B2b Bijlage 1 Programmaverantwoording 2023

(BELEIDSMATIGE) PROGRAMMAVERANTWOORDING 2023

INHOUDSOPGAVE 0 BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VASTGOED ...................................................................3 1 VEILIGHEID ...............................................................................................................................6 2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE .....................................................................8 3 ECONOMIE ..............................................................................................................................11 4 ONDERWIJS ............................................................................................................................15 5 SPORT, KUNST EN CULTUUR, RECREATIE EN TOERISME ..............................................17 6 SOCIAAL DOMEIN ..................................................................................................................20 7 VOLKSGEZONDHEID, MILIEU EN DUURZAAMHEID ...........................................................24 8 RUIMTELIJKE ONTWIKKELING EN WONEN.........................................................................27

0 BESTUUR, DIENSTVERLENING EN VASTGOED WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE Meierijstad is een bestuurskrachtige gemeente. In de regio stellen we ons op als een gemeente met 100.000+ inwoners. De gemeente werkt informatiegestuurd, hanteert burger- en overheidsparticipatie op maat en kent een dienstverlening dicht bij de inwoner, waarover de inwoners meer dan tevreden zijn. Met participatie geven we inwoners een stem. Daarbij zetten we niet alleen in op de rol van bruggenbouwer tussen voor- en tegenstanders. We vinden het ook belangrijk om juist het stille midden te versterken. In Meierijstad voelt iedereen zich thuis. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie. Afspraak is afspraak. Werken aan vertrouwen van inwoners in de overheid en voorkomen of doorbreken van polarisatie in de samenleving, vinden wij belangrijk. Verbindende participatie en een laagdrempelige gemeente past daarbij. De bestuurders en ambtenaren van Meierijstad bieden ruimte aan inwoners, zijn herkenbaar, betrokken, en benaderbaar. De gemeente is een aantrekkelijke werkgever. De ambtelijke organisatie is divers en inclusief. De maatschappelijke opgaven houden niet op bij de gemeentegrens. In samenwerkingsrelaties zijn we een (pro-)actieve partner en soms een trekker. Het bestuur behartigt als ambassadeur en lobbyist de belangen van de gemeente met de professionaliteit van een 100.000+ gemeente.

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Bestuur Een strategische visie 2035 op Meierijstad, geïnspireerd door de producten van de Raad van Verbeelding. Toelichting voortgang: De Raad van Verbeelding heeft in de Atlas van Verbeelding 6 scenario’s beschreven voor een mogelijke toekomst van de gemeente Meierijstad richting 2050. In het traject tot het opstellen van de Toekomstvisie Meierijstad is de eerste fase, - de droomfase – zo goed als afgerond. Het droombeeldendocument wordt 7 september gepresenteerd aan de gemeenteraad. Periodiek worden zowel de stuurgroep als de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang van het traject. Initiatieven ontstaan op basis van het uitdaagrecht (right to challenge). Toelichting voortgang: Spelregels voor het uitdraagrecht worden verankerd in de beleidsnotitie 'Participatie in Meierijstad' - hierin nemen we de lessen uit het proces maatschappelijke initiatieven mee, alsook de uitgangspunten zoals meegegeven door de raad in het startgesprek over het uitdaagrecht (januari 2021).

Participatie op maat voor onze inwoners en belanghebbenden, door ze vroegtijdig te betrekken (beginspraak), samen te leren, en te versterken wat er al is. Toelichting voortgang:

