Bijlage 1. Masterplan binnensport

Verder komen in de zaalsport vaker verschillende sportverbanden voor en zij n er i nformele of recreatieve sportgroepen, zoals een vriendenclub die eens in de zoveel tijd in een zaal bad mintont of volleybalt .

4.1

Bestaande richtlijnen

De bestaande richtlijnen die worden benut om de behoefte aan sportaccommodaties voor de zaalsport te bepalen, betreffen de draagvlakcijfers uit de Planologische Kengetallen en voorschriften van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en NOC*NSF. Als draagvlak voor een sporthal moet volgens de Planologische Kengetallen 15.000 tot 20.000 inwoners worden aangehouden; voor een sportzaal 10.000 tot 12.500 inwoners. De VNG adviseert gemeenten dat voor de bouw en exploitatie van een sporthal en sportzaal een behoefte moet bestaan van minimaal 1.600 uur op jaarbasis; NOC*NSF hanteert een richtlijn van minimaal 1.400 uur sportgebruik per jaar in een sporthal en sportzaal. De richtlijnen stammen uit de jaren negentig van de vorige eeuw. De draagvlakcijfers van de Planologische Kengetallen zijn destijds gebaseerd op onderzoek naar onder andere de sportdeelname, sportvoorkeuren, demografische samenstelling en het aanbod aan andersoortige (binnen)sportaccommodaties. De veronderstellingen waarop de draagvlakken zijn gebaseerd, zijn niet meer te achterhalen. Hierdoor is bijvoorbeeld niet te bepalen wat de invloed is van de toegenomen sportdeelname op het aanbevolen draagvlak van sporthallen. De grondslag van de NOC*NSF - en VNG - richtlijnen ligt in de exploitatie; het minimale gebruik dat nodig is om een ‘voldoende’ exploitatieprestatie te behalen.

Verdere onderbouwing van de richtlijnen is niet meer te achterhalen, waardoor het niet mogelijk is te bepalen in hoeverre aannames achter de richtlijnen aansluiten op de huidige situatie. Bron: © Mulier Instituut, Utrecht, Binnensportaccommodaties in Nederland, december 2020

Masterplan binnensport 2025

24

Op basis van de resultaten stelt het Mulier Instituut een herijking voor van de draagvlakcijfers uit de Planologische Kengetallen. Sporthallen gelegen in een stedelijke context dienen een draagvlak te hebben van 10.000 tot 17.500 inwoners; sporthallen in een minder stedelijke context 6.250 tot 12.500 inwoners. Empirische cijfers tonen aan dat bij deze draagvlakken een goede bezetting van de sporthallen kan worden gerealiseerd. Sportzalen kunnen in een specifieke behoefte aan sportruimte voorzien, zowel vanu it de sport en het onderwijs. Dit is echter dusdanig lokaal afhankelijk dat geen landelijke richtlijn voor het gewenste draagvlak van toepassing kan zijn. In de praktijk blijkt het gewenste minimale gebruik van NOC*NSF - richtlijn te ambitieus; deze richtlij n kan hooguit leidend zijn bij een accommodatie die uitsluitend is (wordt) gerealiseerd voor de sport. Bovenstaande herijking van de draagvlakcijfers dient als richtlijn te worden gebruikt om een indruk te krijgen van het benodigd aantal sporthallen. Uit het Mulier rapport volgen voldoende aanleidingen om te constateren dat de planning van binnensportaccomm odaties, meer dan van buitensportaccommodaties, lokaal maatwerk vergt. Bij de besluitvorming over het aanbod voor de zaalsport dienen uitgebreidere analyses te worden uitgevoerd, zodat eventuele aanpassingen op een gefundeerde en onderbouwde wijze plaatsvi nden.

Mulier concludeert dat er een verfijning van de richtlijnen dient te worden onderzocht door een koppeling te maken met lokale ledencijfers en teamaantallen. Zodoende kan beter inzichtelijk worden gemaakt waar de behoefte vandaan komt (bv. georganiseerd en ongeorganiseerd), maar ook in welke mate sprake is van een latente behoefte. Dit kan leiden tot het toespitsen van de bandbreedtes, en potentieel tot een intelligentere richtlijn waarmee een accuratere inschatting van de behoefte kan worden gemaakt. Meierijstad heeft op dit moment de beschikking over 6 sporthallen (zie bijlage 8.1).Volgens d e Planologische Kengetallen zou Meierijstad , met 85.000 inwoners op een schaal van 6.250 tot 12.500 inwoners in een minder stedelijke context , de beschikking moeten hebben over 7 sporthallen . O m de behoefte voor Meierijstad vast te kunnen stellen maken we in dit hoo fdstuk een koppeling met de lokale ledencijfers en teamaantallen .

4.2

Capaciteit

en behoefte

4.2.1

Demografische ontwikkeling

Bepalend voor de demografische ontwikkeling van Meierijstad is het woningbouwprogramma waarop vervolgens de leerling prognose voor het primair onderwijs wordt gebaseerd. In bijlage 4 is het woningbouwprogramma voor de periode 2022 weergegeven .

- 2032

De leerlingenprognose van onderzoeksbureau Pronexus voor het aantal basisschoolleerlingen in de gemeente Meierijstad gaat uit van een groei van 12,87%. In de regio Schijndel verwacht Pronexus een groei van 9,51%, in Sint - Oedenrode van 13,63% en in Veghel v an 14,56%. Om de capaciteitsbehoefte voor binnensportvereniging te kunnen berekenen zijn geen normen beschikbaar zoals voor de buitensport. In tegenstelling tot de buitensport werd een verminderde belangstelling verwacht voor de traditionele binnensporten. Empirische cijfers tonen aan dat daar op dit moment geen sprake van is (zie bijlage 4 ). De afgelopen jaren he bben geleerd dat de interesse voor bepaalde sporten wordt beïnvloed door topsport prestaties, zeker voor wat betreft de

Masterplan binnensport 2025

25

ontwikkeling van het aantal leden bij de zaalsporten. Veiligheids halve gaan we daarom ook voor de binnensport uit van de groei/krimp percentages van de basisscholen in het voedingsgebied. Het is het meest waarschijnlijk dat deze groep het grootste effect gaat hebben op het aantal leden van de binnensportverenigingen in de gemeente.

4.2.2

Sportdeelname

Landelijke ontwikkelingen In het onderzoek “Zo sport Nederland” concludeert NOC*NSF dat de binnensport in 2022 en 2023 veel sporters heeft teruggekregen. Nadat er in 2020 en 2021 ongeveer 2 miljoen sporters minder binnensporters waren dan in het pre - coron a jaar 2019, waren dat er in 2023 maar 400.000 minder. In 2023 zijn er zowel meer jeugdige als volwassen binnensporters dan in de drie voorgaande jaren.

Afbeelding

: Bron ‘ Zo sport Nederland

. NOC*NSF 2023

’

In bijlage 4 geeft de tabel van NOC*NSF een overzicht van het ledenaantal van sportbonden van binnensporten van 2018, 2022 en 2023. Kanttekening hierbij is dat de met een *gemarkeerde sporten zowel onder de categorie binnen - als buitensport vallen. Ook h ier valt op dat het aantal leden van de binnensportbonden langzaam terugkom t op het oude niveau van voor de coronapandemi e. G ebruikers binnensport accommodaties Meierijstad Meierijstad maakt nog geen gebruik van de mogelijkheden die NOC *NSF biedt voor een exact overzicht van bij sportbonden geregistreerde sporters (KISS) . In 2025 is opdracht verstrekt voor sportdeelname index (SDI “zo sport Meierijsta d”). Met deze data kan gerichter beleidsmatig worden gestuurd op sporten en bewegen in de gemeente. Vooruitl opend daarop is a an de gebruikers van de binnensportaccommodaties gevraagd naar het ver loop van hun ledental in de periode 2017 - 2024. Ondanks dat niet alle verenigingen hebben gereageerd kan uit onderstaande afbeelding – na correctie van de verenigingen die niet alle jar en hebben opgegeven – worden opgemaa kt dat het ledental van de verenigingen na een dip in de Coro najaren weer opkrabbelt naar het pré - Corona niveau . In bijlage 4 is het verloop van het ledental weergegeven.

Masterplan binnensport 2025

26

Van groepen die niet bij een sportbond gegevens beschikbaar.

