Document · PDF

B3c Bijlage 2 Leerplichtjaarverslag 2022-2023

Raadsvergadering 26 september 2024, gemeente MeierijstadBij agendapunt: Stukken van het college van burgemeester en wethouders9.343 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Jaarverslag RBL BNO 2022-2023 Regionaal Bureau Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Brabant Noordoost

Inhoud Voorwoord

Inleiding Ontwikkelingen

2.1. Nieuwe wetten

2.1.1.

Van school naar duurzaam werk

2.1.2.

Wetsvoorstel terugdringen verzuim.

2.1.3.

Wetsvoorstel Leerwet

2.1.4.

Wetsvoorstel verlengde kwalificatieplicht

2.1.5.

Wetsvoorstel doorbraakaanpak onderwijs en jeugdhulp

2.1.6.

Samenwerking praktijkonderwijs en mbo-entree

2.2. WEL in ontwikkeling

2.3. Samenwerking Onderwijsinspectie en gemeenten bij Schoolonderzoeken

2.4. Jongerenaanpak Onderwijs-Arbeidsmarkt 2021-2024

2.5. Audit op basis van de Wet Politie Gegevens

2.6. Opleiding en training medewerkers RBL BNO

2.6.1.

Permanent her- en bijscholen buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA)

2.6.2.

Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS)

2.6.3.

Bijscholing Doorstroomcoaches

2.7. Klachtaf handeling 3.

Cijfers leer- en kwalificatieplicht

3.1. Aantal leer- en kwalificatieplichtigen

3.2. Verzuimmeldingen

3.2.1.

Absoluut verzuim.

3.2.2.

Relatief verzuim

8 9

3.2.2.1. Thuiszitters 3.2.3.

Luxe verzuim

3.3. Vrijstelling van inschrijving

3.4. Vrijstelling van geregeld schoolbezoek

3.5. Jongeren in een kwetsbare positie: de aantallen

Cijfers voortijdig schoolverlaten

4.1. Stijging van het aantal VSV’ers landelijk

4.2. VSV op basis van DUO definitie

4.3. Cijfers en kenmerken nieuwe VSV’ers op basis van DUO-definitie

4.4. Begeleiding VSV’ers door het RBL BNO

4.5. Inzet educatiemeter

4.6. Verzuim 18+

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 2

Voorwoord Kenmerkend voor schooljaar 2022-2023 waren: zorgen om het welzijn van leerlingen en studenten, niet alleen door de coronaperiode maar ook door bijvoorbeeld stress om huiswerk of gepest worden. 21% van de MBO-studenten ervaarde in 2022 een slechte mentale gezondheid1. Een lichtpuntje is dat de inzet van scholen om leervertraging en -achterstanden te verminderen zijn vruchten begint af te werpen in het basisonderwijs.2 De krapte op de arbeidsmarkt geeft druk in het onderwijs, jeugdzorg, de GGD. Daarnaast is sprake van zwaardere casuïstiek, blijvende wachtlijsten en een stijging van het aantal voortijdig schoolverlaters. Het blijft noodzakelijk dat partners schouder aan schouder samenwerken. Leerplichtambtenaren blijven in nauw contact staan met de scholen, doorstroomcoaches monitoren jongeren in een kwetsbare positie en bieden jongeren die uitvallen hulp. En dat blijft het RBL BNO doen.

Kees van Geffen Voorzitter bestuur RBL BNO

1 OCW, Nationaal Programma Onderwijs, 3e voortgangsrapportage, 2022 2 Hoofdlijnen – De Staat van het Onderwijs 2023 – Het stelsel

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 3

1. Inleiding Dit jaarverslag beschrijft hoe het RBL BNO in het schooljaar

Kwalificatieplicht:

2022-2023 invulling heeft gegeven aan de taken op het

Als de jongere nog geen startkwalificatie heeft als de

terrein van leerplicht en voortijdig schoolverlaten (VSV).

leerplicht eindigt, blijft de jongere verplicht om ingeschre-

Na een beschrijving van de belangrijkste ontwikkelingen

ven te staan bij een school of instelling en deze geregeld

voor het RBL BNO (hoofdstuk 2) ziet u de cijfers die be-

te bezoeken. Dit noemen we de kwalificatieplicht. De

trekking hebben op de leer- en kwalificatieplicht (hoofdstuk

kwalificatieplicht stopt zodra de jongere 18 jaar wordt of een

3) en de cijfers met betrekking tot de bestrijding van VSV

startkwalificatie heeft.

(hoofdstuk 4). De Leerplichtwet schrijft voor dat burgemeester en wethou-

Voorkomen voortijdig schoolverlaten en aanpak jongeren

ders jaarlijks verslag uitbrengen aan de gemeenteraad . In

in een kwetsbare positie:

overleg met de gemeenten die deelnemen aan het RBL BNO

Jongeren met een startkwalificatie zijn beter voorbereid op

wordt het jaarverslag tegelijk met de kadernota 2025 aange-

de maatschappij en de arbeidsmarkt. De gemeente werkt

boden aan de gemeenteraad.

nauw samen met het onderwijs om te voorkomen dat

jongeren voor hun 23ste het onderwijs zonder startkwalificaHet college van Burgemeester en Wethouders is verantwoor-

tie verlaten. Deze taak moet regionaal worden uitgevoerd en

delijk voor toezicht en naleving van de leer- en kwalifica-

heet het Doorstroompunt. Voor een deel van de jongeren,

tieplicht en stelt hiervoor leerplichtambtenaren aan. Het

de jongeren in een kwetsbare positie is het behalen van een

RBL BNO voert deze taak uit in de regio Brabant Noordoost.

startkwalificatie niet haalbaar omdat het hoogst haalbare

Ook het Doorstroompunt (voorheen Regionale Meld- en Co-

binnen onderwijs is bereikt. In dat geval is begeleiding naar

ördinatiefunctie, RMC) is bij het RBL BNO belegd. Grofweg

de arbeidsmarkt het doel.

zijn de wettelijke taken onder te verdelen in 3 onderdelen. Leerplicht: Alle kinderen en jongeren van 5 tot 16 jaar worden door de Leerplichtwet in staat gesteld zich optimaal te ontwikkelen en te ontplooien door middel van onderwijs. Alle kinderen en jongeren: ongeacht afkomst, religie of financiële positie.

3 Artikel 25 Leerplichtwet 1969

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 4

2. Ontwikkelingen 2.1. Nieuwe wetten

of psychische grond (artikel 5 onder a van de Leerplicht-

Op het gebied van onderwijs worden veel wetsvoorstellen

wet). Dit moet ervoor zorgen dat een vrijstelling alleen

verwacht. Het is afwachten hoe de kabinetsformatie verloopt

afgegeven wordt als dit het beste aansluit bij het kind.

en welke plannen dan verder worden gebracht.

Daarnaast vervalt de keuze voor een vrijstelling voor een jaar of voor de hele schoolse periode. De termijn wordt

2.1.1. Van school naar duurzaam werk

voortaan bepaald op basis van het ontwikkelingsperspec-

De wet beoogt dat meer jongeren duurzaam aan het werk

tief van het kind. Het RBL BNO hanteert overigens al een

komen of naar een vervolgopleiding gaan. Daarvoor is een

termijn die de GGD-arts het best passend vindt bij het

sluitende en integrale aanpak nodig van school naar werk

kind. Leerplicht krijgt hiermee een grotere rol bij deze

waarbij scholen, gemeenten en Doorstroompunten verplicht samenwerken met een regionaal plan. Niets nieuws voor de

vrijstellingen. De werkwijze zal hierop aangepast worden. Het wetsvoorstel ligt voor advies bij de Raad van State.

partijen in regio Brabant Noordoost Werkt die al jaren op eigen initiatief op deze manier samenwerken in ‘Jongerenaanpak Onderwijs-Arbeidsmarkt 2021-2024’.

Het eerdere wetsvoorstel voor meer toezicht op het thuisonderwijs van jongeren met vrijstelling vanwege richtings-

In de afgelopen jaren hebben partijen zich ingezet om met

bezwaren (artikel 5 onder b) lijkt voorlopig niet verder in

de Aanpak Jeugdwerkloosheid jongeren te ondersteunen

procedure te worden gebracht.

naar vervolgonderwijs of werk. Hiervoor waren in het kader van het corona steun- en herstelpakket en het Nationaal

2.1.3. Wetsvoorstel Leerwet

Programma onderwijs tijdelijk extra middelen beschikbaar.

