen en of die aansluiten op de praktijk. De richtlijnen stammen namelijk uit de jaren negentig van de vorige eeuw. Verondersteld werd toen dat veranderingen in ons gedrag (o.a. in sportdeelname en sportvoorkeuren), demografische ontwikkeli ngen en sportbeleid ertoe hebben geleid dat de aannames waarop de richtlijnen zijn gestoeld, achterhaald zijn. In de afgelopen maanden zijn de accommodaties geïnspecteerd, de wensen van de verenigingen en de mogelijkheden van kwaliteitsverbetering geïnventariseerd en zijn de daarbij behorende onderhouds - en vervangingskosten voor een lange periode in beeld gebracht . Het masterplan is in samenwerking met deskundige partijen tot stand gekomen waarbij de Adviesraad Sport en Bewegen Meierijstad om advies is gevraagd. De opmerkingen van de Adviesraad en de sportverenigingen zijn verwerkt in het masterplan.
.
Doel Het masterplan is opgesteld om inzicht te geven in de doelstellingen en visie voor de binnensport en beschikbare capaciteit van en behoefte aan accommodaties, de kwaliteit en de mogelijkheden om de kwaliteit te verbeteren en om een beeld te schetsen van de onderhouds - en vervangingskosten over een langere periode. Daarnaast is ook g ekeken naar de locatieplanning en de gemeentelijke organisatie voor de binnensportaccommodaties. Met dit masterplan wordt de basis gelegd voor een duurzame, toekomstbestendige en dus vitale binnensport in de gemeente. Participatie Voor de voorbereiding van dit masterplan binnensport heeft de Adviesraad Sport en Bewegen Meierijstad als klankbord gef ungeerd. Bij de sportverenigingen zijn de knelpunten en wensen geïnventari seerd . Voor de verenigingen is in samenwerking met de S portraad Meierijs tad een informatieavond georganiseerd . Hun opmerkingen en aanb evelingen zijn verwerkt in dit masterplan.
Masterplan binnensport 2025
10
2
Visie en missie
De gemeente Meierijstad heeft enerzijds een wettelijke taak om scholen voor primair voortgezet onderwijs de gelegenheid te bieden om de kerndoelen voor lichamelijke oefening te kunnen behalen. De gemeente biedt hiervoor binnensportvoorzieningen aan die onderhoudt en vervangt en die ook gebruikt kunnen worden door sportverenigingen, particuliere gebruikers en voor evenementen. Om dat voor de toekomst te kunnen garanderen zijn de huidige kwaliteit van de binnensportvoorzieningen in beeld gebracht alsmede op welke wijze blijvend een goede kwaliteit geboden kan worden. Daarbij is tevens gekeken naar de behoefte van de binnen - en buitensportverenigingen en hoe die in de toekomst gegarandeerd kan blijven.
–en zij tevens
Verenigingen vormen de basis voor sportbeoefening . Zij fungeren met name voor kinderen als eerste kenn ismaking met sportbeoefening en vervullen een belangrijke rol in hun verdere sportontwikkeling. Verenigingen worden gestimuleerd om meer samen te werken met elkaar en met andere organisaties in de eigen kern of de gehele gemeente. Het gebruik van de sportaccommodaties moet vraaggericht zijn en waar mogelijk een meerwaarde bieden voor de kern door multifunctionaliteit. De accommodaties moeten een toegevoegde waarde krijgen. Dit masterplan moet voor alle partijen houvast bieden in de toekomst, het plan moet de kaders vastleggen voor toekomstige ontwikkelingen in de sport en de gemeenschap. Meierijstad staa t voor een inclusieve, gezonde en actieve gemeenschap waar sport en beweging toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht leeftijd, achtergrond of fysieke capaciteiten. Het gemeentelijk sportbeleid is gericht op behoud (en consolidatie of verbetering van de kwaliteit) van de binnensportfaciliteiten. Meierijstad stelt geen beleid vast ter specifieke ondersteuning van topsporters. Alle faciliteiten zijn gericht op de breedtesport en recreatieve sporters.
Professionele atleten vinden na een eerste ontwikkeling bij de verenigingen in Meierijstad doorgaans hun weg naar professioneler ingestelde vereniging en en accommodaties zoals FlikFlak in Den Bosch of het landelijke Sportcentrum Papendal. Missie De volgende uitgangspunten vormen de leidraad voor het masterplan: - Meierijstad stelt basisvoorzieningen beschikbaar voor het onderwijs, alsmede sporthallen voor competitieve binnensporten, die zij onderhoudt en wanneer nodig renoveert of vervangt . - D e basisvoorziening voldoet aan de minimale afmetingen en eisen die zijn opgesteld in het kader van het kwaliteit szorgsysteem voor binnensportaccommodaties. Meierijstad is hiervoor aangesloten bij de Sportinfrastructuur , een initiatief van NOC^ N SF, Vereniging Sport en Gemeenten en de sportbonden. - Sporthallen worden tevens voorzien van een sportkantine, tribune en voldoende bergruimte . Over het beheer en de exploitatie van de sportkantine kunnen met verenigingen afspraken worden gemaakt.
