B5b Bijlage 1 Rapportage Bureau Companen 2023 - Leefbaarheidsmonitor Meierijstad.pdf

Monitor leefbaarheid en veiligheid Gemeente Meierijstad

Gemeente Meierijstad 30 januari 2023 Definitief

DATUM

30 januari 2023

TITEL

Monitor leefbaarheid en veiligheid

OPDRACHTGEVER

Gemeente Meierijstad

AUTEUR(S)

Jeroen Lijzenga Valentine Reijers Ilse de Groot

PROJECTNUMMER

1948.105/G

STATUS

Definitief

Tivolilaan 205 6824 BV Arnhem Postbus 1174 6801 BD Arnhem www.companen.nl info@companen.nl 026 351 25 32 KvK-nummer: 09035291 BTW-nummer: NL001826517B01

Inhoud 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding Onderzoeksaanpak Inhoud van de monitor Leeswijzer

4 4 4 5 8

2

Algemeen

9

3

Domein: Omgeving

10

4

Domein: Samen leven, deel 1

13

5

Domein: Samen leven, deel 2

16

6

Domein: Overlast & veiligheid, deel 1

18

7

Domein: Overlast & veiligheid, deel 2

20

8

Domein: Overlast & veiligheid, deel 3

22

Bijlage 1: Score per thema 2019 en 2022

25

Bijlage 2: Veghel Zuid

26

1 Inleiding 1.1 Aanleiding Leefbaarheid reikt ver in de leef- en woonomgeving van mensen. Ook raakt het veel van de beleidsterreinen waarop de gemeente actief is. Inzicht in de stand van zaken op verschillende aspecten van leefbaarheid in de wijken en dorpen, helpt de gemeente bij het stellen van beleidsprioriteiten en het maken van gefundeerde keuzes voor de inzet van middelen. Het kan ook de dorps- en wijkraden, inwoners en maatschappelijke partners helpen in het richten van hun aandacht en inzet op leefbaarheid. De gemeente Meierijstad heeft daarom in 2019 een leefbaarheidsmonitor laten ontwikkelen die op tal van onderwerpen inzicht geeft in de beleving van inwoners van de wijken en dorpen en in de beschikbare objectieve informatie (registraties) over de leefbaarheid. De monitor onderscheidt 36 wijken en dorpen binnen Meierijstad om zo goed zicht te krijgen op de verscheidenheid in leefbaarheidssituaties. Nu is de monitor voor de eerste keer geactualiseerd. Dit betekent dat, naast een actueel inzicht in de stand van zaken rond de beleving van de leefbaarheid in de wijken en dorpen, er een vergelijking gemaakt kan worden met de uitkomsten van drie jaar geleden. Daarmee is er nu ook inzicht in de ontwikkeling in de afgelopen jaren. De uitkomsten van de monitor worden ontsloten in een interactieve online omgeving.

De online omgeving is voor alle belanghebbenden en andere geïnteresseerden te raadplegen. Daarnaast is deze rapportage op hoofdlijnen opgesteld.

1.2 Onderzoeksaanpak De monitor geeft inzicht in de beleving van de inwoners van de gemeente. De uitkomsten hebben dus betrekking op de meningen van de inwoners en gaan niet over de mening van de gemeente. Aan de hand van een uitgebreide enquête in Meierijstad is deze beleving in kaart gebracht. Er zijn voldoende enquêtes afgenomen om een goed beeld te geven van de ervaren leefbaarheid in de wijken en dorpen en een zeer scherp beeld van de beleving op gemeenteniveau. Daarbij is uitgegaan van gangbare normen voor betrouwbaarheid en foutmarges, waarbij moet worden aangetekend dat als ver wordt ingezoomd op kleine deelselecties, de foutmarges uiteraard toenemen. Als dit aan de orde is wordt het overigens in de dashboardomgeving aangegeven. Voor de enquête is een willekeurige steekproef van 27.095 respondenten getrokken onder inwoners van 18 jaar en ouder in Meierijstad. Inwoners werden per brief uitgenodigd voor de enquête en kregen de gelegenheid om de enquête online in te vullen. Ook bestond de mogelijkheid een schriftelijke vragenlijst aan te vragen om op die wijze aan het onderzoek deel te nemen. Na enkele weken is een herinneringsbrief gestuurd om de mensen die nog niet hadden meegedaan te vragen de enquête alsnog in te vullen. In totaal zijn 6.998 geslaagde enquêtes afgenomen in de gemeente, een netto respons van 26%.

In vrijwel alle deelgebieden is de beoogde respons gehaald. Om ervoor te zorgen dat deelgebieden van verschillende omvang in de juiste verhouding meetellen in het gemeentelijke gemiddelde is een statistische weging van de uitkomsten toegepast. Met deze weging is ook gezorgd dat eventuele selectiviteit in de respons naar leeftijd van de respondenten is gecorrigeerd. De vragenlijst voor de monitor is in 2019 tot stand gekomen in nauw overleg met betrokken medewerkers binnen de gemeente, medewerkers van corporaties en zorg- en welzijnspartijen en vertegenwoordigers van de dorpsen wijkraden uit de gemeente. In een uitgebreide workshop is de gewenste

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

4

inhoud van de monitor verkend. De uitkomsten van deze workshop zijn vervolgens vertaald naar de gebruikte vragenlijst. In 2022 is vrijwel dezelfde vragenlijst gebruikt als in 2019. Daarmee is geborgd dat ontwikkelingen in de tijd zuiver kunnen worden gevolgd. Hierbij moet worden aangetekend dat enkele aanpassingen in de gebiedsindeling van de monitor zijn gedaan. Het betreft het gebied Veghel Zuid dat in de meting in 2019 één gebied was, maar in 2022 is opgesplitst in de gebieden Veghel Zuid en Scheifelaar & Veghels Buiten. Voor deze gebieden is géén één-op-één vergelijking in de tijd mogelijk.