Het recht op leren wordt expliciet opgenomen in de Leer-

Voor de opdracht in het wetsvoorstel worden middelen

plichtwet die veranderd wordt in de Leerwet. Diverse onder-

beschikbaar gesteld: voor een deel betreft het tijdelijke

wijswetten worden aangepast om het recht op onderwijs en

middelen tot 1.1.2025 en gedeeltelijk structureel.

ontwikkeling van het kind centraal te stellen. Door aanpassing

De kern van de aanpak van school naar werk is het volgende:

van de wetten wordt het mogelijk om flexibele oplossingen

• De Doorstroomfunctie wordt opgehoogd van 23 naar 27

te bieden wat betreft de onderwijstijd, de locatie en het pro-

jaar. Het Doorstroompunt monitort of jongeren zonder

gramma zodat een kind passend bij de eigen mogelijkheden

startkwalificatie tot 27 naar school gaan of werk hebben.

onderwijs kan volgen en zich kan ontwikkelen.

Als het nodig is begeleidt het Doorstroompunt ze terug

Deze wet maakt het mogelijk dat kinderen die fysiek niet

naar onderwijs of werk.

(volledig) naar school kunnen meer digitaal onderwijs

• Het MBO bereidt jongeren (entree en MBO2) voor op de

kunnen volgen. Voor een deel is dat al mogelijk maar in de

overstap naar vervolgonderwijs of werk en biedt een half

huidige wet- en regelgeving wordt afstandsonderwijs niet

jaar nazorg.

gezien als onderwijstijd. Volledig digitaal onderwijs is voor-

• Gemeenten ondersteunen vanaf het laatste schooljaar kwetsbare jongeren naar werk samen met school en het

lopig nog niet aan de orde. Het wachten is op het advies van de Raad van State.

Doorstroompunt. De wetswijziging treedt 1 augustus 2025 in werking.

2.1.4. Wetsvoorstel verlengde kwalificatieplicht Met dit wetsvoorstel wordt het voor gemeenten mogelijk

2.1.2. Wetsvoorstel terugdringen verzuim.

om de verlengde kwalificatieplicht op aanvraag in te zetten.

Het wetsvoorstel terugdringen verzuim bevordert een goed

Hiermee worden jongeren van 18 tot 21 jaar verplicht om

zicht op aanwezigheid op school:

naar school te gaan totdat zij 21 jaar worden of tot aan het

• de wijze van het registreren van alle soorten van verzuim

behalen van een startkwalificatie. Indien de jongere zich

wordt eenduidig;

niet houdt aan de verlengde kwalificatieplicht, dan kan de

• samenwerkingsverbanden passend onderwijs worden beter uitgerust om verzuim tegen te gaan en

gemeente een boete opleggen. De Raad van State heeft in juni 2021 advies uitgebracht over

• het onderwijskundig perspectief wordt verplicht betrok-

dit voorstel. Zij vragen zich net als het RBL BNO af of een

ken bij de afgifte van een vrijstelling op medische en/

dwangmaatregel de oplossing biedt voor schooluitval omdat

4 Zie 2.4

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 5

daar vele oorzaken voor zijn. Het is niet bekend wanneer en

basis ontbrak. Inmiddels is deze er wel. Het RBL BNO

of dit wetsvoorstel verder wordt behandeld.

neemt deze taak op zich zodra dat mogelijk is. De Onderwijsinspectie bereidt dit nu voor samen met onder

2.1.5. Wetsvoorstel doorbraakaanpak onderwijs en jeugdhulp

meer het RBL BNO, gemeenten Amsterdam, Den Haag, ’s-Hertogenbosch en Apeldoorn.

Voorkomen dat leerlingen thuis komen te zitten omdat er dat is het doel van dit wetsvoorstel. Samenwerkingsver-

2.4. Jongerenaanpak Onderwijs-Arbeidsmarkt 2021-2024

banden moeten zorgen voor een dekkend aanbod. Het

De Jongerenaanpak Onderwijs-Arbeidsmarkt 2021-2024 is

wetsvoorstel regelt dat deze taak explicieter in de wet komt.

vastgesteld door de regio Brabant Noordoost Werkt. Het

Gemeenten en samenwerkingsverbanden worden verplicht

RBL BNO neemt als partner deel aan de stuur- en werkgroe-

om een gezamenlijke doorbraakaanpak met casusregie

pen ‘VSV en kwetsbare jongeren’ om een bijdrage aan de

vast te leggen om te komen tot een aanbod bij vastgelopen

opgave te leveren en om te waarborgen dat deze opdracht

casuïstiek. Of deze aanpak gaat werken is de vraag. Meestal

onder de aandacht blijft. De werkwijze van het RBL BNO

weten de partijen elkaar goed te vinden en worden er

sluit aan op de brede jongerenaanpak waarin extra aandacht

oplossingen gezocht en ook gevonden. De grootste zorg is

is voor de jeugdwerkloosheid.

wanneer het probleem aanhoudt en partijen er gezamenlijk

Samen met het onderwijs kijkt het RBL BNO welke maatre-

niet uitkomen: voor die situatie blijft de vraag of de voorge-

gelen genomen moeten worden die inspelen op de krapte

stelde aanpak werkt.5 In 2021 was de internetconsultatie van

op de arbeidsmarkt in relatie tot schooluitval.

geen passend aanbod komt vanuit onderwijs en jeugdhulp:

dit wetsvoorstel maar nog niet verder in procedure gebracht.

2.1.6. Samenwerking praktijkonderwijs en mbo-entree

2.5. Audit op basis van de Wet Politie Gegevens

De Minister van OCW wil de samenwerking tussen het

De gegevensverwerking door BOA’s valt sinds 1 januari 2019

praktijkonderwijs en mbo-entree wettelijk verankeren.

onder de Wet politiegegevens (Wpg). Elke 4 jaar laat de ver-

Het vorige kabinet had het voornemen om een wetstraject

werkingsverantwoordelijke een externe audit plaatsvinden. In

te starten dat het mogelijk maakt dat leerlingen in het

de tussenliggende jaren wordt een interne controle houden.

praktijkonderwijs, voor wie de overstap naar het mbo (nog)

Centrumgemeente Oss is de verwerkingsverantwoordelijke

te groot is, binnen hun opleiding ook de entreeopleiding

voor het RBL BNO. De 1e externe audit vond in 2022 plaats.

geheel of gedeeltelijk kunnen volgen en afronden.

De hercontrole daarop is in 2023 geweest die tevens als interne controle fungeerde.

2.2. WEL in ontwikkeling De subsidieregeling van het Nationaal Programma Onder-

Het leerlingvolgsysteem is zodanig ingericht dat alleen

wijs-project WEL in ontwikkeling is voor niet-ingeschreven

BOA’s en ondersteunende medewerkers toegang hebben

kinderen. Samenwerkingsverbanden ontvangen subsidie om

tot de Halt verwijzingen en Processen verbaal. Dat zijn de

kinderen zonder inschrijving zich weer te laten ontwikkelen

werkprocessen die onder de Wpg vallen.

en om bij te dragen aan de terug geleiding naar onderwijs. De subsidie mag vrij ingezet worden als het maar bijdraagt aan de ontwikkeling van het kind.

2.6. Opleiding en training medewerkers RBL BNO

banden om te onderzoeken hoe en bij welke casussen de

2.6.1. Permanent her- en bijscholen buitengewoon opsporingsambtenaren (BOA)

middelen het beste ingezet kunnen worden.

Alle leerplichtambtenaren van het RBL BNO beschikken over

Het RBL BNO werkt samen met de Samenwerkingsver-

een BOA bevoegdheid in het domein “onderwijs“ of zijn

2.3. Samenwerking Onderwijsinspectie en gemeenten bij Schoolonderzoeken

hiervoor in opleiding. Om deze bevoegdheid te behouden

Aanwezigheid op school start met een goede verzuimregis-

te laten her- en bijscholen. Op deze manier blijven de

tratie. De Onderwijsinspectie houdt daar toezicht op. In het

kennis en vaardigheden van de leerplichtambtenaren op een

verleden voerden gemeentes, die immers dicht bij school

goed niveau en door middel van een examen wordt dit ook

staan, deze onderzoeken uit. Dit stopte omdat de juridische

objectief vastgesteld.

zijn de leerplichtambtenaren verplicht om zich permanent

5 NB: De doorbraakaanpak in dit wetsvoorstel moet niet verward worden met de doorbraakteams bedoeld in de notitie ‘Naar een stabiele toekomst voor alle jongeren’ die op in december 2021 is besproken op diverse overlegtafels in de regio.