4.2.3

zijn aangesloten en

individuele gebruikers

zijn geen

V aststel ling behoefte

Voor de bereke ning van de behoefte aan binnensportaccommodaties zijn g een landelijke richtlijnen vastgesteld zoals dat wel het geval is voor de buitens port . Bij afwezigheid van norme n is de behoefte vastgesteld o p basis van inventarisaties voor het gebruik door scholen en sportverenigingen, alsmede grote particuliere gebruikers . Hierbij is ook rekening gehouden met ge analyse erde knelpunten . Vervolgen is d e vastgesteld e behoefte vergeleken met de beschikbare capaciteit. Voor een toekomstbestendige situatie is het bel a ngrijk dat een zo efficiënt mogelijke spreiding van accommodaties op langere termijn wordt nagestreefd . In p aragraaf 3.4 is vastgesteld dat e r op dit moment voldoende binnensporta ccom m odatie beschikbaar is om te kunnen voorzien in de behoefte van het bewegingsonderwijs. Op korte termijn wordt uitgegaan van extra capaciteit voor de wijk Veghels Buiten. Om te bepalen of er voldoende ruimte beschikbaar is voor sportverenigingen is in onderstaande tabellen de nog beschi kbare ruimte in sporthallen (3 zaaldelen) en sportzale n (2 zaaldelen) in beeld gebracht. Knelpunten zijn er op de doordeweekse trainingsuren en op zaterdag en zondag om naast de niet seizoensgebonden competities ook de zaalcompetities van de ‘veldsporten’ te accommoderen. Dit wordt nog vers terkt door het incidente le weekendgebruik in de wintermaanden.

Onderstaande overzichten geven een beeld van de nog beschikbare ruimte in de sport hallen en sportzalen. Algemeen kan worden geconcludeerd dat er voor verenigingen en particuliere ge bruikers nauwelijks mogelijkheden in de avonduren en in de weekenden zijn. In de sporthallen zijn er met uitzondering van zondagavond geen uitbreidings mogelijkheden voor wedstr ijden in de weekenden . Een overzicht van nog vrije uren is opgenomen in bijlage 5. Voor de sportverenigingen zijn er nog nauwelijks mogelijkheden : -

Sint - Oedenrode : in de avondure n geen m og elijkheden voor uitbreiding. Overdag zijn er nog wel mogelijkheden. S chi jndel : overdag en in de avonduren geen mogelijkheden voor uitbreiding. Veghel : in de spor thallen de Bunders en Zwijsen College zijn v oor de sportverenigingen in de avonduren geen mogelijkheden voor uitbreiding. In sport zaal ’t Ven zijn in de avonduren van donderdag tot en met z ater dag , alsmede zondag de gehele dag nog wel mogelijkheden.

In het overzicht is niet het gebruik buiten Meierijstad opgenomen. Als gevolg van capaciteitsgebrek in Meierijstad wijken e nkele verenigingen noodgedwongen uit naar accommodaties in omliggende gemeenten (Boxtel/Liempde en Laarbeek (korfbal) en Best en Son en Breugel (hockey). Met het oog op de toekomstvisie Meierijstad mag worden aangenomen dat de verwachte bevolkingsgroei zal leiden tot een groter capaciteitstekort in de binnensport.

Masterplan binnensport 2025

27

4.2.4

In roostering

De binnensportaccommodaties worden gebruikt voor onderwijs , sportverenigingen , particulier gebruik en e venementen . De vraag naar binnensportruimte is zo groot dat niet iedere en op de gewenste dag en tijd ingeroosterd kan worden. Daarbij is sprake van enkele essen tiële feiten . Ten eerste zijn alle accommodaties gesticht voor onderwijsgebruik en is de gemeentelijke huisvestingstaak voor bewegingsonderwijs wett elijk vastgelegd. Ten tweede zijn niet alle accommodaties van de gemeente. Voor die accommodaties zijn afspraken gemaakt met de sch oolbesturen over dag - en avondgebruik . E xtra complicerend is het dat niet alleen de traditionele binnensportverenigingen ingeroosterd w illen wor den voor trainingen, wedstrijden en toernooien, maar dat ook buitensportverenigingen als hockey en korfbal een binnensport programma hebben. Een bijzondere positie voor w a t betreft de individuele spelers neemt het zaalvoetbal in . Waar andere verenigingen dan de veldvoetbalvereni gingen een competitie spelen met veelal spelers die ook lid zijn van en actief zijn bij , zijn veel zaalvoetballers geen lid van een veldvoetbalvereniging . Tenslotte is de vraag of er ook sprake kan zijn van ‘verworven’ rechten voor vereniging en die al jaren op dezelfde momenten gebruik maken van de(zelfde) accommoda ties.

Om te voldoen aan de gemeentelijke verplichtingen en recht te doen aan de belangen van de trad itionele binnensportverenigingen wordt de volgende in roosteringsvolgorde gehanteerd Algemeen: 1. Sporthallen worden in eerste instantie ingeroosterd voor grote structurele gebruikers 2. Sportzalen worden in eerste instantie ingeroosterd voor grote structurele gebruikers waarvoor gee n ruimte is in sporthallen. 3. Kleine structurele en in cidentele gebruikers worden in eerste instantie in gymzalen ingeroosterd .

:

.

Specifiek: 1. In de dag situatie gaat o nderwijs altijd voor. Dit is in nagenoeg al tijd tijdens schooltijden. Onderwijsg ebruik na schooltijden moet afgestemd worden met Team Verhuur Binnensport. 2. Binnensportverenigingen gaan voor buitensportverenigingen of verenigingen met de combinatie van buiten/binnensport (bijv. korfbal en hockey). 3. Voor de resterende tijden kunnen andere huurders ingeroosterd worden. 4. Evenementen in sporthallen/gymzalen zijn mogelijk, maar alleen in afstemming met de reeds ingeroosterde school en/of vereniging en met inachtneming van te stellen voorwaarden (bijv. max. aantal bezoekers/bescherming vloer). 5. Prioritering voor inroostering in volgorde van a tot en met z: a . Wedstrijden georganiseerd door de betreffende sportbond (competitie, beker, internationaal). Door de betreffende sportbond ingelaste wedstrijden voor teams in hogere klassen hebben voorrang op wedstrijden of trainingen van andere verenigingen. Dit offer zullen verenigingen voor elkaar moeten brengen. b . Trainingen. c . Oefenwedstrijden d . Toernooien en evenementen.

Masterplan binnensport 2025

28

4.3

Locatieplanning

Zoals hiervoor is opgemerkt ligt de grondslag van de NOC*NSF - en VNG - richtlijnen in de exploitatie; het minimale gebruik dat nodig is om een ‘voldoende’ exploitatieprestatie te behalen. Bedoeld wordt dat er gedurende de gehele openingstijden voldoende bezetting is. Als we dat projecteren op Meierijstad zien we dat dit niet voor al onze sporthallen op gaat. Waar de sporthallen in Schijndel gesitueerd zijn op locaties met veel scholen in de directe nabijheid en het onderwijsgebruik is overgezet naar de gemeen te (Schijndel) heeft dat bij de locatieplanning voor sporthal De Streepen in Sint - Oedenrode klaarblijkelijk onvoldoende aandacht gekregen. Het gevolg is een grote leegstand overdag. Kijken we naar de mogelijkheden voor multifunctioneel gebruik (onderwijs en sport) dan zien we dat er met betrekking tot de 5 gymzalen van het Fioretti College ook kansen zijn gemist om een veel effectievere en efficiëntere voorziening te realiseren. Bij uitvoering als een sporthal zouden er in deze accommodatie veel meer mogelijkheden voor de binnensportverenigingen zijn ontstaan. Hetzelfde geldt voor de sportzalen en gymzalen met een te geringe hoogte en/of te kleine uitloopstroken.

4.3.1

Tijdelijke sportvoorzieningen

Tijdelijke sportvoorzieningen (bv. lucht - of blaashallen) spelen landelijk een steeds grotere rol in het accommoderen van de (tijdelijke) behoefte aan zaalruimte van verenigingen. In de aanloop naar een integraal huisvestingsplan voor alle accommodaties zouden tijdelijke voorzieningen een oplossing kunnen bieden om te voorzien in de behoefte aan zaalruimte van verenigingen. Feit is echter wel dat deze zonder dagbezetting (onderwijs) niet efficiënt kunnen worden geëxploiteerd. De kosten van e en luchthal in de afmetingen l58 x b46,5 x h10,5 meter (2 sportvelden) worden geraamd op €289.000, - excl. btw (prijspeil april 2023). Deze raming is inclusief onderdelen en montage. Een luchthal wordt klant specifiek op maat gemaakt en kan binnen 3 maanden geleverd worden. Bodem/ankertest Om windvast te zijn worden l uchthallen stevig verankerd. D e vereiste lengte en dikte van de ankers wordt bepaald aan de hand van een grond (anker) test . Ten grondslag hieraan liggen krachtberekeningen in combinatie met de variabelen van het specifieke windgebied en eventueel een aanvullend bodemonderzoek,. U itgegaan wordt van 2 meter standaard verankering door middel van draaiankers. De draaiankers zijn stabiel en vervormen zelden, hebben een zeer lange levensduur en vragen weinig ruimte in de grasmat/kunstgrasmat.

