Beantwoording technische vragen Begroting 2026

Sociaal Domein, blz. 53 Fractie

Vragen

Antwoorden

HIER

1. Pag 56. De uitgaven voor het sociaal domein bedragen ruim 127 miljoen in 2026. Kunt u inzicht geven met welke middelen worden deze uitgaven gedekt worden?

LOKAAL

1. Op basis waarvan verwachten we een forse daling van de lasten sociaal domein in de begroting van 2026 en verder t.o.v. de begroting van 2025 (en ook ten opzichte van realisatie 2024)?

VVD

1. Onder het kopje: Wat willen we bereiken staat nergens vermeld dat men grip wil krijgen op de steeds stijgende kosten. Waarom is dat geen doelstelling? Is er een taakstelling ivm de groei van kosten van het Sociaal Domein?

Dekking vindt plaats door de algemene baten; voornamelijk uitkering uit het gemeentefonds en belastingen. Middelen voor bijvoorbeeld jeugdzorg en wmo zijn opgenomen in de algemene uitkering en maken als zodanig geen onderdeel uit van de baten binnen programma 6. Zie hiervoor het dashboard in de begroting 2026 en dan de cirkelgrafieken “Waaraan geven we het uit” en “Waar halen we het vandaan”. Zowel de lasten als de baten binnen het Programma Sociaal Domein zijn zo'n € 20 mln lager dan in 2025. Dit komt omdat de rijksgelden voor de gemeentelijke opvang ontheemden Oekraïne en de rijksgelden voor de gemeentelijke opvang asielzoekers pas gedurende het lopende jaar worden bijgeraamd (baten en lasten). We wachten hierbij op de beschikking van het Rijk. Samen is dit ongeveer € 20 mln. De doelstellingen die staan onder Wat willen we bereiken? Komen uit het coalitieakkoord Thuis in Meierijstad 2022-2026. Er is geen aanvulling op het coalitie-akkoord vastgesteld voor het begrotingsprogramma Sociaal Domein. Er wordt geen rekening gehouden met meerjarige volumeontwikkeling omdat dit moeilijk te ramen is en wellicht een te groot beslag zou leggen op de

2. Is er groei voorzien van de kosten van het Sociaal Domein? Zo ja hoeveel? Zo nee waarom niet? Wanneer wordt er ingegrepen als de kosten bovenmatig stijgen?

Zaaknummer 2946936

Pagina 36 van 58

datum 23 oktober 2025

beschikbare middelen. Wel worden de ramingen ieder jaar aangepast aan de meest recente jaarrekeningcijfers en de eerste prognoses voor het jaar daarop. Wij zijn doorlopend bezig met het betaalbaar houden van het sociaal domein. Hoe we dit doen is te lezen in hoofdstuk 1 van het Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein.

3. Men richt zich op doorstart van de regionale Werkgroep VIA, waarom, wat levert dit ons op?

4. Het budget WMO Woonvoorziening wordt jaarlijks verhoogd met € 300.000. Waarop is dit bedrag gebaseerd? Als men spreekt over een

Zaaknummer 2946936

Pagina 37 van 58

datum 23 oktober 2025

Mochten de kosten in enig jaar te sterk stijgen dan kunnen maatregelen worden genomen die de kosten doen dalen maar de dienstverlening beperken. Denk hierbij aan het invoeren van wachtlijsten. Of dit aan de orde is, is een bestuurlijke afweging van het college. De doorstart van ViA moet bijdragen aan het duurzaam terugdringen van geweld in afhankelijkheidsrelaties middels een brede aanpak. Zowel gemeenten als partners zoals Veilig Thuis werken samen om geweld beter te stoppen. Huishoudens waar huiselijk geweld structureel aan de orde is vragen meer politie-inzet, zorgtrajecten, opvang, los van het menselijk leed wat ermee gepaard gaat. Door beter in staat te zijn geweld duurzaam te stoppen wordt niet alleen persoonlijk leed voorkomen, maar wordt ook inzet van zorg en politie in de toekomst voorkomen. De ramingen voor de begroting worden gebaseerd op de verwachte werkelijke lasten. We kijken hierbij

extra toename van € 300k wat is het totaalbedrag? Wat zijn de grondslagen hiervoor? Kan de gemeente besluiten om aanpassingen niet te laten uitvoeren?

5. Heroriëntatie van bestaand beleid geeft een extra aanpassing van 3,6 mln, voor nieuw beleid wordt nog eens € 1,6 mio in begroot. Wat zijn de effecten als we de extra bedragen niet accorderen? Wat zij voor de gemelde posten de totale kosten? Nieuw beleid wordt gepresenteerd als (hoofdzakelijk) budgettair neutraal. Hoe wordt dit gecontrold?

naar de lasten van de voorgaande jaren en de prijsindexering. Voor 2026 en volgende jaren wordt € 974.000 geraamd. De gemeente voert woonvoorzieningen uit vanuit de Wmo. De Wmo is een openeinderegeling. Dat betekent dat de gemeente verplicht is om zorg voor inwoners die dat nodig hebben toe te kennen. De gemeente moet besluiten om een woningaanpassing te laten uitvoeren als uit het onderzoek door de Wmo-consulent naar voren gekomen is dat dit de meest goedkope en adequate voorziening is. Bestaand beleid betreft bijna € 2,4 mln jeugd en € 1,3 mln voor diverse Wmo budgetten. Als we de extra bedragen niet accorderen, volgen we met de ramingen niet de werkelijke lasten en stevenen we af op een tekort bij de jaarrekening op deze onderdelen. Bovendien is de begroting dan niet reëel. Voor de jaren 2026 t/m 2030 wordt een totaalbedrag van € 7,8 mln als nieuw beleid opgevoerd en onttrokken uit de bestemmingsreserve Beschermd Wonen. Deze jaarlijkse onttrekkingen zijn ook geraamd in de meerjarenbegroting. Jaarlijks wordt bij de jaarrekening gekeken wat de werkelijke lasten zijn geweest en deze lasten worden uit de bestemmingsreserve gehaald. De geraamde middelen zijn nodig om uitvoering te geven aan het Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein. Als de middelen niet worden

