Bijlage 1 1e Bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
1
INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Financiële samenvatting .......................................................................................................................... 4 Afwijkingen 1e bestuursrapportage ......................................................................................................... 5 0 Bestuur, dienstverlening en vastgoed .............................................................................................. 8 1 Veiligheid .......................................................................................................................................... 9 2 Verkeer, vervoer en openbare ruimte ............................................................................................. 10 3 Economie ........................................................................................................................................ 11 4 Onderwijs ........................................................................................................................................
12 5 Sport, Kunst en cultuur, Recreatie en Toerisme ............................................................................ 14 6 Sociaal Domein .............................................................................................................................. 15 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid .................................................................................... 16 8 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen ................................................................................................. 17 9 Financiële informatie programmaplan ............................................................................................ 19 Mutatie investeringskredieten ................................................................................................................ 21 Mutaties reserves .................................................................................................................................. 22
2
INLEIDING Voor u ligt de 1e bestuursrapportage 2026. In de 1e Bestuursrapportage (1e Berap) informeert het college de raad over financiële afwijkingen op de lopende begroting. De afwijkingen gaan over de periode 1 januari tot 1 april 2026 met een doorkijk tot het einde van het jaar. Het gaat dan vooral om incidentele afwijkingen voor het begrotingsjaar 2026. Financiële samenvatting De financiële samenvatting geeft een actueel meerjarig financieel beeld, vóór en na verwerking van de 1e bestuursrapportage (berap) 2026. Er wordt aandacht besteed aan het financiële verloop van de begroting, waarbij ingegaan wordt op de diverse categorieën van afwijkingen. Hier presenteren we het totaal aan afwijkingen. Afwijkingen 1e bestuursrapportage Per programma presenteren we de financiële afwijkingen van bestaand beleid. Ook budgettair neutrale wijzigingen (behalve inkomende subsidies) lichten we hier toe. Er is dan sprake van inkomsten van derden of een onttrekking uit de reserves. Sinds de actualisatie van de Financiële Verordening 2023 worden binnengekomen subsidies niet langer opgenomen in de bestuursrapportages. Het college is bevoegd om gedurende het begrotingsjaar besluiten te nemen over het uitbreiden van de begroting wanneer het subsidies betreft die de gemeente ontvangt. In deze bestuursrapportage informeren wij u over de belangrijkste ontvangen subsidies.
Een overzicht van deze subsidies van substantiële omvang vindt u in het onderdeel Afwijkingen 1e bestuursrapportage. Mutatie investeringskredieten en reserves In het onderdeel mutaties investeringskredieten vindt u de financiële vertaling van de afwijkingen op investeringskredieten > € 100.000. Als bij de gepresenteerde afwijkingen de inzet van reserves wijzigt, dan vindt u dat terug in het onderdeel mutaties reserves. De toelichtingen van deze mutaties staan bij de begrotingsprogramma's. De bedragen in de tabellen zijn afgerond, waardoor het weergegeven saldo kan afwijken van de som van de opgetelde (afgeronde) bedragen. De cijfers in de tabellen dient u als volgt te lezen: Genoemde bedragen met een -: dit is een last of verslechtering op het saldo; Genoemde bedragen met een +: dit is een baat of verbetering op het saldo.
3
FINANCIËLE SAMENVATTING In de volgende tabel staat het verloop van geraamde resultaat voor de jaren 2026 t/m 2029 vanaf het vaststellen van de begroting op 6 november 2025. Op basis van de vastgestelde begroting 2026 en raadsbesluiten tot en met maart 2026 is er sprake van een voordelig geraamd resultaat van € 150.000. Bij deze 1e berap 2026 stellen we het geraamde resultaat 2026 positief bij met € 5.233.000. Daarmee komt het te verwachten geraamd resultaat voor 2026 na de 1e bestuursrapportage 2026 op € 5.383.000 positief.