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 6

De eisen aan de modules van de her- en bijscholing zijn

Op de meeste onderdelen is duidelijk wat de doorwerking

per 1.1.2023 veranderd. Dit is verwerkt in de opleidingen die

van de MAS is in het strafrecht maar niet altijd. Om dit

gevolgd worden.

duidelijk te krijgen stemmen we regelmatig af met het Openbaar Ministerie en één keer per jaar komen we bijeen

2.6.2. Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS)

met het OM en Leerplicht uit de regio.

Het RBL BNO werkt met de MAS. Bij de aanpak van schoolverzuim is het belangrijk dat snel stappen worden

2.6.3. Bijscholing Doorstroomcoaches

gezet om (langdurige) schooluitval te voorkomen. Een

Alle Doorstroomcoaches werken met de Educatiemeter

methodische aanpak en duidelijkheid over wie wat doet in

van Dilemmamanager. Om deze test af te mogen nemen

welke fase helpt daarbij. De Methodische Aanpak School-

moeten zij zich elk jaar bijscholen en de training succes-

verzuim (MAS) beschrijft in een stappenplan vier routes bij

vol afronden. Met dit online instrument achterhaalt de

meldingen van ongeoorloofd verzuim: vrijwillige jeugd-

Doorstroomcoach samen met de jongere waarom hij/zij

hulp, Halt-straf, dwang in civielrechtelijk kader en dwang

uitgevallen is. Daarnaast kijken zij wat er nodig is om een

in strafrechtelijk kader. Bij verzuim met achterliggende

jongere terug te laten keren naar school. Hiermee wordt op

problematiek staat de inzet van jeugdhulp voorop. Kern van

objectieve wijze vastgesteld welke problematiek(en) er ten

de aanpak is het volgende:

grondslag liggen aan het uitvallen. Op basis van deze infor-

terug- of toeleiding naar een passend onderwijs programma

matie worden de vervolgstappen in de begeleiding bepaald.

is het doel; • • •

vroegtijdige inzet van (jeugd)hulp bij verzuim staat

2.7. Klachtafhandeling

voorop;

Het RBL BNO ontving dit schooljaar twee klachten. Iemand

ketensamenwerking draagt bij aan een effectieve

kan een klacht indienen als hij/zij onheus bejegend is door

aanpak van schoolverzuim;

een medewerker. Eén klacht was niet ontvankelijk en de

de aanpak is licht waar het kan en zwaarder waar het

andere niet gegrond.

moet, maatwerk dus.

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 7

3. Cijfers leer- en kwalificatieplicht In dit hoofdstuk staan de cijfers die betrekking hebben op

(vaak ten behoeve van een vakantie) van ouder(s)/verzor-

de leer- en kwalificatieplicht, namelijk het aantal jongeren,

ger(s) of jongere prevaleert op dat van het schoolbezoek6.

het verzuim en de vrijstellingen. In de volgende paragrafen wordt het aantal verzuimmel-

3.1. Aantal leer- en kwalificatieplichtigen

dingen in het schooljaar 2022-2023 per categorie getoond.

Al jaren daalt het aantal leer- en kwalificatieplichtige kinde-

Vervolgens wordt ingegaan op de wijze waarop deze

ren met ongeveer 1000 per jaar. Vorig jaar daalde de groep

meldingen zijn afgehandeld.

met slechts 316 en nu zien we een kleine stijging.

3.2.1. Absoluut verzuim. Vaak start een onderzoek naar absoluut verzuim na vestiging

Tabel 1: leer- en kwalificatieplichtigen

okt-23 Verschil

en inschrijving van een leerplichtige in de BRP (Basisregistratie

Gemeente

okt-20

okt-21

okt-22

Bernheze

4492

4387

4335

4357

luut verzuim proactief en start direct een onderzoek. Uit het on-

Boekel

1603

1556

1547

1556

derzoek blijkt vaak dat administratieve oorzaken ten grondslag

Land van Cuijk

11730

11494

11348

11349

liggen aan het absoluut verzuim en dat er geen sprake is van

Maashorst

8103

7926

7861

7881

Meierijstad

11312

11091

11086

11107

Oss

12373

12087

12048

12116

Totaal

49613

48541

48225

48366

141

personen). Het RBL BNO handelt op iedere melding van abso-

een thuiszittende leerling in afwachting van een onderwijsplek. Wanneer er wel sprake is van thuiszittende leerlingen is er geen tijd te verliezen en wordt er direct actie ondernomen. Dit jaarverslag rapporteert over de werkprocessen absoluut verzuim. Doordat het RBL BNO sinds 1 juni 2021 met een

3.2. Verzuimmeldingen

nieuw softwaresysteem werkt is het moeilijk om absoluut

We onderscheiden drie categorieën van verzuim met elk hun

verzuim te vergelijken met de jaren daarvoor. Het nieuwe

eigen definitie en wijze van afhandeling:

systeem maakt de werkprocessen voor Absoluut verzuim automatisch aan waardoor aantallen niet te vergelijken zijn

Meldingen van absoluut verzuim

met eerdere schooljaren. De cijfers van de komende jaren

Het leerplichtig kind heeft geen schoolinschrijving en volgt

maken een meerjarig vergelijk weer beter mogelijk.

dus geen onderwijs. De ouders/verzorgers zijn verantwoordelijk voor aanmelding van hun leerplichtige kind bij een

Dit schooljaar waren er 1059 werkprocessen absoluut ver-

school of onderwijsinstelling.

zuim een stijging met 236. Deze toename is toe te schrijven aan 208 overstappers naar een andere school. Zij gingen

Meldingen van relatief verzuim

wel naar school maar door een administratieve oorzaak was

De leerling bezoekt de school of instelling waar zij staan

de inschrijving op de nieuwe school niet zichtbaar.

ingeschreven niet geregeld. Het grote verschil met absoluut verzuim is dat deze leerlingen wel staan ingeschreven op

Tabel 2: Aantal meldingen absoluut verzuim per schooljaar

Gemeente

20192020

20202021

20212022

Bernheze

Boekel

-2

Meldingen van luxe verzuim

Land van Cuijk

160

314

236

-78

Dit is een vorm van relatief verzuim waarbij zonder toestem-

Maashorst

155

Meierijstad

122

165

252

(bij elf dagen of meer) buiten de vastgestelde schoolvakanties

Oss

132

183

303

120

om van school wordt verzuimd, waarbij het eigen belang

Totaal

288

510

833

1059

226

een school of instelling. De ouders/verzorgers en ook de leerling zelf als deze 12 jaar of ouder is zijn verantwoordelijk voor geregeld schoolbezoek.

ming van het hoofd van de school (bij tien schooldagen of minder) of zonder toestemming van de leerplichtambtenaar

6 Definitie uit de handleiding Methodische Aanpak Schoolverzuim

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 8

2022Verschil 2023

Hoe komt een melding van absoluut verzuim tot stand?

afdoening is bij absoluut verzuim slechts een enkele keer

In de BRP staan alle leer- en kwalificatieplichtigen ingeschre-

noodzakelijk. In dit schooljaar is één keer proces verbaal

ven. Bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) zijn alle

opgemaakt. Dit ligt in de lijn van de MAS waarbij het accent

inschrijvingen op door het Rijk bekostigd onderwijs bekend.

nog meer van dwang naar zorg is verschoven.

Het leerlingvolgsysteem van het RBL BNO (JVS) is gekop-

Tabel 3: specificering van de afhandeling van absoluut verzuim

peld met de BRP en de DUO en vergelijkt beide bestanden. Wanneer een leer- of kwalificatieplichtige niet staat ingeschreven, volgt er een melding van absoluut verzuim in JVS.