Zaaknummer 2946936

Pagina 38 van 58

datum 23 oktober 2025

6. Op pagina 56 wordt aangegeven: “we voldoen aan de jaarlijkse wettelijke takenstelling voor opvang en integratie statushouders en lopen waar mogelijk voorop op de jaarlijkse taakstelling.” Waarom wordt hier afgeweken van het raadsbesluit om ons aan onze taken te houden en niet het “afvoerputje” van de regio te zijn/te worden. Waarom willen we voorop lopen? Wat zijn de kosten die gepaard gaan met de opvang van statushouders? Waar kunnen we die specifiek vinden in de begroting?

7. Op pagina 55 wordt aangegeven dat inwoners worden betrokken bij een samenwerkplan vanuit het perspectief: ik wil, ik kan, ik heb nodig. We vragen ons af wie beoordeeld of dit nodig is? En op welke uitgangspunten? Is het niet beter om het adagium te hebben: ik wil, ik kan, ik heb mogelijk nodig en onze sociale teams beoordelen of het nodig is.

8. Op blz 55 wordt aangegeven dat het college de inloopvoorziening actueel wenst te houden? Wat wordt verstaan onder actueel houden? Welke kosten zijn hier mee gemoeid. Zijn er bezoekerscijfers per

Zaaknummer 2946936

Pagina 39 van 58

datum 23 oktober 2025

toegekend zal een bestuurlijke afweging moeten worden gemaakt dat we geen of minder invulling geven aan de ambities uit de vastgestelde Toekomstvisie 2040 of de ontwikkelopgaven uit het Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030. Voor de doelgroep statushouders geldt een wettelijke taakstelling waaraan de gemeente moet voldoen. De gemeente wil voldoen aan de wettelijke taakstelling. De Provincie houdt toezicht op deze taakstelling en monitort of de gemeente hieraan voldoet. Statushouders worden regulier gehuisvest. Er zijn geen directe kosten verbonden. Wel ontvangen statushouders die nog niet kunnen werken bijstand en bijzonder bijstand. Beoordeling vindt plaats door de betrokken organisaties en gesprekspartners in het overleg, samen met de inwoner. We streven naar een gezamenlijke oplossing die recht doet aan de situatie van de inwoner. Zoals eerder toegelicht in de presentatie binnen de BVA, staat de behoefte van de inwoner centraal. Tegelijkertijd is het belangrijk te onderstrepen dat een uitgesproken behoefte – zoals “ik heb nodig” – niet automatisch leidt tot toekenning van een voorziening. Het gesprek is bedoeld om samen te bepalen wat daadwerkelijk passend is. Het gaat om het actueel houden van de kaart waarop de inloopvoorzieningen vermeld zijn. Aan het actueel houden van de kaart zijn geen kosten verbonden.

inloopvoorziening met daarin het onderscheid: dagbesteding (zonder indicatie) en WMO (met indicatie).

SP

1. Wordt bij het steunen van mantelzorgers rekening gehouden met de uitdrukkelijke wens van initiatiefgroep van het project “Duurzame Mantelzorg Meierijstad ”om te komen tot één welzijnsorganisatie voor mantelzorgondersteuning? Onderzoek op 4-9-2025 aan wethouder Compagne gezonden en vervolgbrief aan de wethouder d.d. 2-10-2025

2. Punt Werk en Inkomen Bestrijding van armoede Wordt hier ook uitvoering gegeven aan de onlangs gedane aanbevelingen van de Kinderombudsman in het rapport uit het rapport“Opgroeien in onzekerheid”

Zaaknummer 2946936

Pagina 40 van 58

datum 23 oktober 2025

Bij inloopvoorzieningen gaat het altijd om bezoekers zonder indicatie. Er zijn geen bezoekerscijfers per inloopvoorziening beschikbaar. Een enkele inloopvoorziening houdt het aantal bezoekers voor hun eigen administratie bij. In de 5 pilotwijken en kernen van de ambitie op inloopvoorzieningen wordt gemonitord wat het effect is van de extra inzet. De organisaties voor sociaal werk (Sociaal werk Meierijstad, Farent en Lumens) werken samen in de Coöperatie Welzijn Meierijstad. Daarbij zijn de eigen specialiteiten van deze organisaties aanvullend aan elkaar en versterken zij elkaar, ook als het gaat om mantelzorgondersteuning. Vanuit SWM is het Steunpunt mantelzorg Meierijstad de centrale plek waar mantelzorgers (en verwijzers) terecht kunnen voor vragen en waar zij ondersteuning kunnen krijgen of worden doorverwezen. Mede vanuit het project Duurzame Mantelzorg Meierijstad’ werkt SWM samen met partners binnen en buiten de coöperatie aan het beter vindbaar maken van mantelzorgondersteuning en het verlagen van de drempel voor mantelzorgers voor het verkrijgen van hulp. Het rapport “Opgroeien in onzekerheid” van de Kinderombudsman is onlangs gepubliceerd. We gaan onderzoeken wat de aanbevelingen uit dit rapport betekenen voor onze lokale praktijk en hoe deze eventueel kunnen worden meegenomen in het beleid rondom armoedebestrijding en ondersteuning van kinderen in kwetsbare situaties.