Het totstandkomingstraject van de beleidsnota Participatie is in volle gang; de nota wordt voor de zomer aangeboden aan de gemeenteraad. De interne evaluatie van het werken met de buurtadviseurs is afgerond, en in 2024 komen er twee fte buurtadviseurs bij (is ook geborgd in de begroting). De wijkaanpak Bloemenwijk Schijndel en Veghel-Zuid loopt nog in 2024 en 2025. In 2023 hebben vier dorpsraden via het proces maatschappelijke initiatieven een initiatief ingediend voor het maken van een dorpsvisie: Olland, Keldonk. Zijtaart en Boerdonk. Via het proces Maatschappelijke Initiatieven zullen de buurtadviseurs hierbij procesondersteuning op maat verzorgen. Meer bewustzijn over polarisatie en dit bespreekbaar maken in Meierijstad. De burgemeester is daarbij de gemeentelijke ambassadeur in de strijd tegen polarisatie in Meierijstad. Toelichting voortgang: Inmiddels zijn twee beeldvormende avonden georganiseerd voor de gemeenteraad over polarisatie en het stille midden. De inzichten over processen van polarisatie uit onderzoek en n.a.v. geconsulteerde experts worden voor collega's ook vertaald in het gemeentelijke leerportaal 'De samenscholing'. Een toekomstbestendig bestuurscentrum in Sint-Oedenrode met behoud van een raadzaal. Toelichting voortgang: Besluitvorming heeft plaatsgevonden en voorbereiding voor ontwerp en uitvoering is gestart.

Een sterke positie op regionaal, provinciaal en (inter-)nationaal niveau. Het behouden en zo mogelijk uitbreiden van bestuurlijke posities in de regio, de provincie en landelijk past daarbij. Toelichting voortgang: Om te werken aan profilering heeft de gemeente ook buiten Meierijstad posities ingenomen. Meierijstad heeft bestuurlijk bij nagenoeg alle gemeenschappelijke regelingen een positie in het Dagelijks Bestuur. Dat geldt ook voor de regionale samenwerking in Noordoost Brabant (RNOB/AFC/regiodeal). Verder is Meierijstad bestuurlijk actief in onderstaande samenwerkingsverbanden: - het landelijk netwerk van Middelgrote Gemeenten van Nederland (DB M50) en R8 en het provinciaal netwerk M7; - meerdere landelijke VNG-commissies of klankbordgroepen; - regionale partners als Foodvalley en Greenport Venlo (FoodNL). Tot slot verkennen we de samenwerking met de MRE/Brainport-regio. Dienstverlening Een dienstverlening die klantvriendelijk, laagdrempelig, servicegericht en dichtbij is, waarbij we klare taal gebruiken. Waarbij we overbodige regels schrappen en procedures versnellen waar mogelijk. Toelichting voortgang: Het verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening heeft permanente aandacht. Voor vrijwel alle producten en diensten met een hoog volume vragen we feedback aan onze klanten.

Met deze feedback worden verbeterpunten benoemd en op basis daarvan processen verbeterd en de manier waarop klanten worden benaderd. Dit wordt actief begeleid. Verder maken we een koppeling tussen het ontwikkelen van dashboards (productiegegevens) en de kwaliteit van de dienstverlening. Ook dit krijgt steeds meer vorm. Naast investeringen in digitalisering blijft ons uitgangspunt dat de klant zelf bepaalt hoe hij/zij met de gemeente wil communiceren. Dus digitaal waar kan en persoonlijk waar de klant dat wenst.

Vastgoed Een informatie gestuurde exploitatie van ons vastgoed. Toelichting voortgang:

De implementatie van de verhuurmodule is definitief van de baan. Er is besloten om op zoek te gaan naar een nieuwe vastgoedapplicatie, waarvoor inmiddels ook een krediet beschikbaar is gesteld. Om de kwetsbaarheid qua bezetting te ondervangen en het groeiproces van Vastgoedbeheer te borgen is er budget beschikbaar gesteld voor externe ondersteuning om vastgoedmanagement naar een hoger niveau te tillen. In 2023 is er gestart met het opstellen van factsheets voor onze gebouwen om het benodigde inzicht te krijgen in vragen als: wat hebben we allemaal, welke functies zitten daarin, hoe kunnen we het gebruik optimaliseren, hoe is het gebruikersbeheer geregeld, wat kunnen we daarin professionaliseren. Deze factsheets vormen de basis voor de verdere inventarisatie en worden door Vastgoedbeheer verder opgemaakt onder begeleiding van een externe adviseur. In november 2023 zijn het Duurzaam Meerjaren Onderhouds Plan en de Routekaart CO2-neutraal 2030 (versnelling verduurzamingsambitie) vastgesteld. De actualisatie van het vastgoedbeleid (Kadernota Maatschappelijk Vastgoed van december 2018) is in 2023 uitgesteld c.q. niet gelijktijdig met het DMOP en de Routeplanner CO2-neutraal vastgesteld.