Schooljaar

AdministraActieve tief bemiddeling

Proces Verbaal

Totaal

2019-2020

155(54%)

133(46%)

288

2020-2021

285(56%)

224(44%)

1(0%)

510

2021-2022

480(58%)

353(42%)

0 (0%)

833

2022-2023

490(46%)

568(54%)

1 (0%)

1059

3.2.2. Relatief verzuim Het RBL BNO onderzocht dit schooljaar 2225 meldingen van relatief verzuim van 1635 leerlingen terwijl in het jaar daarvoor het 1812 meldingen van 1347 leerlingen betrof (zie tabel 4 en tabel 5 voor een nadere specificering van de Af handeling van een melding van absoluut verzuim (zie

afhandeling). Niet alleen is het aantal meldingen gestegen

tabel 3)

maar 300 kinderen meer zijn gemeld.

Afhankelijk van de achtergronden van het absoluut verzuim

Het is dus ook een stijging ten opzichte van de periode vóór

wordt de melding als volgt afgehandeld:

corona. Vanaf maart 2020 daalde het aantal verzuimmeldingen na sluiting van de scholen en ook de motie die bepaalde

Administratief 46%--> veelal berust een melding van

dat niet handhavend opgetreden mocht worden bij verzuim

absoluut verzuim op een administratieve onvolkomenheid

had zeker invloed op het aantal verzuimmeldingen. Ook het

en blijkt er na nader onderzoek door de administratie geen

schooljaar 2020-2021 stond nog voor een groot deel in het

sprake te zijn van verzuim. De administratief medewerker

kader van corona en het Nationaal Programma Onderwijs

handelt deze zaken zelf af in contact met DUO, de afdeling

om achterstanden in te halen.

burgerzaken van de betreffende gemeente, de school en soms ouders.

Tabel 4: meldingen van relatief verzuim

Gemeente

20192020

20202021

20212022

20222023

Verschil

meldingen wordt door middel van actieve bemiddeling door

Bernheze

126

163

een leerplichtambtenaar beëindigd. Achter het absoluut

Boekel Land van Cuijk Maashorst

-7

438

342

427

584

157

241

190

301

348

er in een dergelijke situatie voor kiezen om het verzuim

Meierijstad

196

255

348

410

niet af te doen met een proces-verbaal. Voorwaarde is dat

Oss

499

513

574

691

117

ouders meewerken aan een oplossing en zorgen voor een

Totaal

1506

1419

1812

2225

413

Actieve bemiddeling 54%--> iets meer dan de helft van de

verzuim kan een diversiteit aan problemen bij leerling en/ of gezin schuilen en/of de mogelijkheid dat scholen een leerling niet willen plaatsen. De leerplichtambtenaar kan

schoolinschrijving. Het RBL BNO vindt het aantal verzuimmeldingen of Dit jaar is het aantal waarbij actieve bemiddeling nodig

een daling of stijging hiervan geen doel op zich. Dit zou

was gestegen met meer dan 200. Dit komt doordat een

onverstandig beleid zijn en getuigen van kortzichtigheid.

groter deel van de nieuwkomers is opgepakt door de leer-

Ter illustratie: een school die minder meldt is niet per

plichtambtenaar en niet door de administratie (dit jaar zijn

definitie een school waarop minder leerlingen verzuimen,

303 van 475 nieuwkomers opgepakt door de leerplichtamb-

het kan ook het gevolg zijn van falend verzuimbeleid. En

tenaar tegen 180 van de 455 vorig jaar).

juist wanneer een school werk maakt van de aanpak van ziekteverzuim zal dit waarschijnlijk leiden tot een toename

Proces-verbaal 0%--> Wanneer blijkt dat ouders weigeren

van het aantal meldingen.

mee te werken aan opheffing van het verzuim, kan de leer-

Wanneer een school ondanks haar inspanningen het

plichtambtenaar proces-verbaal opmaken. Deze vorm van

verzuim niet snel kan stoppen moet leerplicht onmiddellijk

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 9

worden ingezet om erger te voorkomen. Het RBL BNO

hulpverlenende instanties. Bemiddeling naar een alternatief

toetst bij het oppakken van een verzuimmelding altijd of

traject in samenwerking met het onderwijs behoort ook tot

de school de juiste stappen heeft gezet om het verzuim te

de mogelijkheden. In onderstaand overzicht zien we dat het

stoppen en geeft een terugkoppeling aan de school wanneer

aantal keren dat HALT of een Proces-Verbaal werd ingezet is

dit niet is gedaan.

toegenomen.

Het aantal relatief verzuimmeldingen op een school is voor het RBL BNO wel een waardevolle indicator maar de waarde

3.2.2.1.

moet in de volledige context worden bezien en gewogen.

Wanneer het relatief verzuim langer duurt dan 4 weken

Thuiszitters

Juist om deze reden is iedere leerplichtambtenaar nauw

aaneengesloten spreken we van een thuiszitter. De leer-

verbonden met de zorgstructuur op een school en voert het

plichtambtenaren geven altijd prioriteit aan het zo snel als

gesprek over het verzuimbeleid.

mogelijk stoppen van het schoolverzuim. Uitgangspunt hierbij is dat iedere dag er één te veel is; de definitie van

Af handeling van een melding van relatief verzuim (zie

thuiszitters (4 weken verzuim) is hierbij dus niet leidend.

tabel 5)

Ondanks diverse onderwijsopvangmogelijkheden en bijvoor-

Afhankelijk van de achtergronden van het relatief verzuim

beeld de inzet van een onderwijsconsulent of het basisteam

wordt de melding als volgt afgehandeld:

jeugd/CJG blijken oplossingen niet altijd direct voorhanden of is nader onderzoek noodzakelijk om tot een duurzame

Waarschuwing of overige afdoeningen 97%--> Door preventief

oplossing te komen. Om het verzuim te stoppen en in de

te werken en al in een vroeg stadium een interventie te

toekomst te voorkomen worden scholen door leerplicht

plegen kan veel van het verzuim worden afgedaan met een

aangesproken op hun zorgplicht en is er structureel overleg

gesprek eventueel gevolgd door een schriftelijke waarschu-

met de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs.

wing. Ook bij een vroege interventie vanuit leerplicht om het verzuim te stoppen blijft het onderwijs verantwoordelijk

Tabel 6 geeft een overzicht van het aantal thuiszitters per

om ook zelf tegen het verzuim op te treden. Leerplicht werkt

gemeente en tabel 7 over de afhandeling daarvan. Het aan-

hier dus nauw samen met het onderwijs en de Leerplichtwet

tal is de laatste jaren minder dan 20 terwijl voorheen meer

dient voor het onderwijs als stok achter de deur.

dan 50 thuiszitters werden geteld. Dit is mede te danken aan de structurele inzet van het RBL BNO op preventie, en

Halt 1%--> Wanneer er geen sprake is van achterliggende

het onderwijs aanspreken op verantwoordelijkheden om

problematiek en het optreden van school en een waarschu-

verzuim en uitval te voorkomen.

wing van leerplicht niet leidt tot geregeld schoolbezoek wordt door de leerplichtambtenaar een Halt-straf opgelegd.

De daling van het aantal thuiszitters sinds 2016-2017 is een goede ontwikkeling, maar daarmee zijn we er nog niet. Niet

Proces verbaal 2%--> Wanneer sprake is van schoolverzuim

voor niets stelt het beleidsplan 2021-2024 van het RBL BNO

in combinatie met achterliggende problematiek of wanneer

als doel dat geen enkel leerplichtig kind langer dan 3 maan-

interventies zoals doorverwijzing naar hulpverlening of

den thuis zit zonder passend aanbod van onderwijs en/of

het opleggen van Halt straf niet leidt tot het stoppen van

zorg. Dat is een ambitieus streven maar in het belang van

het schoolverzuim maakt de leerplichtambtenaar Proces

onze kinderen kan en mag er geen ander doel zijn.

Verbaal op.

De groep thuiszittende kinderen heeft dan ook onze voortdurende aandacht. In overleg met de acht samenwerkingsverbanden passend onderwijs in onze regio blijven we

Tabel 5: specificering van de afhandeling van relatief verzuim

Schooljaar

Waarschuwing of overige afdoening

Halt

Proces Verbaal

Totaal

2019-2020

1460(97%)

28(2%)

18(1%)

1506

2020-2021

1347(95%)

35(2%)

37(3%)

1419

2021-2022

1754(97%)

31(2%)

27(1%)

1812

2022-2023

2151(97%)

28(1%)

46(2%)

2225

werken aan het verminderen van het aantal thuiszitters en de duur van het thuiszitten. In de afgelopen jaren hebben we daarom signalen over wachtlijsten en het uitblijven van een zorgmelding door de hulpverlening onder de aandacht gebracht bij de verantwoordelijke beleidsambtenaren. Het aantal thuiszitters gaat over kinderen met meer dan 4 weken ongeoorloofd verzuim. Daarnaast is er ook een groep kinderen die vanwege lichamelijke of psychologische

Parallel aan bovenstaande wijzen van afhandeling kan de

redenen geoorloofd thuis zitten (vrijstelling op grond van

leerplichtambtenaar verwijzen naar de basisteams of andere

artikel 5 sub a, zie 3.3).

