B30b Bijlage - 20220322 Uitvoeringsplan gezondheid 2022__2035743__.docx

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022 Inhoudsopgave �

Gezond gewicht, gezonde voeding en bewegen………………………………………………………………………………………………………………..4

�

Alcohol, drugs en roken………………………………………………………………………………………………………………………………………….... 7

�

Fysieke omgeving………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 12

�

Eenzaamheid………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..15

�

Psycho sociaal welbevinden – overbelasting en stress……………………………………………………………………………………………………….. 17

�

Mediawijsheid………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 20

�

Seksualiteit…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..21

�

Algemeen…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 22

Waarom, door wie en op welke manier is dit uitvoeringsplan opgesteld? • Voorliggend uitvoeringsplan is voornamelijk gebaseerd op het uitvoeringsplan van 2020 en 2021. Het plan is een uitwerking van het gezondheidsbeleid ‘Samen Gezond in Meierijstad’ 2018-2021. Elk jaar wordt het uitvoeringsplan bijgewerkt en aangevuld met acties of ontwikkelingen. De opzet, prioritering en budgettering verandert niet gedurende de doorlooptijd van het gezondheidsbeleid. • In dit plan staan interventies waar in 2022 de focus op ligt. Een groot deel van de interventies die in 2021 van kracht waren, worden voortgezet in 2022. • Naast de gemeente zijn er andere partijen en burgerinitiatieven die zich individueel of samen inzetten voor een bepaald thema, zonder directe inmenging van de gemeente. Deze komen niet terug in voorliggend uitvoeringsplan, maar hebben ook een bijdrage aan positieve gezondheid.

1

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Prioritering in het gezondheidsbeleid

De thema’s en bijbehorende prioriteiten zijn al in 2018 bepaald, onder meer op basis van cijfers en input van professionals en de gemeenteraad. Belangrijkste inhoudelijke uitgangspunten uit het gezondheidsbeleid 2018-2021 • In het gezondheidsbeleid gaan we uit van het concept en gedachtegoed Positieve Gezondheid; • Het doel is om gezondheidsachterstanden tussen inwoners/ doelgroepen te verkleinen. Als gemeente richten we ons voornamelijk op collectieve preventie; • De sleutel tot het verkleinen van gezondheidsachterstanden tussen inwoners is gedragsverandering; • De rol van de gemeente is, naast de wettelijke taken, de samenleving en stakeholders verleiden tot gezond gedrag, gezonde keuzes en een gezondere leefstijl; • We communiceren actief over ons gezondheidsbeleid en schenken aandacht aan landelijke/ lokale activiteiten die bijdragen aan positieve gezondheid. Daarbij zetten we social media in om gezondheid op een positieve manier te promoten; • De thema’s zijn en worden elk jaar steeds meer met elkaar verbonden. Waar voorheen interventies werden verricht op één thema, kijken organisaties en gemeente steeds meer waar behoefte aan is, welke interventies ingezet kunnen worden die direct meerdere thema’s raken. Een goed teken in het kader van integraliteit.

Voorbeelden van deze interventies zijn: vitaliteitsakkoord, (voorbereidingen op) Omgevingswet, Schone Lucht, positief sport- en vrijwilligersklimaat, Bobbi B. • Speerpunten die naar voren komen, zijn met name op het gebied van leefstijl, kwaliteit van leven en omgeving: o Voor jongeren gaat het om de leefstijlthema’s gezond gewicht, gezonde voeding, voldoende beweging, alcohol, drugs, mediawijsheid en seksualiteit. o Voor volwassenen/ ouderen gaat het bij leefstijl met name om gezond gewicht, gezonde voeding, voldoende beweging en het tegengaan van problematisch alcoholgebruik. o Bij alle doelgroepen komt ondersteuning van mantelzorgers naar voren, evenals eenzaamheid en psycho-sociaal welbevinden/ overbelasting/ stress. o Op basis van voornoemde drie punten uit het gezondheidsbeleid zijn de interventies in dit uitvoeringsplan opgesteld. Deze moeten bijdragen aan het realiseren van die speerpunten en doelstellingen. 2

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Financiën Voor het uitvoeringsplan is in totaliteit €59.000 vanuit de gemeente beschikbaar gesteld. Dit staat los van de huidige inzet van alle betrokken partners die al een rol spelen in de aanpak van de speerpunten uit het gezondheidsbeleid. Corona Of en zo ja, op welke manier de interventies door kunnen gaan, is deels afhankelijk van corona. Waar dat niet lukt in de bedachte vorm, wordt nagedacht welke alternatieven mogelijk zijn, daarbij rekening houdend met alle (basis)maatregelen. In 2021 hebben we gezien dat het merendeel, ondanks de maatregelen, door kon gaan. Voor 2022 gaan we er vanuit dat de interventies in dit uitvoeringsplan doorgaan. Afkortingen GGD Gemeenschappelijke GezondheidsDienst JOGG Jongeren Op Gezond Gewicht NK Novadic Kentron CJG Centrum Jeugd en Gezin BJG Basisteam Jeugd en Gezin JGZ JeugdGezondheidsZorg KBO Katholieke Bond Ouderen DVG DementieVriendelijke Gemeente POM Platform Ondernemend Meierijstad GVO Gezondheid, Voorlichting en Opvoeding

3

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Gezond gewicht, gezonde voeding en bewegen Prioritering Laag

Onder gemiddeld

Interventies Voedings/kookinterventies

Middel

Boven gemiddeld

Samenwerkende partijen Jongerenwerk, GGD en JOGG

Kartrekkers: - JOGG Meierijstad - GGD (GVOmedewerker)