We hebben het totaal aan mutaties onderverdeeld in enkele categorieën. Deze lichten we hieronder toe. Bestaand beleid Dit zijn afwijkingen op het door de raad beschikbaar gestelde bedragen. Een toelichting op deze afwijkingen kunt u lezen in het onderdeel Afwijkingen 1e bestuursrapportage per programma. Wijzigingen bestaand beleid (< € 50.000) Hier gaat het om de afwijkingen < € 50.000 op het door de raad beschikbaar gestelde bedragen. Deze lichten we niet toe. Overige technische aanpassingen Deze aanpassingen worden verder niet toegelicht, er zijn geen budgettaire gevolgen of wijzigingen in activiteiten. Gemeentefonds De verwerking van de circulaires van het gemeentefonds is in deze categorie opgenomen. Het gaat dan om de effecten van de september- en decembercirculaire 2025. Hierover heeft u een aparte raadsinformatiebrief ontvangen. Loon- & prijsindexatie Op deze regel staan de aanpassingen voor loon- en prijsindexatie die ten laste gaan van de stelpost loon- en prijsindexatie in de begroting. Kapitaallasten In deze categorie staan de financieel technische wijzigingen in kapitaallasten als gevolg van bijgestelde planning van beschikbaar gestelde investeringskredieten.
4
AFWIJKINGEN 1E BESTUURSRAPPORTAGE In dit onderdeel geven wij een toelichting op de afwijkingen die in deze 1e bestuursrapportage 2026 zijn opgenomen voor de verschillende categorieën. Bestaand beleid De afwijkingen op het bestaand beleid worden apart per programma toegelicht. Per programma zijn ook de wijzigingen opgenomen die budgettair neutraal verlopen omdat de kosten worden gedekt door bijdragen van derden of door een onttrekking uit een reserve. Vanuit het oogpunt van rechtmatigheid moet uw raad deze budgetten beschikbaar stellen om uit te geven. De mutaties in de reserves zijn afzonderlijk opgenomen bij het onderdeel mutaties reserves. Bijstelling budgetten Vastgoedportefeuille Jaarlijks worden zowel de uitgaven als de inkomsten voor het gemeentelijk vastgoed bijgesteld naar de werkelijkheid en geïndexeerd conform de afgesloten verhuur- en exploitatiecontracten. De uitgaven voor klein onderhoud en groot onderhoud worden jaarlijks geindexeerd en aangepast bij vaststelling van het nieuwe Duurzaam Meerjaren Onderhouds Plan (DMOP). De aanpassingen op deze budgetten hebben betrekking op alle programma’s. Per saldo een voordeel van € 21.000 vanaf 2026. Wijzigingen bestaand beleid (< € 50.000) Geen bijzonderheden. Loon- en prijsindexatie In de begroting is een stelpost opgenomen voor de loon- en prijsindexatie.
De omvang van deze stelpost is bepaald door de middelen die in de algemene uitkering zijn opgenomen ten behoeve van loon- en prijsindexatie. In 2026 is de kostenstijging als gevolg van inflatie enorm. De compensatie in het gemeentefonds is onvoldoende voor de kostenstijgingen. Niet alleen vallen de kostenstijgingen in het fysieke domein hoger uit, maar ook in het sociaal domein. Daar komt bij dat de werkelijke inflatie achteraf hoger blijkt uit te vallen. Dit krijgen gemeenten niet gecompenseerd. Het tekort heeft een structurele doorwerking naar 2027 en volgende jaren. De verdeling van deze stelpost over de diverse budgetten op basis van de loon- en prijsontwikkelingen bij de diverse budgetten vindt plaats in deze 1e bestuursrapportage. Onder andere bij de volgende onderdelen zijn mutaties doorgevoerd: Verstrekte subsidies Jaarlijks worden door het college van burgemeester en wethouders de subsidies vastgesteld. Het subsidieoverzicht 2026 geeft concreet aan welk subsidiebedrag aan welke instelling, stichting of vereniging wordt verleend, dit op basis van de nadere subsidieregelingen per beleidsterrein en de ASV (Algemene subsidieverordening Meierijstad 2018). Een indexering van de geraamde subsidiebedragen met € 383.000. Budgetten jeugdzorg In de primitieve begroting 2026 is nog geen indexering opgenomen voor de kosten jeugdzorg Zorg in Natura (ZIN) 2026.
