Bijlage 1: Lokaal uitvoeringsprogramma Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang

Lokaal uitvoeringsprogramma beschermd wonen & maatschappelijke opvang 2022 Gemeente Meierijstad, 2022 1

aanleiding Vanaf 1 januari 2020 zijn álle gemeenten in Nederland gezamenlijk, inhoudelijk verantwoordelijk voor beschermd wonen (en vanaf 1-1-2023 ook financieel). We verschuiven van een regionale, naar een lokale verantwoordelijkheid. Gelukkig doen we dit niet alleen. Al sinds 2015 werken we als Regio Meierij en Bommelerwaard intensief samen op o.a. beschermd wonen en maatschappelijke opvang.

Op 4 november 2021 heeft de Raad van gemeente Meierijstad het Regioplan Doordecentralisatie Beschermd Wonen vastgesteld. Dit regionale plan geeft inzicht in de regionale aanpak en samenwerking in deze decentralisatie opdracht. In dit regioplan zijn verschillende thema’s geformuleerd waaraan we moeten voldoen om een succesvolle decentralisatie neer te zetten. Dit doen we volgens de vuistregels van thuis in de wijk (zie p. 3) Om deze regionale aanpak een lokale betekenis te geven is dit lokale uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit uitvoeringsprogramma illustreert de stand van zaken in onze gemeente, maar ook de aan te pakken zaken. In het lokale uitvoeringsprogramma volgen we de lijn van de regionale verslaglegging. Aan de hand van de vijf vuistregels van 'Thuis in de Wijk' (BRON) worden de verschillende basisvoorzieningen in de gemeente uiteengezet.

Welke zaken zijn al geregeld in onze gemeente (en hoe) en wat zijn zaken waar we het komende jaar aan gaan werken. Dit alles om de doordecentralisatie van beschermd wonen zo succesvol mogelijk te laten verlopen voor onze eigen inwoners. Het overzicht zoals te zien is op pagina 4 is eerder in 2021 opgesteld en inmiddels al niet meer up to date. Er zijn verschillende thema’s die in 2021 als ‘niet aanwezig’ zijn gekwalificeerd, die ondertussen wel al ontwikkelingen hebben doormaakt. Tegelijkertijd zijn er ook thema’s die als ‘aanwezig’ zijn geclassificeerd waarvan we als gemeente vinden dat we kritisch moeten blijven kijken naar de kwaliteit van deze interventies (én de geschiktheid voor de doelgroep beschermd wonen).

Kortgezegd is het lokale uitvoeringsprogramma een bundeling van projecten, lopende ontwikkelingen en overlapping van beleidsvelden. Een landkaart om de wildernis van ontwikkelingen te overzien. Bij de vaststelling van het lokale uitvoeringsprogramma wordt dan ook gekeken hoe we slim bestaande beleidselementen kunnen versterken en welke nieuwe ontwikkelingen passend zijn op korte ofwel langere termijn. 2

AANPAK

De 5 Vuistregels van ‘Thuis in de Wijk’

Aan de hand van de vijf vuistregels (zie hiernaast) van ‘Thuis in de Wijk’ wordt omschreven welke lokale basisvoorzieningen aanwezig dienen te zijn in de gemeente. Sommige van deze randvoorwaarden worden lokaal opgepakt, andere lokaal én regionaal en anderen compleet regionaal. In het regioplan doordecentralisatie beschermd wonen wordt verwezen naar de regionale aspecten. In dit lokale uitvoeringsprogramma gaan we in op de zaken die we lokaal oppakken.

1. Goed wonen 2. Gezonden financiën

Verder in dit lokale uitvoeringsprogramma zal helder worden per vuistregel en randvoorwaarden of deze al dan niet al aanwezig is in de gemeente Meierijstad. En zo niet, hoe dit opgepakt gaat worden in 2022 of verder. Daarbij is het belangrijk om te beseffen dat niet alle zaken in 2022 opgepakt worden. We vinden de kwaliteit van de uitvoering van een randvoorwaarde belangrijk, waardoor het onverstandig is om álle zaken tegelijkertijd op te pakken.