Hoog

Aanvullingen - Gezonde kantines in jongerencentra: naast het reguliere aanbod aan frisdranken en snacks worden ook gezonde alternatieven gestimuleerd en aangeboden. Ook wordt gratis Smaakwater aangeboden. - In 2021 zijn kantinescans uitgevoerd bij de jongerencentra Honk1224 (Sint-Oedenrode) en Bizzi (Schijndel), waarna gestart is met het ‘Gezonde sportkantine principe’. In 2022 wordt de gezonde kantine bij deze centra geoptimaliseerd. Waaronder het wekelijks structureel aanbieden van (gratis) fruit. - Op basis van behoeften van de jongeren en jongerencentra zelf worden nadere voedingsinterventies opgesteld. - In jongerencentra worden wekelijkse kookactiviteiten met gezonde voeding uitgevoerd. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) Kartrekker: GGD (projectleider KnGG)

GGD, scholen, bedrijven, JOGG, welzijnspartijen

- Het betreft hier een structurele integrale werkwijze om overgewicht bij kinderen vroeg te signaleren, daarbij rekening te houden met alle facetten/ omstandigheden van het kind/gezin en hen weer lekker in hun vel te laten zitten; - Sinds eind 2020 is de projectleider van de GGD aan de slag met KnGG te implementeren binnen de gemeente. - Het belangrijkste aspect van KnGG is het creëren van een goed werkbare samenwerking/keten tussen een breed scala aan professionals uit het sociale én zorgdomein. Dus vooral de samenwerking medisch en sociaal domein krijgt in deze interventie extra aandacht;

4

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

- Casussen van kinderen die complex zijn (dus meervoudige problematiek) worden door de centrale zorgverlener (met name de jeugdverpleegkundigen van de GGD) opgepakt. - In 2022 wordt de pilot in het gezondheidscentrum Sint-Oedenrode verder geoptimaliseerd, waarin de van rol centrale zorgverlener verder wordt uitgewerkt en de ketensamenwerking tussen verschillende professionals vorm krijgt. - Voor 2022 heeft de projectleider extra aandachtspunten meegekregen in de opdracht GGD inkoop 2022. Daarmee krijgen we beter zicht op resultaten, en effecten om zo richting 2023 beter te kunnen aangeven of en zo ja hoe, verder.

Theatervoorstelling en Fit- en gezonddag

GGD, ONS welzijn, KBO’s en JOGG

Kartrekker: GGD (GVOmedewerker)

Kookworkshops

JOGG, Voedselbank, cateringbedrijf,

Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend - Dit is een mooi voorbeeld van meer samenhang tussen verschillende thema’s en interventies: Eind 2021 heeft een theatervoorstelling voor senioren in Veghel-Zuid plaatsgevonden, als voorloper op de fiten gezonddag. De fit- en gezonddag kon helaas niet doorgaan wegens de coronamaatregelen, maar wordt in 2022 opnieuw uitgerold; - Doelgroep: volwassenen / ouderen; - Tijdens de fit- en gezonddag geven meerdere zorgprofessionals uit de buurt een workshop over het alcoholgebruik door ouderen, positieve gezondheid, fittesten, Walking sports, gezonde en voldoende voeding, valpreventie, ontmoeten stimuleren, Max Vitaal. Max Vitaal houdt enerzijds in dat er onder begeleiding van een professional fittesten plaatsvinden en anderzijds dat er activiteiten worden vastgelegd in een boekje/ flyer, zodat inwoners weten waar activiteiten plaatsvinden in hun buurt. - Getracht wordt de doelgroep na de fit- en gezonddag direct door te verwijzen naar activiteiten in hun buurt, zodat ze voor langere tijd kunnen werken aan hun geluk en fitheid; - De insteek voor 2022 is dat zowel de theatervoorstelling als de fit- en gezonddag naast Veghel-Zuid ook in Sint-Oedenrode en Schijndel wordt uitgevoerd. Periode 2022 uitvoering interventie Q2 Veghel en Q4 overige kernen 1. Voedselbank gerechtigde gezinnen leren gezond koken met producten van de voedselbank.

Voor 2022 is de insteek deze workshops ook te integreren in de interventie multiculturele bijeenkomsten (zie verderop dit uitvoeringsplan), want het verzoek vanuit die doelgroep was meer aandacht voor voedsel.

5

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Kartrekker: Sportcoach gemeente en JOGG Meierijstad

Meierijstad on Tour Kartrekkers: Leefstijlcoach en JOGG Meierijstad

interne collega’s sport

Buurtsportcoach

2. Tevens worden de kookworkshops in 2022 online aangeboden via Youtube en omroep de Meierij. Een mooi voorbeeld hoe op een alternatieve manier om te gaan met de coronamaatregelen. Periode 2022 uitvoering interventie Q2 of Q3 - Doelen: Mensen krijgen meer kennis over bewegen en gezonde leefstijl. Een combinatie van elementen vergroot de kans op een (blijvende) toename in beweging. Mensen gaan zelf meer bewegen. Mensen gaan vaker (gezonder) koken. Mensen informeren over de activiteiten/mogelijkheden op gebied van vitaliteit in Meierijstad. - Doelgroep: inwoners van Meierijstad van 55 jaar en ouder al dan niet met één of meer klachten op fysiek, sociaal of mentaal gebied. Het gaat om inwoners bij verzorgingstehuisbewoners of -bezoekers in de dagopvang. - Na de reeks ‘Meierijstad Vitaal’ op omroep Meierij in 2021 (kookworkshops en bewegen) is de insteek in 2022 de betrokkenheid nog meer te vergroten door langs een aantal verzorgingstehuizen in de verschillende kernen van Meierijstad te gaan. We brengen Meierijstad Vitaal bij de mensen thuis. Tegelijkertijd gaan we tijdens deze bezoeken gesprekken aan met bewoners en personeel om zo vanuit de gedachte van positieve gezondheid nog meer de behoefte van de inwoners op te halen. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

6

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Alcohol, roken en drugs Prioritering Laag

Onder gemiddeld

Interventies Gezond positief sportklimaat Kartrekkers: GGD (GVOmedewerkers), JOGG Meierijstad, Sportraad en verenigingsondersteuner van Meierijstad.