3. Blz 56, armoede bestrijding door vroegtijdige signalering, beleid is 80% van de doelgroep te bereiken. Hoeveel mensen (, procent) zijn er in 2024 en in 2025 tot nu toe bereikt?

PvdAGroenLinks

1. Pag. 56: Taakstelling en opvang ontheemden. Voor zover bekend voldoen we op dit moment niet aan onze taakstelling, zijn er op korte – of middellange termijn nieuwe opvanglocaties te verwachten?

Hart

1. Algemeen (pag. 55): Hoe vergelijkbaar worden de Rooise en Schijndelse versies van Leefgoed? Gelieve in het antwoord in te gaan op de omvang, het aanbod en bereik.

Zaaknummer 2946936

Pagina 41 van 58

datum 23 oktober 2025

Op dit moment kunnen we nog geen betrouwbare cijfers geven over het aantal bereikte personen in 2024 en 2025. Dit komt doordat we werken met een nieuw registratiesysteem voor vroegsignalering. De gegevens worden nog opgebouwd en zijn nog niet volledig beschikbaar. Verwachting is dat de cijfers beschikbaar zijn in het dashboard 2025 wat in 2026 volgt. We voldoen inderdaad nog niet aan de taakstelling als het gaat om de huisvesting van asielzoekers. Voor de opvang van Oekraïense vluchten realiseren we de gevraagde 600 plekken. We zoeken nog voor 200 asielzoekers een plek in Meierijstad. En we kijken inmiddels ook naar vervangende woonruimte voor de locaties in Schijndel. Op de korte termijn verwachten wij geen nieuwe locaties te kunnen realiseren. Op de middellange termijn (2 tot 3 jaar) hebben we echt nieuwe locaties nodig. LeefGoed is een concept waarin we in Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode (en omliggende kernen) • de samenwerking versterken tussen lokale organisaties in het sociaal domein; • meer verbinding maken tussen de activiteiten van deze organisaties • een innovatieve samenwerking ontwikkelen (lees Samenwerkwijze invoeren) om de dienstverlening en bedrijfsvoering in het sociaal domein sneller, beter en efficiënter te organiseren.

We werken wijkgericht c.q. kerngericht en ontwikkelen langs de thema's: • Wonen & Welzijn • Ontmoeten & (Be)Leven • Leren & Werken • Zorg & Ondersteuning We geven hiermee invulling aan het project Versterken sociale basis en de ontwikkelen van zorgzame wijken. Het wijk- en gemeenschapshuis krijgt hierin een belangrijkere rol. We starten in Veghel Zuid, Bloemenwijk Schijndel, De Kienhoef in Sint-Oedenrode, Boerdonk en Eerde. Naast dat we in elke wijk of kern de sociale basis gaan versterken speelt ook de dynamiek van de plek. Dat is in: • Veghel Kloosterkwartier / LeefGoed • Schijndel het versterken van de woonservicezones.

2. Werk en inkomen (pag. 56): Blijft werken met behoud van uitkering op basis van vrijwilligheid?

3. Bijraming budgetten ZIN (pag. 57): Is het bijstellen van budgetten naar het ‘nieuwe werkelijke realisatie ZIN 2024’ voldoende voor de realisatie in 2026?

Zaaknummer 2946936

Pagina 42 van 58

datum 23 oktober 2025

Sint-Oedenrode kijken we naar het doorontwikkelen van Odendael en Mariendael We kijken naar de individuele situatie. Soms heeft iemand iets meer een duwtje in de rug nodig. Dan is het minder vrijblijvend. Soms is terughoudendheid op basis van beperkingen of omstandigheden een betere optie. Het bijstellen van de budgetten naar realisatie 2024 is een inhaalslag om te voorkomen dat we op voorhand al een tekort creeren. In 2025 zien we een afvlakking van de groei. Dit leidt mogelijk nog wel tot

4. (pag 58) Overname jeugdconsulenten: Zijn dit dezelfde mensen/functies die eerst van de gemeente naar Welzijn de Meierij zijn gegaan? En nu dan dus weer terug naar de gemeente? Als het antwoord ja is, kunt u toelichten waarom dit op en neer geschuif van functies/mensen aan de orde is? En hoe dit bij de betreffende medewerkers wordt ervaren.

D66

1. Kinderopvangvoorzieningen worden bekostigd vanwege het beleid voor een Integraal Kindcentrum, IKC. - Aan hoeveel procent van de basisscholen is een kinderopvangvoorziening verbonden? - Hoe stuurt de gemeente er op, dat bij bekostiging van een kinderopvangvoorziening, er sprake is van een IKC? - Hoe monitort de gemeente effecten van een IKC?