Na de bodem/ankertest zal duidelijk worden of de standaard aangeboden verankering volstaat of verlengd moet worden. De hiertoe noodzakelijke maatregelen kunnen leid en tot meerkosten voor de opdrachtgever. Sportvloer Een geschikte sportvloer voor een luchthal is een 13mm Uv - bestendige modulaire vloertegel (45 x 45 cm) voor indoor en outdoor gebruik die in 18 kleuren

Masterplan binnensport 2025

29

verkrijgbaar is. Deze high - tech sportvloer is speciaal ontwikkeld voor topsport en is bestand tegen extreme belastingen en eenvoudig te (de)monteren. De kosten van een dergelijke sportvloer in de afmetingen l56,5 x b45 meter worden geraamd op € 125.000, - excl. btw (prijspeil april 2023). Deze raming is inclusief montage en belijning en kan binnen 3 maanden geleverd worden. Kapitaallaste n De kapitaallasten voor de luchthal en sportvloer (€289.00+ € 125.000 =€414.000 excl. btw , standaard verankering, afschrijving 20 jaar, rente 1%) ) geraamd op minimaal € 24.840 per jaar excl. btw en € 26,667 incl. btw. Exploitatiekosten Naast de kapitaa lla sten worden d e jaarlijkse exploitatiekosten - montage en demontage: € 3.500 - opslag: € 5.500 - energie: € 9.306 - service en onderhoud: € 2.500 - verzekering en belasting: € 2.500 € 23.30 0 Btw 21% € 4.894 Totaal incl. btw € 28.201

excl. btw geraamd

op:

Montage en demontage Luchthallen kunnen permanent worden geplaatst maar worden doorgaans alleen in de winterperiode gebruikt. De leverancier zal jaarlijks aanwezig zijn om de op - en afbouw met supervisors te begeleiden. Doorgaans kan de op - en afbouw in een halve dag met hulp van vrijwilligers plaat svinden. De jaarlijkse kosten voor de op - en afbouw bedragen ca. €3.500, - excl. btw. Opslag Voor de opslag van de luchthal zijn er meerdere mogelijkheden . Het is mogelijk om de materialen geheel op te slaan bij de leverancier. Het voordeel hiervan is volledig e ontzorg ing en dat de materialen op de dag van op - en afbouw worden aangeleverd en afgevoerd. De jaarlijkse kosten hiervoor bedragen ca. €5.500, - excl. btw. Service en continuïteit De jaarlijkse kosten van deskundige service en onderhoud (storingsdienst 24 uur per dag, 7 dagen in de week bereikbaar en beschikbaar ) worden geraamd op €2.500, - excl. btw. Energie De luchthal wordt overeind gehouden en tevens verwarmd door middel van met gas verwarmde lucht. De energie kosten van een luchthal met 1 veld (sporthal maat) werden in 2023 geraamd op € 9.306 excl. btw. In onderstaand voorbeeld zijn daarbij de volgende uitgangspunten gehanteerd:

Masterplan binnensport 2025

30

Type: Lengte: Breedte: Hoogte: Oppervlakte: Inhoud :

1 veld plus 52 m 31,5 m 11 m 1.638 m2 11.294 m3

Periode : Dag temperatuur : Nacht temperatuur : Brandstof : Stroom : Operationeel (sport) : Verwarmingsuren :

1 oktober tot 1 april Minimaal 14 °C Minimaal 0 °C Propaangas gemiddelde prijs € 80, € 0,35 per kWh 22 weken Gemiddeld 8 uur per dag (Ma t/m Zon)

Verbruik per maand Maand Dagen ΔT* Zonuren*

Stroom Prijs

(kW) (L) Oktober 31 2 102 1832 € 641 0 November 30 6,4 54 1880 € 658 506 December 31 9,2 38 2191 € 767 1478 Januari 31 9,9 43 2358 € 825 1826 Februari 28 9,8 73 2129 € 745 1704 Maart 31 7,5 105 1947 € 681 721 Totaal 182 415 12338 € 4.318 6235 *op basis van gemiddelde waardes in Rijnsburg (bron KNMI)

4.4

Accommod

- per 100 liter

Gas

Prijs

Totaal Per dag

€0 € 405 € 1.182 € 1.461 € 1.363 € 577 € 4.988

€ 641 € 1.063 € 1.949 € 2.286 € 2.108 € 1.258 € 9.306

€ 20,69 € 35,42 € 62,88 € 73,75 € 75,30 € 40,59

aties

Afmetingen De afmetingen van de huidige gymzalen zijn vaak afgeleid uit de Modelverordening Huisvesting Onderwijs van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG, 21 lengte x 12 breedte x 5 meter hoogte), waarbij vooral rekening is gehouden met de KVLO h et bewegingsonderwijs. Deze afmetingen laten het toe om gymnastiek/turnen, gevechts verdedigingssporten en tafeltennis te accommoderen.

- normen voor - en

In de praktijk blijken bovenstaande afmetingen niet geschikt te zijn voor de meeste binnensporten, omdat uitloopruimte ontbreekt en de vrije hoogte te gering is. Tegenwoordig wordt daarom uitgegaan van de afmetingen die zijn opgenomen in het handboek Sportaccommodaties dat binnenkort deel zal uitmaken van het nog vast te stellen digitale platform www.sportinfrastructuur.nl . Uitgangspunten voor Sportinfrastructuur zijn: - Verplichte certificering (anticiperend hierop keurt KIWA al, maar wel nog op basis van bestaande voorschriften) - Handleidingen voor diverse sporten - Actualisering EU - normen voor binnensportvloeren (3 delen)

Masterplan binnensport 2025

31

-

Er zijn bewust geen voorschriften voor beheerdersruimten opgesteld,

De kwaliteit van het aanleggen van sportaccommodaties in Nederland is al jarenlang van hoog niveau door de structurele aandacht en een intensieve samenwerking tussen de sport, gemeenten en de realiserende partijen. Om een toekomstbestendige sportsector te willen we met elkaar een duurzame (energieneutrale en milieuvriendelijke) sportinfrastructuur ontwikkelen voor iedereen die in Nederland sport en beweegt.

realiseren,

Daarvoor hebben VSG, BSNC en NOC*NSF het initiatief genomen voor de instelling van het digitale platform sportinfrastructuur.nl. Dit platform biedt interne en externe stakeholders toegang tot alle benodigde kennis en producten, die nodig is bij het realise ren van een duurzame sportinfrastructuur in Nederland. Om de kwaliteit van de faciliteiten te borgen zijn in de Handleiding multifunctionele binnensportaccommodaties de procedures beschreven voor het uitvoeren van metingen van de voor multifunctionele binnensportaccommodaties van toepassing zijnde onderdelen i het laboratorium en de praktijk op basis van de afgesproken meetmethode en wijze van rapportage. In de handleiding zijn de onderdelen van een multifunctionele binnensportaccommodatie opgenomen en daarbij aangegeven of een licentie toets benodigd is en of certificering is verplicht. Voor de renovatie of nieuwbouw van een binnensportaccommodatie vanaf 1 januari 2024 is deze handleiding van toepassing. De procedure voor certificering is in hoofdstuk 3 van de handleiding vastgelegd

n

Aanbevolen afmetingen De afm etingen in Sportinfrastructuur hebben een minimaal karakter. Zo is hier in bijvoorbeeld opgenomen dat sporthallen een sportvloer hebben van minimaal 44 ,20 bij 24 meter en een vrije hoogte van 7 meter, a fmetingen die geschikt zijn voor alle (traditionele) zaalsporten. Echter , b ij een zaalbreedte van 26 meter kunnen in de afzonderlijk e zaaldelen ook basketbalwedstrijd en (op promotieniveau) en jeugdwedstrijden voor korfbal worden gespeeld (met dispensatie van sportbond) . Dit verminderd de druk op de bezetting van de accommodatie. Voor sportzalen is de afmeting van de sportvloer circa 28 bij 22 meter waarmee zij geschikt zijn voor gymnastiek/turnen, badminton, basketbal, gevechts - en verdedigingssporten, tafeltennis en volleybal. Ook hier kan een afmeting van 30 bij 26 en een obstakelvrijehoogte van 7 meter (2/3 deel van de standaard sporthal) de druk op de bezetting van de totale binnensportaccommodaties verminderen. De aanbevolen afmeting voor g ymzalen is dan 26 bij 15 meter, dit komt overeen met 1/3 deel van de aanbevol en afmeting voor een standaard sporth al en is dus iets groter dan de afmeting in Sportinfrastructuur . Sportzalen en gymzalen met de aanbevolen afmetingen kunnen fungeren als trainingslocaties wetende dat de accommodatie s niet aan de afmetingseisen voor wedstrijden voldoe n.