Middel

Boven gemiddeld

Samenwerkende partijen Sportraad, NK, JOGG Meierijstad, GGD, verenigingsondersteuner sport (collega intern), Team:fit, welzijnspartijen

Hoog

Aanvullingen - Deze interventie betreft meer een werkwijze waarin meerdere thema’s tegelijk worden behandeld: alcohol, roken, bewegen en sporten; - De samenwerking met Team:fit is goed. Samen met Team:fit willen we in 2022 het aantal gezonde (sport)kantines uitbreiden, met als uitgangspunt de clubs zelf in de lead te laten om deze interventie te integreren in hun vereniging; - Voor 2022 staat weer een afspraak met Koninklijke Horeca Nederland, Sportraad, interne collega’s horeca/ economie en bedrijven gepland om de stand van zaken en benodigde acties door te nemen rond deze interventie. De afgelopen twee jaar heeft dat niet/minder plaatsgevonden door de coronamaatregelen. - De instructie verantwoord alcohol schenken (IVA) is in 2021 digitaal aangeboden. De insteek voor 2022 is deze weer fysiek aan te bieden. - Begin 2022 is het doel weer een bijeenkomst te organiseren voor alle sportverenigingen om informatie te verstrekken over IVA, de rookvrije sportomgeving en een gezonde sportkantine. Tevens vindt in 2022 een webinar plaats over deze onderwerpen. - Doorlopend worden tijdens advies-op-maat gesprekken met verenigingen de thema’s meegenomen. Dat doet de verenigingsadviseur sport. - In 2022 zetten we volop in voor rookvrije sportverenigingen. - Deze interventie en de daarbij horende onderwerpen komen ook terug in het vitaliteitsakkoord (roken, alcohol, bewegen, voeding)

7

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend Rookvrije generatie

Interne collega’s en GGD

Kartrekker: Beleidsmedewerkers sport en gezondheid en GGD (GVOmedewerker)

- In het lokale Vitaliteitsakkoord is opgenomen om met het onderwerp ‘rookvrije generatie’ aan de slag te gaan. - Tevens zal via ‘rookvrije sportverenigingen’, ‘rookvrije schoolterreinen’, ‘rookvrije werknemers’ en Stoptober aandacht worden besteed aan de rookvrije generatie. - Stoptober: Net als in 2019, 2020 en 2021 zal ook in 2022 via de lokale media aandacht aandacht worden gevraagd voor deze interventie. En, indien mogelijk, zal ook worden aangesloten bij evenementen om deze campagne meer aandacht te geven. Daarnaast gaat de GGD via een zogenaamde Stoptoberbal gesprekken aan over roken; dat gebeurt in bepaalde kernen waar veel mensen bijeen komen (bv markt of centrum). - Tevens zal onderzocht worden in hoeverre rookvrije zones mogelijk zijn nét buiten schoolterreinen, nét buiten sportverenigingen en nét buiten binnensportaccommodaties. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Ouderavonden en Uit met Ouders Kartrekker: CJG (Informatie- en adviesmedewerker)

GGD, Halt, politie, welzijnspartijen, scholen, NK, CJG

- In 2021 heeft Uit met Ouders op het Fioretti op een alternatieve manier plaatsgevonden ten opzichte van de fysieke Uit met Ouders die jaarlijks in de cafés plaatsvond. Zo heeft het jongerenwerk samen met NK het spel Hosselaar (jongeren wijzen op gevaren drugscriminaliteit) uitgezet op het Fioretti College, waar jongeren aan deelnamen. Aansluitend is er een ouderavond georganiseerd, waarbij ouders ook het spel hebben gespeeld en er daarnaast ruimte was voor vragen aan de professionals. - In 2022 is de insteek om deze alternatieve manier zowel op het Elde, maar ook op een andere middelbare school (Elde) op te zetten en uit te voeren. Hieraan wordt een ouderavond gekoppeld. - Tevens, en indien mogelijk, zal fysieke Uit met Ouders plaatsvinden in 2022 Periode 2022 uitvoering interventie Q1 en Q2 2022

8

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Blaasacties

NK, jongerenwerkers, politie en boa’s.

Kartrekkers: - NK (preventiemedewerker) - jongerenwerk

- In 2021 is deze interventie door de maatregelen niet doorgegaan - Voor 2022 is wederom de insteek in samenwerking met politie, boa’s, jongerenwerk en NK in de drie kernen blaasacties te organiseren om meer bewustwording onder jongeren te creeren over hun eigen alcohol- en middelengebruik. - Het subdoel hierbij is het stimuleren van de samenwerking tussen ketenpartners: monitoring en vroegsignalering. Periode 2022 uitvoering interventie Q3

Landelijke IkPas campagne 2022

GGD

Kartrekker: GGD (GVOmedewerker)

- Doel: Gezamenlijk zetten we ons alcoholgebruik even op pauze; - Via ambassadeurs en in lokale bladen vragen we aandacht voor deze interventie, zodat mensen zich kunnen aanmelden. - In Q2 2022 zijn de resultaten van de laatste jaren bekend: aantal deelnemers en inhoudelijke reacties van deelnemers. Op basis daarvan bepalen of en zo ja hoe deze interventie voor januari 2023 een vervolg te geven. - Indien we voor 2023 wederom gaan inzetten op deze campagne, dan vinden de voorbereidingen voor januari 2023 eind 2022 plaats en zal het jongerenwerk worden betrokken. Periode 2022 uitvoering interventie Q1 uitvoer en Q4 voorbereidingen

Werkgroep vroegsignalering Kartrekker: GGD (GVOmedewerker).

Halt, GGD, NK, collega’s jeugd, gezondheid, veiligheid, onderwijs, jongerenwerkers.