Zaaknummer 2946936

Pagina 43 van 58

datum 23 oktober 2025

een tekort in 2026. Dit past ook in het uitgangspunt van risicovol begroten. De jeugdconsulenten zijn niet eerder van de gemeente naar Welzijn de Meierij gegaan. Op en neer geschuif van functies/mensen is dan ook niet aan de orde. De CJG taken zijn in de beginfase van Meierijstad volledig overgegaan naar Welzijn de Meierij (Coöperatie) en dit is sindsdien ongewijzigd gebleven en dat blijft ook zo. Aan alle basisscholen is een opvangvoorziening (bso en/of kinderopvang en/of peuteropvang) verbonden. Slechts in 1 geval is deze voorziening niet in hetzelfde gebouw als de basisschool gehuisvest. Feitelijk heeft de gemeente geen taak in financiering van kinderopvangvoorzieningen bij een school. Inhoudelijk zien wij wel voordelen ivm doorgaande leerlijnen. Deze worden besproken in de LEA. We monitoren geen effecten van puur een IKC maar in de LEA bespreken we wel de effecten van de doorgaande leerlijnen.

Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid, blz 62 Fractie

Vragen

Antwoorden

CDA

1. "We zetten in op uitbreiding en innovatieve oplossingen voor opwek- en afname-schaarste”. Gaan we als Gemeente Meierijstad ook investeren in energieopslag?

HIER

1. In de tabel op blz. 62 staan gegevens over hernieuwbare energie van 2022 welke ook in de vorige begroting stonden. Waarom staan er geen nieuwere gegevens in? En in de klimaatmonitor staan andere cijfers voor hernieuwbare energie, zijn hier verkeerde cijfers overgenomen?

We kijken naar oplossingen binnen het hele energiesysteem op opwek- en afname-schaarste zo klein mogelijk te maken in de gemeente daar horen opslagoplossingen ook bij. Of we hier daadwerkelijk in investeren is afhankelijk van de situatie. De gegevens over hernieuwbare energie in de tabel beleidsindicatoren zijn verplichte gegevens vanuit de BBV die we ontsluiten via Waarstaatjegemeente.nl. Wij gebruiken de laatst gepubliceerde gegevens.

2. Pag 63. Een meetronde klimaatstresstest staat gepland voor 2024. Is er ook iets gepland voor 2026?

VVD

1. Hoe wordt effect van preventieve gezondheidsmaatregelen financieel en kwantitatief gemeten?

Zaaknummer 2946936

Pagina 44 van 58

datum 23 oktober 2025

Het cijfer gaat over hernieuwbare elektriciteit in plaats van energie, dit percentage komt overeen met wat in de klimaatmonitor staat. In 2026 is er nog geen meetronde klimaatstresstest gepland. Vanuit het platform Klimaatadaptatie Zuid Nederland is besloten om nu niet een gemeentelijke klimaatstresstest uit te voeren, maar er wordt gekeken of er aspecten uit de Bovenregionale stresstest komen die op gemeentelijk niveau kunnen worden opgepakt. Deze Bovenregionale stresstesten zijn echter nog niet beschikbaar. Bij het platform Klimaatadaptatie Zuid Nederland zijn via de 13 werkregio’s van zowel Noord-Brabant als Limburg alle gemeenten in beide provincies aangesloten. Effecten van preventie zijn pas na een periode van jaren meetbaar. We maken hiervoor gebruik van de gegevens uit de GGD Gezondheidsmonitor.

2. Hoe is jaarlijkse bijdrage per inwoner GGD opgebouwd en waarom stijging in 2026?

PvdAGroenLinks

1. Pag. 63: Vermindering van het alcohol- en drugsgebruik. In diverse publicaties komt naar voren dat het alcoholgebruik onder jongeren in Meierijstad hoog is t.o.v. andere gemeenten. Wat voor acties worden hier momenteel op uitgezet en wat leveren die op?

Daarnaast kunnen de effecten van preventie op langere termijn zichtbaar zijn door een verlaging van de zorgkosten en vermindering van het zorggebruik. De jaarlijkse bijdrage is de bijdrage voor het basispakket van de GGD en die is in 2026 gestegen vanwege de indexering. Om de index niet door te voeren is een AB besluit, onze zienswijze is niet overgenomen. Onderdelen van het basispakket zijn bijvoorbeeld jeugdgezondheidszorg, preventieprogramma's en infectieziektebestrijding. Dit zijn wettelijke taken die de GGD moet uitvoeren. De gemeente Meierijstad zet zich actief in om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren te verminderen. Uit de Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 van de GGD Hart voor Brabant (bron) blijkt inderdaad dat het gebruik onder jongeren in Meierijstad relatief hoog is: 20% van de jongeren is in de afgelopen vier weken weleens dronken geweest (regio 18%) en 25% heeft in die periode vijf of meer glazen alcohol gedronken (regio 21%). Hoewel het gebruik vooral voorkomt in klas 4, drinken ook jongeren in klas 2 al. In Meierijstad zetten we preventief verschillende acties in. Jongerenwerk en Novadic-Kentron organiseren voorlichting over de gevaren van alcohol en gaat in gesprek met jongeren op straat, op school en in jongerencentra. Daarbij worden programma’s ingezet zoals Bobbi B, Escape Die Vape, IkPas Cannabis en de regionale campagne Skip die Trip,

Zaaknummer 2946936

Pagina 45 van 58

datum 23 oktober 2025

Hart

1. Wijkuitvoeringsplan warmtetransitie (pag. 63): Het college liet eerder weten (2022) dat er nog weinig duidelijkheid is over de financiering van het gasloos maken van woningen. Is die er nu wel?

2. Wijkuitvoeringsplan warmtetransitie (pag. 63): Heeft de dreigende elektriciteitschaarste invloed op de uitvoering van dit plan?