1.3 Inhoud van de monitor Domeinen en thema’s De volgende domeinen worden binnen de monitor onderscheiden: • • •

Omgeving. Samen leven. Overlast en veiligheid.

Per domein worden verschillende thema’s onderscheiden: Omgeving Staat van de openbare ruimte Sociale voorzieningen

Samen leven Verbondenheid

Overlast en veiligheid Vervuiling en vernieling

Aanvullende contacten

Verkeersoverlast

Overige voorzieningen

Inzet voor de buurt

Toegankelijkheid en bereikbaarheid

Hulp in de buurt

Hinder van horeca en bedrijven Ongewenst gedrag

Buurttoezicht: eigen handelen Buurttoezicht: handelen door buurtbewoners Vrijwilligerswerk en mantelzorg Zelfredzaamheid en gezondheid

Gevoel van veiligheid Beleving onveilige plekken Vermijden plekken en situaties Respectloos gedrag Beleving criminaliteit en slachtofferschap Gebruik Whatsapp voor buurtpreventie Tevredenheid optreden politie Tevredenheid functioneren gemeente

Naast de gepresenteerde thema’s is er een thema ’Algemeen’, waarin wordt ingegaan op de algehele beleving van de buurt waarin mensen wonen en op de ervaring of de leefbaarheid in de buurt de afgelopen periode vooruit is gegaan, gelijk is gebleven of achteruit is gegaan.

Indicatoren en achtergrondinformatie Binnen de thema’s worden indicatoren gepresenteerd die corresponderen met de vragen uit de enquête. De online monitor biedt de mogelijkheid om nader

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

5

in te zoomen op de verschillen in beleving tussen mensen met diverse achtergronden, naar leeftijd, huishoudenssituatie en opleidingsniveau. Om de uitkomsten van meer context te voorzien, is het mogelijk bij elk thema aanvullende informatie op te roepen over de samenstelling van de woningvoorraad in het geselecteerde gebied.

Totaaloverzicht van scores op domeinen en thema’s In de monitor is een totaaloverzicht opgenomen van de scores op alle onderscheiden domeinen en thema’s. Dit totaaloverzicht is in te zien voor individuele wijken en dorpen, selecties van wijken en dorpen of voor de hele gemeente. Daarbij is het ook mogelijk om selecties te maken van domeinen en thema’s die getoond worden. Zo kan, door in te zoomen op de gewenste delen van de monitor, snel overzicht worden verkregen in de grote hoeveelheid beschikbare uitkomsten. De scores in het totaaloverzicht zijn vergelijkbaar gemaakt door de antwoorden op de individuele enquêtevragen te vertalen naar een vijfpuntschaal, waarbij een score één correspondeert met de laagste waardering en een score vijf met de hoogste waardering. Binnen een thema wegen alle onderliggende indicatoren even zwaar. In het totaaloverzicht worden met behulp van kleurcodes per thema de gebieden gesignaleerd waar de beleving van de leefbaarheid zeer goed scoort (groen), gemiddeld scoort (wit), beneden gemiddeld scoort (oranje) of niet goed scoort (rood). Deze kleurcodes worden ook in de factsheets in deze samenvattende rapportage gebruikt.

vergelijking van scores ten opzichte van elkaar. Daardoor kan het zijn dat gebieden die op een thema in absolute zin goed scoren, maar net wat minder goed dan gemiddeld, er in de score laag uitkomen.

Top 5 In de monitor is een ‘light’ versie van het totaaloverzicht opgenomen in de vorm van een Top 5 met de best scorende thema’s in de gemeente en de wijken en dorpen en een Top 5 met de slechtst scorende thema’s.

Vergelijking in de tijd In de monitor is een vergelijking met de uitkomsten van 2019 opgenomen. Door te selecteren op het jaar 2019 kunnen de gegevens vergeleken worden en kan ingezien worden in hoeverre de mening van de respondenten veranderd is. Opnieuw een uitstekende score voor een prettige woonplek! • Het algemene rapportcijfer voor prettig wonen in de buurt is onveranderd gebleven. De inwoners waarderen dit nog steeds met een rapportcijfer 7,9. • In 2019 vond 6% van de ondervraagden dat de buurt er de afgelopen tijd op vooruit was gegaan, in 2022 is dit 8%. Het aandeel inwoners dat hun buurt achteruit vindt gegaan is iets afgenomen, van 22% naar 20%. • De wijken/dorpen die een 8 of hoger als gemiddeld rapportcijfer geven zijn over het algemeen dezelfde als in 2019.

Een belangrijke nuancering bij de wijze van score die is gehanteerd, is dat geen sprake is van een absolute vergelijking van scores ten opzichte van een norm (zoals bij rapportcijfers een 5 onvoldoende is), maar van een relatieve

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

6

Gebiedsindeling De volgende gebiedsindeling is gebruikt in de monitor

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

01. t Ven 02. Bunders Hoek-Noord & -Zuid 03. Laar-, Bussel- & Heibunders 04. Veghel Centrum 05. Leest 06. Veghel zuid 07. Scheifelaar & Veghels Buiten 08. Veghel buitengebied Noordwest 09. Kern West 10. Bloemenwijk Veghel 11. Schijndel buitengebied 12. Buitengebied Sint-Oedenrode 13. De Beemd 14. Boschweg Zuidwest 15. Hoevenbraak - Hulzebraak 16. Plein Schijndel 17. Schijndel Centrum 18. De Borne 19. Hopstraat 20. Kinderbos en Cathalijne 21. Sint-Oedenrode Centrum 22. Vogelenzang & Dommelrode 23. Eerschot 24. Kienehoef 25. Erp-centrum 26. Erp buitengebied 27. Nijnsel 28. Zijtaart 29. Boskant 30. Mariaheide 31. Eerde 32. Wijbosch 33. Keldonk 34. Olland 35. Boerdonk 36. Boschweg Noordoost