1 VEILIGHEID WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE Een veilige leefomgeving is voor iedereen belangrijk: zowel in wijken, buurten, dorpen alsook op bedrijventerreinen en in het buitengebied. Een thuisgevoel is je ook veilig voelen. We willen aan de voorkant komen van de veiligheidsproblematiek. Preventief en vroeg signaleren heeft de voorkeur boven achteraf reageren. Cyberveiligheid, het tegengaan van (drugs)criminaliteit, ondermijning en het voorkomen dat jongeren het verkeerde pad op gaan zijn speerpunten. Wij willen toegerust zijn om op onvoorziene omstandigheden adequaat te reageren. De coronacrisis en de opvang van vluchtelingen hebben de noodzaak hiervan duidelijk gemaakt.

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Veiligheid, toezicht en handhaving Toezicht en handhaving zijn kwantitatief en kwalitatief op orde. Toelichting voortgang: Capaciteit van Toezicht en Handhaving was onderdeel van de ontwikkelopdracht. Formatie uitbreiding is opgenomen in gehele voorstel formatie uitbreiding gemeente Meierijstad. Behoud van een politiebureau voor het politieteam Meierijstad. Toelichting voortgang: De gesprekken met de politie over de toekomstige huisvesting binnen Meierijstad hebben eind 2023 geresulteerd in bestuurlijke afspraken over de huisvesting van het team Meierijstad in het pand gelegen aan het Stadhuisplein 4 in Veghel. Daarmee wordt voor de politie een kostenbesparing gerealiseerd en wordt op kort termijn invulling gegeven aan de operationele wens om vanuit een locatie te werken. Veiligheidsregio, brandweer en crisisbeheersing Een brandweer die kwalitatief kan blijven presteren met een daarbij passende huisvesting. Toelichting voortgang: In 2023 is de post Veghel een interne verbouwing uitgevoerd en is noodzakelijk onderhoud verricht aan de doucheruimtes. Om in de toekomst ook aan de wettelijke eisen te voldoen is renovatie of nieuwbouw van de brandweerpost Veghel noodzakelijk. Zowel de brandweerpost Veghel als het politiebureau zijn onderdeel van de herontwikkeling deelgebied Stadhuisplein Veghel.

Hiertoe is in juni 2023 een intentieovereenkomst gesloten.

Integrale Veiligheid

De domeinen zorg en veiligheid zijn structureel, zowel preventief als repressief, verbonden. Toelichting voortgang: Vanaf 2018 hebben wij de verbinding zorg en veiligheid als strategisch thema benoemd zowel in het veiligheidsbeleid als in het beleid voor het Sociale Domein. Daarbij hebben wij stevig ingezet op de samenwerking en verbinding tussen het sociale domein en veiligheid, intern in onze eigen organisatie en ook in de samenwerking met externe ketenpartners. Onder meer door ontwikkeling van het AVE (escalatie)model, door in onze organisatie nieuwe functies te creëren en daarmee extra zorg/veiligheid deskundigheid in huis te halen hebben we beleidsmatig en operationeel geïnvesteerd in versteviging van regie en grip op de meest complexe casuïstiek. Daardoor zijn we beter in staat problematiek te voorkomen en sneller te signaleren. Interventies vanuit het sociaal domein en vanuit veiligheid blijven hierbij zo licht mogelijk. Daarnaast benutten wij het Zorg- en Veiligheidshuis en zetten hun expertise in op het juiste escalatieniveau als het gaat om advies en procesregie. Nog dit jaar starten we gefaseerd met een eigen team, gericht op crisis- en outreachende zorg tijdens kantoortijden. Een bijzonder team bestaande uit een mix van experts van verschillende organisaties die gezamenlijk doen wat nodig is.