Masterplan binnensport 2025
11
-
-
-
In overleg kunnen door de verenigingen zelf extra inrichtingsmaterialen worden aangeschaft die zij voor eigen rekening vervangen en onderhouden; Voor het bepalen van de behoefte van de sportverenigingen ontbreken landelijke richtlijnen of normen zoals voor de buitensport. Evenmin is er landelijke aanbeveling of handreiking voor de inroostering voor het gebruik van binnensportaccommodaties. Meierijst ad stelt daarom eigen regels voor de inroostering vast . D e binnensportvoorzieningen zijn belangrijk voor de leefbaarheid in de (kleine) kernen Inclusiviteit is één van de eisen in alle programma’s voor renovatie of vervanging van accommodaties is . Alle accommodaties worden hierbij ter toetsing voorgelegd aan Stichting Toegankelijk Meierijsta d. Uitgangspunten voor het behoud zijn groot onderhoud en vervanging van bestaande voorzieningen die worden vastgelegd in een meerjarenonderhoudsplan (zie hoofdstuk 4 Vraagstukken voor nieuwe voorzieningen, op basis van vervanging door slijtage, ontwikkelingen in de sport, alsmede de mogelijkheid bieden voor inclusief sporten of groei van sportverenigingen, worden ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.
Masterplan binnensport 2025
. de
).
12
3
Analyse van de huidige situatie
Om de huidige situatie te kunnen analyseren zijn de en de bezetting en de gebruikers daarvan geana na vraag ge d aan naar knelpunten en wensen.
3.1
bestaande faciliteiten geïnventaris eerd lyseerd. Tevens is bij de verenigingen
Aanbod
In de gemeente Meierijstad staan 6 sporthallen (2 in Schijndel , 1 in Sint - Oedenrod e, 2 in Veghel en 1 in Erp), 5 sportzalen (1 in Sint - Oedenrode en 4 in Veghel ) en 19 gymzalen ter beschikking voor onderwijs, sportverenigingen, particuliere gebruikers en evenementen. De sporthalle n zijn te verdelen in 3 zaaldelen e n zijn geschi kt voor alle wedstrijdsporten (dit geldt niet voor de geschakelde zalen van het Fioretti College ). De sportzalen zijn t e verdelen in 2 zaaldelen en de gymz alen omvatten uit 1 zaal. N iet alle accommodaties zijn i n eigendom en beheer van de gemeente Meierijstad (zie bijlage 1) .
3.2
B ezetting van binnensportaccommodaties
Het landelijk e beeld is dat g emeentelijke sporthallen gemiddeld circa 2.000 uur op jaarbasis worden gebruikt, sportzalen circa 1.800 uur en gymzalen circa 1.400 uur. Sporthallen worden voornamelijk voor sportdoeleinden gebruikt, gymzalen voor het bewegingsonderwijs. In de sporthallen vinden overwegend veel traditionele zaalsporten (o.a. volleybal en zaalvoetbal) plaats, terwijl in de sport - en gymzalen veel andersoortige sporten (o.a. vechtsporten), niet traditionele sporten (o.a. dans en yoga) en gymnastiek - /turnsport plaatsvinden. De behoefte aan ruimte in de binnensportaccommodaties verschilt gedurende het jaar. Als gevolg van onder andere de zaalcompetities van ‘veldsporten’ (o.a. hockey en korfbal) en het bewegingsonderwijs dat in zomermaanden (deels) op sportvelden plaatsvindt, is de behoefte in de wintermaanden beduidend hoger. Dit verschil in behoefte is terug te zien in het trapsgewijze verloop in de bezetting van (vooral) de sporthallen. De bezetting van de sporthallen ligt in november, december, januari en februari in veel g evallen ruim vijftien procentpunten hoger dan in de overige maanden. Daarnaast verschilt de behoefte ook gedurende de dag. In de bezetting van (vooral) de sporthallen is een duidelijk golfbeweging waar te nemen. Doordeweeks overdag vindt, tussen 09:00 uur en 15:00 uur, het meeste bewegingsonderwijs plaats.
Doordeweeks zijn de uren tussen 18:00 uur en 22:00 uur het meest populair bij de sportverenigingen. Knelpunten die in de bezetting van de accommodaties bestaan, hebben veelal betrekking op de doordeweekse trainingsuren. De capaciteit op zaterdag en zondag is meestal voldoe nde om naast de niet seizoensgebonden competities ook de zaalcompetities van de ‘veldsporten’ te accommoderen.
-
-
Het gebruiksbeeld in Meierijstad versch ilt niet wezenlijk van het gemiddelde landelijk gebruik. In paragraaf 3.2.1 is de bezetting in beeld gebracht. In bijlage 8.2 is tevens onderscheid gemaakt in sporthallen en overige zalen en in dag - (08.00 - 17.00 uur) en avondge bruik (17.00 23.00 uur).