7

1.4 Leeswijzer In deze rapportage worden op hoofdlijnen de belangrijkste uitkomsten van de leefbaarheidsmonitor 2023 in beeld gebracht. De uitkomsten zijn geordend in factsheets per domein. Binnen elk domein wordt het gemeentelijke beeld per thema gepresenteerd en wordt ingegaan op de dorpen en wijken die op de verschillende thema’s erg goed scoren (groen) of juist beneden gemiddeld (oranje) of niet goed (rood). Daarbij worden in deze rapportage de volgende symbolen gebruikt: Symbolen

Kleur signalering in het totaaloverzicht Groen

Score op vijfpuntschaal

Wit

Score tussen 3 en 4

Oranje

Score tussen 2,5 en 3

Rood

Score lager dan 2,5

Score 4 of hoger

Er wordt een beschrijving gegeven van de achtergronden van de scores, waarbij wordt ingegaan op de individuele dorpen en wijken, maar ook op de beleving van de leefbaarheid van specifieke bevolkingsgroepen.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

8

2 Algemeen Gemeente Vooruitgang van de buurt

Gemiddeld rapportcijfer voor prettig wonen in de buurt:

7,9

8%

71% Vooruit

20%

Gelijk gebleven

Achteruit

Dorpen en wijken Een 8 of hoger als gemiddeld rapportcijfer voor prettig wonen in de buurt

• ’t Ven • Scheifelaar & Veghels Buiten • Schijndel buitengebied • Buitengebied Sint-Oedenrode • De Beemd • Hoevenbraak - Hulzebraak • Schijndel Centrum • De Borne • Hopstraat • Kinderbos en Cathalijne • Sint-Oedenrode Centrum • Vogelenzang & Dommelrode

1

• Eerschot • Kienehoef • Erp buitengebied • Zijtaart • Boskant • Mariaheide • Eerde • Wijbosch • Keldonk • Olland • Boerdonk

Vooruitgang van de buurt Groter aandeel ‘vooruit’ dan gemiddeld

Groter aandeel ‘achteruit’ dan gemiddeld

• Veghel Centrum • Scheffelaar & Veghels Buiten • Kinderbos en Cathalijne • Vogelenzang & Dommelrode • Eerschot • Kienehoef • Erp-centrum • Nijnsel • Zijtaart

• Bunders Hoek-Noord • Laar-, Bussel- & Heibunders • Veghel Centrum • Leest • Bloemenwijk Veghel • Schijndel buitengebied • De Beemd • Boschweg Zuidwest • Plein Schijndel • Sint-Oedenrode Centrum • Erp-centrum • Boskant • Olland1 • Boschweg Noordoost

Opmerkelijk is dat Olland behoort tot de gebieden waar inwoners een hoog rapportcijfer geven voor het prettig wonen in de buurt, maar naar verhouding veel inwoners aangeven dat de buurt achteruitgaat. Dit kan er mee samenhangen dat de respondenten zorgen over negatieve ontwikkelingen in brede zin projecteren op hun beeld van de buurt.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

9

3 Domein: Omgeving Gemeente Staat van de openbare ruimte

Toegankelijkheid en bereikbaarheid

Sociale voorzieningen

Overige voorzieningen

Staat van de openbare ruimte

Toegankelijkheid en bereikbaarheid

Sociale voorzieningen

Overige voorzieningen

• Niet veel mensen in de gemeente Meierijstad ervaren overlast door vernieling en vervuiling in hun woonplaats • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 3,2 of hoger

• Niet veel mensen in de gemeente Meierijstad ervaren beperkingen in de toegankelijkheid en bereikbaarheid van de openbare omgeving • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 3 of hoger

• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

• • • • • •

Dorpen en wijken

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

‘t Ven Bunders Hoek-Noord & -Zuid Boschweg Zuidwest Schijndel Centrum Eerschot Olland Boerdonk Gemeente Meierijstad Veghel zuid Bloemenwijk Veghel Erp buitengebied Eerde Boschweg Noordoost Laar-, Bussel- & Heibunders Veghel Centrum Buitengebied Sint-Oedenrode Nijnsel Keldonk Veghel buitengebied Noordwest Boskant Leest Scheifelaar & Veghels Buiten

Nijnsel Zijtaart Eerde Wijbosch Olland Boerdonk

Sociale voorzieningen

•

Schijndel buitengebied

10

Achtergronden De inwoners van Meierijstad zijn over het algemeen tevreden over de vier thema’s binnen het domein ‘Omgeving’. Het thema ‘Sociale voorzieningen’ scoort echter minder goed. Veel dorpen en wijken scoren op dit thema minder dan 3 op de vijfpuntschaal. Ook bij het thema ‘Overige voorzieningen’ scoren verschillende dorpen en wijken wat minder goed.

Geen grote uitdagingen staat van de openbare ruimte • Alle gebieden scoren gemiddeld tussen de 3 en 4 op de staat van de openbare ruimte. Dit betekent dat hier geen grote uitdagingen liggen. De stelling waar de inwoners, gemeentebreed, het het vaakst mee oneens zijn is “In mijn buurt zijn de wegen, paden en pleintjes goed onderhouden”. Van de inwoners is 19% het hier mee oneens, en 11% is het hier helemaal mee oneens.

Uitdagingen toegankelijkheid en bereikbaarheid • Niet veel mensen in de gemeente Meierijstad ervaren beperkingen in de toegankelijkheid en bereikbaarheid van de openbare omgeving. Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 3 of hoger. • De grootste uitdaging ligt in de bereikbaarheid met het openbaar vervoer. In de hele gemeente geeft 28% van de ondervraagden aan het niet eens te zijn met de stelling “mijn woning/buurt is goed te bereiken met het openbaar vervoer of andere vervoersservice”.