Zaaknummer 2946936

Pagina 46 van 58

datum 23 oktober 2025

die jongeren bewust maakt van de risico’s van drugsgebruik. Op scholen en aan ouders wordt extra ingezet op bewustwording, onder andere door thema-avonden en inloopavonden voor ouders te organiseren, bijvoorbeeld over alcohol. Ook werkt de gemeente samen met Halt om jongeren die over de grens gaan vroegtijdig te begeleiden. Met deze brede aanpak werken we aan bewustwording, normverandering en een gezondere leefstijl. Het blijft daarbij belangrijk om de cijfers uit de gezondheidsmonitor van de GGD goed te blijven volgen, zodat zichtbaar wordt wat de acties daadwerkelijk opleveren. Er zijn subsidies beschikbaar gesteld voor het opstellen en uitwerken van de plannen. Op dit moment wordt voor daadwerkelijke uitvoering van plannen onvoldoende financiering beschikbaar gesteld. De voorwaarden van de Rijksoverheid gaan ervan uit dat warmteprojecten een sluitende businesscase hebben met een commercieel rendement. Met de besluitvorming van het energiebedrijf en de leidende principes kijken we als Meierijstad ook naar alternatieve financieringsvormen. Ja, dit gaat voor vertraging zorgen omdat bij bijna elke aardgasvrije oplossing een component elektriciteit aan toegevoegd moet worden. We gaan wel verder met de voorbereidingen op het aardgasvrij maken van de wijken, ook om inzicht te krijgen in de grote van de impact op het elektriciteitsnet en de

mogeljik alternatieve oplossingen die hiervoor noodzakelijk zijn.

Zaaknummer 2946936

Pagina 47 van 58

datum 23 oktober 2025

Ruimtelijke ontwikkeling en wonen, blz 66 Fractie

Vragen

Antwoorden

HIER

1. Blz 66 en 67. Staat vermeld dat er een nieuwe welstandsnota komt. Wordt hier versie 3.0 mee bedoeld?

PvdAGroenLinks

1. Pag. 67: In samenwerking met het lokale bedrijfsleven gaan we met een nieuwe coöperatieve ontwikkelwijze betaalbare huisvesting realiseren voor werknemers, jong talent en expats. We onderzoeken daarbij de combinatie met andere doelgroepen". Mogen wij hier arbeidsmigranten of nieuwkomers ook toe rekenen?

Wat er hier is opgenomen onder “Wat willen we bereiken” is de bestuurlijke ambitie die dateert van het begin van de bestuursperiode. Destijds was niet duidelijk dat het project een resultaat zou opleveren in twee fasen. De aanpak om de ambitie te realiseren heeft ons college uw raad genoemd in onze raadsinformatiebrief van 7 januari 2025, waar uw raad kennis van heeft genomen op 20 februari 2025. Op 20 mei 2025 stelde ons college aan uw raad het resultaat voor van een eerste projectfase, dat wil zeggen een actualisatie van het welstandsbeleid voor de korte termijn. Uw raad heeft daarmee ingestemd op 18 september 2025. Die actualisatie op de korte termijn krijgt nog doorwerking in het tijdelijke omgevingsplan. Tijdens de commissievergadering van 11 september 2025 is een volgende projectfase aangeduid als een “welstandsnota 3.0”. En dat resultaat van de volgende projectfase is te koppelen aan het definitieve omgevingsplan. Ja.

Zaaknummer 2946936

Pagina 48 van 58

datum 23 oktober 2025

Paragrafen

Lokale heffingen, blz 78 Fractie

Vragen

Antwoorden

VVD

1. Hoe beoordeelt de Waarderingskamer de waarderingen van het onroerend goed? Is dit een jaarlijks proces? Worden alle panden dan beoordeeld of wordt de Waarderingskamer ingeschakeld bij geschillen?

De Waarderingskamer voert verschillende soorten onderzoeken uit bij gemeenten. Daarnaast moeten gemeenten drie keer per jaar informatie opgeven aan de Waarderingskamer die vervolgens door de Waarderingskamer wordt beoordeeld. Op basis van dit oordeel, de grootte van de gemeenten en andere signalen bepaalt de Waarderingskamer bij welke gemeente ze welke onderzoeken gaan uitvoeren. Voor meer informatie verwijzen wij u naar de website van de Waarderingskamer: https://www.waarderingskamer.nl/over-ons/onstoezicht. De Waarderingskamer wordt niet ingeschakeld bij geschillen over de WOZ-waarde. Bij een geschil over de WOZ-waarde kan men na de bezwaarprocedure beroep en hoger beroep instellen bij de rechtbank en het gerechtshof. Het oordeel van de Waarderingskamer over de gemeente Meierijstad is 4 sterren. Dit algemeen oordeel is van toepassing op een gemeente die WOZ-taxaties van goede kwaliteit levert en daarnaast op alle onderdelen van het WOZwerkproces voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen.

Zaaknummer 2946936

Pagina 49 van 58

datum 23 oktober 2025

2. Onze gemeente hanteert al jaren het adagium dat diensten kostendekkend dienen te zijn. Op pagina 81 is te constateren dat de dekkingspercentage voor De Omgevingswet en Burgerzaken de kosten niet worden gedekt door de heffingen. Het dekkingspercentage is resp. 52% en 87%. Er is hier “een ruimte” van totaal € 3.1 mio. Waarom is er gekozen om direct aan de OZB Knop te draaien en alle burgers en bedrijven te belasten in plaats van de werkelijke kosten via de leges van de Omgevingswet en Burgerzaken door te belasten zodat er wordt voldaan aan het uitgangspunt toe te rekenen kosten dienen 100% kostendekkend te zijn.