3. Waardevolle daginvulling

Op pagina 3 wordt een overzicht weergeven van een inventarisatie uit 2021. Hierbij is onderzocht welke vuistregels en basisvoorzieningen al dan niet (voldoende) aanwezig waren in onze gemeente, én toegankelijk voor de beschermd wonen doelgroep. Deze tabel geeft een overzicht van de verschillende vuistregels, én daarbij een beeld van of deze ten tijde van de inventarisatie voldoende aanwezig was of niet. Inmiddels is dit overzicht al gedeeltelijk achterhaald en zijn we hard aan de slag gegaan met deze thema’s. Daarom wordt op pagina 5 t/m 9 een beeld gegeven van de ‘onvoldoende aanwezige’ vuistregels, en wat we daar nu al mee aan het doen zijn.

4. Passende ondersteuning 5. Fijne leefomgeving

Tot slot wordt op pagina 10 en 11 de conclusie getrokken. Waar werken we al aan, en wat worden voor 2022 écht nieuwe focus elementen voor de doordecentralisatie van het beschermd wonen.

Aanpak (p.3)

Overzicht vuistregels (p.4)

S.v.z. ontbrekende vuistregels (p. 5 t/m 9)

Lopende projecten 2022

Nieuwe projecten 2022

3

Nog niet volledig aanwezig of beschikbaar voor de BW doelgroe

4

VUISTREGELS 1/5 E N S TA N D VA N Z A K E N

Vuistregel nog niet aanwezig

Thema om aan te werken

1.1 Realisatie van voldoende vormen van beschut en zelfstandig wonen voor de doelgroep BW en uitstroom BW voor elke gemeente

•

•

• • 1.6 Organiseer een sterk vangnet om de kwetsbare inwoner heen, die zich richt op zowel het informele als het formele netwerk, betrek het lokale wijkteam en let op draagkracht en acceptatie in de wijk

•

•

In gemeente Meierijstad wordt in 2022 een Nota Welzijn, Wonen en Zorg geschreven. Deze nota schetst de opgaven en uitdagingen voor deze beleidsvelden waarbinnen in grote mate overlap te zien is. De nota moet leiden tot een toename van samenwerking en bundeling van krachten van maatschappelijke partners die op dit snijvlak werken. Het pact, aansluitend op deze nota wordt in afzienbare tijd gesloten. In de Offenbachstraat te Schijndel komen later dit jaar woningen vrij. We zijn als gemeente in overleg met Woonmeij over de volgende bestemming van het pand. Graag zouden we hier een organisatie zien welke aandacht heeft voor de jonge doelgroep welke nog niet valt onder beschermd wonen, maar wel begeleiding nodig heeft op weg naar zelfstandigheid (bijvoorbeeld via 2live). Oriëntatie op de mogelijkheid van Skaeve Huuze in gemeente Meierijstad (nog geen concrete plannen); Op de Weievensehoeve (in het Damiaanklooster) worden het aantal bedden beschermd wonen uitgebreid. Binnen gemeente Meierijstad is in iedere kern een aanbod van inloopvoorzieningen voor inwoners. Deze inloopvoorzieningen zijn deels gekoppeld aan diverse welzijnsorganisaties. In de notitie visie inloopvoorzieningen is de aandacht voor deze kwetsbare doelgroep een speerpunt. Hierbij kan gedacht worden aan het trainen van vrijwilligers en het toegankelijk maken van de voorziening, voor deze doelgroep.

Daarnaast is er voor deze doelgroep extra aandacht m.b.t. de vernieuwde inkoop en het inzetten van het voorliggend veld. Bij zowel proces van de gemeente als van de zorgaanbieder is extra aandacht voor de inzet van het voorliggend veld en de eigen wijk. Voorafgaand, naast of ná de inzet van een voorziening. Het versterken van het eigen netwerk en zo veel mogelijk aansluiten bij de eigen wijk blijft hierbij van 5 groot belang.