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 10

Waarschuwing 31%--> Luxe verzuim wordt afgedaan met een

Tabel 6: Thuiszitters per gemeente

proces verbaal als school de ouders duidelijk daarover heeft

Gemeente

20192020

20202021

20212022

20222023

Verschil

Bernheze

1 schooldag, dan wordt het verzuim afgedaan met een

Boekel

waarschuwing. Voordat een Proces-Verbaal opgemaakt kan

Land van Cuijk

Maashorst

-2

Leerplichtambtenaren wijzen scholen erop dat zij de juiste

Meierijstad

informatie op de website te plaatsen.

Oss

Totaal

geïnformeerd. Als dat niet zo is en het verzuim is maximaal

worden voor 1 schooldag luxe verzuim moet er een waarschuwing aan ouders gegeven zijn door school of leerplicht.

Proces verbaal 29%--> Het luxe verzuim wordt door leerplicht afgedaan met een proces verbaal en het Openbaar Ministerie legt een boete op.

3.2.3. Luxe verzuim Het RBL BNO onderzocht dit schooljaar 141 meldingen van

Tabel 8: meldingen van luxe verzuim

Gemeente

20192020

20202021

20212022

20222023

Verschil

opzichte van het eerdere schooljaar en ook meer dan in de

Bernheze

periode vóór corona. Tijdens corona was het makkelijk om

Boekel

-3

onderwijs vanuit het vakantieadres te volgen. Misschien

Land van Cuijk

Maashorst

-6

Meierijstad

Oss

Totaal

123

141

luxe verzuim (zie tabel 8 en 9 voor een nadere specificering van de afhandeling). Dit is een toename met 15% ten

melden scholen nu meer om een duidelijk signaal af te geven dat het niet meer mogelijk is om de schoolvakantie met één of meer dagen te verlengen. Af handeling van een melding van luxe verzuim (zie tabel 9) Afhankelijk van de achtergronden van het luxe verzuim wordt de melding als volgt afgehandeld:

Tabel 9: specificering van de afhandeling van luxe verzuim

Schooljaar

Niet verwijtbaar

Waarschuwing

Proces verbaal

Totaal

school ook ziekteverzuim meldt op de dag voorafgaand

2019-2020

22(49%)

9(20%)

14(31%)

aan de vakantie komt het regelmatig voor dat meldingen bij

2020-2021

29(57%)

7(14%)

15(29%)

2021-2022

45(37%)

47(38%)

31(25%)

123

2022-2023

56(40%)

44(31%)

41(29%)

141

Niet verwijtbaar 40%--> Aangezien bij luxe verzuim een

nader inzien niet verwijtbaar zijn. Met andere woorden, de leerling was wel afwezig op de dag voor of na een vakantie maar had hiervoor een geldige reden of verklaring.

Tabel 7: Detailinformatie thuiszitters

Gemeente

Aantal thuiszitters 2022-2023

langer dan 3 maanden

Verhuisd en 18 jaar geworden

opgelost

Aantal thuiszitters bij einde schooljaar

Bernheze

Boekel

Land van Cuijk

Maashorst

Meierijstad

Oss

Totaal 2022-2023

Totaal 2021-2022

Verschil

-2

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 11

Tabel 10: verzoeken om vrijstelling van inschrijving

2022Verschil 2023

Het RBL BNO heeft zicht op het aantal vrijstellingen

Gemeente

20192020

20202021

20212022

Bernheze

Boekel

brengen en samen met het onderwijs ook meer zicht krijgen

Land van Cuijk

op het geoorloofde verzuim.

Maashorst

Meierijstad

-1

Oss

Totaal

183

177

223

277

vanwege medisch/psychische oorzaak maar niet op de onderwijstijdverkorting die de scholen kunnen toestaan. In de komende jaren wil het RBL BNO daar verandering in

Het RBL BNO en haar ketenpartners handelen met deze preventieve aanpak in lijn met voorgenomen wet- en regelgeving om de systemen van zorg en onderwijs aan te passen aan de ondersteuningsbehoefte van het kind7.

3.3. Vrijstelling van inschrijving

Vrijstelling van leerplicht op grond van overwegende

Het RBL BNO behandelde dit schooljaar 277 verzoeken

bedenkingen (artikel 5 sub b) is opgenomen in de huidige

om vrijstelling van inschrijving (zie tabel 10 en tabel 11).

Leerplichtwet. Een wetsvoorstel om meer toezicht op het

Wanneer vrijstelling van inschrijving wordt verleend, hoeft

thuisonderwijs te regelen ligt op de planken maar lijkt

de ouder of verzorger de jongere niet in te schrijven als

voorlopig niet verder in procedure te worden gebracht.

leerling of deelnemer bij een school of instelling.

In 2022-2023 werd 27 keer voor 20 kinderen in 10 gezinnen met succes een beroep op deze vrijstelling gedaan (tabel 11)

Het aantal vrijstellingen waarbij de jongere vrijgesteld

tegen 18 kinderen in 8 gezinnen het schooljaar daarvoor.

wordt van geregeld schoolbezoek vanwege lichamelijke of psychologische redenen (artikel 5 sub a) is gestegen van 75

3.4. Vrijstelling van geregeld schoolbezoek

naar 86 vrijstellingen terwijl het aantal thuiszitters hetzelfde

Het RBL BNO behandelde dit schooljaar 22 verzoeken om

is gebleven. Op de totale populatie leerlingen gaat het om

vrijstelling van geregeld schoolbezoek waarvan er 10 werden

kleine aantallen zodat daar geen conclusies aan verbonden

toegekend (zie tabel 12 en tabel 13 voor een nadere specifi-

kunnen worden.

cering van de afhandeling). Hiermee is het aantal verzoeken gestegen maar afgezet tegen de totale populatie is het nog

Het RBL BNO en haar partners gaan door met de preventie-

steeds heel weinig. De bevoegdheid om te beslissen over

ve aanpak: kinderen die verzuimen worden snel gezien. Het

vrijstelling van schoolbezoek ligt in bijna alle gevallen bij het

protocol ziekteverzuim dat al toegepast wordt in het

hoofd van de school. Alleen een verzoek om verlof op grond

voortgezet onderwijs wil de GGD Hart voor Brabant uit gaan

van gewichtige omstandigheden voor een periode van meer

rollen in het primair onderwijs.

dan 10 dagen wordt door het RBL BNO afgehandeld en is om die reden opgenomen in dit jaarverslag. Het RBL BNO controleert en adviseert het onderwijs door middel van een verlofprotocol, adviesgesprekken en schoolcontroles.

Tabel 11: specificering van de afhandeling van verzoeken om vrijstelling van inschrijving

Schooljaar

2019-2020

2020-2021

2021-2022

2022-2023

Verschil

Toekenning artikel 3a/3b

-2

Toekenning artikel 5 sub a

Toekenning artikel 5 sub b

Toekenning artikel 5 sub c

Toekenning artikel 5a

Toekenning artikel 15

Gedogen

-3

Ingetrokken

Afgewezen

Totaal

183

177

223

277

7 Experiment Onderwijszorgarrangementen 2023

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 12

Tabel 12: verzoeken vrijstelling van geregeld schoolbezoek

Gemeente

20192020

20202021

20212022

2022Verschil 2023

Bernheze

-2

Boekel

Land van Cuijk

Maashorst

Meierijstad

-3

Oss

Totaal

Tabel 13: specificering van afhandeling van verzoeken vrijstelling geregeld

Verlof toegekend Afgewezen of ingetrokken Totaal

grond voor vrijstelling mogelijk is maar waarbij de leerplichtambtenaar wel gebruik maakt van zijn discretionaire bevoegdheid om niet te handhaven. Gedogen wordt veelal toegepast bij kwalificatieplichtigen die na een verkeerde studiekeus op het MBO niet langer het volledige onderwijsprogramma volgen en deels werken) Vrijstelling van geregeld schoolbezoek is van toepassing wanneer: • de school onderscheidenlijk de instelling is gesloten of het onderwijs is geschorst;

schoolbezoek

Schooljaar

• Gedogen: Er zijn situaties waarbij geen wettelijke

• bij of op grond van algemeen verbindende voorschrif-

20192020

20202021

20212022

20222023

Verschil

ten het bezoeken van de school onderscheidenlijk de instelling is verboden. • de jongere bij wijze van tuchtmaatregel tijdelijk de toegang tot de school onderscheidenlijk instelling is ontzegd. • de jongere wegens ziekte verhinderd is de school onderscheidenlijk instelling te bezoeken.

