B9a RIB Regionaal economisch position paper

Raadsinformatiebrief

Datum

16 december 2025

Onderwerp

Regionaal economisch position paper

Zaaknummer Portefeuille

2993436 Economie, financiën en dienstverlening J.H.M. Goijaarts

Behandeling in commissie Niet van toepassing Kennisnemen van: Regionaal economisch position paper Aanleiding In het Collegewerkprogramma ‘Thuis in Meierijstad, Mijlpalen 2023-2026’ is de economische ambitie gesteld op het vasthouden en versterken van een aantrekkelijk ondernemingsklimaat. We gaan uit van onder meer een rol als dominante speler in het hart van de regio Noordoost Brabant/Agrifood Capital. Als onderdeel van de weg naar een toekomstbestendig ondernemingsklimaat is daarom gesteld:‘sterke samenwerking en positionering, met Meierijstad als een krachtige samenwerkingspartner om in bovenlokale netwerken gebruik te maken van voordelen qua kennis, uitvoeringskracht of (beleids-)beïnvloeding’. De gemeente Meierijstad heeft daarom vooropgelopen met bestuurlijk en ambtelijk opdrachtgeverschap, in het opwerken van een regionaal economisch profiel. Een profiel van de tien samenwerkende gemeenten met twee waterschappen in Noordoost Brabant (hierna: RNOB), waar op 27 november 2025 door de portefeuillehouders Economie mee in is gestemd. In deze brief wordt u verder toegelicht over het zogeheten “Regionaal Economisch Position Paper’. Inleiding Noordoost Brabant is al jaren de zesde economie van Nederland. Maar recente analyses laten zien dat de economische groei achterblijft bij andere regio’s.

De uitdagingen zijn groot, zoals netcongestie, ruimtegebrek, arbeidskrapte en druk op de leefomgeving. Ook ontbrak een duidelijk economisch profiel richting Den Haag, Brussel én de markt. Actie is gewenst omdat deze ontwikkelingen op termijn nadelige gevolgen kunnen hebben voor de brede welvaart van onze regio. Het welvaartsniveau blijft niet vanzelf op een gunstig peil. De activiteiten die de tien gemeenten en twee waterschappen ontwikkelen om de economie van Noordoost-Brabant te versterken zijn opgenomen in het position paper. Dit is een gezamenlijke visie op een toekomstbestendige regionale economie van Noordoost Brabant in 2040. Kernboodschap Het position paper laat zien dat het fundament van de regionale economie in Noordoost Brabant wordt gevormd door drie excellente clusters: Biotech & Pharma, Agri & Food Tech en

Circulaire & Hightech Bouw. Door deze clusters te verbinden met de slimme technologiesectoren Machinebouw & Robotica, Logistiek en Software & Systemen kunnen innovaties worden versneld en de productiviteit worden verhoogd. Met deze koers kan NoordoostBrabant haar economische positie versterken. Om de economie toekomstbestendig te maken, is aandacht voor de randvoorwaarden essentieel: voldoende ruimte, slimme energievoorzieningen, schoon water, een toekomstbestendige arbeidsmarkt en ondersteuning bij transities zoals automatisering, AI, verduurzaming en mobiliteit. Het position paper is een koersdocument (of richtlijn) om gezamenlijke inspanningen van RNOBgemeenten af te stemmen en synergie te behalen. Bijvoorbeeld op het gebied van programmering van bedrijventerreinen en het aanpakken van knelpunten zoals energietransitie, ruimte en arbeidsproductiviteit. Daarnaast is het een krachtig middel om de regionale economische positie over het voetlicht te brengen bij het Rijk, Provincie, aanpalende regio’s en in internationaal netwerken en samenwerkingsverbanden. Daarmee kan de regio interessant zijn en blijven voor bedrijven, talent en investeringen om het ondernemingsklimaat te versterken.

Figuur 1: Schematische weergave van het Regionaal Economisch Position Paper Doel en proces De gemeenten in Noordoost-Brabant willen samenwerken aan een toekomstbestendig ondernemingsklimaat. Daarvoor is sturing vanuit een gezamenlijke agenda nodig. In 2024 hebben de portefeuillehouders Economische Zaken vastgesteld dat het huidige tijdsgewricht om een integrale economische koers vragen. Om te onderzoeken welke koers het beste bij onze regio (ons DNA) én de regionale samenwerking past, heeft RNOB een proces gestart om te komen tot een position paper. Met als vertrekpunt de sterke punten van onze regio: een verweven en veerkrachtige economie, sterke (familie)bedrijven, een ondernemende mentaliteit en een breed palet aan krachtige sectoren. Juist deze combinatie biedt kansen voor duurzame groei. De centrale vraag was: Welke onderscheidende specialisaties zijn te identificeren als fundament voor een toekomstbestendige economie en welke randvoorwaarden zijn daarvoor nodig? Het position paper is opgesteld in nauwe samenwerking met de economische ontwikkelmaatschappij AgriFood Capital en arbeidsmarktsamenwerking Noordoost Brabant Werkt. Beide organisaties zijn eveneens regionale samenwerkingsverbanden voor hetzelfde werkgebied