Masterplan binnensport 2025
13
Van de volgende accommodaties, die niet door de gemeente worden geëxploiteerd, is de bezetting deels onbekend en zijn geen gegevens meegenomen : Sporthal Ter Aa (Erp ), Gymzaal d’n Hazenberg ( Boerdonk ), Gymzaal ’t Span ( Keldonk ), Gymzaal d’n Brak (Mariaheide ), Gymzaal de Brink (Eerde) en Gymzaal ’t Klooster (Zijtaart) . Deze accommodaties worden door de betreffende stichting en geëxploiteerd.
3.2.1
Analyse bezettingsgraden
In de voorgaande paragrafen is telkens gekeken naar het totale jaargebruik van de gemeentelijke sporthallen, sportzalen en gymzalen, waarbij het gebruik gedurende het hele jaar is meegenomen. In deze paragraaf worden de bezettingsgraden geanalyseerd om patronen en verschillen helder in beeld te brengen. De behoefte aan binnensportaccommodaties verschilt gedurende het jaar. Als gevolg van onder andere de zaalcompetities van ‘veldsporten’ die niet gedurende het hele jaar plaatsvinden (zoals hockey), sporten die naast een zaalseizoen ook een veldseizoen hebb (korfbal en handbal) en het bewegingsonderwijs dat in zomermaanden (deels) op sportvelden plaatsvindt, is de behoefte aan ruimte in de binnensportaccommodaties in de wintermaanden beduidend hoger dan buiten de wintermaanden. De gemiddelde seizoensbezetting (08:00 - 23:00 uur) is: sporthallen Schijndel Sint Oedenrode Veghel
82,23% 62,90%
sportzalen en gymzalen 34,72% 27,26%
74,80%
68,08%
Gemiddeld
73,3 1%
43, 35 %
en
In november, december, januari en februari bedraagt de gemiddelde bezettingsgraad van de sporthallen ruim 73 procent (wanneer de feest - en vakantiedagen buiten beschouwing worden gelaten). De veel lagere bezettingsgraden van de sportzalen en gymzalen wordt voornamelijk veroorzaakt door het feit dat sportzalen en gymzalen niet voldoen aan de afmetingseisen voor het in competitieverband beoefenen van de meeste sporten die ook een veldcompetiti e hebben. De hogere bezettingsgraad van de sportzalen en gymzalen in Veghel is te verklaren door de hoge bezettingsgraad van de sportzalen ’t Ven en KWI College in de avonduren (70%). Doordeweek Het gebruik van binnensportaccommodaties verschilt gedurende de dag. Doordeweeks overdag vindt, tussen 08:00 uur en 15:00 uur, het meeste bewegingsonderwijs plaats. Doordeweeks zijn de uren tussen 18:00 uur en 22:00 uur het meest populair bij de sportveren igingen. De piekuren, dat wil zeggen de uren dat de bezetting over het algemeen het hoogst is, van de sporthallen betreffen de uren tussen 18:00 uur en 22:00 uur in de wintermaanden, die van de sportzalen en gymzalen de ochtenduren gedurende het hele jaar (08:00 - 12:00 uur). De bezetting doordeweeks overdag tussen 08:00 uur en 17:00 uur in de sporthallen in Schijndel (82%) en Veghel (7 8%) is goed, terwijl de bezetting in Sint - Oedenrode (19%) sterk achterblijft.
Masterplan binnensport 2025
H et
14
beeld bij de sportzalen en gymzalen nagenoeg hetzelfde: Schijndel (73%), Veghel (87%) en Sint Oedenrode (27%) . De bezetting doordeweeks in de avond (17:00 - 23:00 uur) in de sporthallen in Schijndel (75%), Sint - Oedenrode (8 3%) en Veghel (83%) is goed. Bij de sportzalen en gymzalen is het beeld nagenoeg hetzelfde: Schijndel (23%), Veghel (55%) en Sint - Oedenrode (44%) . De bezettingsgraad van enkele gymzalen in Schijndel en Sint - Oedenrode is lager dan die in Veghel, maar dat wordt grotendeels veroorzaakt door het feit de bezetting van de kleine kernen van Veghel niet in de bezettingscijfers is meegenomen. Anderzijds is er in Veghel meer sprake van medeg eb ruik van gymzalen door basisscholen. Het beeld in Meierijstad komt sterk overeen met cijfers over de tijdsbesteding van Nederlanders aan sport over de dag. De verdeling van sportbeoefening over een gemiddelde weekdag, laat zien dat voor zeven uur ’s morgens en na tien uur ’s avonds weinig men sen aan sport doen. De piek van sportdeelname ligt rond acht uur s ‘avonds; dan wordt bijna 4 procent van alle tijd aan sport besteed. (Bron; Hoekman et al., 2015). Weekend Het meeste weekendgebruik in de sporthallen, zowel op zaterdag als zondag, vindt op zaterdag plaats tussen 09:00 en 22:00 uur en op zondag tussen 09:00 en 22:00 uur (Schijndel en Sint Oedenrode) en 09.00 en 16.00 uur (Veghel).