- In deze werkgroep worden de volgende thema’s behandeld: alcohol, drugs en gaming - In deze werkgroep zitten vele betrokken partijen om met elkaar ervaringen uit te wisselen hoe signalen van alcoholgebruik aan te vliegen; - Twee keer per jaar is dit overleg dat wordt voorgezeten door de GGD. Periode 2022 uitvoering interventie Q2 en Q4

9

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Puberbrein onder invloed

Halt, GGD

Kartrekker: GGD (GVOmedewerker)

- Het betreft hier voorlichting op scholen voor ouders. Meer aandacht voor alcohol/ drugs en de daarbij horende groepsdruk, via combipakket Halt-GGD bij groep 8 basisscholen. Dit combipakket Halt-GGD zorgt ervoor dat een grote groep ouders bereikt wordt. - Ouders hebben een belangrijke rol in de preventie van alcohol-/middelengebruik bij jongeren. Het is dus van belang om ouders hiervan bewust te maken en hen op grote schaal te bereiken. - Het pakket is (met name) bestemd voor ouders van groep 8 leerlingen van het basisonderwijs, vooral op aanvraag van de scholen. - In 2021 heeft een webinar over het puberbrein plaatsgevonden - Voor 2022 is de insteek het aantal scholen dat hier gebruik van maakt uit te breiden. Periode 2022 uitvoering interventie Q2 en Q4

Regionaal drugsproject denormalisering

De gemeenten in Noordoost- en ZuidoostBrabant, GGD en NK

Kartrekker: projectleider Meierijstad, namens alle gemeenten in regio Midden-Oost Brabant

- Doel: denormaliseren van drugs(gebruik) onder jongeren. - Dit is een regionaal, doorlopend, project voor de periode eind 2020 tot eind 2024. - Er zijn drie werkgroepen geformeerd: 1. Veiligheid, Regelgeving, Handhaving en preventie. 2. Werkgroep monitor. 3. Educatie, Communicatie, Draagvlak - In september 2020 is de projecteider gestart. Via de innovatieve projecten van de GGD wordt dit project voor gemeenten in Noord-Oost-Brabant (en dus Meierijstad) gefinancierd; - De campagne ‘Skip die trip’ is in 2021 gelanceerd: dat betekent dat de monitor heeft plaatsgevonden onder duizenden jongeren in de regio. Begin 2022 worden de resultaten verwacht, waarna de werkgroepen hier verder mee kunnen. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Cannabis-interventies Kartrekkers: - NK (preventiemedewerker)

NK, jongerenwerkers welzijnspartijen en GGD

- Doelgroep: Groepen jongeren uit Meierijstad in de leeftijd variërend van 15 tot 23 jaar van wie bekend is dat ze (overmatig) cannabis/middelen gebruiken; - In 2021 is NK aanwezig geweest op het Fioretti college. In 2022 ook in Sint-Oedenrode en mogelijk Elde college. - Bij de preventieve interventies neemt communicatie over het gebruik van middelengebruik en leefstijl een centrale plaats in. Gesprekken daarover tussen jongeren onderling en tussen

10

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

- Ons Welzijn (jongerenwerker)

jongeren en mensen in hun omgeving. Deze communicatie moet de basis vormen voor het ontwikkelen van een groter bewustzijn over het gebruik van de diverse middelen; - De boodschap is dan ook: 'als je gebruikt, weet dan waar je mee bezig bent'; - Jongeren zijn zich er meer bewust van dat groepsdruk een rol speelt in combinatie met middelengebruik. - Indien mogelijk in het voorjaar 2022 lancering van de ‘IkPas cannabis’, gebaseerd op de IkPas alcohol campagne. - Voor 2022: Jongerenwerkers zijn fysiek aanwezig op middelbare scholen om dit onderwerp bespreek te maken. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

11

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Fysieke omgeving Prioritering Laag

Onder gemiddeld

Interventies Kwiekroute te Veghel Kartrekker: JOGG Meierijstad

Middel

Boven gemiddeld

Samenwerkende partijen JOGG welzijnspartijen en DVG

Hoog

Aanvullingen - De kwiekroute te Veghel bestaat al enige tijd. In 2019 heeft een evaluatie plaatsgevonden waarom er relatief weinig gebruik van wordt gemaakt. In 2020 en 2021 is deze gepromoot. - Vanuit vitaliteitsakkoord en leefstijlbudget bezig met het stimuleren van bewegen in de openbare ruimte, waaronder de Kwiekroute. Aanleg multicourt Kienehoef en trimbaan Kienhoef zijn hier voorbeelden van. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Watertappunten Kartrekker: JOGG Meierijstad

Rotary, JOGG

- Het doel ‘in elke kern een watertappunt’ is al enkele jaren geleden gerealiseerd. - Er zijn locaties waarbij het wenselijk is om een nieuw watertappunt te realiseren. In 2021 is een plan geschreven welke (strategische) locaties extra watertappunten moeten krijgen. In 2022 wordt hieraan uitvoering gegeven. Vanuit sportcoaches aangegeven dat een watertappunt wenselijk is bij plekken waar jeugd sport/speelt. Periode 2022 uitvoering interventie Q2 en Q3