Zaaknummer 2993436

Pagina 2 van 4

datum 9 december 2025

als RNOB met enerzijds focus op economische innovatie en anderzijds de arbeidsmarkt. Daarnaast zijn bedrijven en onderwijsinstellingen op diverse momenten geraadpleegd. De doorlopen fases achtereenvolgens: - Fase 1 (december 2024 - juni 2025): dit betrof de inventarisatie van het huidige regionaal economisch profiel (het DNA): Deze fase is doorlopen onder begeleiding van bureau Ecorys en opgeleverd in een rapportage ‘Economisch profiel Noordoost-Brabant’. Er zijn meerdere ambtelijke en bestuurlijke werksessies gehouden en 14 interviews met stakeholders, zoals VNO, onderwijs, aanpalende regio’s, BOM, Rijk en de Provincie. - Fase 2 (juli 2025 - nov 2025): keuzevorming in aanscherping van het regionaal economisch profiel: Deze fase is onder begeleiding van bureau Buck Consultants International doorlopen. Het economisch profiel is in nauwe samenspraak met de gemeenten, bedrijfsleven en onderwijs tot stand gekomen. Dit betrof 3 ambtelijke werksessies, 3 bestuurlijke werksessies en 3 stakeholderbijeenkomsten met regionaal bedrijfsleven, koepelorganisaties en onderwijs. - Fase 3 (juli 2025 – nov 2025): het opstellen van een economische Uitvoeringsagenda met handelingsperspectief door RNOB met gemeenten, bedrijfsleven en onderwijs. Deze fase is parallel aan fase 2 doorlopen. De hoofdlijnen van deze agenda zijn te vinden in het laatste hoofdstuk van het position paper.

Doorvertaling Meierijstad en vervolg Het economische beleid van Meierijstad sluit inhoudelijk aan bij het regionale profiel. Vooral agrifood en de maakindustrie zijn sectoren van aandacht zoals die al erkend zijn. De bouwsector is een meer traditionele sector en verdient verdieping nu dit regionale profiel is opgemaakt. De pharma en biotech-sector zijn niet vanzelfsprekend een hoofdonderwerp en is vooral iets dat bij de regio Oss past. Wel is het verbinden van topsectoren met slimme technologie(sectoren) een extra aandachtspunt waar verdere lokale uitwerking voor ondernemersstimulering goed op mogelijk is. De economische inzet van Meierijstad wordt als het ware bevestigd en sterkt de inzet naar de samenwerking met de MetropoolRegioEindhoven die Meierijstad in is geslagen. Meierijstad heeft in zekere zin een brugfunctie vanwege een overeenkomstig economisch ecosysteem met de zuiderburen en de partners in Noordoost Brabant. Hier liggen de koppelkansen nog sterker nu er een scherper regionaal profiel ligt. Daarnaast is de ondernemersdienstverlening vanuit de regionale samenwerking op ondernemerschap – zowel MKB als startup/scaleup – ook een goede aanvulling. Schaalvoordelen via de regionale samenwerking zijn bereikbaar, waar ze voor Meierijstad alleen lastiger zijn.

Ondernemers kunnen nu doorverwezen worden naar een regionale organisatie, in plaats afgewezen te worden op hun hulpvragen. Samen in RNOB wordt het vernieuwde profiel verder uitgewerkt tot concrete acties en maatregelen. Bepaald moet worden wat onze regio nodig heeft om een sterke en toekomstbestendige economie te realiseren. Daarvoor wordt het volgende nagegaan en levert schaalvoordelen op om als samenwerkingsverband na te gaan in plaats van alleen: - wat een goed vestigingsklimaat vraagt, zoals ruimte, mobiliteit, energie, leefmilieu en voorzieningen; - welke maatregelen nodig zijn om onze belangrijkste economische clusters en nieuwe technologieën te laten groeien; - welke kansen de recente defensie-ontwikkelingen bieden voor de regio; - wat dit betekent voor de arbeidsmarkt, zoals productiviteit, AI en samenwerking met onderwijs; - hoe we onze regio sterker kunnen profileren en vertegenwoordigen;

Zaaknummer 2993436

Pagina 3 van 4

datum 9 december 2025

hoe de RNOB-gemeenten en andere regionale partners het economische profiel kunnen toepassen en versterken. Op deze manier bouwt Noordoost Brabant vanuit haar eigen identiteit aan een toekomstbestendige regio die aantrekkelijk blijft om in te ondernemen, te werken en te leven. Dit is als een regionaal programmatische uitwerking aan te pakken. -

Communicatie Eerst worden de bij RNOB aangesloten gemeenten geïnformeerd over het position paper en vervolgens informeert RNOB vanaf medio januari extern. Participatie Naast het benoemde proces met de betrokkenheid van stakeholders is vooral van belang hoe er een vervolg aan gegeven wordt. In de komende periode werkt RNOB in samenwerking met AgriFood Capital, Noordoost Brabant Werkt, bedrijfsleven en onderwijs aan een economische uitvoeringsagenda die nadere invulling geeft. Duurzaamheid Hoe draagt de informatie uit deze Raadsinformatiebrief bij aan de duurzaamheidsdoelen?

Hiermee wordt bijgedragen aan een toekomstbestendig ondernemingsklimaat, vanwege de kracht van gemeenschappelijke belangen in onze regio die bouwen op economisch draagvlak voor brede welvaart van Noordoost Brabant.

Financiën Het doorlopen proces is binnen het budget uitgevoerd dat RNOB hiervoor in collectiviteit voor de regio Noordoost Brabant beschikbaar heeft. De ontwikkeling van een uitvoeringsagenda is in het werkplan 2026 opgenomen en eveneens van een budget voorzien, waarmee het de gemeente geen extra bijdrage kost. Planning Het werkplan 2026 geeft op hoofdlijnen verkenningsrichtingen aan, zonder een exacte planning met mijlpalen. De afstemming met de twee andere werkorganisaties en de bestuurlijke wissel in 2026 zorgen ervoor dat een planning pas later in dat jaar via de uitvoeringsagenda vorm krijgt. Bijlage(n) 1. Regionaal economisch position paper

Met vriendelijke groet,

Zaaknummer 2993436

Pagina 4 van 4

datum 9 december 2025