B6a RIB Ambities gedeelde mobiliteit in Oost-Brabant.pdf

Raadsinformatiebrief

Datum

30 november 2021

Zaaknummer

1948417292

Portefeuille

Infrastructuur, duurzaamheid, winkelcentra H.G.W.M. van Rooijen

Onderwerp

Ambities gedeelde mobiliteit in Oost-Brabant

Behandeling in commissie Niet van toepassing Kennisnemen van: De ambitie van provincie en gemeenten om te komen tot gedeelde mobiliteit in het concessiegebied Oost-Brabant zoals verwoord in het ambitiedocument “Gedeelde Mobiliteit”. Aanleiding Met de visie “gedeelde mobiliteit is maatwerk” (2018) heeft de provincie een beweging ingezet naar gedeelde mobiliteit. De uitwerking loopt in lijn met de voorbereiding van de nieuwe openbaar vervoer concessies met en in de verschillende regio’s. Via een adaptieve agenda (die flexibel ingaat op ontwikkelingen die zich voordoen) wordt hier per concessiegebied invulling aan gegeven. Hart van Brabant en Noordoost-Brabant vormen samen het concessiegebied OostBrabant. Gedeelde Mobiliteit Onder “gedeelde mobiliteit” verstaan we alle mobiliteit die voor iedereen toegankelijk is en die je vaak samen gebruikt. Dit kan de bus of de trein zijn, maar ook een deelauto of deelfiets. Ook meerijden met iemand of reizen met een Flex-concept past binnen gedeelde mobiliteit. De kern van gedeelde mobiliteit is dat verschillende mobiliteitsvormen op elkaar zijn afgestemd en opereren als één inclusief systeem waardoor een reiziger zelf de reis kan samenstellen die past bij zijn of haar mobiliteitsbehoeften. Belangrijk is hierbij dat de reiziger dit op een laagdrempelige en begrijpelijke manier kan doen.

Dat vraagt om verbindende schakels in zowel de fysieke wereld (mobiliteitshubs) als de digitale wereld (mobiliteit als dienst). Dit is niet iets wat je alleen kan realiseren, het vraagt om een gezamenlijke aanpak als één overheid met inachtneming van ieders verantwoordelijkheden. Lokale kennis en kunde en aansluiting op gemeentelijke beleid is essentieel voor maatwerk. Om op een zorgvuldige, gestructureerde manier te zorgen voor een Brabantbrede invoering van gedeelde mobiliteit doorlopen provincie, regio’s en gemeenten per concessiegebied een

gezamenlijk proces. Samen kijken we naar de beste manier om de ambitie op gedeelde mobiliteit te realiseren. Een korte video over hoe gedeelde mobiliteit kan gaan werken te vinden op https://www.youtube.com/watch?v=KNCM-3tH4sI

Kernboodschap 1. Gemeenten, regio’s en provincie spreken samen de ambitie uit te willen bouwen aan gedeelde mobiliteit. Dit hebben ze opgetekend in een ambitiedocument. Met gedeelde mobiliteit werken we samen aan de mobiliteit van de toekomst. Daarmee houden we Brabant en de regio inclusief, bereikbaar en economisch sterk. De regio’s Hart van Brabant en Noordoost-Brabant onderzoeken samen met de Provincie hoe wederzijdse ambities op het vlak van mobiliteit elkaar kunnen versterken. Ook de regiotaxiorganisaties en het Reizigersoverleg Brabant nemen deel in dit proces. In de eerste helft van 2021 zijn in verschillende rondes met alle gemeenten gesprekken gevoerd over “gedeelde mobiliteit” ter voorbereiding van het opstellen van een gezamenlijke ambitie. Dit is nu vertaald in een ambitiedocument. 2. Het ambitiedocument wordt concreet in een aantal beloften aan de reiziger Dit zijn beloften waar de provincie in de basis voor staat en zorgen dat er een volwaardig systeem van gedeelde mobiliteit is. De kern van deze beloften: - In concessiegebied Oost-Brabant kan iedereen straks van halte naar halte met minimaal 1 mobiliteitsvorm reizen. Deze belofte geldt ook voor reizigers uit de kleinste kernen omdat we het systeem van gedeelde mobiliteit voor iedereen toegankelijk maken. Dus elke kern heeft minimaal 1 halte.