Vrijstelling van inschrijving is van toepassing wanneer:

• de jongere wegens vervulling van plichten voortvloei-

• Artikel 3a/3b: bij bijzondere omstandigheden kan

end uit godsdienst of levensovertuiging verhinderd is

aan 14 of 15 jarigen worden toegestaan dat aangepast

de school of instelling te bezoeken.

onderwijs wordt gevolgd. Daarnaast bestaat er bij

• de jongere vanwege de specifieke aard van het beroep

bijzondere omstandigheden de mogelijkheid om 15

van de ouders/verzorgers slechts buiten de schoolva-

jarigen toestemming te verlenen onderwijs te volgen

kanties met hen op vakantie kan gaan. • de jongere door andere gewichtige omstandigheden

aan een MBO-instelling • Artikel 5 sub a: de jongere op lichamelijke of psychologische gronden niet geschikt is om tot een school of instelling te worden toegelaten. Deze vrijstelling

verhinderd is de school onderscheidenlijk instelling te bezoeken. • De jongere die nog niet de leeftijd van zes jaar heeft

ontstaat van rechtswege wanneer ouders/verzorgers

bereikt, voor ten hoogste vijf uren per week vrijgesteld

een verklaring van de aangewezen GGD jeugdarts

van de verplichting tot geregeld schoolbezoek.

kunnen overleggen van het onderwijs op alle binnen redelijke afstand van de

3.5. Jongeren in een kwetsbare positie: de aantallen

woning - of, indien zij geen vaste verblijfplaats hebben,

Tabel 14 en 15 geven meer beeld bij de grootte van de groep

op alle binnen Nederland - gelegen scholen onderschei-

jongeren in een kwetsbare positie (JIKP) in onze regio, welke

denlijk instellingen waarop de jongere geplaatst zou

onderwijsvormen zij volgen of hebben gevolgd en wat hun

kunnen worden, overwegende bedenkingen hebben.

bestemming is na het onderwijs. Sinds 2021 gebruiken we

• Artikel 5 sub c: de jongere als leerling van een inrich-

hiervoor niet meer de data uit het leerlingvolgsysteem van

ting van onderwijs buiten Nederland staat ingeschre-

het RBL BNO maar de dataset8 die DUO jaarlijks aanreikt.

ven en deze inrichting geregeld bezoekt..

Hierdoor kunnen de gegevens meerjarig vergeleken worden

• Artikel 5 sub b: de ouders/verzorgers tegen de richting

• Artikel 5a: de ouders of verzorgers een trekkend

met andere gemeenten.

bestaan leiden, waarbij de jongere hen vergezelt. De leeftijd van de jongere en de bereikbaarheid van

Alle jongeren in een kwetsbare positie zijn in beeld. In onze

scholen worden hierbij meegewogen.

regio werken gemeenten en het onderwijs nauw samen om

• Artikel 15: bij bijzondere omstandigheden kan een

al in het laatste jaar van het onderwijs voor te sorteren op

vrijstelling worden gegeven aan kwalificatieplichtigen,

een overstap naar de arbeidsmarkt. Dit gebeurt onder ande-

indien wordt aangetoond dat de jongere op andere

re in het operationeel overleg arbeidstoeleiding jongeren in

wijze voldoende onderwijs geniet.

een kwetsbare positie.

8 Deze rapportage verschijnt in november op basis van de actuele gegevens bij DUO en is de startset van jongeren in een kwetsbare positie

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 13

Het RBL BNO bracht als pionier in 2016-2017 voor het eerst

en het schooljaar daarvoor nog wel ingeschreven waren op het

en als voorloper op andere gemeenten jongeren in een kwets-

PRO, VSO, VMBO (basisberoepsgerichte leerweg) of Entree

bare positie in beeld en gaf overzichtsinformatie over deze

met daarbij hun inkomenssituatie. 37 van deze jongeren

groep uit de eigen data. Hiermee liep het RBL BNO vooruit

hebben geen burgerservicenummer en wonen op het AZC

op nieuwe wetgeving gesteund door de portefeuillehouders.

in Boxmeer of Grave. Deze jongeren horen bij de doelgroep

Pas later, nadat de wet daarvoor was aangepast, reikte DUO

omdat ze één jaar geleden in een taalklas zaten die geregis-

jaarlijks een dataset aan om overzicht te krijgen over de

treerd wordt als basisberoepsgerichte leerweg van het VMBO.

groep. In februari 2021 werd de wet voor het laatst aange-

Niemand van deze jongeren heeft een inkomen. Deze jongeren

past zodat ook jongeren uit het VSO met uitstroomprofiel

laten we in tabel 15a buiten beschouwing om een beter beeld te

‘dagbesteding’ bij de doelgroep horen. Deze jongeren werden

krijgen van de jongeren in een kwetsbare positie.

al gemonitord maar nu is dat ook wettelijk zo geregeld. In tabel 14 staan:

Het merendeel van de jongeren met BSN (62%) beschikt

• de jongeren tot 23 jaar die op 1 oktober 2023:

over een inkomen uit werk of uitkering. Het deel dat niet

– ingeschreven staan bij een entree-opleiding of

over een inkomen uit uitkering of inkomen beschikt is in

– ingeschreven zijn op MBO2 of geen schoolinschrijving

beeld bij het RBL BNO die bekijkt of dienstverlening van het

hebben én die eerder een schoolinschrijving hadden

domein zorg of inkomen noodzakelijk en gewenst is.

op het VSO, het Praktijkonderwijs, de beroepsgericht leerweg van het VMBO of de entree opleiding.

Tabel 14. Jongeren in een kwetsbare positie per gemeente in de afgelopen 3 jaren.

Gemeente

2020

2021

2022

2023

Verschil

door een aanpassing van de definitie: leerlingen die één jaar

Bernheze

eerder (T-1) de entreeopleiding volgden, en op de peildatum

Boekel

(T=0) uitstromen, of doorstromen naar een basisberoeps-

Land van Cuijk

282

252

254

223

-31

Maashorst

161

188

176

152

-24

Meierijstad

173

204

255

243

-12

meegerekend werden.

Oss

228

303

278

293

In tabel 15 staan de jongeren van 16 tot 23 jaar zonder startkwa-

Eindtotaal

917

1043

1072

1031

-41

In 2021 steeg de doelgroep ten opzichte van 2020 met 126

opleiding, worden sinds die tijd wel meegenomen. In 2021 waren er 125 jongeren op MBO2 niveau die één jaar eerder entree volgden terwijl deze jongeren in 2020 nog niet

lificatie die op 1 oktober 2023 geen schoolinschrijving hadden Tabel 15. Jongeren van 16-23 jaar in een kwetsbare positie die in 2022 school hebben verlaten met hun inkomenssituatie ( jongeren met en zonder bsn)

Gemeente

Inkomen uit werk Inkomen uit werk > €300 < €300

Uitkering UWV/ GSD en werk

Wajong

Geen gegevens

Eindtotaal

Bernheze

Boekel

Land van Cuijk

Maashorst

Meierijstad

Oss

Eindtotaal

102

141

314

Tabel 15a. Jongeren van 16-23 jaar in een kwetsbare positie die in 2022 school hebben verlaten met hun inkomenssituatie ( jongeren met bsn).