Sportzalen en gymzalen worden ten opzichte van sporthallen beduidend minder gebruikt in het weekend. Sportzalen en gymzalen voldoen niet aan de afmetingseisen om competities van de zaalsporten (en veldsporten die een zaalcompetitie hebben) te accommoderen. sportzalen en gymzalen worden in het weekend ook niet gebruikt als thuishonk van verenigingen.
3.3
-
De
Gebruikersanalyse
Sporthallen, sportzalen en gymzalen onderscheiden zich van andere (binnen)sportaccommodaties door hun multifunctionaliteit. Door middel van verschillende belijningen van dezelfde sportvloer kan een verscheidenheid aan (zaal)sporten in een sporthal, sportza al en gymzaal beoefend worden. In bijlage 3 zijn d e meest beoefende binnen sport en in d oor d e gemeente verhuurde sporthalle n en sportzalen opgenomen. In dit overzicht is niet het gebruik door voetbalverenigingen opgenomen omdat dit geen structurele huurders zijn. Bij slecht w eer in de wintermaanden maken de voetbalverenigingen ook gebruik van sportha llen en gymzalen. Geconcludeerd kan worden dat het ledental van de meeste sportbonden stabiliseert of zich heeft hersteld, dit in tegenstelling tot de verwachting. Sportzalen en gymzalen worden hoofdzakelijk gebruikt door gymnastiek - /turnverenigingen en vechtsportverenigingen; sporten met een relatief kleine ruimtebehoefte. Gymzalen worden daarnaast veel gebruikt voor niet - traditionele vormen van sport en bewegen zoals verschillende vormen van dans en verdedigingssporten of yoga Een aanzienlijk deel van het sportgebruik van de binnensportaccommodaties is ‘overig gebruik ’. Dit is enerzijds als gevolg van de vele ‘kleine’ gebruikers die in de
Masterplan binnensport 2025
15
binnensportaccommodaties actief zijn, waardoor de desbetreffende sport relatief weinig wordt beoefend. Anderzijds is van een deel van het gebruik niet te herleiden welke sport is beoefend. Dit gebruik staat veelal op naam van een sportieve buitenschoolse opvang, particul ieren en groepen of verenigingen met activiteiten voor specifieke doelgroepen, zoals ouderen of mensen met een beperking. Veranderd gebruik sportaccommodaties Een veranderende leeftijdsopbouw van de bevolking gaat gepaard met een veranderende sportbehoefte en sportdeelname. Dit houdt ook in dat er andere eisen worden gesteld aan de inrichting van en voorzieningen in een sportaccommodatie. Om voldoende te kunnen anticiperen op een veranderende vraag, eisen en gebruik is het van belang dat we onze binnensportaccommodaties flexibel kunnen inzetten. Daarbij zien we ook dat er steeds vaker wordt gevraagd om maatschappelijk gebruik van sportaccommodaties. Voorbeelden v maatschappelijk gebruik zijn, gebruik door buitenschoolse opvang voor sport en spelactiviteiten of activiteiten in het kader het bevorderen van de gezondheid. Een andere verandering die we hier noemen, heeft te maken met de momenten waarop de binnen - sportaccommodaties bezet zijn. De afgelopen jaren is m.n.
in de wintermaanden de vraag naar ruimte tijdens de piekuren gestegen, doordat de traditionele buitensporte hockey en korfbal) in die periode steeds vaker en meer naar binnen zijn gegaan. Toch is de verwachting dat over het algemeen de piek in de avonduren smaller wordt, aldus het Mulier instituut. Zij geven aan dat het de verwachting is dat het aantal mensen dat voor 19.00 uur en na 22.00 uur gebruik maakt van een binnensportaccommodatie l is echter afhankelijk van de ontwikkeling van het aantal leden bij de zaalsporten.
an
n (bijv.
ager wordt. Dit
De uitdaging gaat hem zitten in het komen tot een zo optimaal mogelijke bezetting en spreiding over de dag zodat de piekbelasting beperkt wordt en leegstand zoveel mogelijk wordt voorkomen. Voorbeelden hiervan zijn zalen multifunctioneel inzetten, nieuwe doelgroepen aanboren en ontwikkelingen in de maatschappij. Optimalisering van de bezetting mag anderzijds niet ten koste gaan van schone en veilige sportomgeving. Er dient dus met voldoende gelegenheid voor schoonmaakwerkzaamheden rekening te worden gehoud en.
3.4
B ewegingsonderwijs
Gemeente n hebben de wettelijke verplichting om het bewegingsonderwijs voor het basisonderwijs, het speciaal (voortgezet) onderwijs en het voorgezet onderwijs te faciliteren. Daarbij zijn de afstand tot een accommodatie en het aantal klokuren bewegingsonderwijs leidend voor de bezetting van een sportaccommodatie. Het aantal klokuren waarop de betreffende school aanspraak kan maken is afhankelijk van het aantal groepen en d e maximale afstand tussen school en gymzaal mag hemelsbreed ma x. 1 km zijn. Dat betekent dat ont wikkelingen bij onderwijsinstellingen ook gevolgen k un nen hebben voor het faciliteren van het bewegingsonderwijs en dus het aanbod van binnensportaccommodaties. Enkele ontwikkelingen in Meierijstad zijn: - Sinds het schooljaar 2024 - 2025 is het wettelijk verplicht dat basis scholen ten minste 2 x 45 minuten bewegingsonderwijs per gr oep in hun programma opnemen . In een aantal gevallen, waarbij de afstand naar de gymzaal bijna 1 km is, maken scholen 1 x 1,5 uur gebruik van de gymzaal/sporthal.