Zij zijn toegankelijk voor burgers, trekken in casuïstiek op met de politie, de-escaleren, leiden toe naar zorg, beperken de maatschappelijke impact. In 2023 zijn drie consulenten zorg en veiligheid gestart die zowel de rol van casusregisseur als procesregisseur kunnen vervullen in complexe multidisciplinaire casuïstiek. Daardoor zijn we beter in staat problematiek te voorkomen en sneller te signaleren, waardoor er sneller maar ook betere Interventies vanuit het sociaal domein en vanuit veiligheid kunnen worden gedaan. Daarnaast wordt expertise op het juiste escalatieniveau ingezet als het gaat om advies en procesregie, waarbij naast de eigen expertise ook gebruik wordt gemaakt van het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost. In oktober 2023 is de gemeente gestart met een team, dat zich specifiek richt op de inzet van crisis- en outreachende zorg tijdens kantoortijden. Dit team bestaande uit een mix van experts van verschillende organisaties die gezamenlijk doen wat in dat specifieke geval nodig is. Zij zijn toegankelijk voor burgers, trekken in de casuïstiek op met de politie, de-escaleren, leiden toe naar zorg en beperken de maatschappelijke impact. Het team krijgt inmiddels bekendheid onder de naam TOM (Team crisis- en Outreachende zorg in Meierijstad).

Inwoners en bedrijven zijn bewust van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit en weten maatregelen te nemen tegen deze vorm van criminaliteit. Toelichting voortgang: In januari 2023 is het uitvoeringsplan Integrale veiligheid 2023 door het college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld. In het kader van het weerbaar maken en de bewustwording op het gebied van digitale veiligheid hebben we de afgelopen periode veel activiteiten opgezet. Er worden in samenwerking met de KBO en de digitale wijkagent voorlichtingsbijeenkomsten gehouden voor senioren met het doel hen weerbaar te maken tegen digitale criminaliteit. Inmiddels zijn in 12 van de 13 kernen van de gemeente bijeenkomsten gehouden. Het project Hackshield is inmiddels gestart. Ca. 300 jongeren in de leeftijd van 8 tot 12 jaar worden opgeleid tot cyberagent. Bijeenkomsten voor de ondernemers staan gepland in de week van de veiligheid en tijdens de Dag van de Ondernemer (oktober 2023). Als gemeente zelf willen we leren we van incidenten waar we als gemeente mee te maken hebben. Mede door deelname aan het expertteam Digitale veiligheid Oost-Brabant en deelname aan het overleg met Ciso's uit de regiogemeenten bereiden wij ons als gemeente voor op de gevolgen van een cyberaanval.

2 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE Meierijstad is duurzaam bereikbaar voor wonen (duurzaam en gezond Meierijstad), werken (bereikbaar Meierijstad) en leven (leefbaar Meierijstad). Voorzieningen zijn voor iedereen bereikbaar. Een kwaliteitssprong voor verkeersveiligheid, het fietsgebruik, verduurzaming van automobiliteit en de kwaliteit van de openbare ruimte zijn speerpunten, zodat de leefbaarheid wordt vergroot.

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Verkeer en vervoer Betere bereikbaarheid van Meierijstad en een betere afwikkeling van het verkeer op de N279, dit alles in balans met de leefbaarheid in de omgeving. Toelichting voortgang: Eind 2022 is het Plan van aan heroriëntatie N279 Veghel-Asten vastgesteld. In 2023 is de projectorganisatie ingericht en is de verkeersstudie gestart. Ook is gestart met een verkenning naar maatregelen die op korte termijn kunnen worden aangepakt en meerwaarde hebben ongeacht de uitkomst van het vervolgproces N279. Eén van deze maatregelen is het afsluiten van de Sluisweg bij de N279. Hiervoor is eind 2023 een procedure gestart. Bij een eventueel nieuw tracé van (of aan) de N279 bij Veghel staat zorgvuldigheid voorop en betrekken we de samenleving breed. Een maatschappelijke kosten- en baten analyse wordt meegewogen om zoveel mogelijk overlast in wijken/dorpen te voorkomen. Toelichting voortgang: Zie toelichting bij het vorige bestuursdoel over de N279. Een integrale gebiedsontwikkeling Rembrandtlaan Veghel met inachtneming en versterking van de omgeving, in combinatie met de ontwikkeling van de N279. Toelichting voortgang: Voorbereidende gesprekken over woningbouwontwikkeling lopen. Versterking van de bereikbaarheid, veiligheid en ontwikkeling van de A50 corridor Eindhoven-Nijmegen door middel van de Mobiliteitsaanpak A50.