V U I S T R E G E L S 2 / 5 E N S TA N D VA N ZAKEN

Vuistregel nog niet aanwezig

Thema om aan te werken

2.5 Laagdrempelig meldpunt voor vragen en/of geldproblemen

•

•

2.8 Diverse partijen zoals woningcorporaties, zorgaanbieders en energiemaatschappijen werken samen om beginnende schulden tijdig te signaleren

•

•

De welzijnscorporatie heeft in 2018 een inloopvoorziening in Schijnel “Geld En zo” gerealiseerd. Vanwege het succes van deze voorziening wordt in 2022 deze voorziening uitgebreid met nóg 2 locaties zodat het advies voor financiële vraagstukken nóg dichter bij de inwoner gefaciliteerd wordt. Binnen deze inloopvoorziening kunnen de aanwezige vrijwilligers zelfstandig advies geven, maar waar nodig ook doorverwijzen naar andere gemeentelijke partners (of de gemeente zelf). Bij de uitvoering Wet gemeentelijke schuldhulpverlening wordt samengewerkt met zorgverzekeraars en de gas/water/licht leveranciers. Bij één maand achterstand wordt contact gezocht met de gemeente waarna deze een persoonlijk hulpaanbod doet bij de inwoner. Daarnaast start dit jaar de pilot Huishoudboekje waarbij de gemeente de mogelijkheid biedt om de financiën van een inwoner tijdelijk over te nemen. Hierbij worden de vaste lasten betaald (desnoods tijdelijk voorgeschoten door de gemeente) zodat de inwoner rustig de boel op orde kan stellen. Deze interventie kan eerder ingezet worden omdat deze niet door een rechter opgelegd wordt (zoals bewindvoering) en is naar verwachting goedkoper dan bewindvoering of andere interventies. Na de pilot is het relevant om te bekijken of de BW doelgroep hier voor in aanmerking kan komen. 6

V U I S T R E G E L S 3 / 5 E N S TA N D VA N Z A K E N

Vuistregel nog niet aanwezig

Thema om aan te werken

3.4 Toeleiding naar scholing

•

•

•

Meierijstad heeft verschillende trajecten bij PIM om inwoners naar werk toe te leiden. Onderdeel daarvan is de Kweekvijver. Kweekvijver is een leer-werk traject waarbij kandidaten op locatie het vak leren waarbij de kandidaat langere tijd begeleid wordt, ook ná plaatsing op de werkplek. Zo wordt gezocht naar een duurzame plek waar de kandidaat écht tot zijn/haar recht komt. In 2022 wordt gewerkt naar de doorontwikkeling van OAD (Ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding). Hierbij worden diverse doelgroepen toegeleid naar arbeid in een langer traject (jaar). Hierbij worden de mogelijkheden van dagbesteding tot beschut werken of regulier werk onderzocht samen met de deelnemer en potentiële werkgevers. Hierbij hebben de deelnemer, werkgever en begeleider de tijd om goed te kijken welke vorm van werk een goede en duurzame mogelijkheid is én daarbij de juiste scholing te bieden. Dit om de deelnemer én werkgever toe te helpen aan een duurzame arbeidsrelatie. Het specifiek toeleiden naar scholing krijgt voor deze doelgroep in 2022 nog geen prioriteit gezien de aandacht die nu wordt besteed aan het toeleiden naar werk. Eind 2022 wordt gekeken of het noodzakelijk is om direct ook de toeleiding naar scholing dezelfde prioriteit te geven.

7

V U I S T R E G E L S 4 / 5 E N S TA N D VA N Z A K E N

Vuistregel nog niet aanwezig

Thema om aan te werken

4.3 Investeer in kennisontwikkeling over de doelgroep bij de vrijwilligers/professionals in de eerstelijns zorg.

• De regionale projectgroep Preventie psychische- en verslavingskwetsbaarheid gaat aan de slag met het uitwerken van deze interventie. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan de positie van ervaringsdeskundigen en de rol die zij hier bij kunnen spelen. • Ook willen we binnen de gemeente actief aan de slag zodat het voorliggend veld nóg beter aansluit op de behoefte van meer kwetsbare inwoners. Hierbij wordt o.a. vanuit de notitie inloop een GGZ cursus aangeboden aan vrijwilligers zodat zij deelnemers beter kunnen begeleiden.