Masterplan binnensport 2025
16
-
-
Op basis van de laatste leerlingenprognoses is er op dit moment voldoende gymzaalcapac iteit voor het onderwijs , met uitzondering van gymzaal de Wissel (sbo de Wissel en so HUB Veghel ). Periodiek vind t een doorrekening plaats of we met de bestaande accommodaties kunnen volstaan . Prognoses wijzen nu al uit dat er binnen afzienbare tijd behoefte is aan 2 scholen in nieuwbouwwijk Veghels Buiten. Voor beide scholen wordt rekening gehouden met één gezamenlijke sportzaal (2 gymzalen).
3.5
Knelpunten en wensen
verenigingen
Basketbalvereniging Attacus en volleybalvereniging Skunk hebben bij brief van 25 september 2023 een a antal knelpunten onder de aandacht gebracht met betrekking tot de binnensport accommodaties in Veghel. Zowel Skunk als Attacus zijn twee grote binnensport verenigingen, beiden met 250 - 300 leden. Beide verenigingen spelen met hun vaandelteams op het hoogste (landelijke) amateurniveau. Zij lopen tegen de grenzen aan van beschikbare zaalcapaciteit . Beide verenigingen maken gedurende het gehele jaar (m.u.v. de zomervakantie) gebruik van een groot aantal accommodaties. De versnippering over zoveel verschillende accommodaties wordt door beide verenigingen als hinderlijk ervaren. Analyse van de verhuur l eert dat er een flinke discrepantie bestaat in de effectiviteit van het zaalgebruik. Deze analyse is in het bezit van de gemeente. De grootste knelpunten zijn : 1. Ineffici ënt gebruik Zaalvoetbal organisatie ZVV legt een groot beslag op de sporthallen In Veghel (Bunders en Zwijsen , in totaal 4 avonden). Analyse van het gebruik leert dat zij de sporthallen op deze 4 avonden “slechts” maximaal 3 uur per avond gebruiken waar andere verenigingen op 4,5 uur zitten. V oor 2 sporthallen betekent dit een bezettingsgraad van “slechts” 40%. Een groot aantal van deze 4 geblokkeerde dagen per week worden niet gebruikt en dus ook niet betaald.
Zij blokkeren echter wel het gehele jaar deze 4 avonden. Bovendien bedient deze zaalvoetbal organisatie een groot aantal gelegenheidsteams uit de grote regio (teams uit Den Bosch, Eindhoven en zelfs Roermond). Omdat d it mag niet ten koste gaa n van de lok ale sportverenigingen worden inmiddels ook te laat geannuleerde uren gefactureerd . Met betre kking tot korfbalvereniging SCMH wordt een vergelijkbaar knelpunt ervaren . Zij huren slechts gedurende enkele maanden (november t/m maart) maar blokkeren daarmee wel structurele zaalruimte voor de binnensport verenigingen die gedurende een heel jaar zaalruimte huren. 2. Oude rechten Veel veren igingen, met name in Veghel, zijn in meerdere accommodat ies ingeroosterd. Dit heeft deels te maken met de verdeling van sport hallen over verenigingen maar ook met ‘oude rechten’. Basket balvereniging Attacus wil graag in de sporthal van he t Zwijsen College trainen omdat ze dit ziet als haar thuish al . D e trainingen van Attacus z ijn nu verdeeld over 3 zalen. Volleybalvereniging Skunk loopt m et de competitie wedstrijden vast op de zaterdagochtend in sporthal de Bunders . Zij hebben nu noodge d wongen wedstrijden op dinsdagavond in moeten plan nen . Skunk zou o p zaterdag graag eerder willen starten met
Masterplan binnensport 2025
17
de competitie wedstrijden , maar BC’67 aan nergens anders te kunnen trainen.
traint in de ochtend in
sporthal
de Bunders
en ge eft
3. Geen uitbreidingsmogelijkheden Basketbalvereniging Schijndel geeft aan dat de vraag naar 3x3 basketbal toeneemt waardoor zij ruimte te kort gaa t komen. Voor h ockeyvereniging MHC Sint - Oedenrode zijn er onvoldoende binnensport mogelijkheden in Sint - Oedenrode. Zij heeft geïnformeerd naar de mogelijkheden van aanschaf van een zogenaamde luchthal om te kunnen voorzien in hun behoefte aan extra uren. Een extra accommodatie in Sint - Oedenrode zal door onderbezetting in de dag situatie echter leiden tot grote exploitatietekorten.