Bij de aanbesteding van de ZIN is de kostprijs berekend op basis van de productomschrijving zoals benoemd in het productenboek. Daarbij is ook bepaald hoe de tarieven jaarlijks worden geïndexeerd. Inmiddels zijn de tarieven voor 2026 vastgesteld. Dit betekent dat de budgetten ZIN voor 2026 e.v. hiermee moeten worden verhoogd, berekend aan de hand van de realisatiecijfers 2025. In het regionaal bestuurlijk overleg (RBO) van 2026 is het definitieve Regionale Budgettaire Kader jeugdzorg (RBK) 2026 vastgesteld. Hierin zijn opgenomen de definitieve indexering naar 2026 en de gewijzigde, definitieve, verdeelsleutel 2026. Daarnaast zijn in het definitieve RBK 2026 ook de financiële consequenties verwerkt van eerder genomen RBO-besluiten en besluit Regionaal Team Advies (RTA) i.v.m. digitale screening. Totaal jeugd (1.248.000). Wmo hulp bij het huishouden en specialistische hulp Conform de overeenkomsten met de zorgaanbieders voor Wmo Hulp bij de huishouding en specialistische hulp worden de tarieven jaarlijks geïndexeerd. Daarnaast vindt indexering plaats voor inkoop zorg en veiligheid, hulpmiddelen wmo, vervoers- en woonvoorzieningen wmo (totaal wmo € 919.000). Groenonderhoud, straatreiniging, en waterbeheer
5
In de contracten voor straatreiniging, waterbeheer, hondentoiletten en groenonderhoud zijn met leveranciers indexpercentages afgesproken (Totaal € 690.000). Verhoging van de tarieven sportaccommodaties, zwembaden en panden vastgoed met een bedrag van in totaal € 380.000 is toegevoegd aan de stelpost ten behoeve van prijsindexeringen (voordelig).
Het beroep op de stelpost prijsontwikkeling in 2026 kan als volgt worden weergegeven: (bedragen x € 1.000) Restant voor 1e berap 2026 Mutaties 1e berap 2026 Restant tekort
Saldo 2.960.850 -/- 3.590.000 -/- 629.150
De verwachting (op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk) is dat in de meicirculaire 2026 nog een deel van het tekort zal worden gecompenseerd in het accres van de algemene uitkering 2026. Bij het opstellen van de 2e bestuursrapportage 2026 zal dit tekort nader worden bezien voor 2026. Gemeentefonds / Algemene uitkering uit het gemeentefonds Na Prinsjesdag 2025 is de septembercirculaire 2025 over de algemene uitkering ontvangen. Deze circulaire geeft inzicht in de afwijkingen ten opzichte van de meicirculaire 2025. De meicirculaire 2025 is verwerkt in de begroting 2026. Via een raadsinformatiebrief bent u geïnformeerd over de gevolgen van de septembercirculaire 2025. Eind 2025 is de decembercirculaire 2025 ontvangen. In deze circulaire is de ontwikkeling van de algemene uitkering voor de jaren 2025 tot en met 2030 ten opzichte van de septembercirculaire 2025 opgenomen. De bijstellingen voor de jaren na 2025 zijn beperkt. Via een raadsinformatiebrief bent u eerder geïnformeerd over de uitkomst van de decembercirculaire 2025. Actualisatie verdeelmaatstaf Van een structureel effect rechtstreeks voortvloeiend uit de decembercirculaire 2025 is geen sprake. Wel ontstaat er een structureel effect als gevolg van nadere vaststelling door het CBS van het aantal huishoudens met een laag inkomen.
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft op 9 december 2025 een actualisatie van aantallen voor de maatstaf huishoudens met een laag inkomen met drempel naar gemeente voor de jaren 2023-2025 gepubliceerd. Uit deze actualisatie blijkt dat het aantal huishoudens met laag inkomen in 2023 sterk is toegenomen. Bijstelling van de ramingen en het toevoegen van de middelen aan de diverse budgetten, vindt plaats met deze 1e bestuursrapportage 2026. Het budgettair effect van de circulaires is als volgt: Soort (bedragen x € 1.000) septembercirculaire 2025 decembercirculaire 2025 actualisatie verdeelmaatstaf Totaal resultaat
2026 3 125 1.185 1.312
2027 -247
2028 -361
2029 -483
2030 -843
1.808 1.561
1.678 1.327
1.735 1.252
1.735 892
Kapitaallasten De geraamde afschrijving van de investeringen die in 2025 nog niet gereed zijn gemeld kunnen voor 2026 incidenteel worden verlaagd (voordeel). Voor een deel worden de afschrijvingslasten gedekt uit de reserve kapitaallasten. De onttrekkingen 2026 voor de relevante investeringen vinden in 2026 ook niet plaats. Per saldo geeft dit een incidenteel voordeel van € 3.282.000. Daarnaast zijn bij de jaarrekening 2025 een aantal kredieten afgesloten. Deze geven een structureel voordeel op de kapitaallasten van € 19.000. Overige technische aanpassingen Verder worden aanpassingen niet toegelicht, er zijn geen budgettaire gevolgen of wijzigingen in activiteiten.