D oor de sport bond georganiseerde wedstrijden kunnen alleen plaatsvinden in een sporthal. Indien de obstakelvrije hoogte van de gymzaal hoger is, voldoet deze ook aan de afmetingseisen voor badminton en volleybal (zie overzicht in bijlage 6).

Masterplan binnensport 2025

32

Om binnensportaccommodatie niet alleen te kunnen gebruiken voor onderwijsdoeleinden maar ze ook zo multifunctioneel mogelijk te kunnen gebruiken met name voor de binnensport, wordt a anbevolen om : 1. in de hoofdkernen Schijndel, Sint - Oedenrode en Veghel één sporthal te realiseren de afmeting 48/50x32x9 die verdeeld kan worden in 3 gymzalen (en 3 basketbalvelden), waarin alle denkbare wedstrijden gespeeld kunnen worden. 2. voor de overige accommodaties d e volgende afmetingen te hanteren: - Standaard sporthal: 26 x 4 4,20 x 7 (met tribune op de verdieping) - Sportzaal: 26 x 30 x 7 - Gymzaal: 26 x 15 x 5,5 Onderstaand

een voorbeeld voor d

e minimale

afmetingen

van basketbal

- en volleybal

met

velden :

*) De afmeting 26x14 meter is ook toegestaan **) LET OP: Bij één zijlijn van een speelveld moet naast de vrije uitloopruimte ook nog een opstelruimte beschikbaar zijn voor jury, staf en wisselspelers . De genoemd e maten zijn hiervoor minimaal benodigd.

Masterplan binnensport 2025

33

4.4.1

Klein onderhoud en schoonmaakonderhoud

Basketbalvereniging Attacus en volleybalvereniging Skunk hebben bij brief van 25 september 2023 onderstaande knelpunten onder de aandacht gebracht met betrekking tot de binnensport accommodaties in Veghel. Het betreft zowel onderhoud gerelateerde zaken als een aantal fundamentele zorgpunten. Vanuit de gemeente is hierop geantwoord dat aandacht heeft en dat een traject gestart is (zie bijlage 7) .

4.4.2

Groot onde

h et punt bereikbaarheid in het algemeen met bewustwording en training van de beheerders

de

rh oud

In onderstaande afbeelding heeft WA Vastgoed de staat van onderhoud van de gemeentelijke sporthallen, sportzalen en gymzalen weergegeven. In zijn algemeenheid kan geconcludeerd worden dat de kwalitatieve staat goed is en er renovaties resp. vervangingen zi jn gepland. Bijzondere aandacht wordt gevraagd voor gymzaal d’n Hazenpot in Boerdonk en sporthal de Bunders in Veghel. Voor beiden is binnen afzienbare tijd een grootschalige renovatie gepland. Een conditieoverzicht is opgenomen in bijlage 8. Niet v an all e gymzalen die in eigendom zijn van de schoolbesturen is de onderhoudsstaat bekend. Bekend is dat scho olbestuur Verdi de gymzalen van en BS Oda ( ‘Armenhoef’ en BS Eerschot (203 3) wil vervangen.

2030)

Duurzaamheid In de renovatie - of vervangingsplannen is volop aandacht voor duurzaamheid. Doel is de ontwikkeling van toekomstbestendige duurzame, milieuvriendelijke en energiezuinige sportlocaties, zoals in het deelakkoord Duurzame Sportinfrastructuur van het Nationaal Sportakkoord (VWS 2018) is opgenomen T oegankelijkheid Op dit moment zijn nog niet alle binnensportaccommodaties toegankelijk voor iedereen, ongeacht leeftijd, geslacht, of fysieke mogelijkheden.

4.5

Conclusie s

In het Mulier rapport is bij de herijking de behoefte vanuit het bewegingsonderwijs buiten beschouwing gelaten. Vervolgonderzoek moet uitwijzen hoe de herijkte richtlijn zich verhoudt tot de behoefte vanuit het bewegingsonderwijs. De praktijk wijst uit dat in vrijwel alle (gemeentelijke) sporthallen (en andere binnensportaccommodaties) sprake is van gebruik door zowel sportverenigingen als scholen. 1. Bij een norm van 1 sporthal per 6.250 - 12.500 inwoners zou Meierijstad over 7 sporthallen dienen te beschikken. Meierijstad beschikt momenteel over 6 sporthallen. 2. Voor verenigingen en particuliere gebruikers zijn er in Veghel, Schijndel en Sint - Oedenrode onvoldoende mogelijkheden in de avonduren. In de sporthallen zijn er met uitzondering

Masterplan binnensport 2025

34

van zondagavond geen uitbreidingsmogelijkheden voor wedstrijden in de weekenden. Meerdere verenigingen wijken noodgedwongen uit naar accommodaties in omliggende gemeenten . 3. Tijdelijke voorzieningen, bijv. in de vorm van lucht - of blaas hallen , kunnen voorzien in de directe behoefte aan extra avond - en week endcapaciteit. 4. Door ‘oude rechten’ kunnen de binnensportaccommodaties niet efficiënt worden verhuurd. 5. Locatieplanning: a. Voor een goed e exploitatie zijn qua locatieplanning enkele kansen gemist: -

Sporthal de Streepen staat op de verkeerde locatie: de locatie van MFA de Groene Long heeft vanwege de dagbezetti ng veel betere exploitatie mogelijkheden . - Fioretti 3 zalen had idea liter als sporthal moeten worden gebouwd - Veel gymzalen hebben niet de hoogte en afmetingen voor gebruik door sportverenigingen , waardoor de bezettingsgraad te laag is. b. Het concentreren van alle binnensport op één locatie leidt tot veel onbezette uren in de dagsituatie door het ontbreken van onderwijsbezetting 6. G ereserveerde tijden konde n tot voor kort zonder betaling worden geannuleerd. 7. Er is een ac hterstand op de geplande vervangingen met het risico dat materialen worden afgekeurd en n iet langer mogen worden gebruikt.

4.6

Aanbevelingen

1. Nieuwe accomm odaties minimaal afstemmen op de afmetingseisen van het Handboek Sportinfrastructuur en bij voorkeur: a. In de hoofdkernen Schijndel, Sint - Oedenrode en Veghel één sporthal realiseren met de afmeting 48/50x32x9 die verdeeld kan worden in 3 gymzalen, waarin alle denkbare wedstrijden gespeeld kunnen worden. b. Voor de overige nieuwe accommodaties de volgende afmetingen hanteren: Standaard sporthal: 26 x 44,20 x 7 (met tribune op de verdieping) Sportzaal: 26 x 30 x 7 (=2/3 standaard sporthal) Gymzaal: 26 x 15 x 7 (=1/3 standaard sporthal), zodat deze geschikt zijn voor trainingen van binnensporten. 2. Optimalisering gebruik van binnensportaccommodaties door zowel sportverenigingen als scholen volgens de algemene inroosteringsregels 3. Locatieplanning Vooruitlopend op het toekomstige strategische visie voor alle (sociaal - )culturele, onderwijs en sportaccommodaties in Meierijstad wordt voor de korte termijn aanbevolen het volgende te realiseren:: Vervanging van s porthal de Bunders in Veghel en gymzaal d’n Hazepot in Boerdonk Een accommodatie voor het Centrum Uniek Sporten die tevens geschikt is voor alle binnensporten op het terrein van Zwembad Molen Hey. Een tijdelijke voorziening in Sint - Oedenrode die kan voorzien in de directe behoefte aan extra avond - en weekendcapaciteit.

Het aanbrengen van akoestische verbeteringen in de accommodaties die niet voldoen aan het Arbeidsomstandighedenbesluit.