3.6
Sportkantine
De sportkantine vormt een essentieel onderdeel van de sportaccommodatie en vervult binnen sportverenigingen meerdere functies van groot belang. Allereerst fungeert de sportkantine als sociaal ontmoetingspunt waar leden, ouders, vrijwilligers en bezoekers s amenkomen. Dit bevordert het verenigingsgevoel, de betrokkenheid en de onderlinge samenhang, wat bijdraagt aan een gezond en duurzaam verenigingsleven. Ook vervult de sportkantine een praktische en functionele rol: sporters en bezoekers kunnen er terecht voor eten en drinken tijdens wedstrijden, trainingen en toernooien. Tot slot heeft de kantine vaak een maatschappelijke functie, doordat zij ruimte biedt voor buurtactiviteiten en sociale ontmoetingen buiten de sport om. Daarnaast kan de sportkantine een belangrijke financiële pijler zijn voor sportverenigingen. De opbrengsten uit consumpties en evenementen kunnen worden ingezet voor de aanschaf van sportmaterialen en het organiseren van activiteiten, waardoor de contribut ie betaalbaar blijft voor alle leden.
3.6.1
Exploitatiep
roblemen
Van de binnensportaccommodaties in Meierijstad beschikt een aantal over sportkantinefaciliteiten . Door meerdere factoren is de laatste jaren een aanzienlijke terugloop van sportkantinebezoek waarneembaar. Voor de commerciële exploitanten betekende dit een substantieel verlies aan inkomsten, hetgeen uiteindelijk heeft geleid tot aan p assing van de h uur prijzen en zelfs tot opzegging van de huurovereenkomst . Schijndel De gemeente Meierijstad heeft het sportcafé in sporthal de Dioscuren verhuurd a an AB Inbev dat het heeft onderverhuurd aan een exploitant. Nu de exploitant heeft aangegeven te willen stoppen met de exploitatie heeft huurder AB Inbev aangegeven de huurovereenkomst op te willen zeggen.
Sint - Oedenrode Om het gebruik van de sportkantine te kunnen blijven garanderen heeft de gemeente Meierijstad in 2020 de inventaris van de sportkantine van sporthal de Streepen overgenomen
Masterplan binnensport 2025
18
en een huurovereenkomst met een nieuwe exploitant gesloten. In deze sportkantine wordt al enkele jaren niet de benodigde omzet gerealiseerd Kleinere kernen en wijken In de kleinere kernen en wijken wordt de functie van sportkantine met de ontmoetings functie van het gemeenschapshuis.
bijna overal
gecombineerd
Veghel Sporthal de Bunders De pachter van sportcafé De Stapperij, verbonden aan sporthal De Bunders, is in 2022 gestopt met zijn horeca - activiteiten. Inmiddels is hem medewerking verleend voor de herontwikkeling naar 12 appartementen en commerciële ruimten. Als alternatief voor de sportkantine zijn medegebruiksafspraken gemaakt met he bestuur van het aangrenzende wijkgebouw De Spil. In hun brief van 25 september 2023 wijzen Skunk en Attacus er op dat zij op een hoog landelijk amateurniveau spelen. Bezoekende teams komen uit heel Nederland. Skunk ervaart in dit verband grote problemen in sporthal de Bunders. Na het wegvallen van De Sta zij nu afhankelijk van wijkgebouw De Spil. Deze situatie is voor Skunk verre van ideaal, omdat: • De Spil ver uit het zicht van de sporthal ligt; tegenstanders kunnen het niet vinden. • Er geen sfeer is in De Spil. • Skunk De Spil bemand met eigen vrijwilligers, bijv. op een thuisspeeldag van 12.00 23.00 uur maar het voor Skunk financieel niets oplevert. • De eindtijd niet ideaal is. Het Heren 1 team van Skunk speelt nationaal en de wedstrijden zijn vaak pas rond 21u30 klaar. De tegenstanders komen vanuit heel Nederland en deze wil men graag gastvrij ontvangen. • Er geen gelegenheid is om eten te serveren vanuit de “kantine ” aan hun leden.
pperij is
–
Badmintonvereniging BC’67 (Veghel) deelt het gemis van een sportkantine. Uitwijken naar De Spil kan niet omdat De Spil op de spelavonden (dinsdag en donderdag) bezet is. Dit leidt tot uitholling van de vereniging (effect is nu al zichtbaar). Met betrekking tot sporthal de Bunders vraagt BC’67 verder aandacht voor: - De afstelling van de verlichting; het uitvallen van de verlichting bij wisselen van contractmoment is zeer hinderlijk. - Toekomst: BC’67 voorziet op dinsdagochtend problemen met de inroostering van senioren (60+, 15% van ledental) door toenemend schoolgebruik.
Masterplan binnensport 2025
19
Sporthal Zwijsen College In samenwerking met OMO, het schoolbestuur van het Zwijsen College, is na sluiting van sporthal De Beemd in combinatie met het nieuwe schoolgebouw een sporthal met sportkantine gerealiseerd. Voor het gebruik van sporthal en sportkantine na schooltijd is me OMO een huurovereenkomst gesloten. De exploitatie van de sportkantine is problematisch verlopen en de overeenkomst met de exploitant is inmiddels beëindigd.