6
Inkomende subsidies De verwerking van inkomende subsidies werden tot en met 2023 twee keer per jaar financieel verwerkt in de bestuursrapportages. Vanaf 2024 kan dit met een collegebesluit en kan de begroting sneller worden bijgesteld. De onderstaande inkomende subsidies van substantiële omvang zijn tot 1 april 2026 verwerkt: Rijksbijdrage regionale coördinatietrol migratie (€ 650.000) Rijksbijdrage in combinatie met aanpassing aantal plekken in Crisis Nood Opvang-locaties (€ 207.510) Toekenning PRT (Provinciale Regie Tafel) versterkingsmiddelen (€ 377.000) Bijdrage ten behoeve van extra woonvoorzieningen jongeren met uitstroomprofiel 1 en 2 (€ 50.000) Bijdrage in verband met Spreidingswet asielopvangplekken (€ 148.000) Huisvesting aandachtsgroepen Amertkwartier (3.500.000) DUMAVA-subsidie ten behoeve van verbouwing Het Spectrum (€ 217.077) DUMAVA-subsidie ten behoeve van verbouwing bestuurscentrum Sint-Oedenrode (€ 756.977) Doorfietsroute fase 1 en 2 F50 Veghel-Son (€ 5.481.694) Subsidie icoonregeling aanpak grote oogst (€ 100.000) SPUK-gala (€ 97.392) Huisvesting vergunninghouders in doorstroomlocaties (€ 613.200) Project drugs, middelen SKIP Kleinschalige en Incidentele Programmering (€ 477.453)
7
0 BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VASTGOED De financiële afwijkingen in bestaand beleid worden hieronder kort toegelicht.
8
1 VEILIGHEID Er zijn geen financiële afwijkingen bij Programma 1.
9
2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE Er zijn geen financiële afwijkingen bij Programma 2.
10
3 ECONOMIE De financiële afwijkingen in bestaand beleid worden hieronder kort toegelicht.
11
4 ONDERWIJS De financiële afwijkingen in bestaand beleid worden hieronder kort toegelicht.
12
13
5 SPORT, KUNST EN CULTUUR, RECREATIE EN TOERISME De financiële afwijkingen in bestaand beleid worden hieronder kort toegelicht.
14
6 SOCIAAL DOMEIN De financiële afwijkingen in bestaand beleid worden hieronder kort toegelicht.
15
7 VOLKSGEZONDHEID, MILIEU EN DUURZAAMHEID De financiële afwijkingen in bestaand beleid worden hieronder kort toegelicht.
16
8 RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN De financiële afwijkingen in bestaand beleid worden hieronder kort toegelicht.
17
18
9 FINANCIËLE INFORMATIE PROGRAMMAPLAN De financiële afwijkingen in bestaand beleid worden hieronder kort toegelicht.
19
20
MUTATIE INVESTERINGSKREDIETEN Onderstaand zijn investeringen opgenomen waarvan wordt voorgesteld deze te wijzigen. De cijfers in onderstaande tabel moet u als volgt lezen. Genoemde bedragen in kolom: mutatie uitgaven: positief is een verhoging van de geraamde uitgaven, - is een verlaging van de geraamde uitgaven mutatie inkomsten: positief is een verlaging van de geraamde inkomsten, - is een verhoging van de geraamde inkomsten.
In onderstaand overzicht is een toelichting op de mutaties weergegeven. Naam Krediet:
Naam Krediet:
Naam Krediet:
21
MUTATIES RESERVES In onderstaande tabel staan de mutaties op reserves vermeld. De toelichtingen op deze mutaties staan in de programma's vermeld.
22
23
24