Uitdagingen sociale voorzieningen Op het gebied van sociale voorzieningen liggen er veel uitdagingen. Veel gebieden scoren hier minder dan een 3 op de vijfpuntschaal. De gebieden die het laagst scoren zijn Schijndel buitengebied, Scheifelaar & Veghels Buiten en Leest. • In Schijndel buitengebied zijn er in de beleving van de respondenten niet voldoende voorzieningen voor jongeren. Van de ondervraagden geeft 54%

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

dit aan. In Scheifelaar & Veghels Buiten vindt 51% dit. Ook in Leest worden deze voorzieningen gemist, 46% is hier ontevreden over. Ook het aantal goede speelplekken voor kinderen in de buurt wordt niet voldoende gevonden. In Schijndel buitengebied geeft 49% van de ondervraagden aan dat er in de buurt niet voldoende speelplekken voor kinderen zijn. • Een andere uitdaging in Scheifelaar & Veghels Buiten is het aantal voorzieningen voor ouderen. Van de ondervraagden geeft 62% aan dat er in de buurt niet voldoende voorzieningen zijn voor ouderen van 65+. In Schijndel buitengebied is dit 48%.

Uitdagingen overige voorzieningen In een aantal gebieden zijn er uitdagingen met betrekking tot de overige voorzieningen. De voornaamste uitdagingen liggen rondom de parkeermogelijkheden en afvalinzamelingspunten. Ook rondom andere onderwerpen spelen uitdagingen. • In het buitengebied van Schijndel vindt 28% dat er niet voldoende voorzieningen voor gezondheidszorg in de buurt zijn. Ook vindt 28% dat er niet voldoende afvalinzamelingspunten zijn. • In Nijnsel zijn twee aspecten die eruit springen. Ten eerste vindt 66% dat er niet voldoende winkels zijn voor de dagelijkse boodschappen. Daarnaast vindt 64% dat er in de buurt niet voldoende voorzieningen voor gezondheidszorg zijn. • In Eerde vindt zelfs 75% van de ondervraagden dat er niet voldoende voorzieningen voor gezondheidszorg zijn. 68% vindt dat er niet voldoende winkels zijn voor de dagelijkse boodschappen. • Ook in Wijbosch, Olland en Boerdonk zijn er rondom beschikbare voorzieningen voor gezondheidszorg en winkels uitdagingen. In Boerdonk vindt zelfs 78% van de ondervraagden dat er niet voldoende winkels voor dagelijkse boodschappen zijn.

11

• Ook in Zijtaart en Eerde ligt het grootste probleem volgens de respondenten rond het aantal voorzieningen voor gezondheidszorg en het aanbod van voldoende winkels voor dagelijkse boodschappen.

Samenvatting De inwoners van de gemeente Meierijstad zijn tevreden over de ‘staat van de openbare ruimte’. Wat betreft ‘toegankelijkheid en bereikbaarheid’ en ‘overige voorzieningen’ zijn er een aantal gebieden waar de inwoners niet overal tevreden over zijn. Op het gebied van ‘sociale voorzieningen’ valt er naar het oordeel van de respondenten nog veel verbetering te behalen in heel wat gebieden. Een aandachtspunt binnen het thema ‘toegankelijkheid en bereikbaarheid’ is voor een aantal gebieden de bereikbaarheid van OV-voorzieningen.

• De hoeveelheid winkels voor de dagelijkse boodschappen in de buurt. • De hoeveelheid afvalinzamelingspunten.

Ontwikkeling in de tijd: waardering sociale voorzieningen gedaald • Op het domein Omgeving is het oordeel over de ‘staat van de openbare ruimte’, ‘toegankelijkheid en bereikbaarheid’ en ‘overige voorzieningen’ nagenoeg onveranderd gebleven. In 2022 zijn in alle gebieden de respondenten tevreden over de ‘staat van de openbare ruimte’, terwijl in 2019 in 2 wijken/dorpen de score nog onder gemiddeld was. • De waardering van de ‘sociale voorzieningen’ is achteruitgegaan ten opzichte van 2019. In 2019 waren er 4 wijken/dorpen waar de sociale voorzieningen in de beleving van de inwoners minder goed scoorden (oranje of rood), in 2022 zijn dit er maar liefst 16. De gemiddelde score op de vijfpuntschaal is voor de sociale voorzieningen gedaald van 3,2 naar 2,9.

De aandachtspunten binnen het thema ‘sociale voorzieningen’ voor veel gebieden zijn: • De hoeveelheid voorzieningen voor jongeren in de buurt. • De hoeveelheid goede speelplekken voor kinderen. • De voorzieningen voor ouderen (65+). De aandachtspunten binnen het thema ‘overige voorzieningen’ voor sommige gebieden zijn: • De hoeveelheid voorzieningen voor gezondheidszorg in de buurt.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

12

4 Domein: Samen leven, deel 1 Gemeente Aanvullende contacten

Inzet voor de buurt

Hulp in de buurt

Verbondenheid

Aanvullende contacten

• • • • •

• • • • • • •

Inzet voor de buurt • Weinig mensen in de gemeente Meierijstad vinden de inzet voor de buurt niet voldoende • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 3,3 of hoger

Hulp in de buurt • Weinig mensen in de gemeente Meierijstad vinden de hulp in de buurt niet voldoende • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 3,3 of hoger

Verbondenheid

Dorpen en wijken

Boerdonk Buitengebied Sint-Oedenrode Keldonk Mariaheide Zijtaart

• Nijnsel

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

Erp buitengebied Zijtaart Mariaheide Eerde Keldonk Olland Boerdonk

• Schijndel Centrum • Sint-Oedenrode Centrum

13

Achtergronden De inwoners van Meierijstad zijn over het algemeen tevreden over de thema’s ‘verbondenheid’, ‘aanvullende contacten’, ‘inzet voor de buurt’ en ‘hulp in de buurt’. Binnen de thema’s zijn er dorpen/wijken die zeer goed of juist minder goed scoren.