3.6.2
Belang en o
plossingsmogelijkheden
t
sport kantin efaciliteiten
Sportkantine vervult belangrijke functie De sport kantine vormt een essentieel onderdeel van de sportaccommodatie en vervult binnen sportverenigingen meerdere functies van groot belang. Allereerst fungeert de sport kantine als sociaal ontmoetingspunt waar leden, ouders, vrijwilligers en bezoekers samenkomen. Dit bevordert het verenigingsgevoel, de betrokkenheid en de onderlinge samenhang, wat bijdraagt aan een gezond en duurzaam verenigingsleven. Ook vervult de sport kantine een praktische en functionele rol: sporters en bezoekers kunnen er terecht voor eten en drinken tijdens wedstrijden, trainingen en toernooien. Tot slot heeft de kantine vaak een maatschappelijke functie, doordat zij ruimte biedt voor buurtactivitei sociale ontmoetingen buiten de sport om. Daarnaast kan de sportkantine een belangrijke financiële pijler zijn voor sportverenigingen. De opbrengsten uit consumpties en evenementen kunnen worden ingezet voor de aanschaf van sportmaterialen en het organiseren van activiteiten, waardoor de contribut blijft voor alle leden.
ten en
ie betaalbaar
Beheer door sportverenigingen Bij afwezigheid van een commerciële exploitant kunne n in overleg met de hoofdgebruikers afspraken worden gemaakt over het gebruik v en het beheer v an de sportkantine . Onder de voorwaarde dat de sportkantinebeheerder aan alle wettelijke vereisten voldoet en zijn sportkantine overeenkomstig b eheerd , kan een gebruikstoestemming om niet worden verleend waarbij : - de aanwezige inrichting voor eigen risico (incl. vervanging ) in gebruik word t gegeven of - de sportkantine voor eigen rekening voor het hoogst nodige wordt ingericht (incl. vervanging) en beheer d . Tevens dient de geraamde huuropbrengst van de commerciële exploitant te worden afgeboekt . Veghel - de Bunders Voor het gemis aan sport kantine faciliteiten in sporthal de Bunders is in overleg met de verenigi ngen naar tijdelijke oplossingsmogelijkheden gezocht. De meest reële oplossing is het aanpassen en in gebruik nemen van kleedlokaal 6 . In de bijlage een overzicht tekening van mogelijk e aanpassingen.
Masterplan binnensport 2025
20
Aan de verenigingen is aangegeven dat hiervoor een tweetal vergunningen nodig zijn, te weten: • Omgevingsvergunning bouwen, oa met het oog op de vluchtwegen, inclusief wijziging van de gebruiksvergunning. • Alcoholwetvergunning als er alcohol geschonken wordt of een Exploitatievergunning als er geen alcohol geschonken wordt. Omdat het bovenstaande enige tijd zal vergen is de verenigingen geadviseerd om tot de start van de bouw van de appartementen (maart 2026?) gebruik te maken van de voor m alige Stapperij .
3.7
Diversen
Veren igingstarief Dansvereniging Sunrise (Sint - Oedenrode) geeft aan niet in aan merking te komen voor het verenigingstarief v oor de zaalhuur omdat da nsen niet onder sport valt en Sunrise niet is aangesloten bij een bij NOC *NSF aangesloten sportbond . Sunrise hu urt de zaal Mariëndael wat onder cultuur valt. D e dansvereniging heeft een speciale ondervloer, bar en spiegels nodig voor de trainingen waardoor ze niet eenvoudig kunnen verplaatsen naar een sporthal. Opmerk elijk is dat aan Carnavalsverenigingen verbonden m ajorettes en dansmariekes niet op de subsidielijst van cultuur maar op de sportsubsidielijst staan .
Masterplan binnensport 2025
21
Centrum voor Uniek Sporten Voor h et Centrum voor Uniek Sporten in Schijndel is op dit moment geen geschikte locatie beschikbaar bij natte of koude weersomstandigheden. Recentelijk is onderzocht of hiervoor een blaashal ingezet zou kunnen worden v oor de voormalige geasfalteerde handbalvelden. Om planologische redenen is geadviseerd om uit te zien naar een alternatieve locatie. Op dit moment wordt in samenwerking met een stichting in oprichting onderzocht of voor dit Centrum een vaste voorziening kan worden gerealiseerd op het terrein van zwembad de Molen Hey. Vitaliteit verenigingen Tot op heden he bben we geen signalen ontvangen Verdere inzichten zijn wellicht te halen uit de Sportclub apk voor de vereniging en in Meierijsta d .
3.8
van clubs die het moeilijk hebben. die binnenkort beschikbaar komt
Concurrentieanalyse
Een groot aanta l inwoners kiest voor individueel sporten. Ook in 2023 is individueel binnen fitness de meest beoefende sport in Nederland . De sport had in 2023 zo’n 271.000 extra sporters ten opzichte van 2022, daarmee is deze sport in 2023 ook de grootste groeier . In Meierijstad worden door een groot aantal ondernemers (±45) diverse vormen van fitness aangeboden. Onbekend is hoeveel inwoners hier gebruik van maken.