Dit betekent ten opzichte van nu dat gedeelde mobiliteit beter toegankelijk is op meer plaatsen. De mobiliteitsvorm kan een vorm van regulier ov zijn, maar bijvoorbeeld ook een Flex-concept, een deelsysteem of het meerijden met iemand. - De verschillende vervoersopties worden voor de reiziger begrijpelijk gemaakt zodat de reiziger zelf kan kiezen. De reis moet op één manier gepland, geboekt en betaald kunnen worden, bijvoorbeeld via een app. Dit betekent ten opzichte van nu dat er meer keuzemogelijkheden zijn voor de reiziger. - Met goed bereikbare haltes en een goed ontwikkeld en samenhangend vervoersysteem kan de reiziger altijd met maximaal 1 overstap de dichtstbijzijnde grotere (bus)stations in Tilburg, ’s-Hertogenbosch, Eindhoven, Boxmeer, Cuijk, Oss en Uden bereiken. Dit betekent ten opzichte van nu dat je snel(ler) op grote knooppunten bent. - De provincie garandeert dat er minimaal op maandag tot en met vrijdag overdag (7-18 uur) een reis gemaakt kan worden van halte naar halte tegen ov-tarief. Dit kan via een buslijn of buurtbus zonder overstap, maar ook met een overstap als een hubtaxi je naar een overstappunt brengt. Dit betekent ten opzichte van nu dat er altijd minimaal 1 betaalbare optie is van halte naar halte, ook op plekken waar dit nu niet zo is. Dit is een minimum.

Buslijnen in de concessie zijn altijd tegen ov-tarief en kunnen ook buiten deze tijden en in de weekenden rijden. 3. Bij de uitwerking van deze beloften werken we samen vanuit eigen verantwoordelijkheid De provincie blijft concessies verlenen voor het lijngebonden vervoer (alle buslijnen inclusief buurtbus). Daarnaast is afgesproken dat we een deel van het vervoer op minder zware stromen (Flex-vervoer) gaan combineren met het contract voor collectief vraagafhankelijk vervoer (regiotaxi). Voor het laatste zijn gemeenten verantwoordelijk en hierdoor zetten we belangrijke stappen om openbaar vervoer en doelgroepenvervoer meer te integreren. Daarnaast kijken we

Zaaknummer 1948417292

Pagina 2 van 5

datum 30 november 2021

hoe we “Samen-initiatieven”, zoals deeldiensten en vrijwilligersinitiatieven gezamenlijk kunnen uitrollen. Door deze nieuwe werkwijze maken we optimaal gebruik van elkaars mogelijkheden, in plaats van als elke overheid afzonderlijk te handelen. Met het ambitiedocument gedeelde mobiliteit is een belangrijke stap gezet om hieraan invulling te geven in concessiegebied OostBrabant. Dit gaan we de komende periode verder uitwerken. Hierbij zorgt de provincie voor het volgende: - De uitwerking van de nieuwe concessie. Hierbij hoort ook het uitwerken van de intentie om de aanbesteding van de ov-concessie uit te stellen (beoogde ingangsdatum eind 2026/2027). De uitwerking van de concessie is de verantwoordelijkheid van de provincie, maar hierbij worden gemeenten betrokken bij de verdere uitwerking van het buslijnennet. - De provincie ontwikkelt samen met de regio’s en gemeenten de komende jaren verder op hubtaxi en haltetaxi als onderdelen van het Flex-vervoer. - De provincie investeert de komende periode ook in onderzoek naar wat reizigers in het gebied belangrijk vinden in afstemming met gemeenten en regio’s. - De huidige beschikbare middelen voor de ov-concessie en regiotaxi blijven ook in de toekomst beschikbaar. Daarnaast zijn er aanvullende budgetten bij de provincie die worden ingezet voor de ontwikkeling van Flex, Samen-initiatieven en infrastructuur en mobiliteitshubs.

Gemeenten, regio’s en provincie werken samen aan de volgende punten: - We gaan gezamenlijk het Flex- vervoer (hub- en haltetaxi) en het collectief vraagafhankelijk vervoer (regiotaxi) aanbesteden. Het gezamenlijk aanbesteden zorgt voor meer efficiency en meer combinatiemogelijkheden. We kijken gezamenlijk naar een ingroei, ook in de komende aanbestedingen. De nieuwe vormen van Flex gaan uiterlijk ingevoerd worden met ingang van de nieuwe concessie half 2027. - Gezamenlijk gaan we verder met het ondersteunen en faciliteren van Samen-initiatieven (vrijwilligersprojecten en (deel-) mobiliteitsdiensten). - We werken samen aan het tot stand brengen van mobiliteitshubs. Hierbij starten we met onderzoek van mogelijke kansrijke locaties. - Bij de uitrol van gedeelde mobiliteit zorgen we dat dit straks ook goed aangesloten kan worden op Mobiliteit als Dienst (de app waarmee je meerdere vervoersvormen kan boeken en plannen). Om dit mogelijk te maken hanteren we allemaal dezelfde (landelijk) afgesproken minimale eisen aan aanbieders van (deel)mobiliteit. - We houden gezamenlijk aandacht voor de doorstroming van buslijnen. Gemeenten hebben hier ook een belangrijke rol in als wegbeheerder.

- Op plekken waar nu geen haltes zijn (zoals kleine kernen, buurtschappen en bedrijventerreinen) onderzoeken we of het realiseren van haltes voor Flex-vervoer of sameninitiatieven toegevoegde waarde heeft voor reizigers. Impact Covid We werken samen aan het mobiliteitssysteem van de toekomst. Daarbij hanteren we het aflopen van de huidige concessies als momenten om het nieuwe systeem in te voeren. De huidige contracten lopen nog enige tijd, waarbij COVID-19 zorgt voor grote onzekerheid op de markt en in de landelijke aanbesteding kalender. Hierdoor wordt mogelijk geschoven met de looptijd van contracten en het ingaan van nieuwe contracten. Voor het concessiegebied Oost-Brabant (bestaande uit de regio’s Hart van Brabant en Noordoost-Brabant) wil dit zeggen dat de nieuwe situatie naar alle waarschijnlijkheid ingaat per medio 2027.