-

Voo r de m iddellange en lange termijn een toekomstbestendig beeld te schetsen voor alle (sociaal - )culturele, onderwijs - en sportaccommodaties in Meierijstad , waarbij in afstemming met de schoolbesturen voor primair en voortgezet onderwijs wordt gezocht

Masterplan binnensport 2025

35

naar de meest optimale vorm en spreiding van voorzieningen. Hierbij zal in ieder geval rekening worden gehouden met optimalisering van de situatie in Veghel ( scholen in Veghels Buiten en de vervanging van de gymzalen van het Fioretti College ) en Sint Oedenrode (sporthal de Streepen). 4. Niet gebruikte tijden factureren tegen het basistarief. 5. Het meerjarenvervanging ssch ema voor de inrichting in 2025 in overleg met de raamcontractant actualise ren en de feitelijke vervangingen organisatorisch onderbrenge n bij een daarvoor aan te wijzen bedrijfsleider .

Masterplan binnensport 2025

36

5

Activiteiten en programma ontwikkeling

In Meierijstad geloven we in de kracht van sport. Sport is gezond en draagt bij aan ontwikkeling van mens en maatschappij. Sport verbindt, biedt ontmoetingsmogelijkheden en biedt kansen tot mee (blijven) doen in de samenleving. Sport geeft plezier samen en alleen. Onze binnensportaccommodaties zijn van belang om onze inwoners hiervoor voldoende te faciliteren. Om goed aan te blijven sluiten op ons sportbeleid en de wensen en behoeften in de gemeente , zoud en we niet alleen faciliteiten moeten aanbieden maar is ook het ontwikkelen en aanbieden van een passend programma en een doordachte activiteitenontwikkeling essentieel om een binnensportfaciliteit aantrekkelijk en relevant te houden voor een breed scala aan doelgroepen. Een divers aanbod zorgt in de lijn van de brede welvaart doelstellingen zorgt voor tevreden bezoekers, stimuleert lidmaatschappen en verhoogt de frequentie van bezoeken. Hieronder volgt een beschrijving van een effectief programma en de ontwikkeling van activiteiten voor een binnensportfacili teit, met een focus op variëteit, inclusiviteit en innovatie. De programma’s worden bij voorkeur integraal ontwikkeld in afstemming met programm a’s uit het sociaal domein.

In Meierij stad wordt een breed scala aan zaal sporten aangeboden , zoals basketbal, badminton, gymnastiek en turnen, handbal, handboogschieten, korfbal, schermen, tafeltennis, ve chtsporten, voetbal en volleybal, De accommodaties zijn niet ing ericht op tennis en padel. Bij vervang ing en renovatie zou evenwel meer uitgegaan kunnen worden van multifunctioneel gebruik en aanpasbaarheid van ruimten , zo dat ingespeeld kan worden op nieuwe of opkomende sporten en activiteiten .

5.1

Doelg roep segmentatie

Het ontwikkelen van een succesvol programma begint met het identificeren van verschillende doelgroepen en hun behoeften. Elke groep heeft specifieke voorkeuren en vereisten, dus het programma moet flexibel en veelzijdig zijn om zoveel mogelijk gebruikers t e bedienen. De belangrijkste doelgroepen zijn: -

-

-

-

-

Jeugd en kinderen: d eze groep is op zoek naar sportieve activiteiten die zowel leuk als leerzaam zijn. Kinderprogramma's, sportclinics en toernooien trekken vaak jonge deelnemers aan. Tieners en studenten: d eze groep zoekt uitdagende en competitieve sporten. Programma’s gericht op teamsporten, zoals zaalvoetbal, basketbal en volleybal, zijn populair, evenals fitness - en krachttraining. Volwassenen (18 - 50 jaar): d it segment is divers, met sommige gebruikers die gericht zijn op conditie en gezondheid, terwijl anderen meer geïnteresseerd zijn in recreatieve teamsporten. Activiteiten zoals yoga, Pilates, HIIT (High - Intensity Interval Training), spinning en vechtsporte n passen goed bij deze groep. Senioren: oudere sporters willen actief blijven, maar hun programma’s moeten aangepast zijn aan hun fysieke mogelijkheden. Denk aan lage - impact sporten zoals aquagym, yoga voor senioren, en fitnessprogramma’s met lichte krachttraining. Professionele sporters: d eze groep vereist intensieve en gespecialiseerde faciliteiten en programma’s zoals kracht - en conditietraining, fysiotherapie en sportspecifieke coaching. Families: g ezinsvriendelijke activiteiten zoals ouder - kind sportprogramma's, familieworkshops en recreatieve sportevenementen kunnen de betrokkenheid van hele gezinnen stimuleren.

Masterplan binnensport 2025

37

-

Mensen met een beperking: inclusieve sportprogramma's zoals rolstoelbasketbal, aangepaste fitnesslessen en aquatherapie zorgen ervoor dat iedereen toegang heeft tot sport, ongeacht hun fysieke mogelijkheden.

5.2

P rogramma’s

Bij het ontwikkelen van

sportp rogramma’s kan worden gedacht aan

:

Sportprogramma’s - Zaalvoetbal: competitieve en recreatieve zaalvoetbalcompetities organiseren voor verschillende leeftijdsgroepen en vaardigheidsniveaus. Zaalvoetbal trekt zowel recreatieve als serieuze sporters aan. - Basketbal: p rogramma’s voor basketbal kunnen variëren van open speelavonden tot formele competities en jeugdclinics. Er kunnen ook basketbaltrainingen worden aangeboden om vaardigheden te ontwikkelen. Daarnaast is de 3x3 speelvorm steeds popula irder aan het worden. - Volleybal: volleybaltrainingen en - toernooien in richt en voor zowel recreatieve spelers als competitiespelers. Het aanbieden van beachvolleybal op indoorlocaties is een populaire optie in de wintermaanden. Hierbij zou gedacht kunnen worden aan gymzalen met een lage bezetting in vakantieperiodes. - Badminton en tafeltennis: voor recreatieve en competitieve spelers kunnen er badminton en tafeltennistoernooien worden georganiseerd. Het zijn laagdrempelige, populaire binnensporten die ruimte bieden voor alle leeftijden. Onderstaande sportprogramma worden op dit moment in de particuliere sfeer aangeboden: - Fitness en Groepslessen. - High - Intensity Interval Training (HIIT): HIIT is populair vanwege de korte, intensieve trainingen die veel calorieën verbranden in een korte tijd. Dit type training trekt fitnessliefhebbers aan die hun uithoudingsvermogen en kracht willen verbeteren.

- Yoga en Pilates: Yoga biedt ontspanning en flexibiliteit, terwijl Pilates zich richt op core stability en spierversterking. Beide zijn zeer populair bij volwassenen die hun lichaam willen versterken zonder de hoge intensiteit van krachttraining. - Spinning: fietsen op muziek in een groepslesvorm blijft een populaire keuze voor cardio training. Spinninglessen trekken mensen aan die hun conditie willen verbeteren in een energieke groepsomgeving. - Danslessen: van Zumba tot moderne dans, danslessen zijn een leuke en energieke manier om fit te blijven. Dit trekt een breed publiek aan, van tieners tot volwassenen. - Crossfit en krachttraining: lessen die gericht zijn op kracht en functionele training. Crossfitprogramma’s zijn populair bij sporters die een combinatie van kracht, snelheid en uithoudingsvermogen zoeken.

-

Evenementen en Toernooien In samenwerki ng met de binnensportverenigingen, andere sportaanbieders , scholen , culturele instellingen en bedrijven zijn er volop mogelijkheden voor het organiseren van toernooien en evenementen en

Masterplan binnensport 2025

38

-

-

-

-

-

Sporttoernooien: d e binnensportverenigingen o rganise ren regelmatig toernooien in sporten zoals zaalvoetbal, volleybal, badminton en basketbal om de betrokkenheid van de gemeenschap te vergroten. Dit trekt zowel teamsporters als toeschouwers aan. Schooltoernooien: zet toernooien op waarin lokale scholen tegen elkaar kunnen strijden Bedrijventoernooien: zet toernooien op waarin lokale bedrijven tegen elkaar kunnen strijden. Dit kan leiden tot langdurige partnerschappen en een constante stroom van deelnemers die de faciliteit gebruiken. Jeugdcompetities: Bied regionale of lokale jeugdsportcompetities aan in sporten zoals voetbal, basketbal en gymnastiek. Dit trekt families en jonge sporters aan, die vaak gedurende meerdere jaren betrokken blijven. Sportdagen en challenges: sportieve evenementen zoals “fun runs”, fitness challenges of bootcamps voor leden en de lokale gemeenschap. Dit creëert een sfeer van competitie en plezier, terwijl het sportpromotie stimuleert. Demonstraties en workshops: n odig experts of professionele sporters uit om demonstraties en workshops te geven. Dit verhoogt de zichtbaarheid van de sportfaciliteit en biedt inspiratie voor zowel ervaren als beginnende sporters.4. Innovatieve en opkomende sporten .