4.5 Laagdrempelig punt voor informatie en advies

• Veghel, Schijndel en Sint-Oederode hebben een gemeenteloket waarbij de inwoner doorverwezen kan worden naar diverse afdelingen binnen de gemeente. Dit loket heeft geen specifieke kennis van de sociale kaart. Daarnaast zijn er 5 buurtadviseurs welke verspreid over de wijkgebouwen aanwezig zijn en welke een doorverwijsfunctie hebben voor inwoners. Door aanwezig en zichtbaar te zijn wordt de drempel verlaagd om bij het juiste punt uit te komen voor advies.

4.7 Voor iedere kwetsbare inwoner die in de wijk komt wonen is er één centraal aanspreekpunt die bekend is in de wijk

•

In 2022 is aandacht voor de lokale wijkvoorzieningen als aanspreekpunt voor inwoners. Indien blijkt deze onvoldoende gevonden worden of aanspreekpunten gemist worden kan bij evaluatie hier nieuwe acties op worden ondernomen.

8

VUISTREGELS 4/5 EN S TA N D VA N Z A K E N

Vuistregel nog niet aanwezig

Thema om aan te werken

4.10 24-uurs bereikbaarheid en beschikbaarheid

• Er is op dit moment wel al een 24-uurs aanbod in de gemeente, maar deze gaat in 2022 verbeterd worden met als doel het efficiënter inrichten van deze voorzieningen. Tijdens kantoortijden zijn diverse organisaties bereikbaar, ná kantoortijden is het CIT aanwezig voor WvGGZ vragen.

4.12 Time-out voorziening bij noodzaak tot behandeling ter voorkoming van langdurige intramurale plaatsing (regionaal)

• In de regio wordt gewerkt aan een pilot Time Out voorziening. De gemeente is betrokken bij de ontwikkeling van deze time-out voorziening.

4.13 Respijtvoorziening als rustplek om erger te voorkomen. Dit is een tijdelijke plek om tot bedaren te komen. (regionaal)

• In de regio wordt door diverse maatschappelijke partners gewerkt aan het opzetten van een pilot respijtvoorziening. Als gemeente Meierijstad volgen we deze ontwikkeling. Besluitvorming hierover volgt in 2022.

9

V U I S T R E G E L S 5 / 5 E N S TA N D VA N Z A K E N

Vuistregel nog niet aanwezig

Thema om aan te werken

5.1 Voorlichtingscampagnes, bijvoorbeeld anti-stigma campagnes

•

In 2022 worden voorlichtingscampagnes en/of training georganiseerd. Hiervoor is een subsidie opgesteld waaruit diverse activiteiten betaald kunnen worden. Hierbij wordt als eerste gedacht aan het trainen van vrijwilligers en sleutelfiguren. Daarnaast wordt aankomend jaar gewerkt aan het concreet maken van een plan om meer informatie te verspreiden over psychische kwetsbaarheid. Hierbij worden organisaties ingezet waarbij ook aandacht is voor ervaringsdeskundigheid. Deze activiteiten zullen dan in de periode van 2022/2023 opgepakt worden.

10

VUISTREGELS 5/5 EN S TA N D VA N Z A K E N

Vuistregel nog niet aanwezig

Thema om aan te werken

5.6 Fijne omgeving die stimuleert om te bewegen en te ontmoeten (gerelateerd aan welzijn).

Binnen Meierijstad staat fysieke gezondheid voor iedereen hoog in het vaandel. Er wordt voor diverse doelgroepen extra aandacht besteed aan vitaliteit en bewegen, door o.a. sportcoaches en leefstijladviseurs. Zij werken onder andere aan de verbinding met bewegen en ontmoeten. Voor de beschermd wonen doelgroep werken we hierbij onder andere aan: • Begeleiding bij bewegen toebrengen naar beschermd wonen voorziening. Reinier van Arkel werkt dit op dit moment uit in een andere gemeente waarbij wij als Meierijstad willen onderzoeken of dit ook in onze gemeente mogelijk is. •

Mogelijke uitbreiding van PIM Vitaal voor de doelgroep uitstromers van beschermd wonen. Op dit moment is de Pim Vitaal alleen beschikbaar voor inwoners die te maken hebben met de participatiewet. Hierbij worden inwoners toegeleid naar vitaliteit als aanvulling op dagbesteding. In samenwerking met sport wordt gewerkt aan de mogelijkheid om deze voor een bredere doelgroep uit te zetten.