De gemeente heeft ook voldoende maatregelen getroffen voor adequate aansturing en kwaliteitsbeheersing van de werkzaamheden. Binnen burgerzaken worden een groot producten (reisdocumenten, rijbewijzen, aktes van de burgerlijke stand en Verklaringen omtrent gedrag) landelijk vastgesteld. Hierop is geen invloed van de gemeente. Beinvloedbare leges zijn reeds 5% boven op de inflatie verhoogd conform de ombuigingsvoorstellen. Ons uitgangspunt is maximaal 100% kostendekkendheid, niet verplicht 100%. De kostendekkendheid van de leges Omgevingswet is in 2026 berekend op 52%. De lagere dekking is mede het gevolg van een nieuwe berekening waarin ook indirecte uren zijn meegenomen, zoals overleg, coördinatie en kwaliteitsborging. Dit geeft een realistischer beeld van de werkelijke inzet. Daarnaast kiest onze gemeente bewust voor laagdrempelige dienstverlening in de voorfase, zoals omgevingstafels. Deze inzet wordt niet volledig via leges doorbelast, om initiatiefnemers te stimuleren tot betere aanvragen. Onze legestarieven wijken niet significant af van omliggende gemeenten. Een forse verhoging zou directe gevolgen hebben voor aanvragers en kan leiden tot slechter voorbereide aanvragen en hogere druk op de organisatie. Daarom is gekozen voor bredere dekking via de OZB.

Zaaknummer 2946936

Pagina 50 van 58

datum 23 oktober 2025

Weerstandsvermogen en risicobeheersing, blz 84 Fractie

Vragen

Antwoorden

CDA

1. Solvabiliteitsrisico is 21% in 2029. Dat betekent dat we de grens bereiken van meest risicovol. De nettoschuldquote blijft erg stabiel. Wat is de reden dat het solvabiliteitsrisico toch fors stijgt?

De solvabiliteitsratio wordt berekend als verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal. Door de aanwending van (algemene) reserves en de toename van het balanstotaal als gevolg van (voorgenomen) investeringen wordt de ratio lager. De invulling van deze maatregelen moet nog plaats vinden. Er is nog altijd de hoop dat er voor die tijd nog extra middelen vanuit het Rijk komen. Wanneer dit niet het geval is zullen er ombuigingen (lastenverlaging of inkomstenverhoging) moeten plaatsvinden. Zie ook beantwoording vraag 4 VVD hieronder. Wanneer er minder eigen vermogen aanwezig is, zullen er meer externe financieringen moeten worden aangetrokken. Dit betekent dat de rentelasten dan zullen stijgen.

2. Structurele Exploitatieruimte. Vanaf 2028 ontstaat een probleem in de structurele exploitatie ruimte. Met welke maatregelen kan deze negatieve ontwikkeling omgekeerd worden?

HIER

Pag. 91: 1. De solvabiliteitsratio daalt van 31% in 2026 naar 21% in 2029. De kritische grens voor de solvabiliteitsratio is 20%. Moeten wij ons daar zorgen over maken? Zo ja, wat zijn de consequenties op termijn en zo nee, waarom niet?

Zaaknummer 2946936

Pagina 51 van 58

datum 23 oktober 2025

Onderhoud kapitaalgoederen, blz 94 Fractie

Vragen

Antwoorden

VVD

1. Hoe verklaart u daling solvabiliteitsratio van 41% in 2024 naar 21% in 2029? En hoe schadelijk is dit voor de jaren 2027 ev voor de leningscapaciteit van de gemeente? 2. Welke maatregelen voorkomen dat solvabiliteit onder 20% zakt?

Door de aanwending van (algemene) reserves en de toename van het balanstotaal als gevolg van (voorgenomen) investeringen wordt de ratio lager. Het eigen vermogen vergroten is nodig als je je solvabiliteit wil verbeteren. Er zal een grotere buffer moeten worden opgebouwd. Dit kan bijvoorbeeld door eventuele batige saldi toe te voegen aan de reserves. Geen. Renteberekening heeft plaatsgevonden o.b.v. de daadwerkelijk te betalen rente van bestaande leningen en de huidige marktrente voor mogelijk nieuw te sluiten geldleningen. Bij het samenstellen van een nieuwe begroting richten we ons in eerste instantie op het sluitend maken van het begrotingsjaar. In de meerjarenraming van nu, met name de jaren 2028 en 2029 zijn er tekorten als gevolg van lagere Rijksinkomsten, omdat gemeenten alleen voor 2026 en 2027 gecompenseerd zijn. Als blijkt dat structurele compensatie vanuit het Rijk definitief niet komt, dan ligt een nieuw ombuigingenproces voor de hand. Om de financiële positie gezond te houden, moeten er dan keuzes gemaakt worden, bijvoorbeeld uitgaven beperken of inkomsten verhogen.

3. Welke scenario’s zijn doorgerekend bij hogere rentestanden?

4. Op pagina 91 staat dat bij de signaleringswaarden provincie de post Structurele exploitatieruimte wordt aangemerkt als minst risicovol. Bij de uitleg wordt aangegeven dat een percentage < 0% wordt aangemerkt als meest risicovol. Ons percentage verschuift van 0,22% in 2025 naar -0,99% in 2029. Dat betekent dus dat we (gezien de uitleg) we in 2029 verschuiven naar de groep meest risicovol en we dus onze eigen lasten niet meer kunnen dragen. Welke effecten heeft dit voor de komende jaren op de begroting, welke acties moeten of kunnen worden ondernomen om dit te voorkomen.