12

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

AED-dekkend netwerk Kartrekker: AEDstichtingen

AED-stichtingen, wijk- en dorpsraden, POM

- Vanaf 2021 is het nieuwe beleidsplan actief, met daarin ambities en acties die de AED-stichtingen gaan uitvoeren komende jaren; - Eén van de doelen in het beleid: realiseren van een AED-dekkend netwerk in heel Meierijstad. Dat is inmiddels gerealiseerd. Vanaf 2022 zal dit AED-netwerk in stand worden gehouden. - De AED-werkgroep, bestaande uit de drie AED-stichtingen, twee afgevaardgiden namens alle wijken dorpsraden en gemeente, komt drie keer per jaar bij elkaar om de stand van zaken van de acties uit het beleidsplan te bespreken. - De wijk- en dorpsraden zijn tevereden dat het onderhoud van de AED’s nu ligt bij AED-stichtingen. - De contacten met Platform Ondernemend Meierijstad (POM) zijn lopende, zodat ook aandacht kan worden besteed aan AED’s die hangen op de industrieterreinen en niet 24/7 beschikbaar zijn. Het doel is de AED’s buiten te hangen en 24/7 toegankelijk te maken. - Eind 2022 vindt evaluatie van het huidige beleidsplan plaats, met daarin alle opgenomen acties. Op basis daarvan vindt een vervolg plaats. - Eén van de acties in het beleidsplan is: onderzoek de mogelijkheid tot fusie van de drie AEDstichtingen dan wel verregaande samenwerking. Deze inventarisatie vindt in 2022 plaats. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Samenwerking gezondheid, ruimtelijk en fysiek domein Kartrekker: beleidsmedewerker milieu en gezondheid Meierijstad

GGD

- Meierijstad is aangesloten bij het Schone Lucht Akkoord (SLA). Het uitvoeringsprogramma luchtkwaliteit (SLA) gaat in 2022 naar het college; na akkoord kan tot uitvoering kan worden overgegaan; - De aandacht voor houtstook is doorlopend: begin stookseizoen (winter) en bbq/houtkorf (zomer). - Sinds juni 2021 is er een startnotitie milieubeleid/ ‘Procesvoorstel opstarten milieubeleid’, omdat er onvolledig inzicht was in het milieubeleid in Meierijstad. Indien het college positief besluit ten aanzien van het starten van een project milieubeleid, zal in het tweede kwartaal het opstellen van beleid aanbesteed worden. Er zal worden gestreefd naar een participatieve en integrale aanpak mede met het oog op de programmalijnen Gezondheid en Veranderopgave Omgevingswet. Het beoogde project zal naar verwachting doorlopen tot in 2023; - Ook is Meierijstad zich aan het voorbereiden op de Omgevingswet - Het oppakken van beleidsvorming ten aanzien van geur, geluid en externe veiligheid gaat na coalitievorming 2022 plaatsvinden.

13

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

- Het bodembeleid wordt vastgesteld door de raad in het eerste kwartaal 2022. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

14

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Eenzaamheid Prioritering Laag

Onder gemiddeld

Middel

Interventies Coalitie 1 tegen eenzaamheid Kartrekkers: Alle deelnemers zijn kartrekker in de coalitie. Er is niet één netwerkorganisator of projectleider.

Boven gemiddeld

Samenwerkende partijen Pieter Brueghelhuis, Seniorenraad, KBO, BrabantWonen, GGD, ASD, welzijnspartijen, Join Us

Hoog

Aanvullingen In de lokale coalitie eenzaamheid worden interventies, projecten en activiteiten bedacht voor het hele jaar. In plaats van eenzaamheid wordt de naam ‘Omzien naar elkaar’ aangehouden, wat een meer positievere insteek is. Ambitie van de coalitie: Meer inwoners vinden en bereiken die eenzaam zijn, zodat we hen en hun naasten kunnen ondersteunen. De doelen van de coalitie sinds 2021 en volgende jaren zijn als volgt: - Naast jongeren en ouderen ook middengroep en kwetsbaren bereiken; - Opstellen communicatieplan hoe het taboe rond eenzaamheid verder te doorbreken; - Input leveren voor een nieuw gezondheidsbeleid; - Updaten boek met sociale voorzieningen eenzaamheid. Dat is aanvullend op gemeentelijke website Sociale wegwijzer; - Meer bedrijven, organisaties, het onderwijs, verenigingen en stichtingen benaderen voor en betrekken bij dit onderwerp. - Inzichtelijk maken van deskundigheidsbevordering en dit bij zo veel mogelijk organisaties bekend maken.

15

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

In 2021 is met de uitvoering gestart van deze doelen. In 2022 vindt een vervolg hierop plaats. Tevens zal in 2022 tijdens de week van de eenzaamheid weer volop aandacht gegeven worden voor dit onderwerp. Eind 2021 en begin 2022 verricht een onderzoeksbureau namens de gemeentelijke Rekenkamer een onderzoek uit naar het onderwerp eenzaamheid. Zoals: - Doen we voldoende op het gebied van eenzaamheid? - Wat we doen, is dat goed? De uitkomsten worden meegenomen in de verdere doorontwikkeling van het onderwerp Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend Walking sports Kartrekeer: buurtsportcoach gemeente

Doelgroep: senioren. Doel: ontmoeten en samen bewegen. Momenteel zijn vier varianten op vijf locaties (160 deelnemers) - Walking voetbal (Schijndel en Sint-Oedenrode) - Walking hockey (Schijndel) - Waking korfbal (Wijbosch) - Multi sports (Veghel) - In ontwikkeling: Walking Tennis/Padel (Mariaheide) Voor 2022 is het doel de Walking sports activiteiten verder uitbouwen en implementeren van fitheidstesten voor senioren, onder andere via de fit- en gezonddag (interventie zie elders dit uitvoeringsplan). Periode 2022 uitvoering interventie • Walking sports doorlopend • Q2 workshops • Q2 fittesten walking sports

16

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Psycho sociaal welbevinden – Overbelasting en stress Prioritering Laag

Onder gemiddeld

Interventies Project Storm (Strong Teens and Resilient Minds).