•

Sportmaatjes. In drie verschillende gradaties wordt een inwoner geholpen om te bewegen, samen met een vrijwilliger. Dit kan gaan van een simpele hulpvraag (zoektocht naar sportclub) tot echt begeleiding met sporten. Vervolgens wordt de link gelegd om het sporten duurzaam te maken door inwoners te begeleiden naar sportverenigingen en hen onderdeel te laten zijn van het verenigingsleven. Dit project heeft al wel groen licht, maar heeft vertraging opgelopen dankzij de coronamaatregelen. 11

OVERZICHT LOPENDE PROJECTEN 2022 ( V E R S T E R K E N VA N B E S TA A N D E S I T U AT I E )

-

-

Trainen van vrijwilligers en sleutelfiguren op kennis over psychische kwetsbaarheid; Onafhankelijke cliëntondersteuning -

De opening van 2 nieuwe inloop locaties voor Geld En Zo (uitrol 2022); Start pilot ‘het Huishoudboekje’ (start 2022); - Uitrollen project ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding

-

-

-

Nota zorg welzijn en wonen Werken aan passende en duurzame woonvoorzieningen voor de doelgroepen van Meierijstad. Evalueren proces postadres

Versterken van positie 24-uurs bereikbaarheid voor kwetsbare inwoners (onderzoek 2022) Versterken van verbinding tussen sport en kwetsbare doelgroepen Bij het werken aan deze thema’s vinden we het belangrijk om kwalitatief goede projecten neer te zetten. Daardoor kiezen we vooral voor het door ontwikkelen en versterken wat we hebben. 12

NIEUWE FOCUS THEMA’S VOOR 2022

We willen focus aanbrengen op een aantal specifieke thema’s en doelgroepen. In Meierijstad zijn dit de jongvolwassenen, welke een groot aandeel beslaan van onze bijzondere doelgroep. We kiezen er dan ook voor om minder ‘nieuwe’ grote thema’s op te pakken, maar vooral focus aan te brengen en te verbeteren voor deze doelgroep. Aan de rechterkant zijn de nieuwe focus thema’s te lezen. Monitoring en verder In 2022 wordt het regionale en het lokale uitvoeringsprogramma geëvalueerd en wordt voor 2023 een vernieuwd uitvoeringsprogramma opgesteld. De doordecentralisatie en het lokaal voorzien in alle voorzieningen is immers een meerjaren plan waarbij we als regio samen optrekken. Hier wordt per jaar vanuit de regio ook een lokaal uitvoeringsbudget beschikbaar gesteld. Bovenstaande thema’s worden dan ook gefinancierd vanuit bestaande gelden.

Door ontwikkelen van woonmogelijkheden voor diverse kwetsbare doelgroepen. Hierbij onderzoeken we bijvoorbeeld de mogelijkheid van een 2live vestiging in de gemeente.

Na analyse blijkt dat in onze gemeente een toename van unieke cliënten die gebruik maken van dagbesteding of begeleiding. Dit betreft vooral de jonge doelgroep (18-35 jaar). Deze doelgroep kenmerkt zich door problematiek op meerdere velden, We willen de focus leggen op toewerken naar zinvolle daginvulling met een ontwikkel perspectief. Hierbij hebben we aandacht voor het versterken van het voorliggend veld. We vergroten in onze gemeente de kennis over de psychisch kwetsbare doelgroep (met een soms zwaardere problematiek). Door kennis te vergroten verminderen we stigma en taboe op de problematiek van de doelgroep. Ook zorgen we hiermee dat de voorliggende voorzieningen beter geschikt worden voor het ontvangen van deze doelgroep, waardoor zij zo veel mogelijk mee kunnen doen in onze 13 gemeente.

wonen

Actieplan stijging Wmo

Versterken kennis lokaal netwerk