Samenwerking

en

In sam enwerking met sportverenigingen en scholen samenwerking met programma’s in het kader van Vitaliteitsakkoord (zie bijlage 9).

zijn div erse projecten opgezet het Sociaal Domein alsmede

in het

Gemeenschapsprogramma’s - Vrijwilligersprogramma’s: b etrek de gemeenschap bij de organisatie van evenementen en sportprogramma's via vrijwilligerswerk. Dit kan de betrokkenheid vergroten en zorgt voor een breder draagvlak. - Inclusie en diversiteit: organiseer activiteiten die gericht zijn op het bevorderen van sportparticipatie onder minderheden en gemarginaliseerde groepen. Bijvoorbeeld vrouwen in de sport, LGBTQ+ sportevenementen of speciale programma's voor mensen met een beperking. -

-

L okale scholen en universiteiten : werk samen om sportprogramma's te ontwikkelen die aansluiten bij hun behoeften, zoals fysieke educatie, schooltoernooien of stageplekken voor sportstudenten. Gezondheidszorg en revalidatie: werk samen met fysiotherapeuten, artsen en revalidatiecentra om sport - en bewegingsprogramma's te ontwikkelen voor mensen die herstellen van blessures of specifieke gezondheidsproblemen hebben

5.3

Wat levert werken aan bewegen en sport op?

Bewegen en sporten: het verbetert niet alleen de gezondheid, motoriek en welbevinden van kinderen, maar draagt ook bij aan hun sociaal - emotionele en cognitieve ontwikkeling. Het is daarom belangrijk dat alle leerlingen zich motorisch goed ontwikkelen en me t plezier voldoende bewegen. Dit lev ert her volgende op: Vaardigheid en plezier in bewegen

Masterplan binnensport 2025

39

L eerlingen ontwikkelen plezier in bewegen, doordat zij motorisch steeds vaardiger worden en daardoor succeservaringen opdoen. En wie op jonge leeftijd plezier ervaart in sporten en bewegen, ontwikkelt dikwijls een actieve leefstijl op latere leeftijd. Betere cognitieve prestaties D oor voldoende beweging scoren leerlingen beter op school, kunnen ze zich beter concentreren en hebben ze een beter werkgeheugen. Daarnaast ontwikkelen ze een gezondere leefstijl. En leerlingen met een gezonde leefstijl functioneren beter op school. Gezondheid Bij kinderen verkleint voldoende bewegen de kans op depressieve symptomen en het heeft een gunstige effecten op de botkwaliteit. Mentaal welbevinden S amen sporten en bewegen heeft een sterk verband met mentaal welbevinden. Door in de klas en daarbuiten te bewegen, hebben leerlingen meer plezier. Daarnaast draagt het bij aan de ontwikkeling van sociaal - emotionele vaardigheden, zoals samenwerken en omgaan winst en verlies.

5.4

met

Meierijstadbeweegt.nl

In 2021 is een start gemaakt met het onderzoeken van de mogelijkheden om een digitaal platform voor de sporters, sportaanbieders (en specifiek verenigingen) en sociaalmaatschappelijke organisaties te ontwikkelen, dat ons in staat stelt om hen nog beter van dienst te kunnen zijn. Na de afronding van het zwembadgedeelte van de website in 2022 is gestart met de doorontwikkeling en het vullen van de website met betrekking tot sport en bewegen. Zo is een overzicht te vinden van alle gemeentelijke sportaccomodati es (sporthallen, sportzalen en gymzalen) met hun specifieke kenmerken en verhuurvoorwaarden. De integratie van het 0 - 100 platform is hier onderdeel van. Met het 0 - 100 platform kunnen sport - en cultuur aanbieders hun aanbod presenteren (Max Vitaal - Sjors Sportief). Tevens zijn op een interactieve kaart de openbare sport - en beweegplekken zichtbaar. De komende jaren gaan we verder met de doorontwikkeling van de site en werken we aan de vindbaarheid.

5.5

Conclusie

1. Een succesvol programma voor binnensportfaciliteiten vereist een doordachte mix van traditionele en opkomende sporten, afgestemd op de behoeften van verschillende doelgroepen. 2. Door variatie aan te bieden, seizoensgebonden activiteiten te plannen en samen te werken met lokale organisaties, creëer je een levendige en dynamische sportomgeving. 3. Innovatie, toegankelijkheid en gemeenschapsbetrokkenheid zijn sleutels tot het ontwikkelen van een programma dat zowel sportief als sociaal succesvol is.

Masterplan binnensport 2025

40

6

Financ iën

In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan binnensportaccommodaties

6.1

Groot onderhoud

op de financiële situatie van de gemeentelijke

accommodaties

In paragraaf 4.4 is geconcludeerd dat de kwalitatieve staat van de binnensportaccomm odaties goed is en er renovaties resp. vervangingen zijn gepland. Bijzondere aandacht wordt gevraagd voor gymzaal d’n Hazenpot in Boerdonk en sporthal de Bunders in Veghel. Voor beiden is binnen afzienbare tijd een grootschalige renovatie gepland. Aanbevolen wordt echter om deze accommodaties niet te renoveren maar te vervangen.

6.2

MJOP

Voor het gemeentelijk vastgoed, waaronder de binnensportaccommodaties, is een meerjarenonderhoudsplan (MJOP) opgesteld (zie bijlage 10) . Het onderhoudsplan is op basis van een gedetailleerde inventarisatie opgesteld waarna op grond van jaarlijkse inspecties wordt vastgesteld welke onderhoudswerkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Sporthal de Bunders In het kader van het MJOP staat voor sporthal de Bunders een grootschalige onderhoudsoperatie € 2 miljoen gepland, waarvan de voorbereiding opgestart moet worden. Sporthal de Bunders is gebouwd in 1982 en heeft een bruto vloeroppervlakte (bvo) van 2445 m2. Het pand is gedateerd en heeft in vergelijking met de andere gemeentelijke sporthallen veel hogere exploitatielasten. Naast groot onderhoud dient er ook enig renovatiewerk uitgevoerd te worden waarvoor in het MJOP geen budget is opgenomen. Na het groot on derhoud zal er nog steeds sprake zijn van een oud pand dat niet voldoet aan de sportieve en exploitatie eisen van deze tijd. Een ander scenario is volledige complete renovatie of nieuwbouw. Een renovatie van het gebouw wordt geraamd 1.650,00/m2 x 2.445 m2 bvo = € 4.034.250,00 excl. btw. De kapitaallasten (lineair 25/3%) van deze investering bedragen in het eerste jaar € 282.398 afschrijving (excl. sloopkosten en boekwaarde).

De kapitaallasten (lineair 40/3%) voor nieuwbouw (2.100/m2 x 2.445 m2 bvo = € 5.134.500) bedragen in het eerste jaar € 359.425 (excl. boekwaarde). In beide scenario’s is er sprake van een duurzaam gebouw met veel lagere exploitatielasten en een grote vrijval in het MJOP over de eerste 10 jaar. Voor conclusies en aanbevelingen m et betrekking tot sporthal de Bunders wordt ook verwezen naar paragraaf 4.7 locatieplanning. Gymzaal d’n Hazenpot Deze gymzaal is oud, voldoet niet meer aan de getelde eisen en is aan vervanging toe. Duurzaamheid In de renovatie - of vervangingsplannen is volop aandacht voor duurzaamheid. Doel is de ontwikkeling van toekomstbestendige duurzame, milieuvriendelijke en energiezuinige sportlocaties, zoals in het deelakkoord Duurzame Sportinfrastructuur van het Nationaal Sportakkoord (VWS 2018) is opgenomen

Masterplan binnensport 2025

41

Toegankelijkheid Op dit moment zijn nog niet alle binnensportaccommodaties toegankelijk voor iedereen, ongeacht leeftijd, geslacht, of fysieke mogelijkheden.