Uitblinkers verbondenheid Boerdonk, Buitengebied Sint-Oedenrode, Keldonk, Mariaheide en Zijtaart: • De ondervraagden zijn het veelal helemaal eens met de stelling: “De mensen in mijn buurt kennen elkaar”. In Boerdonk en Zijtaart is dit 42%, in Buitengebied Sint-Oedenrode 39% en in Keldonk 35%. • Ook vinden de meeste ondervraagden in deze buurten dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan en elkaar kennen.

Uitdagingen verbondenheid • Nijnsel komt wat minder goed uit de verf op onderdelen van het thema verbondenheid. In Nijnsel geven minder ondervraagden dan gemiddeld aan dat de buurt gezellig is en mensen elkaar helpen en samen dingen doen. Ook zijn er minder ondervraagden dan gemiddeld die zich thuis voelen bij de mensen in de buurt. Echter, de score van Nijnsel is in absolute zin niet slecht en valt wat ongelukkig in de categorie oranje.

Uitdagingen aanvullende contacten Schijndel Centrum en Sint-Oedenrode Centrum: • Er is in deze buurten naar verhouding weinig onderling contact via social media. In Sint-Oedenrode Centrum heeft 28% van de ondervraagden onderling contact via social media, in Schijndel Centrum is dit wel wat meer: 47% heeft hier contact met buurtbewoners via social media.

Samenvatting De inwoners van Meierijstad zijn over het algemeen tevreden over de thema’s ‘verbondenheid’, ‘aanvullende contacten’, ‘inzet voor de buurt’ en ‘hulp in de buurt’. Binnen deze thema’s zijn er een aantal goede en minder goede punten. De goede punten zijn de volgende: • Mensen in de buurt kennen elkaar. • Mensen gaan op een prettige manier met elkaar om. • Mensen voelen zich thuis bij de mensen die in de buurt wonen. • Er zijn veel onderlinge contacten via social media. Er zijn enkele wijken en dorpen waar de verbondenheid en het contact met buurtbewoners minder groot is. Dit speelt op enkele punten in Nijnsel, het centrum van Schijndel en het centrum van Sint-Oedenrode.

Uitblinkers aanvullende contacten Buitengebied Sint-Oedenrode, Zijtaart, Keldonk en Boerdonk: • Het grootste aandeel van de ondervraagden geeft aan dat de mensen in de buurt contact hebben via social media. In buitengebied Sint-Oedenrode heeft 77% van de ondervraagden contact via social media met buurtgenoten. Zijtaart, Keldonk en Boerdonk: • Er zijn veel ondervraagden in Boerdonk (91%), Zijtaart (87%) en Keldonk (86%) bekend met de wijk-buurtvereniging en/of wijk-/dorpsraad.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

14

Waardering op de meeste thema’s onveranderd goed; verbondenheid en contact tussen inwoners in sommige gebieden een mogelijk aandachtspunt • Op de meeste onderwerpen op het gebied van samenleven is de mening van de respondenten (vrijwel) gelijk gebleven. De veranderingen in de waardering van de verschillende thema’s op gemeenteniveau zijn klein. • In 2019 scoorde een aantal wijken/dorpen beneden gemiddeld op de inzet voor de buurt (het helpen opzetten en organiseren van activiteiten voor de buurt. In 2022 scoren alle gebieden daar gemiddeld of goed op. • De waardering van ‘aanvullende contacten’ is voor twee gebieden wel achteruitgegaan: Schijndel Centrum en Sint-Oedenrode Centrum scoren hier nu lager dan in 2019. • Er zijn enkele gebieden die, in tegenstelling tot 2019, beneden gemiddeld scoren op het gebied van ‘verbondenheid’. Het betreft de gebieden Laar-, Bussel- en Heibunders, Kienehoef, Nijnsel en Veghel Zuid. Voor dat laatste gebied geldt dat de vergelijking met 2019 niet helemaal op gaat omdat het gebied anders is ingedeeld. De gemiddelde score op gemeenteniveau is overigens niet veranderd.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

15

5 Domein: Samen leven, deel 2 Gemeente

Buurttoezicht: eigen handelen

Buurttoezicht: handelen door buurtbewoners

Zelfredzaamheid en gezondheid

Dorpen en wijken Buurttoezicht: eigen handelen • Weinig mensen in de gemeente Meierijstad vinden het buurttoezicht: eigen handelen onvoldoende • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 3,4 of hoger

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

Buurttoezicht: handelen door buurtbewoners

Zelfredzaamheid en gezondheid

• • • • •

• Alle gebieden scoren een 4 of hoger (groen), behalve Schijndel Centrum, Sint-Oedenrode Centrum, Bloemenwijk Veghel en Veghel Zuid. Deze gebieden scoren wit

Veghel Centrum Leest Veghel zuid Bloemenwijk Veghel Schijndel Centrum

16

Achtergronden De inwoners van Meierijstad zijn tevreden over de thema’s ‘buurttoezicht: eigen handelen’ en zeer tevreden over hun ‘zelfredzaamheid en gezondheid’. Binnen het thema ‘buurttoezicht: handelen door buurtbewoners’ en ‘vrijwilligerswerk en mantelzorg’ zijn niet alle gebieden tevreden.

Uitblinker buurtoezicht: eigen handelen • Veel mensen geven aan dat zij bij een vermoedelijke auto-inbraak of woninginbraak in de buurt zelf in actie komen.