Gemeente (alleen JIKP mét bsn)

Inkomen uit werk Inkomen uit werk > €300 < €300

Uitkering UWV/ GSD uit werk

Wajong

Geen gegevens

Eindtotaal

Bernheze

Boekel

Land van Cuijk

Maashorst

Meierijstad

Oss

Eindtotaal

102

104

277

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 14

4. Cijfers voortijdig schoolverlaten De inspanningen van het RBL BNO zijn gericht op het

De landelijke vervolgaanpak voortijdig schoolverlaten

voorkomen van Voortijdig schoolverlaten (VSV). Wanneer

2020-2024 streeft naar het verder terugdringen van het

jongeren toch het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie

aantal VSV’ers naar 20.0009 in 2024 en nog verder naar

registreert het RBL BNO deze jongeren, benadert hen en

18.000 in 202610. Gelet op de ontwikkeling van het aantal

probeert de jongeren via een passend traject (onderwijs,

VSV’ers de laatste jaren lijkt dit vrij ambitieus.11 Natuurlijk

baan of een combinatie daarvan) alsnog te begeleiden naar

wil RBL BNO net als de vakvereniging Ingrado dat zoveel

een startkwalificatie.

mogelijk jongeren een startkwalificatie halen. Onderzoek wijst uit dat je daarmee meer kans hebt op de arbeidsmarkt,

In dit hoofdstuk worden de cijfers ten aanzien van VSV

zowel om werk te vinden als om werk te behouden in tijden

getoond. Om een goed beeld te krijgen is gebruik gemaakt

van krapte op de arbeidsmarkt. Maar voor veel jongeren is

van de cijfers van DUO en de cijfers van het RBL BNO.

dit niet de weg die bij ze past. Bovendien worden er door het Doorstroompunt, onderwijs en sociale partners steeds

4.1. Stijging van het aantal VSV’ers landelijk

meer mooie trajecten gerealiseerd waar jongeren volledig tot

Na een jarenlange daling van het aantal VSV’ers zien we

hun recht komen en zich kunnen ontwikkelen. Helaas tellen

sinds 2016-2017 zowel landelijk als regionaal een stijging

plaatsingen van jongeren op deze trajecten niet mee in de

van het aantal VSV’ers behalve in 2019-2020. In 2021-2022

cijfers voortijdig schoolverlaten, terwijl ze hiermee een vak

waren er 30.617 nieuwe vsv’ers wat sinds tien jaar het

leren en maatschappelijke uitval voorkomen wordt.

hoogste aantal is. Daarmee stijgt het landelijk percentage VSV’ers van 1,9% naar 2,4%. In regio 36b, de 6 gemeenten

Ieder Doorstroompunt heeft regionale programma’s

van RBL BNO stijgt het percentage van 1,5% naar 2,1%.

opgesteld waarin acties worden geformuleerd om regionaal

Aantal VSV landelijk

nieuwe vsvers

het aantal VSV’ers verder terug te dringen. In onze regio is het convenant Jongerenaanpak onderwijs-arbeidsmarkt en jongeren in kwetsbare positie. De voorzitter van het bestuurlijk overleg en het afdelingshoofd van het RBL BNO zijn lid van deze stuurgroep naast de wethouder van ’s-Hertogenbosch, vertegenwoordigers van het MBO en VO,

24480

22766

25666

27067

30617

2021-2024 vastgesteld door de regionale stuurgroep VSV

het ministerie van onderwijs, de Doorstroom-coördinator en de programmamanager VSV van het Koning Willem1 College en sinds juni 2023 één vertegenwoordiger namens IBN,

2017/2018

2018/2019 2019/2020 2020/2021 2021/2022

WSD en Weener XL. De monitoring van de plannen ligt bij deze partners.

% VSV vergeleken met landelijk

toren van de jongeren zonder startkwalificatie vanaf het behalen van hun diploma op het VO naar een geschikte

2,12%

1,88%

1,72%

Voor onze regio blijft er inzet plaatsvinden op het moni-

vervolgopleiding in het MBO. Het Doorstroompunt pakt alle verzuimmeldingen van 18+ leerlingen op en biedt passende ondersteuning. Ook alle jongeren van 16 tot 23 jaar zonder startkwalificatie en zonder onderwijs heeft het

1,54%

1,51%

1,64%

1,48%

2,37%

Landelijk

2,02%

Regio 36b

Doorstroompunt in beeld en biedt passende ondersteuning. Het Doorstroompunt werkt hierbij samen met onder andere

2017/2018

2018/2019 2019/2020 2020/2021 2021/2022

Werk en Inkomen en zorg.

9 Brief ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, ‘Vervolgaanpak voortijdig schoolverlaten 2020-2024’, oktober 2019. 10 Motie 31524/ nr 518 Motie El Yassini over een aanvalsplan om het aantal voortijdige schoolverlaters te verlagen tot onder de 18.000 in 2026- Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie 11 Brief Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Aanpak voortijdig schoolverlaten, 4 maart 2020

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 15

Tabel 16: Aantal Vsv’ers per gemeente

4.2. VSV op basis van DUO definitie Om landelijk goed te kunnen vergelijken maakt DUO bij

Gemeente

20182019

20192020

2020/ 2021

het bepalen van het aantal nieuwe VSV`ers per schooljaar

Bernheze

1,9%

Boekel

1,8%

Definitie DUO

LandvanCuijk

109

100

122

148

2,1%

Wanneer een leerling van 12 tot 23 jaar gedurende een

Maashorst

2,0%

Meierijstad

104

100

115

1,9%

deze leerling gerekend tot VSV’er. Jaarlijks wordt er op 1

Oss

154

136

130

175

2,6%

oktober (T) gekeken welke leerlingen het voorgaande jaar (T-

Totaal

498

447

440

590

2,1%

150

1) stonden ingeschreven. Wanneer een leerling op 1 oktober

Tabel 17: vergelijking vsv-percentage 2020-2021 RMC regio’s

gebruik van een definitie en aanvullende rekenregels.

schooljaar het onderwijs verlaat zonder startkwalificatie (diploma op havo, vwo of mbo 2, 3 of 4 niveau ), dan wordt

(T) niet meer ingeschreven staat en nog niet in het bezit is van een startkwalificatie, dan is dit volgens de definitie een

Doorstroompunt

2021/ %VSV Verschil 2022

t0 startpopulatie

t1 nieuwe vsvers

t1 nieuwe vsvers %

VSV’er. Leerlingen die gedurende het schooljaar uitvallen,

05-Zuid-West Friesland

12064

216

1,8

maar op 1 oktober ook weer zijn ingeschreven worden niet

13-Achterhoek

24926

445

1,8

beschouwd als VSV’er.

15-Rivierenland

20344

379

1,9

Op basis van deze definitie ontstaat het volgende beeld

07-Noord- en Midden Drenthe

15493

291

1,9

(tabel 16 en 17) waarbij regio 36b met 2,1% een gedeelde 4e

10-IJssel-Vecht

38314

747

2,0

27-Zuid-Holland-Oost

29805

601

2,0

19-Utrecht

71593

1462

2,0

12-Twente

51844

1062

2,1

De Minister heeft onderzocht wat de hoofdoorzaken zijn

16-Eem en Vallei

54272

1115

2,1

van de stijging in 2020-2021 en 2021-2022:

20-Gooi en Vechtstreek

18782

391

2,1

36-Noord-Oost-Brabant

49492

1038

2,1

06-Friesland-Oost (‘de Friese Wouden’)

20518

440

2,1

26-Zuid-Holland-Noord

30397

655

2,2

31-Oosterschelde Regio

12813

278

2,2

studenten overgegaan dan andere jaren. Veel van deze

17-Noordwest-Veluwe

16775

366

2,2

studenten vallen alsnog uit.

34-West-Brabant

51715

1163

2,3

38-Gewest Limburg-Noord

34498

778

2,3

Een structurele oorzaak van voortijdig schoolverlaten is dat

09-Zuid-West Drenthe

11025

251

2,3

jongeren niet altijd goed op de hoogte van de inhoud van de opleiding en het toekomstige werkveld zijn. Tijdens corona

25-Zuid-Kennemerland en IJmond

27258

624

2,3

is dit nog versterkt doordat de mogelijkheden voor begelei-

30-Zuid-Holland-Zuid

36331

845

2,3

ding en hulp bij loopbaanoriëntatie minder waren.