Middel

Boven gemiddeld

Samenwerkende partijen GGZ, GGDjeugdgezondheidzorg (jgz)

Kartrekker: Beleidsmedewerker gemeente/jeugd

Welzijn op recept (Wor) Kartrekker: welzijnspartijen (sociale werkers)

Hoog

Aanvullingen - Dit is een project gericht op het vroegsignaleren van depressie/somberheidsklachten bij jongeren; - Hierbij krijgen risicoleerlingen een traject aangeboden, vanuit jeugdgezondheidszorg; - Het project (mentale gezondheid, suïcidepreventie) is een regionaal project voor de gehele regio Brabant-noordoost. - Vanaf 2022 is deze interventie, na succesvolle voorgaande jaren, structureel geworden. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Welzijnspartijen en Synchroon

- Doel: Verminderen van psychosociale klachten van mensen die bij de huisarts komen. Wat kun je doen om erger te voorkomen? - De pilots in Schijndel en Sint-Oedenrode worden vanaf juni/juli 2021 uitgevoerd met zowel in Schijndel als in Sint-Oedenrode twee huisartsenpraktijken die betrokken zijn. - Daarnaast heeft de bijeenkomst in oktober 2021 plaatsgevonden en is Wor breed uitgedragen. - De coach vanuit het Landelijke netwerk ondersteunt de werkgroep en denkt mee over de vervolgstappen van het uitrollen van Wor in 2022. Daarbij wordt ingezet op het verder uitrollen van Wor in de gemeente en het optimaliseren van Wor bij de huisartsenpraktijken waar het nu al loopt. - Wor is een onderdeel van de samenwerkingsagenda zorgverzekeraars – gemeenten in NoordOost Brabant. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend 17

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Ondersteunen jonge mantelzorgers > lotgenotencontact

Welzijnspartijen

Kartrekker: welzijnspartijen

- Vanuit een gezamenlijke aanpak Meierijstadbreed zijn er in het eerste half jaar van 2021 verschillende activiteiten op verschillende locaties èn online uitgevoerd voor jonge mantelzorgers. Het doel daarbij was om het thema bespreekbaar te maken, bewustwording te creëren en te ondersteunen. - Daarnaast zijn de welzijnspartijen erin geslaagd om met activiteiten als ‘Take Care’ en ‘Effe Niet’ meer jonge mantelzorgers te bereiken en individuele ondersteuning voor hen vorm te geven. Effe Niet wordt ook ingezet bij Boxzen (interventie zie elders in dit uitvoeringsplan). - In 2022 krijgen deze maandelijks terugkerende activiteiten een vervolg. - Daarnaast zal in 2022 tijdens de Week van De Jonge Mantelzorger weer extra aandacht zijn voor bekendheid rondom deze doelgroep bij jongeren en het netwerk. - Tevens zal in 2022 op de Dag van De Mantelzorger (10 november) een gezamenlijke activiteit voor de Jonge Mantelzorgers van Meierijstad plaatsvinden. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Parkinsoncafés

Brabantzorg OssUden-Meierijstad

Boxzen

Jongerenwerk en buurtsportcoach

Kartrekker: Boxzen zelf en leefstijlcoach gemeente

- Het idee van een Parkinsoncafé is vanuit de landelijke Parkinson vereniging ontstaan. Dit is een vereniging van vrijwilligers die bijeenkomsten organiseert voor Parkinsonpatiënten en mantelzorgers; - Doelen: Regie in eigen handen, kennis verspreiden, elkaar ontmoeten. - De gemeente is financier. - Doelgroep: jongeren tussen 12-20 jaar - Boxzen is een externe organisatie die lessen begeleidt en veel ervaring heeft in het werken met jongeren. De assertiviteitscursus van Boxzen is opgezet zodat de jongeren op een sportieve en spirituele manier bewust worden van gevoelens en emoties. Boxzen gaat op zoek naar het gevoel van uitputting, pushen en grenzen opzoeken. Maar ook naar voelen, bewustwording, vermoeidheid, grenzen bereiken en wilskracht. - Vanuit Boxzen kunnen jongeren worden doorverwezen naar jeugd-maatschappelijk werkers. - Eind 2021/begin 2022 is in Schijndel een meidengroep gestart. In Sint-Oedenrode gaat ook een groep starten. Ook gaat het Elde college in 2022 aan de slag met deze interventie.

18

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

19

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Mediawijsheid Prioritering Laag

Interventies Gaming Kartrekker: jongerenwerk

Onder gemiddeld

Middel

Samenwerkende partijen Welzijnspartijen, jongerenwerkers, NK, GGD

Boven gemiddeld

Hoog

Aanvullingen - Wat kun je op een positieve manier uit gaming halen, en niet alleen de verslavingskant benadrukken? - Tijdens gesprekken op school en tijdens gameactiviteiten met jongeren wordt het gesprek aangegaan over gaming en risicovol gedrag. - In 2021 heeft het webinar ‘Gamen in balans’ plaatsgevonden. Ook zijn er meerdere gaming activiteiten georganiseerd om de doelgroep te bereiken in Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel. Tijdens deze activiteiten is gaminggedrag bespreekbaar gemaakt. - Daarnaast is er een online platform Gaming Rooi op Discord opgezet waar jongeren elkaar online kunnen ontmoeten en waar ook het thema gamen wordt besproken vanuit verschillende facetten. Dit is omgedoopt tot Gaming Meierijstad en zal nog uitgebreid worden in 2022. - Voor 2022 staan per kwartaal meerdere activiteiten op het programma. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

20

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Seksualiteit Prioritering Laag

Onder gemiddeld

Interventies Meidenwerk Grensoverschrijdend gedrag

Middel

Samenwerkende partijen

Boven gemiddeld

Hoog

Aanvullingen Komt terug bij onderdeel ‘Algemeen’ Komt terug bij onderdeel ‘Algemeen’

21

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Algemeen Aandachtspunten Interventies genoemd in het thema ‘Algemeen’ raken meerdere thema’s in dit uitvoeringsplan. Interventies Gezonde Schoolaanpak Kartrekker: GGD (GVO-medewerker)

Samenwerkende partijen - JOGG - GGD is procesbegeleider. - Uitvoering deels bij andere partijen.