Uitdagingen buurttoezicht: handelen door buurtbewoners • In Veghel Centrum maken inwoners zich voornamelijk zorgen over de hondenpoep in de wijk: 47% ervaart dit als een probleem. Ook zullen ze niet snel iets doen als er op straat ruzie wordt gemaakt. In Leest zal 59% van de ondervraagden niets doen als er ruzie op straat komt. • In Veghel-Zuid doet 49% van de ondervraagden niks als een buurtbewoner afval op straat gooit. • In Bloemenwijk Veghel doet bijna de helft van de ondervraagden (45%) niks of waarschijnlijk niks bij vernielingen aan de openbare ruimte. • In Schijndel Centrum doen veel mensen niets als iemand de poep van zijn/haar hond niet opruimt, als er ruzie is op straat of als iemand afval op straat gooit.

Samenvatting Er zijn weinig aandachtspunten binnen de thema’s ‘buurttoezicht: eigen handelen’, ‘buurttoezicht: handelen door buurtbewoners’ en ‘zelfredzaamheid en gezondheid’ die gemeentebreed aandacht behoeven. Wel is er in Veghel Centrum, Leest, Veghel Zuid, Bloemenwijk Veghel en Schijndel Centrum meer passiviteit dan gemiddeld ten aanzien van negatief handelen door buurtgenoten.

Score ‘buurttoezicht: handelen door buurbewoners’ wat afgenomen sinds 2019; inwoners onverminderd positief over ‘ zelfredzaamheid en gezondheid’ • Op het gebied van ‘buurttoezicht: handelen door buurtbewoners’ scoren er meer gebieden beneden gemiddeld dan in 2019. De gebieden Veghel Buitengebied Noordwest, Boschweg Zuidwest, De Borne en Schijndel Centrum scoorden in 2019 gemiddeld of boven gemiddeld en in 2022 onder gemiddeld. Overigens scoort van deze gebieden in 2022 alleen Schijndel Centrum op dit thema oranje (2,7). • Over de ‘zelfredzaamheid en gezondheid’ zijn nog steeds de inwoners van heel veel gebieden zeer positief

Uitblinkers zelfredzaamheid en gezondheid Vrijwel de hele gemeente scoort goed op zelfredzaamheid en gezondheid. De onderdelen die het hoogst scoren zijn de zelfredzaamheid binnenshuis (91% van de ondervraagden kan goed uit de voeten binnen de eigen woning) en de geestelijke gezondheid (92% beoordeelt de eigen geestelijke gezondheid als goed). Maar ook de zelfredzaamheid buitenshuis en de lichamelijke gezondheid scoren prima.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

17

6 Domein: Overlast & veiligheid, deel 1 Gemeente

Vernieling en vervuiling

Verkeersoverlast

Hinder horeca en bedrijven

Ongewenst gedrag

Hinder horeca en bedrijven • Weinig mensen in de gemeente Meierijstad ervaren hinder van horeca en bedrijven in hun woonplaats. • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 4,3 of hoger.

Ongewenst gedrag • Weinig mensen in de gemeente Meierijstad ervaren overlast van ongewenst gedrag in hun woonplaats. • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 4,6 of hoger.

Dorpen en wijken Vernieling en vervuiling • Weinig mensen in de gemeente Meierijstad ervaren overlast door vernieling en vervuiling in hun woonplaats. • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 4,3 of hoger.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

Verkeersoverlast

• Kern West • Bloemenwijk Veghel • Veghel buitengebied Noordwest

• Kinderbos en Cathalijne

18

Achtergronden De inwoners van Meierijstad zijn zeer tevreden over het thema ‘vernieling en vervuiling’, ‘hinder horeca en bedrijven’ en ‘ongewenst gedrag’. Ze zijn op hoofdlijnen ook tevreden over het thema ‘verkeersoverlast’, maar binnen dit thema zijn er gebieden die minder scoren en één gebied waar veel inwoners zeer ontevreden over zijn.

Uitdagingen verkeersoverlast In Kern West en Bloemenwijk Veghel: • Het overgrote deel van de ondervraagden heeft (veel) overlast van te hard rijden in woonwijken en bij scholen, de hoeveelheid verkeer, geluidsoverlast en overlast van trillingen van verkeer en parkeerproblemen. • Een groot aandeel van de ondervraagden (60%) in Kern West geeft aan overlast te ervaren van het te hard rijden in de woonwijk. • In Bloemenwijk Veghel vindt 52% dat er veel parkeerproblemen zijn, bijvoorbeeld door foutgeparkeerde voertuigen of drukte. In Kern West is dit 45%. In Veghel buitengebied Noordwest: • Bijna de helft (47%) van de ondervraagden vindt dat er vaak te hard gereden wordt in de woonwijken. Ook stoort 47% zich vaak aan de hoeveelheid verkeer. Daarbij ervaart 52% van de ondervraagden veel geluidsoverlast van verkeer. • Van de ondervraagden geeft 30% aan veel overlast te ervaren van hard rijden bij scholen.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

• 40% ervaart overlast door parkeerproblemen.

Uitblinkers verkeersoverlast In Kinderbos en Cathalijne: • Hier is relatief gezien het minste overlast van verkeer. Zo ervaart 19% last van te hard rijden in de woonwijk en vindt 17% de hoeveelheid verkeer te veel (gemeenlijk is dit 38% respectievelijk 43%). • Over de geluidsoverlast van verkeer zijn ze het minst tevreden: 33% geeft aan veel overlast te ervaren van geluid van het verkeer. Dat is nog altijd aanmerkelijk minder dan het gemeentelijke gemiddelde (45%).

Grote waardering leefbaarheid en verkeersoverlast sinds 2019 toegenomen

veiligheid

maar

• Op het gebied van overlast en veiligheid is de mening van de respondenten niet veel veranderd. • Wel is de verkeersoverlast in een aantal gebieden toegenomen. Het betreft de volgende gebieden: Veghel buitengebied Noordwest, Kern West, Kinderbos en Cathalijne, Leest, Veghel zuid, Boschweg Zuidwest, Hoevenbraak - Hulzebraak, Schijndel Centrum, Hopstraat, Vogelenzang & Dommelrode, Zijtaart, Boskant, Mariaheide, Keldonk, Boerdonk, Boschweg Noordoost.