6.3

Akoestiek

Voor de akoestiek van een sportzaal zijn geen wettelijke eisen vastgesteld. Wel bevat het Arbeidsomstandighedenbesluit voorschriften over het beperken van de blootstelling aan lawaai. Deze voorschriften zijn voor het onderwijs in sportzalen geformuleerd in termen: een zorgplicht zonder dat er een concreet kwaliteitsniveau wordt voorgeschreven.

algemene

De CAO voor het primair onderwijs verwijst naar de Arbocatalogus waarin richtlijnen zijn opgenomen voor de akoestische zaalkwaliteit met een verwijzing naar het “Handboek Sportaccommodaties” van NOC*NSF. In het Handboek zijn streefwaarden voor de werkgever opgenomen (bijv. een nagalmtijd van 1,0 sec) als een zorgplicht in relatie tot de economische afweging: hij dient datgene aan te brengen dat - alles afwegende - redelijkerwijs van hem verwacht mag worden. Daarnaast is er verschil tussen nieuwbouw en bestaande bouw. Voor bestaande bouw geldt dat er na een klacht onderzocht moet worden of maatregelen nodig zijn om de akoestiek te verbeteren. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen zalen die in eigendom zijn werkgever of worden gehuurd (bijv. van de gemeente). Bij huur zal de werkgever in overleg moeten treden met de verhuurder. De werkgever blijft wel verantwoordelijk voor een veilige en gezonde werkomgeving.

van de

Huidige situatie Waarschijnlijk voldoen de oudere accommodaties niet aan de streefwaarde. In de programma’s van eisen voor de vervanging van deze accommodaties worden akoestische maatregelen voorgeschreven. Tussentijdse aanpassing van deze accommodaties is erg kostbaar. On derstaand een voorbeeld waarbij uit de geluidsmeting blijkt dat er een nagalmtijd van 1,5 sec is. De streefwaarde volgens “handboek Sportaccommodaties” is 1 sec. De kosten voor het aanbrengen soundwall platen op drie wanden met een reductie naar een nagalmtijd van 1,0 sec. worden geraamd op € 35.000 incl. btw per accommodatie . Vooralsnog wordt uitgegaan van een investering van 15 x € 35,000 = € 525.000. Het exacte aantal accommodaties kan pas na onderzoek worden vastgesteld.

6.4

Vervangingsinvesteringen inrichting

Voor de inrichting van alle binnensportaccommodaties is een meerjarenvervangingsschema opgesteld. Gebleken is dat diverse geplande vervangingen nog niet hebben plaatsgevonden met het risico dat materialen worden afgekeurd. In bijlage 11 zijn de geplande vervangingen e opgenomen. In het verlengde van de nieuwe raamovereenkomst worden in het 1 kwartaal 2025 alle binnensportaccommodaties geïnspecteerd op basis waarvan het meerjarenvervangingsschema wordt geactualiseerd.

Masterplan binnensport 2025

42

6.5

S ubsidieregelingen

6.5.1

SPUK SPORT

Gemeenten en sportbedrijven kunnen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport, sinds 2019 niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties te stimuleren, kunnen gemeenten jaarlijks de Speci fieke uitkering stimulering sport aanvragen voor sportactiviteiten, waarbij sprake is van btw - verlies. Gemeenten kunnen deze uitkering ook aanvragen voor sportbedrijven. Voor kalenderjaar 2025 kan deze specifieke uitkering aangevraagd worden van 13 februari tot en met 17 maart 2025. Hiervoor ontvangt elke gemeente dan een e - mail met een link naar het online aanvraagformulier. De gemeente vraagt een bedrag aan dat is gebase erd op het gemiddelde van de gerealiseerde bestedingen van de laatste drie verantwoordingen voor deze specifieke uitkering, in verhouding tot het beschikbare budget. De volgende kosten van gemeenten en sportbedrijven komen in aanmerking voor de specifieke uitkering: - D e nieuwbouw, de verbouw, het onderhoud, het beheer of de exploitatie van onroerende zaken, zoals de aanleg van sportvelden, de vervanging van lampen of het vernieuwen van een dak . - D e aankoop en het beheer van roerende zaken, zoals de aanschaf van sportmaterialen en grasmaaiers. - D e dienstverlening door derden, zoals de inzet van een combinatiefunctionaris of de inhuur van schoonmakers voor de accommodatie.

De volgende kosten van gemeenten en sportbedrijven komen niet in aanmerking voor de specifieke uitkering: - K osten waarvoor in het betreffende kalenderjaar al subsidie is aangevraagd via de regeling Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA). - K osten voor het mengpercentage (van belaste en onbelaste activiteiten) . - K osten voor activiteiten waarvoor recht op aftrek van omzetbelasting bestaat. - K osten voor activiteiten waarvoor recht op compensatie uit het btw - compensatiefonds bestaat. Onlangs heeft een rechtbank een bezwaar over bewegingsonderwijs gegrond verklaard. Het ministerie van VWS is tegen deze uitspraak in hoger beroep gegaan. VWS blijft echter van mening dat bewegingsonderwijs over de periode 2019 tot en met 2025 niet subsidiabel is. Voor het jaar 2024 en 2025 is jaarlijks een budget van €189 miljoen beschikbaar. Voor de regeling komt maximaal 18% van de totale bestedingen (inclusief btw) in aanmerking. De uitkering moet verantwoord word en als onderdeel van de gemeentelijke verantwoording volgens de SiSa . In de verantwoording dienen de gerealiseerde bedragen (dus inclusief btw) x 18% te worden gebruikt . O nderscheid moet worden gemaakt tussen onroerende zaken, roerende zaken en dienstverlening door derden. Uiterlijk in het voorjaar stelt het Rijk de uitkering over 2 jaar daarvoor vast.

Gemeenten kunnen dan een nabetaling krijgen, of moeten een bedrag terugbetalen.

Masterplan binnensport 2025

43

6.5.2

BOSA

De subsidieregeling Stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA) ondersteunt amateursportorganisaties bij investeringen in sportaccommodaties en materialen. Hieronder zijn de laatste ontwikkelingen opgesomd : 1. De belangrijkste wijzigingen voor 2025 De wijzigingsregeling voor 2025 is op 28 november 2024 gepubliceerd. Dit zijn de meest opvallende wijzigingen: • Start aanvraagronde: vanaf 6 januari 2025 k an via de officiële website subsidie worden aan ge vra a g d . • Budget 2025: h et beschikbare budget bedraagt €74 miljoen. Subsidies worden toegekend op volgorde van binnenkomst van complete aanvragen. • Maximale aanvragen: z odra het totaal aangevraagde subsidiebedrag in 2025 meer dan 155% van het budget bedraagt (oftewel €114,7 miljoen), sluit het aanvraagformulier. • Verlaagd subsidiepercentage: h et subsidiepercentage voor verduurzamingsmaatregelen daalt van 40% naar 30%. 2. Afgewezen aanvragen van 2024 opnieuw aanvragen Een in 2024 afgewezen aanvraag wegens budgettekort wordt niet automatisch doorgeschoven naar 2025. D e aanvraag moet opnieuw worden in ge dien d en voldoen aan de voorwaarden, zoals een factuurdatum die niet ouder is dan 12 maanden. Hoewel deze regeling vanaf 2026 wordt gekort, wordt dit deels gecompenseerd via DUMAVA en aanvullende projectplannen.

BOSA - subsidie wordt echter hoofdzakelijk aangevraagd voor activiteiten en uitgaven anders dan verduurzaming en raakt daardoor een hele gro te groep amateursportorganisaties hard. Samen met NOC*NSF zal VSG aandacht blijven vragen voor de noodzaak van deze regeling én toereikende budgetten .

6.5.3

DUMAVA

De subsidieregeling komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen , zoals voor bijv. een school, sportaccommodatie, gebedshuis of overheidsgebouw. Voor een DUMAVA - aanvraag dien t een stappenplan gevolgd te worden (zie bijlage 12). In juni 2025 zijn de volgende wijzigingen doorgevoerd - Deze regeling is ook opengesteld voor sportaccommodaties in eigendom van amateursportorganisaties. Ondernemingen mogen onder voorwaarden DUMAVA aanvragen voor losse verduurzamingsmaatregelen. - De maximale subsidie (aftopping) voor integrale verduurzaming verandert. - Er komen meer mogelijkheden om DUMAVA - subsidie te combineren met andere subsidies. - Er komen aparte eisen om monumenten integraal te verduurzamen naar een zeer hoog energieprestatieniveau. VSG blijft inzetten op het breder kunnen gebruiken van deze subsidie voor sport. Denk daarbij aan toepassingsmogelijkheden bij nieuwbouw in plaats van enkel bestaand vastgoed; De verwachting is dat de SPUK Sport en de BOSA uiteindelijk opgaan in de DUMAVA regeling.