Zaaknummer 2946936

Pagina 52 van 58

datum 23 oktober 2025

Verbonden partijen, blz 108 Fractie

Vragen

Antwoorden

HIER

1. Blz 114. Is er al bekend wanneer er meer duidelijkheid komt over het rentepercentage bij het Stadsgewest Den Bosch?

VVD

1. Hoe wordt solvabiliteit van verbonden partijen meegenomen in risicoanalyse?

Er ligt nu een notitie bij het dagelijks bestuur waarin onder andere de consequenties van dit percentage wordt besproken. Woensdag 22 oktober wordt dit besproken in het algemeen bestuur als het dagelijks bestuur hiermee akkoord gaat. Het risico dat verbonden partijen niet kunnen voldoen aan hun verplichtingen is geen onderdeel van het risicoprofiel van onze gemeente.

Grondbeleid, blz 134 Fractie

Vragen

Antwoorden

D66

Het college geeft aan risicovoller te willen begroten. Is de keuze voor een rekenpercentage van 1% hier een onderdeel van? En wat zijn de financiële gevolgen als dit percentage in de praktijk 0,5% of 1,0% hoger uitvalt dan geraamd, en hoe wordt zo’n afwijking verwerkt in de begroting?

VVD

Wat zijn aannames bij negatieve grondexploitatie in 2026/2027? Is er een prognose gemaakt welk positief resultaat gemaakt kan worden als het schaarse goed grond worden verkocht tegen de huidige marktwaarde? Met

Zaaknummer 2946936

Pagina 53 van 58

datum 23 oktober 2025

We werken met zogenaamde totaalfinanciering waarbij de totale rentelasten worden verdeeld over de relevante boekwaarde. Het percentage van 1% is geen keuze maar het resultaat van de berekening totale rentelasten / relevante boekwaarde. Wanneer de rentelasten in de praktijk hoger gaan uitvallen, zal bij gelijkblijvende boekwaarde, het percentage gaan stijgen en wordt de exploitatiebegroting meer belast. In de grondexploitaties is al rekening gehouden met het verkopen van grond tegen de huidige marktwaarde. Als overheid zijn wij verplicht om

andere woorden wat is het latente resultaat als alle aangehouden gronden worden verkocht tegen de huidige marktwaarde?

marktconforme grondprijzen te hanteren. Door jaarlijkse herziening van de grexen kan het resultaat mede beïnvloed worden door de dan geldende marktwaarde van de gronden op te nemen.

Financiën

Financiële begroting, blz 139 Fractie

Vragen

Antwoorden

PvdAGroenLinks

1. Pag. 145 Leefgoed Veghel: € 260.000 voor verbinden, versterken ed. Waaruit bestaan deze kosten. M.a.w. waaraan wordt het geld uitgegeven? 2. Pag. 146 Skaeve Huse: Is er bekend hoeveel personen er uit Meierijstad hiervoor in aanmerking komen?

VVD

1. Hoe wordt bepaald of een post structureel of incidenteel is?

Betreft de huur en servicekosten van het Ontmoetingscentrum en LeefGoedcentrum. Gemeente huurt van Area. In de regionale startnotitie over Skaeve Huse is een verdeelsleutel opgenomen op basis van inwoneraantallen van de aangesloten gemeenten. Op basis van het aantal inwoners van Meierijstad is het minimum aantal te realiseren Skaeve Huse 4 en het adviesaantal 4-5. Dit adviesaantal is gebaseerd op praktijkervaringen vanuit het regionaal Netwerk Opvang en Wonen, waarin lokale toegangs- en zorgen veiligheidsmedewerkers samenwerken. Hiervoor is een BBV-notitie verschenen als richtlijn. NOTITIE Structurele en incidentele baten en lasten 2024 · Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). In het kort komt het hierop neer. Een structurele last of baat is een bedrag dat voor onbepaalde tijd in de begroting is opgenomen. Er is geen concrete

Zaaknummer 2946936

Pagina 54 van 58

datum 23 oktober 2025

einddatum bekend; het gaat om beleid of activiteiten die blijvend zijn. Incidentele baten en lasten zijn bedragen die het begrotingssaldo eenmalig of tijdelijk beïnvloeden. Denk bijvoorbeeld aan een eenmalige subsidie, de uitvoering van een project met een duidelijk eindpunt, of een opbrengst uit de verkoop van grond. Zodra het doel is bereikt of de looptijd is afgelopen, vervalt de post weer.

Ombuigingen, blz 155 Fractie

Vragen

Antwoorden

HIER

1. Er lijken geen veranderingen opgenomen te zijn naar aanleiding van de laatste vergadering rondom de ombuigingsvoorstellen. In de tussentijd zouden er echter extra onderzoeken etc. plaats vinden. Als voorbeeld de gesprekken over de vermakelijkhedenretributie. Hebben wij deze terugkoppeling over het hoofd gezien? Is hier verslaglegging van?

Gesprek met de organisatoren van de grote festivals heeft begin juli plaatsgevonden. Vanwege het feit dat invoering op zijn vroegst in 2027 is beoogd, zal in de eerste helft 2026 verder onderzoek plaatsvinden. Parallel zullen ook de gesprekken met de organisatoren worden gevoerd. Bij vaststelling van de verordening toeristenbelasting 2024 is afgesproken dat deze, met de daarin opgenomen tarieven, een looptijd heeft van 4 jaar. Daarom is geen verhoging opgenomen in de begroting 2026. Overigens is in de begroting wel een structureel toename opgenomen van € 100.000 in 2026 t.o.v. 2025, welke vastgesteld is in de begroting van 2024 en verder. 1. Nee, hierbij is uitgegaan van de oude pachtprijzen.