19

7 Domein: Overlast & veiligheid, deel 2 Gemeente

Gevoel van veiligheid

Beleving onveilige plekken

Vermijden van plekken en situaties

Beleving onveilige plekken • De mensen in de gemeente Meierijstad voelen zich zeer veilig in hun buurt en gedragen zich niet anders vanwege beleving van onveiligheid. • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 4,2 of hoger.

Vermijden van plekken en situaties • De mensen in de gemeente Meierijstad voelen zich zeer veilig in hun buurt en gedragen zich niet anders vanwege beleving van onveiligheid. • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 4,2 of hoger.

Respectloos gedrag

Dorpen en wijken Gevoel van veiligheid • De mensen in de gemeente Meierijstad voelen zich zeer veilig in hun buurt. • Met uitzondering van VeghelZuid (3,7) en Buitengebied SintOedenrode (3,9) scoren alle gebieden op de vijfpuntschaal 4 punten of meer.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

Respectloos gedrag • Weinig mensen in de gemeente Meierijstad vinden dat ze respectloos worden behandeld. • Alle dorpen en wijken hebben op een vijfpuntschaal een score van 4,7 of hoger.

20

Achtergronden De inwoners van Meierijstad waarderen het gevoel van veiligheid in hun buurt gemiddeld met een rapportcijfer 7,9. Alle gebieden scoren op dit punt een ruime voldoende. De gegeven rapportcijfers variëren gemiddeld per deelgebied van een 7,3 tot een 8,2. De inwoners van Meierijstad zijn zeer tevreden over de thema’s ‘gevoel van veiligheid’, ‘beleving onveilige plekken’, ‘vermijden van plekken en situaties’ en ‘respectloos gedrag’. Er zijn geen aandachtspunten bij de genoemde thema’s of grote verschillen tussen wijken en dorpen.

Net als in 2019 goede score op veiligheidsbeleving op straat • Over het gevoel van ‘veiligheid’, ‘beleving van onveilige plekken', 'vermijden van plekken en situaties’ en ‘respectloos gedrag’ zijn de respondenten net als in 2019 zeer positief. Op alle thema’s wordt hier een 4 of hoger gescoord.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

21

8 Domein: Overlast & veiligheid, deel 3 Gemeente Beleving criminaliteit en slachtofferschap

Tevredenheid optreden politie

Tevredenheid functioneren gemeente

Dorpen en wijken Beleving criminaliteit en slachtofferschap

Tevredenheid optreden politie

Tevredenheid functioneren gemeente

• • • • • • • • • • • • •

• Bloemenwijk Veghel • Erp buitengebied • Zijtaart

• • • • •

Scheifelaar & Veghels Buiten Kern West De Beemd Hoevenbraak - Hulzebraak Plein Schijndel Schijndel Centrum De Borne Vogelenzang & Dommelrode Mariaheide Eerde Keldonk Olland Boerdonk

Veghel buitengebied Noordwest Schijndel buitengebied Erp buitengebied Zijtaart Olland

• Hopstraat

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

22

Achtergronden De inwoners van de gemeente Meierijstad zijn tevreden over de thema’s ‘beleving criminaliteit en slachtofferschap’, ‘tevredenheid optreden politie’ en ‘tevredenheid functioneren gemeente’.

optreden van de politie en is 62% tevreden over het totale functioneren van de politie.

Uitdagingen tevredenheid optreden politie Uitblinkers beleving criminaliteit en slachtofferschap • Scheifelaar & Veghels Buiten scoort gemiddeld genomen het best. Hier vindt 44% van de ondervraagden dat er geen criminaliteit in de buurt is en 55% dat er weinig criminaliteit is. • De kans om slachtoffer te worden van zakkenrollerij schatten de ondervraagden in de Beemd heel klein in; 64% van de ondervraagden. In de Hoevenbraak schat zelfs 75% de kans op zakkenrollerij heel klein. • In Vogelenzang & Dommelrode schatten ondervraagden de kans om slachtoffer te worden van beroving op straat in 72% van de gevallen als heel klein en nog eens 19% als klein in. Minder dan één procent denkt dat de kans heel groot is. • In de Hoevenbraak en Hulzebraak schat 45% van de ondervraagden de kans op inbraak in de woning als heel klein in, 22% denkt dat de kans klein is en 28% denkt dat de kans niet groot en niet klein is.

Gebruik WhatsApp voor buurtpreventie • Gemeentebreed maakt 39% van de ondervraagden gebruik van WhatsApp voor buurtpreventie. 43% maakt ‘een beetje’ gebruik van Whatsapp voor buurtpreventie. Voor 41% van de inwoners draagt het gebruik van WhatsApp voor buurtpreventie bij aan het gevoel van veiligheid.

Hopstraat: • Van de ondervraagden is 44% ontevreden over het optreden van de politie en 15% zelfs zeer ontevreden (per gelegenheid). Over het totale functioneren van de politie is men positiever: maar 9% is hier ontevreden over en 5% zeer ontevreden. • In het afgelopen jaar heeft 12% contact gehad met de politie waarvan 72% ontevreden was over bepaalde punten. Dit ging voornamelijk om het feit dat de politie hen te lang liet wachten of helemaal niet kwam.

Uitdagingen tevredenheid optreden gemeente Over het algemeen is 38% van de ondervraagden tevreden over het functioneren van de gemeente, 38% staat er neutraal in en 16% is ontevreden over het functioneren van de gemeente. In Veghel Buitengebied Noordwest, Schijndel buitengebied, Erp buitengebied, Zijtaart en Olland: • In het buitengebied van Veghel is 31% ontevreden of zeer ontevreden over het functioneren van de gemeente. In Schijndel buitengebied is dit 25%, in Erp buitengebied 29% en in Olland zelfs 40%. In de buitengebieden is de tevredenheid over de gemeente duidelijk minder goed dan gemiddeld.