Zaaknummer 1948417292

Pagina 3 van 5

datum 30 november 2021

Het traject van gedeelde mobiliteit richt zich dus op de situatie vanaf 2027 De ambities die we samen onderzoeken gaan daarmee over de toekomst en niet zo zeer over de huidige situatie. In de lijn van de ambitie kunnen we nu al wel gaan voorbereiden, stappen zetten en lokaal experimenteren. In de huidige situatie zorgen de lagere reizigersaantallen als gevolg van Covid op sommige plaatsen voor noodzakelijke aanpassingen in de huidige dienstregelingen. Hierover is meer te vinden in de Statenmededeling hierover die u eerder heeft ontvangen. Communicatie Regio Noordoost Brabant en de Provincie Noord-Brabant versturen, ook namens de gemeenten, een persbericht naar de (regionale) media. De regio vraagt nog bij een aantal griffies na of het wenselijk is om regionale bijeenkomsten te organiseren voor raadsleden en wat een goede datum en tijdstip is. Zodra hier meer over bekend is, worden de raadsleden geïnformeerd. Participatie Het ambitiedocument voor regio Oost-Brabant is tot stand gekomen door samenwerking van de provincie met: - alle gemeenten in concessiegebied Oost-Brabant; - de regio’s Hart van Brabant en Noordoost-Brabant; - de KCV-samenwerkingsverbanden Regiovervoer Midden-Brabant, Regiotaxi ’sHertogenbosch e.o. en Regiotaxi Noordoost-Brabant; - het reizigersoverleg (ROB).

Duurzaamheid Met het instemmen met de ambities zetten we ons in voor een slim, flexibel, toekomstbestendig en duurzaam systeem van gedeelde mobiliteit in het concessiegebied Oost-Brabant. De reiziger staat daarbij centraal. Er wordt een passend aanbod voor alle reizigers ontwikkeld. Iedereen die zelfstandig kan reizen kan gebruik maken van het systeem van gedeelde mobiliteit, zonder fysieke, mentale of digitale drempels. Zo houden we de regio duurzaam bereikbaar en kunnen mensen blijven meedoen aan de samenleving. De ambities sluiten aan bij de ambities, strategische opgaven en maatregelen in de Duurzame mobiliteitsvisie Meierijstad. Financiën Voor dit moment zijn er geen financiële consequenties voor de gemeente. We zitten in de voorbereidende fase. Voorbereidingskosten worden gefinancierd vanuit de gereserveerde middelen van de provincie Noord-Brabant. Ambtelijke inspanningen voor het samen verder onderzoeken en uitwerken van de onderwerpen vallen onder het reguliere werk. Op dit moment is nog geen zicht op de kosten voor realisatie van mobiliteitshubs, het op orde houden van de doorstroming van Directlijnen en voor Samen-initiatieven. Voor deze maatregelen zijn in de (meerjaren)begroting nog geen gelden opgenomen.

Als meer zicht is op de kosten voor realisatie gaat dit onderdeel vormen van het gemeentebrede, integrale afwegings- en besluitvormingsproces van de meerjarenbegroting. Planning De nieuwe vormen van Flex-vervoer gaan uiterlijk ingevoerd worden met ingang van de nieuwe concessie half 2027. In komende aanbestedingen gaat de provincie nog niet uit van de definitieve oplossing. Dit betekent niet dat alles nu stil ligt. De komende periode gaat de provincie in afstemming met de regio en gemeenten aan de slag met de uitwerking van de verschillende werkstromen en wordt gezamenlijk bekeken waar al eerste stappen kunnen worden zetten op het

Zaaknummer 1948417292

Pagina 4 van 5

datum 30 november 2021

gebied van deelmobiliteit, vrijwilligersinitiatieven en mobiliteitshubs. De aanbesteding van collectief vraagafhankelijk vervoer (regiotaxi) zal ook in overleg met de provincie afgestemd worden op de planning van de concessie zodat dit straks goed op elkaar aansluit. Zodra meer zicht is op de kosten voor realisatie (van mobiliteitshubs, het op orde houden van de doorstroming van Directlijnen en voor Samen-initiatieven) wordt dit voorgelegd aan de raad en wordt dit onderdeel van het afwegings- en besluitvormingsproces van de meerjarenbegroting. Bijlage(n) 1. Publiekssamenvatting ambitiedocument Ter inzage documenten

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Meierijstad De secretaris, De burgemeester,

drs. M.G.C. Wilms-Wils RA

Zaaknummer 1948417292

ir. C.H.C. van Rooij

Pagina 5 van 5

datum 30 november 2021