3.9
C onclus ie
1. De bezetting van de sporthallen doordeweeks overdag in Schijndel en Veghel is goed. De bezetting van sporthal De Streepen doordeweeks overdag is te laag. 2. De gemiddelde seizoensbezetting (08:00 - 23:00 uur) van d e sporthallen in de avonduren en de weekenden is goed. 3. De veel lagere bezettingsgraden van de sportzalen en gymzalen in de avonduren wordt onder andere veroorzaakt door het feit dat sportzalen en gymzalen niet voldoen aan de afmetingseisen voor het in competitieverband beoefenen van de meeste sporten die ook een veldcompetitie hebben . 4. Voor verenigingen en particuliere gebruikers zijn er onvoldoende mogelijkheden in de avonduren. In de sporthallen zijn er met uitzondering van zondagavond geen uitbreidingsmogelijkheden voor wedstrijden in de weekenden. Meerdere verenigingen wijken noodged wongen uit naar accommodaties in omliggende gemeenten. 5. Een extra accommodatie in Sint - Oedenrode is door onderbezetting in de dag situatie niet exploiteerbaar. Onderzocht dient te worden hoe in de extra behoefte kan worden voorzien.. 6. BC Attacus en VC Skunk zijn in Veghel verspreid over meerdere accom modaties en lopen de grenzen van de beschikbare capaciteit aan . 7. Inef ficiënt gebruik van huurders alsmede buitens portverenigingen beperken d e inrooster mogelijkheden voor de binnensportverenigingen. 8. Sportkantines: a.
Belangrijk voor het functioneren van binnensportverenigingen. b. Commerciële exploitatie niet of nauwlelijks interessant c. In Veghel zijn op competitieavonden geen kantinefaciliteiten beschikbaar.
Masterplan binnensport 2025
22
9. Voor het Centrum voor Uniek Sporten in Schijndel is nog geen geschikte binnensportaccommodatie beschikbaar in geval van koude en natte weersomstandigheden. 10. Dansve reniging Sunrise komt niet in aanmerking voor h et verenigingstarief. verenigingstarief zou wel van toepassing kunnen zijn als Sunrise lid wordt van de Nederlandse Algemene Danssport Bond, omdat die op de ledenlijst van NOC*NSF staat 11. Culturele verenigingen staan op de sportsubsidielijst.
Het .
3.10 Aanbevelingen 1. School - en verenigingsgebruik optimaliseren (zoveel mogelijk clusteren in één accommodatie) volgens de algemene inroosteringsregels (zie paragraaf 4. 2.4) 2. Onderzoeken hoe in de extra behoefte in avonduren en weekenden kan worden voorzien. 3. Het factureren van t e laat geannuleerde uren opnemen in de gebruiksregels en de huurovereenkomsten (zie bijlage 14) en annuleringen blijven monitoren 4. Sportkantines: a. S p orthallen voorzien van kantinefaciliteiten b. Bij het ontbreken van commerciële belangstelling sportkantine laten beh eren door sport verenigingen onder voorwaarde dat voldaan wordt aan alle wettelijke vereisten . c. Tijdelijke kantinefaciliteiten realiseren in kleedlokaal 6 van sporthal de Bunders. 5. Onderzoeken of het Centrum voor Uniek Sporten kan worden gerealiseerd bij zwembad de Molen Hey. 6. Dansvereniging en die lid zijn van de Nederlandse Algemene Danssport Bond in aanmerking laten komen voor het verenigingstarief. 7. Culturele verenigingen opvoeren op de cultuur subsidielijst.
Masterplan binnensport 2025
23
4
T oekomstbestendige situatie
De planning van binnensportaccommodaties, het afstemmen van aanbod en behoefte, is gecompliceerder dan de planning van de meeste typen buitensportaccommodaties. Buitensportaccommodaties zijn veelal monofunctioneel en worden meestal door slechts één verenig ing gebruikt. Sporthallen, sportzalen en gymzalen zijn multifunctioneel en worden door een veelvoud van partijen gebruikt. Deze partijen (verenigingen) zijn in die zin ook elkaars concurrenten om dezelfde accommodaties (en zaaltijden). Een bijkomend aspect is dat bij buitensportaccommodaties doorgaans seizoen - /jaartarieven worden gehanteerd, terwijl bij binnensportaccommodaties een flexibel exploitatiemodel de norm is (gebruikers betalen per uur). Als gevolg ontstaat bij binnensportaccom modaties goed zicht op leegstand, en wordt daarmee de vraag opgeroepen hoe deze uren ook kunnen worden opgevuld. Dit zicht ontbreekt bij de buitensportaccommodaties en hiermee ook vaak de discussie tot optimalisatie van het gebruik van de velden. Een deel van de gebruikers van de binnensportaccommodaties heeft geen constante behoefte gedurende het seizoen, wat de planning compliceert. De behoefte aan zaalruimte vanuit de georganiseerde sport in de wintermaanden is beduidend hoger dan buiten de wint ermaanden. Dit komt onder andere door de instroom van de ‘veldsporten’.