Aanvullingen - De doelstelling van ‘Gezonde school’ is scholen ondersteunen bij het opzetten van een integraal gezondheidsbeleid binnen hun eigen school. Dat kan voor elk thema gericht op gezondheid. Denk daarbij aan: omgaan met stress, drankgebruik, blowen, vriendschap, internet, gaming, gezonde voeding, sociale problemen. Zie: www.gezondeschool.nl - Scholen kunnen zelf kiezen met welke thema’s zij aan de slag willen gaan. De werkwijze is er ook op gericht om prioriteiten te stellen. De GGD biedt daarbij structurele ondersteuning. Ook het project Keukenkanjers past binnen de gezonde schoolaanpak. - Keukenkanjers is een voedingseducatieprogramma voor kinderen in de groepen 5 t/m 8 van het primair onderwijs. Het betreft een lesprogramma gedurende reguliere schooltijd. Op deze manier is het aanbod niet afhankelijk van de intentie van de ouders en wordt een brede groep kinderen bereikt. In Q2 2022 zullen de pilots gaan draaien van het project. Voor Meierijstad zijn dit twee groepen (van twee verschillende scholen) die eerst een les krijgen in de klas (docent zelf), vervolgens een teler bezoeken en dan naar een kooklocatie gaan om het product te bereiden. - In 2021 zijn alle scholen benaderd en is met een aantal gesproken over de Gezonde School. Zeven scholen hebben gebruik gemaakt van het ondersteuningsaanbod op gebied van Sport en Bewegen.

Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend Pilot Keukenkanjers: Q2

Netwerk Positieve Gezondheid

GGD, welzijnspartijen, Brabantzorg, JOGG, Synchroon

- In 2020 heeft het netwerk vorm gekregen en zijn onlinetrainingen gegeven aan de deelnemers. In 2021 is het gedachtegoed positieve gezondheid toegepast op inwoners, door met name de welzijnspartijen. 22

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Kartrekker: GGD (beleidsmedewerker)

- Ook hebben de deelnemers het gedachtegoed toegelicht, gepromoot en verspreid in hun eigen organisaties; de deelnemers fungeren tevens als ambassadeur positieve gezondeheid voor hun eigen organisatie, waardoor dit gedachtegoed als een olievlek wordt uitgespreid in de eigen organisatie. - In 2022 zal worden nagegaan op welke manier dit netwerk een vervolg te geven. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Multiculturele bijeenkomsten

Welzijnsaprtijen, GGD, JOGG

Kartrekker: ONS Welzijn (sociaal werker)

- In 2019 is gestart met de multiculturele bijeenkomsten te Veghel. In 2022 wordt ook geinventariseerd of dit kan worden uitgebreid naar Schijndel en Sint-Oedenrode. - In verband met corona en sluiting wijkaccommodatie zijn minder activiteiten uitgevoerd dan vooraf opgesteld in 2021. - In 2022 extra aandacht voor: -

Het project koppelen aan de nieuwe Wet inburgering/ PIM Welkom. Hiermee denken we ook echt meer deelnemers te kunnen begeleiden richting de bijeenkomsten. Belangrijk is per deelnemer na te gaan welk aanbod voor wie van toepassing is. Het project zal worden gekoppeld aan het ouderkindcafé, waardoor ouders naar de bijeenkomsten kunnen komen, terwijl de kinderen worden opgevangen. Geïnventariseerd zal worden om naast Veghel-Zuid andere wijken in Veghel aan te spreken.

Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend Kansrijke Start en Nu Niet Zwanger Kartrekkers: - Projecteider GGD

GGD en regiogemeenten Brabant-Noord-Oost

Het project Kansrijke Start heeft als doel meer kinderen een kansrijke start te geven: - Meer kwetsbare ouders goed voorbereid met hun zwangerschap starten. - Minder ongeplande en onbedoelde zwangerschappen in kwetsbare gezinnen voorkomen. - Beter problemen (ook niet-medische) worden gesignaleerd bij (aanstaande) kwetsbare gezinnen. - Meer aanstaande kwetsbare ouders eerder de juiste hulp krijgen.

23

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

- Beleidsmedewerker jeugd - preventie

- Meer kwetsbare ouders toegerust zijn voor het ouderschap en de opvoeding. - Minder baby’s en jonge kinderen uit huis of onder toezicht worden geplaatst.. - Deze interventie is ingekocht door de gemeente bij de GGD. - In 2020 en 2021 zijn met vele samenwerkingspartners contacten gelegd en aangehaald. Waaronder samenwerking medisch en sociaal domein versterken. - Deelname door medewerkers van de organisaties aan het programma is vrijwillig, op basis van eigenaarschap en commitment voor doel in relatie tot eigen rol en functie. - Drie werkgroepen zijn actief: 1. Meer inzicht krijgen in het bestaand aanbod en netwerken. 2. Versterken netwerksamenwerking. 3. Komen tot een gezamenlijke aanpak op doelgroepen en prioriteiten. - Het programma Kansrijke Start vraagt lokale coalities te bouwen rondom de eerste 1.000 dagen van een kind. NNZ valt binnen de eerste actielijn van KS ‘voor de zwangerschap’: minder ongeplande en onbedoelde zwangerschappen Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Young leaders Kartrekker: buurtsportcoach

Buurtsportcoaches, team young leaders, jongerenwerk ONSwelzijn, Join Us

- Young Leaders (landelijk project) is een met en voor jongeren pedagogisch activeringsprogramma; - Doel: Talentontwikkeling en positieve individuele ontwikkeling op geestelijk en lichamelijk vlak ter bevordering van de leefbaarheid in de wijk - Meerdere ‘deelnemers’ vanuit Join Us zijn aangesloten bij het programma; - Tijdens 10 bijeenkomsten komen kwetsbare, eenzame jongeren maar ook jongeren met veel risicofactoren bij elkaar om als groep en als individu zich te ontwikkelen en te zorgen voor één of meerdere activiteiten ter bevordering van de leefbaarheid van de wijk of gemeente. - Het tweede programma Young leaders is gestart in september 2021. - De voorlopige planning is in totaal drie of vier trajecten tot en met 2022, afhankelijk van het aantal deelnemers. Periode 2022 uitvoering interventie Q1 en Q2