Uitblinkers tevredenheid optreden politie Bloemenwijk Veghel en Erp Buitengebied: • In de Bloemenwijk Veghel is 71% tevreden of zeer tevreden over het optreden van de politie. Over het totale functioneren van de politie is 58% tevreden of zeer tevreden. In Erp buitengebied is 86% tevreden over het

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

23

Samenvatting Over het algemeen zijn de inwoners van de gemeente Meierijstad tevreden over de thema’s ‘beleving criminaliteit en slachtofferschap’ en ‘tevredenheid optreden politie’. Binnen deze twee thema’s vallen er een aantal goede punten op. Binnen het thema ‘tevredenheid optreden politie’ zijn vooral in gebied Hopstraat de ondervraagden niet zo tevreden. Over het optreden van de gemeente is men buiten de kernen niet altijd tevreden.

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

24

Bijlage 1: Score per thema 2019 en 2022 Domeinen en thema’s

2019

2022

Overige voorzieningen

3,4

3,4

Sociale voorzieningen

3,2

2,9

Staat van de openbare ruimte

3,4

3,5

Toegankelijkheid en bereikbaarheid

3,5

3,5

Beleving criminaliteit en slachtofferschap

3,8

3,9

Beleving onveilige plekken

4,5

4,6

Gevoel van veiligheid

4,2

4,3

Hinder horeca en bedrijven

4,7

4,7

Ongewenst gedrag

4,7

4,7

Respectloos gedrag

4,8

4,9

Tevredenheid functioneren gemeente

3,1

3,2

Tevredenheid optreden politie

3,6

3,6

Verkeersoverlast

3,4

3,4

Vermijden van plekken en situaties

4,3

4,5

Vernieling en vervuiling

4,5

4,6

Aanvullende contacten

3,4

3,4

Buurttoezicht: eigen handelen

3,6

3,6

Buurttoezicht: handelen door buurtbewoners

3,2

3,2

Hulp in de buurt

3,6

3,6

Inzet voor de buurt

3,3

3,5

Verbondenheid

3,5

3,5

Zelfredzaamheid en gezondheid

4,3

4,2

Omgeving

Overlast en veiligheid

Samen leven

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

25

Bijlage 2: Veghel Zuid In 2019 was Veghel Zuid in de monitor één gebied. Omdat Veghel Zuid te groot en te divers is om als één gebied te beschouwen, is dit gebied in 2022 gesplitst in de gebieden ‘Veghel Zuid’ en ‘Scheifelaar & Veghels Buiten’. Een één-op-één vergelijking is daarom niet mogelijk. Het is niet mogelijk met terugwerkende kracht uitkomsten voor 2019 te presenteren voor de gebieden Veghel Zuid en Scheifelaar & Veghels Buiten. Wel kan de ontwikkeling op het niveau van het totaalgebied worden bekeken. We zoomen in op onderwerpen die opvallen in positieve en in negatieve zin. • Veghel Zuid scoorde in 2019 matig op het thema ‘sociale voorzieningen’. De score was toen 2,6. In 2022 scoort het nieuwe gebied Veghel Zuid op dit thema 2,8 en Scheifelaar & Veghels Buiten 2,5. Gewogen teruggerekend is de score voor het hele gebied (gebiedsindeling 2019) in 2022 2,7. Dat betekent dat de waardering voor de sociale voorzieningen iets is toegenomen. • Aan de meest positieve kant van het spectrum scoren net als in 2019 thema’s in het domein ‘overlast en veiligheid’ erg goed in Veghel Zuid en Scheifelaar & Veghels Buiten. Er was in 2022 weinig hinder van horeca en bedrijven, weinig ongewenst gedrag, weinig respectloos gedrag, weinig beleving van onveilige plekken en weinig vernieling en vervuiling. Dit zijn

1948.105/G | Monitor leefbaarheid en veiligheid

ook de thema’s die in 2019 in het grotere gebied Veghel Zuid goed scoorden. Gewogen teruggerekend is de score voor het hele gebied (gebiedsindeling 2019) in 2022 4,9 voor ‘hinder van horeca en bedrijven’. In 2019 was deze score 4,8. Op het thema ‘ongewenst gedrag’ was de score in 2019 4,8 en teruggerekend in 2022 4,7. Voor ‘respectloos gedrag’ was de score zowel in 2019 als in 2022 4,8. Op het thema ‘onveilige plekken’ was de score in 2019 4,4 en in 2022 teruggerekend 4,5. Op het thema ‘vernieling en vervuiling’ was dit 4,6 respectievelijk 4,5. • Het thema ‘zelfredzaamheid en gezondheid’ scoorde in 2019 ook erg goed. Dat is in 2022 nog steeds zo, zij het dat dit thema er in 2022 in het gebied Scheifelaar & Veghels Buiten echt uitspringt (4,5) en in het nieuwe kleinere gebied Veghel Zuid wat minder uitgesproken scoort (3,9). Teruggerekend naar het grotere gebied Veghel Zuid is de score in 2022 4,1. • In 2019 scoorde het thema ‘buurttoezicht: handelen door buurtbewoners’ in het grotere gebied Veghel Zuid redelijk gemiddeld (3,1). In 2022 springt dit thema er in het nieuwe gebied Veghel Zuid wat in negatieve zin uit (score 2,7), terwijl het thema in Scheifelaar & Veghels Buiten gemiddeld scoort (3,6). Teruggerekend naar het grotere gebied Veghel Zuid is de score in 2022 3,0. Dat is een lichte afname sinds 2019.

26