Masterplan binnensport 2025

-

44

6.5.4

Revolverend fonds

(via SWS)

O ndersteuning van investeringen door sportverenigingen in hun accommodatie. Met dit instrument kunnen verenigingen voordelige leningen afsluiten voor investeringen in hun sportaccommodaties. Een revolverend fonds betekent een wezenlijk andere manier van fin anciering van de sportinfrastructuur. Middelen kunnen herhaaldelijk en blijvend ingezet worden ter ondersteuning van investeringen in de sportinfrastructuur. Door aan te sluiten bij bestaande fondsen zou een revolverend fonds al vanaf 2027 ingericht kunne n worden;

6.5.5

Routekaart Verduurzaming Sport

P rojectmatige ondersteuning gericht op CO klimaatadaptieve sportomgevingen.

6.6

₂- reductie, circulair materiaalgebruik en

Tarieven

Met de harmonisatie van de sporttarieven en - subsidies (raadsbesluit sportnota 17 april 201 8) zijn de huurtarieven voor binnensportverenigingen gebaseerd op het gelijktrekken van de verenigingstarieven naar Veghels model, waarbij onderscheid bestaat tussen activiteiten voor jeugd en senioren. Op de kostprijs per uur (fictief, omdat het gebaseerd is op de kostprijs van nieuwe binnensportaccommodaties) is een algemene (sportstimulerings)subsidie van 40% toegepast. Deze kostprijs wordt aan iedere gebruiker in rekening gebracht, niet zijnde sportverenigingen die aangesloten zijn bij een sportkoepel. Voor deze sportverenigingen geldt een korting van 80% voor gebruik door jeugdleden en 45% voor senioren leden. H et v erenigingstarief is van toepassing verklaard voor het gehele binnensportprogramma van Meierijstad , dus ook voor de verenigingen die door capaciteitsgebrek in gemeentelijke binnensportaccommodaties noodgedwongen moeten uitwijken naar niet gemeentelijke sportzalen zoals die van het Fioretti college in Veghel en de Zuideinderparkhal in Schijndel. Door de harmonisatie van de binnensporttarieven hebben een aantal verenigingen in de voormalige gemeenten Schijndel en Sint - Oedenrode hun activiteiten kunnen voortzetten en zijn deze verenigingen weer financieel vitaal. De t arieven binnensport

202 5

in de gemeente Meierijstad

Basistarief per uur

bedragen in

202 5:

Verenigingstarief Jeugd

Senioren

20%

55%

Gymzaal

€ 20,90

€ 4,18

€ 11,49

1/2 Sportzaal

€ 20,90

€ 4,18

€ 11,49

2/2 Sportzaal

€ 40,54

€ 8,10

€ 22,29

1/3 Sporthal

€ 20,90

€ 4,18

€ 11,49

2/3 Sporthal

€ 40,54

€ 8,10

€ 22,29

3/3 Sporthal

€ 60,18

€12,03

€ 33,10

De tarieven worden jaarlijks per 1 januari geïndexeerd.

Masterplan binnensport 2025

45

6.7

Financiële toegankelijkheid

Sinds 2017 doet de gemeente Meierijstad mee aan het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Dit fonds maakt het voor alle kinderen die opgroeien in een gezin met geldzorgen mogelijk om mee te doen met sporten en bewegen, en bijvoorbeeld lid te worden van een verenigi ng. In 2022 zijn 104 kinderen ondersteund met een bijdrage voor Sport vanuit het Jeugdfonds Sport en Cultuur. In 2023 waren dit er 132. Voor kinderen en volwassenen heeft de gemeente Meierijstad ook de Regeling maatschappelijke participatie . Met behulp van deze regeling kunnen inwoners van de gemeente met een inkomen tot en met 120% van de bijstandsnorm ook aanspraak maken op financiële hulp, o.a. voor contributies, eenmalige activiteiten etc. Een ontwikkeling die we signaleren, is dat het voor inwoners vanwege financiële redenen soms lastig is om te kiezen voor sportieve activiteiten. Het Jeugdfonds Sport en de Regeling Maatschappelijke participatie zijn daarin een belangrijk hulpmiddel. Aanvul lend hieraan bekijken we of het Volwassenenfonds Sport en Cultuur een aanvullend hulpmiddel kan zijn om inwoners te stimuleren aan sport deel te nemen, wanneer financiën daar een belemmering in vormen.

6.8

Conclusies

1. De kwalitatieve staat van de binnensportaccommodaties is goed en renovaties resp. vervangingen zijn gepland. 2. Gymzaal d’n Hazenpot in Boerdonk en sporthal de Bunders in Veghel zijn aan het einde van hun latijn. Voor beiden is binnen afzienbare tijd een grootschalige renovatie gepland. 3. Waarschijnlijk voldoen de oudere accommodaties niet aan de akoestische streefwaarde ter uitvoering van het Arbeidsomstandighedenbesluit (zorgplicht zonder dat er een concreet kwaliteitsniveau wordt voorgeschreven). 4. Actualiseren meerjarenvervangingsschema inrichting binnensportaccommodaties 5. Regelingen SPUK Sport en BOSA zijn verlengd. Deze gaan naar verwachting uiteindelijk op in de Regeling DuMaVa. 6. Door de harmonisatie van de binnensporttarieven hebben een aantal verenigingen hun activiteiten kunnen voortzetten en zijn deze verenigingen weer financieel vitaal. 7. Volwassenenfonds Sport en Cultuur kan een aanvullend hulpmiddel zijn om inwoners te stimuleren aan sport deel te nemen .

6.9

Aanbevelingen

Op dit moment is het nog niet mogelijk om een goed onderbouwde kostenbegroting op te stellen voor de aanbevelingen uit het masterplan. Na opstelling van een programma van eisen worden de volgende investeringen ter afweging ingebracht voor de vaststelling v kadernota en meerjarenbegroting 2027 en verder: Op dit moment is het nog niet mogelijk om een goed onderbouwde kostenbegroting op te stellen voor de aanbevelingen uit het masterplan. Na opstelling van een programma van eisen worden de volgende investeringen ter afweging ingebracht voor de vaststelling v kadernota en meerjarenbegroting 2027 en verder:

Masterplan binnensport 2025

an de

an de

46

Extra kapitaal lasten

Extra exploitatie kosten

Aanbeveling

Jaar

Investering

Vervanging gymzaal d’n Hazenpot Boerdonk (40 jr)

2030

€ 1.614.375

€ 56.490

€ 0, zit al in begroting

Vervanging sporthal de Bunders Veghel (40 jr)

2030

€ 5.892.075

€ 206.220

€ 0, zit al in begroting

Luchthal Sint

2027

€ 500.000

€ 21.666

Verbetering akoestiek gymzalen (zorgplicht) (20 jr)

2027 2029

€ 525.000

€ 31.500

Deelname aan het Volwassenenfonds Sport en Cultuur

2027 2029

- Oedenrode (30 jr)

€ 28.201 €

-

€ 60.000

Verder wordt ter afweging ingebracht de Instelling van een voorziening groot onderhoud en vervanging op basis van het meerjarenvervangingsschema inrichting binnensportaccommodaties in plaats van het jaarlijks beschikbaar stellen van een krediet voor verva ngingsinvesteringen.

Masterplan binnensport 2025

47

7

Organisatie

D e organisatie voor de binnensportaccommodaties kenmerkt zich als een vorm van traditioneel gemeentelijk beheer . De belangrijkste kenmerken van het traditioneel gemeentelijk beheer zijn in het algemeen dat de directe politieke invloed op de wijze van beheren en de exploitatie optimaal is en dat er daarentegen minder mogelijkheden zijn om op een bedrijfsmatige wijze te exploiteren. Dit laatste komt tot uitdrukking in de inbedding van de (sport)accommodatie(s) in de gemeentelijke structuur en besluitvormingst rajecten. Vers torend in de huidige organisatie zijn onder andere lange besluitvormingstrajecten bij vervanging en ziekte , minder mogelijkheden voor een bedrijfsmatige exploitatie (bijv. door hoge salariskosten voor p art time ( horeca )medewerkers vanwege de CAO - gemeenten ). Is d e huidige organisatie toegerust op de toekomst ? U it een onderzoek naar de gewenste organisatievorm voor alle sportonderdelen (sportbeleid, sportstimulering, binnensport, buitensport en zwembaden) kwam naar voren dat d e huidige situatie kwetsbaar is. Inmiddels is t ijdens VSG - studiereizen veel gesproken met gemeenten die hun sportaccommodaties intern of extern hebben verzelfstandigd ; e n dan met name over de voor - en nadelen van die organisatievormen. Begin 2026 zullen enkele gemeen ten worden bezocht voor nadere informatie.