2. Waarom is een verhoging van de toeristenbelasting niet opgenomen in de begroting?

LOKAAL

Tijdens de raadsvergadering van 18 september 2025 is het Duurzaam pachtbeleid Meierijstad 2026–2032 vastgesteld. In de programmabegroting

Zaaknummer 2946936

Pagina 55 van 58

datum 23 oktober 2025

D66

2026–2029 ( blz. 158) zien wij dat voorgesteld wordt om de opbrengsten uit huur- en pachtinkomsten structureel met € 60.000 te verhogen. Vragen: 1. Is bij de berekening van deze verhoging van de opbrengsten uit huuren pachtinkomsten al gerekend met de nieuwe pachttarieven zoals vastgesteld in het Duurzaam pachtbeleid Meierijstad 2026–2032 (vastgesteld op 18 september 2025), of is hierbij nog uitgegaan van de oude pachtprijzen? 2. Kan het college toelichten hoe de structurele verhoging van € 60.000 precies tot stand is gekomen? .Is dit gebaseerd op hogere tarieven, extra verpachting, of een correctie op eerdere onderschatting in de begroting? 3. Kan het college aangeven wat de geldende pachttarieven in 2025 zijn, voorafgaand aan de nieuwe tarieven per 1 januari 2026? 1. In de stukken staat dat er in het gesloten afvalsysteem ten onrechte een voordeel van €118.000 is ingeboekt. Wij kunnen dit bedrag niet terugvinden in het ombuigingenboek. - Kunt u aangeven welke ombuigingen precies onder het gesloten afvalsysteem vallen? - Betekent deze constatering dat er helemaal geen afvalombuigingen zijn uitgevoerd, of zijn er toch nog andere afvalombuigingen die wel zijn meegenomen?

2. Dat klopt, eerder zijn deze bedragen niet meegenomen. Het is een correctie op een eerdere onderschatting in de begroting. 3. Regulier 2025: max 1.102,00 per ha Liberaal 2025: 1.200,00 voor bouwland; 1.000,00 voor grasland

Het gaat dan om de ombuigingen 2.1.4, 2.1.8, 2.1.16, 2.1.22, 2.1.24 van het ombuigingenboek. Deze ombuigingen tellen voor het jaar 2026 op tot € 118.000. Er zijn geen ombuigingen binnen afval in de begroting 2026 opgenomen, omdat deze niet leiden tot een voordeel voor de begroting. Zij vallen binnen de gesloten kolom van afval. De aangedragen ombuigingsopties worden nog wel verder onderzocht of ze kunnen worden uitgevoerd, waarbij het voordeel valt binnen de tarievenberekening afval.

Financiële positie, blz 162 Fractie

Vragen

Zaaknummer 2946936

Antwoorden

Pagina 56 van 58

datum 23 oktober 2025

CDA

1. Er wordt een bedrag van ruim 4,5 miljoen begroot voor zwembad en aankoop grond. Hoe is dit bedrag opgebouwd? Wat wil de gemeente betalen voor de grond?

PvdAGroenLinks

1. Pag. 164 Bus Rapid Transit (BRT) Meierijstad 2026. 6.250.000 euro. Hoe is dit bedrag opgebouwd? Idem voor de 800.000 euro voor Schijndel?

Met Sportfondsen is gesproken over de aankoop van grond en opstallen. De grond voor het zwembad is namens de gemeente getaxeerd op € 476.000. Sportfondsen komt met een eigen taxatie. BRT Veghel De (extra) aanpassingen op de route CorridorRembrandtlaan-Udenseweg zijn geraamd op € 25 miljoen voor infrastructurele aanpassingen aan de wegen en het verbeteren van haltevoorzieningen. De maatregelen zijn opgenomen in het Regionaal MobiliteitsProgramma (RMP). De bijdrage van de provincie is geraamd op de helft van de kosten. In de begroting 2026 is voor jaarschijf 2026 € 12,5 miljoen aan kosten opgenomen (waarvan € 6,25 miljoen subsidie). In het meerjareninvesteringsprogramma 2027-2029 is voor de jaarschijf 2027 ook dit bedrag opgenomen. Verder wordt opgemerkt dat we onlangs ook een aanvraag hebben ingediend voor (onder andere) deze maatregelen in het kader van de “Regeling specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur” (WoKT). Als het Rijk onze aanvraag honoreert dan is de bijdrage van de provincie de helft van de regionale cofinanciering (50% van 35%) met een maximum van ca € 6 miljoen. BRT pilot Schijndel De kosten van het aanpassen van de kruising Structuurweg-Rooiseweg inclusief verkeerslichten en aanleg bushaltes zijn geraamd op € 1,3 miljoen. Voor 4

Zaaknummer 2946936

Pagina 57 van 58

datum 23 oktober 2025

pilot BRT-projecten, waarvan dit er één is, heeft het rijk een bijdrage toegezegd. Geraamd is een bijdrage van het rijk van € 290.00 voor dit project. Het project is ook opgenomen in het RMP. De cofinanciering van de provincie is de helft van de regionale cofinanciering (50% van € 1.010.000 is € 505.000). Totale subsidie dus € 795.000. Eigen bijdrage is geraamd op € 505.000 (gelijk aan de provinciale bijdrage).

Zaaknummer 2946936

Pagina 58 van 58

datum 23 oktober 2025