24

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Bobbi B Kartrekker: jongerenwerk en NK

Jongerenwerkers welzijnspartijen, NK en GGD

- Dit is geen project of interventie maar een preventiecampagne en samenwerking tussen meerdere partijen, waaronder jongerenwerk en het onderwijs. De partijen maken gebruik van social media om aandacht te vragen voor een bepaald thema. Bij het Elde college heeft dit al plaatsgevonden. - Thema’s zijn o.a. sexting, alcohol- en drugsgebruik, eenzaamheid, jonge mantelzorg, schulden, depressie en pesten; - In 2021 is het jongerenwerk veelvuldig aanwezig geweest op het Elde College om gesprekken te voeren met jongeren als het gaat om bijvoorbeeld psychisch welzijn, middelengebruik en voeding. Dit is een resultaat van de samenwerking tussen jongerenwerk, Elde College en het Bobbi B project - Vanaf oktober 2021 zijn jongerenwerk en NK ook structureel elke donderdag op het Fioretti aanwezig. - Bobbi B acties worden nog gepland voor 2022, maar het streven is drie keer per jaar een activiteit vanuit dit programma in te zetten: in het voorjaar, voor de zomervakantie en in het najaar. Periode 2022 uitvoering interventie Doorlopend

Meidenwerk Kartrekker: jongerenwerk

- Begeleiding en ondersteuning van meiden bij hun identiteitsontwikkeling, zodat zij als volwassenen zelf vorm kunnen geven aan hun leven als deel van de samenleving; - Specifieke aandacht voor seksueel/grensoverschrijdend gedrag voor meiden van het speciaal- en praktijkonderwijs. - In 2021 is het meidenwerk zowel in Sint-Oedenrode als in Schijndel gecontinueerd. Tijdens deze activiteiten is er veelvuldig ingestoken op weerbaarheid (Boxzen, zie interventie in dit uitvoeringsplan), veiligheid en seksueel/grensoverschrijdend gedrag, talentontwikkeling, interculturele ontwikkeling. - In 2022 vinden workshops plaats in Veghel en Schijndel. - Meidenwerk is al jaren een belangrijke interventie en is inmiddels al goed ingebed in het jongerenwerk. Periode 2022 uitvoering interventie - Doorlopend. - Q1 Veghel en Schijndel Boxzen - Q4 2022 aanbod Boxzen voor kwetsbare groepen

25

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

Vitaliteitsakkoord Kartrekker: beleidsmedewerkers sport

GGD, JOGG, welzijnspartijen, beleidsmedewerker gezondheid, Sportraad

- Het lokaal preventieakkoord/vitaliteitsakkoord is actueel sinds 2021. De aanleiding is het nationaal preventieakkoord dat eind 2018 is opgesteld. - In dit akkoord wordt aandacht gegeven aan het tegengaan van alcohol, roken en overgewicht. - Het akkoord is voor alle inwoners in Meierijstad. - De volgende vier thema’s zijn leidend: - De gezonde sportvereniging - Vitale buurten - Vitale werkvloer - Onderwijs en kinderopvang: leren bewegen en bewegend leren. In 2022 worden de activiteiten uit het plan, gericht op deze vier thema’s, tot uitvoering gebracht. Periode 2022 uitvoering interventies Doorlopend

Grensoverschrijdend gedrag/ positief sport- en vrijwilligersklimaat. Kartrekkers: - Overall: Beleidsmedewerkers sport en gezondheid Meierijstad - Interventies: oa: welzijnspartijen (sociale werkers)

GGD, Sportraad, welzijnspartijen.

- De handreikingen ‘veilig vrijwilligersklimaat’ en veilig sportklimaat zijn gereed en staan online op de gemeentelijke website. De vier maatregelen waarvoor ondersteuning beschikbaar is, zijn als volgt: • Het vaststellen van een aannamebeleid voor vrijwilligers en begeleiders (overleggen Verklaring Omtrent Gedrag) • Het opstellen van een gedragscode of omgangscode voor leden en vrijwilligers • Het benoemen van een vertrouwenscontactpersoon • Het vaststellen van een meldprotocol voor seksuele intimidatie en grensoverschrijdend gedrag - In het tweede half jaar van 2021 hebben de welzijnspartijen twee bijeenkomsten georganiseerd rondom de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (Wbtr) om organisaties te informeren en ondersteunen bij het doorvoeren van deze wetswijziging. - In 2022 wordt het magazine positief sportklimaat gepubliceerd om aandacht te geven aan dit thema. - In 2022 zal de vertrouwenscontactpersonen bekend gemaakt worden; - Ook zal in 2022 vaker informatie worden gedeeld over de nut en noodzaak over het aanvragen van VOG’s.

26

UITVOERINGSPLAN GEZONDHEID 2022

- Via de subsidiebeschikkingen 2022 vragen we aandacht voor deze thema’s en zijn organisaties gevraagd om voor 2023 aan te geven wat ze hebben ondernomen op dit thema of gaan ondernemen op dit thema. Periode 2022 uitvoering interventies Doorlopend Q2: bijeenkomst grensoverschrijdend gedrag C-support Kartrekker: gebiedsteams Meierijstad

C-support

- C-Support is vergelijkbaar met Q-Support, dat zich richt op het adviseren en ondersteunen van inwoners. C-support is een organisatie waar cliënten die Corona hebben gehad, terecht kunnen voor al hun vragen. De gemeente werkt nauw samen met C-Support voor wat betreft het erkennen van het ziektebeeld bij hulpmeldingen. - Doelgroep: inwoners die corona hebben gehad, met langdurige klachten Periode 2022 uitvoering interventies Doorlopend

27