40-Rijk van Nijmegen

21955

515

2,4

11-Stedendriehoek

34778

826

2,4

24-Noord-Kennemerland

22817

542

2,4

37-Zuidoost-Brabant

55051

1317

2,4

41-Arnhem

31654

757

2,4

28-Haaglanden/Westland

77689

1862

2,4

22-West-Friesland

16864

413

2,5

plaats bezet. De regio’s liggen steeds dichter bij elkaar wat betreft het percentage schooluitval; elke regio ligt tussen de 1,8% en 3,1%. 12

1. Door sluiten van het mbo-onderwijs vanwege Covid-19 in de winter van studiejaar 2021-2022 en het online onderwijs verloren veel studenten hun motivatie. 2. In de studiejaren 2019-2020 en 2020-2021 zijn door coronamaatregelen zoals de duimregeling, terughoudendheid om negatieve bindende studie adviezen af te geven meer

3. De krappe arbeidsmarkt verleidde veel studenten om werk boven school te verkiezen.

12 Brief aan de Tweede Kamer, Hoofdlijnen aanvalsplan voorkomen voortijdig schoolverlaten en begeleiden naar een kansrijke toekomst, 3 april 2023 13 Kamerstukken 26 695 nr. 140

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 16

t0 startpopulatie

t1 nieuwe vsvers

t1 nieuwe vsvers %

bezoek is dan ook vast onderdeel van de outreachende

23-Kop van Noord-Holland

12535

311

2,5

• Aanbod groepsgewijze training. Het RBL BNO benadert

35-Midden-Brabant

29993

755

2,5

elke voortijdig schoolverlater individueel en de Door-

04-Friesland Noord

20790

529

2,5

32-Walcheren

8204

219

2,7

105429

2840

2,7

7372

201

2,7

naar school. In het 1e pilotjaar heeft de training gedraaid

01-Oost-Groningen

9993

283

2,8

in regio Oss met 5 deelnemers en in regio Meierijstad

33-Zeeuws-Vlaanderen

6270

179

2,9

29-Rijnmond

95543

2778

2,9

08-Zuid-Oost Drenthe

12971

381

2,9

Aan de hand van de evaluatie is de training aangepast:

03-Centraal en Westelijk Groningen

23447

693

3,0

inhoudelijk, op andere tijdstippen (ook in de avond) en

18-Flevoland

35590

1054

3,0

Deze training heeft alleen in Land van Cuijk gedraaid met

39-Gewest Zuid-Limburg

32693

1015

3,1

6 deelnemers. In de regio’s Oss en Meierijstad waren

Doorstroompunt

21-Agglomeratie Amsterdam 02-Noord-Groningen-Eemsmond

werkwijze van het Doorstroompunt.

stroomcoach houdt contact en begeleidt de jongeren individueel. Voor het 2e jaar is bij wijze van pilot een meerdaagse groepstraining aangeboden waarin jongeren inzicht krijgen in hun proces en motivatie, bewust worden van hun talenten en mogelijk weer terug gaan

met 6 deelnemers. De meeste deelnemers wilden daarna naar school, 2 hebben zich ook daadwerkelijk ingeschreven. In Land van Cuijk was onvoldoende animo.

meer tijd ingeruimd om jongeren persoonlijk te werven.

onvoldoende aanmeldingen. Dit aanbod sluit blijkbaar

4.3. Cijfers en kenmerken nieuwe VSV’ers op basis van DUO-definitie

niet aan bij de vraag van de jongeren en geeft onvoldoende rendement.

Het RBL BNO legt de nadruk niet op aantallen maar op het in beeld hebben van alle VSV’ers tot ze weer ingeschreven

Suwi kenmerk van de nieuwe VSV’ers

zijn of 23 jaar zijn geworden. Tabel 18 laat per gemeente de

In onderstaande grafiek zijn de inkomensgegevens van de

uitkomst van de begeleiding zien.

nieuwe VSV’ers die nog in begeleiding zijn vergeleken met de nieuwe VSV’ers van vorig jaar. Het RBL BNO gebruikt

Tabel 18: uitkomst van de begeleiding van nieuwe vsv’ers op peildatum 12-2022

deze gegevens om de juiste keuzes te maken bij het stellen

Heeft Volgt nu Is nu Wajong/ GEMEENnu oplei23+ of Hoogst TE SK ding verhuisd haalbaar

van prioriteiten in de begeleiding. Hierbij wordt de hoogste

Boekel

Land van Cuijk

148

Maashorst

Meierijstad

115

Oss

122

175

Totaal

103

405

590

suwi-keten bekend is. VSV’ers met hun inkomenssituatie

• eerder op deurbezoek. Contact is belangrijk om jongeren

Het RBL BNO zoekt steeds naar nieuwe middelen om in contact te komen en te blijven met de jongere zoals:

2020/2021 Peildatum dec 2022 2021/2022 Peildatum dec 2023

Inkomen uit werk > €300

te bewegen om alsnog een startkwalificatie te behalen. Elkaar zien helpt daarbij. Zelfs als de jongere niet thuis is heeft een deurbezoek meerwaarde omdat het informatie kan geven over hoe het met de jongere gaat. Het deur-

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 17

Inkomen uit werk < €300

109

228

Bernheze

prioriteit gegeven aan jongeren waarvan geen inkomen in de

170

Nog in begelei- Totaal ding

Uitkering PW of WW

Geen inkomen

4.4. Begeleiding VSV’ers door het RBL BNO

4.6. Verzuim 18+

De medewerkers van het RBL BNO benaderen iedere

In het schooljaar 2022-2023 behandelde het RBL BNO 969

jongere tussen de 12 en 23 jaar die het onderwijs verlaat

verzuimmeldingen van 611 jongeren die 18 jaar of ouder

zonder startkwalificatie . Deze definitie is ruimer dan de

waren (18+). Vorig jaar waren dat 973 meldingen van 641

definitie van DUO zodat alle jongeren in onze regio in beeld

jongeren. Zowel het aantal jongeren als het aantal verzuim-

zijn en blijven. Tot 18 jaar worden deze jongeren opgepakt

meldingen is nagenoeg gelijk gebleven. In de 2 schooljaren

door leerplichtambtenaren en daarom niet meegenomen

daarvoor werd door de invloed van de corona-maatregelen

in dit hoofdstuk. Vanaf 18 tot 23 jaar worden deze jongeren

minder verzuim gemeld. Hiermee lijkt het aantal verzuim-

begeleid door Doorstroomcoaches. In het wetsvoorstel

meldingen weer terug op het niveau van voor corona.

van school naar duurzaam werk wordt de leeftijd van de doelgroep van het Doorstroompunt van 23 jaar opgehoogd

Van de 611 jongeren die in 2022-2023 zijn gemeld haalden

naar 27 jaar met ingang van 1.8.2025. De komende periode

90 jongeren (15%) voor 1-10-2023 een startkwalificatie en

gebruikt het RBL BNO om zich samen met de afdelingen

van de resterende groep hadden 324 jongeren (53%) een

participatie van de gemeenten zo goed mogelijk voor te

schoolinschrijving op 1-10-2023.

bereiden op de wetswijziging (zie ook 2.1.5).

Dus 68% (415 jongeren van de 611) haalde een startkwalificatie of bleef op school. Zij werden geen VSV’er en

VSV’ers tussen de 18 en 23 jaar zijn niet verplicht om een

vervolgden hun opleiding of stapten over naar een andere

startkwalificatie te behalen. De Doorstroomcoaches benade-

opleiding. Kortom: het oppakken van verzuim 18+ loont.

ren VSV’ers in deze leeftijdsgroep. In nauwe samenwerking met het onderwijs en de arbeidsmarkt onderzoeken zij op welke wijze alsnog een startkwalificatie kan worden behaald.

4.5. Inzet educatiemeter In het schooljaar 2022-2023 werd bij 52 jongeren de educatiemeter ingezet. Met dit online instrument wordt door de Doorstroomcoach samen met de jongere achterhaald waarom hij/zij uitgevallen is. Daarnaast wordt gekeken wat er voor nodig is om een jongere terug te begeleiden naar school. Hiermee wordt op objectieve wijze vastgesteld welke problemen er ten grondslag liggen aan de uitval. Op basis van deze diagnose wordt een plan van aanpak gemaakt om de jongere op een effectieve en methodische wijze te begeleiden.

14 Met uitzondering van jongeren die niet in staat worden geacht een startkwalificatie te behalen

Jaarverslag RBL BNO 2021 - 2022 | 18

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Meierijstad&id=9ac05324-7992-45f1-9473-cbccad49e6ef