Toelichting voortgang: In de mobiliteitsaanpak A50 corridor Eindhoven-Nijmegen zijn onder andere (mobiliteits)hubs, het opwaarderen van hoogwaardig openbaar vervoer naar Bus Rapid Transit (de Meierij), kleinschalige inframaatregelen A50 en de werkgeversbenadering opgenomen. In 2023 hield de provincie een onderzoek naar mobiliteitshubs in Oost-Brabant. Provincie heeft in 2023 ook een pre-verkenning naar (de potentie van) Bus Rapid Transit (BRT) gehouden. In Meierijstad is een bijeenkomst gehouden naar ambities, belangen en scenario's BRT. Najaar 2023 is gestart met een plan van aanpak naar kleinschalige inframaatregelen A50. Verder werken gemeente, Platform Ondernemend Meierijstad en Ons Brabant Fietst aan fietsstimulering. De fiets is het meest kansrijke alternatief voor de auto in Meierijstad (en in de regio Noordoost-Brabant). De regio heeft in 2023 een mobiliteitspakket opgesteld voor de stedelijke regio 's-Hertogenbosch. Maatregelen als BRT en doorfietsroutes maken onderdeel uit van dit mobiliteitspakket. In 2023 vond de voorbereiding plaats van een verkeersstudie naar de as Corridor-Rembrandtlaan-Udenseweg. Hierin worden de ruimtelijke inpassing voor BRT, mobiliteitshubs, doorfietsroute Veghel-Eindhoven en inframaatregelen voor de (vracht)auto nader worden onderzocht.

Inzicht in de haalbaarheid van 2 snelfietsroutes (van ‘s-Hertogenbosch naar Veghel en de route Eindhoven-Sint-Oedenrode-Veghel), om fietsgebruik te stimuleren. Toelichting voortgang: De doorfietsroute Veghel-Eindhoven is opgenomen in het korte termijnmaatregelenpakket van de A2 Randweg Eindhoven. Rijk en provincie hebben in dit pakket gelden gereserveerd voor de uitvoering. In 2023 is de fasering van de (door)fietsroutes Veghel - Sint-Oedenrode - Son Eindhoven nader onderzocht. Najaar 2023 is gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor een bestuursovereenkomst voor de aanleg van de doorfietsroute. Hierbij wordt ook de haalbaarheid van een regionale fietsroute tussen Sint-Oedenrode en Ekkersrijt verder verkend. De doorfietsroute Veghel - Den Bosch is opgenomen in het mobiliteitspakket van de stedelijke regio 's-Hertogenbosch. Provincie is in 2023 gestart met een onderzoek naar een (hoofd)fietsnetwerk Brabant. Behoud van het huidige niveau van aanbod openbaar vervoer en versterking waar mogelijk, met aandacht voor de Noordkade en de kleine kernen. Daarbij kan gedacht worden aan gebruik van duurzame mobiliteitsmiddelen zoals deelauto of elektrische fiets.

Toelichting voortgang: In 2023 heeft Arriva samen met provincie en gemeenten de mogelijkheden voor het verbeteren van de openbaar vervoer-verbinding Den Bosch - Schijndel - Sint-Oedenrode - Eindhoven naar een HOV-lijn verkend. Deze opwaardering draagt bij aan betere OV-bereikbaarheid tussen met name Sint-Oedenrode en Den Bosch en tussen Schijndel en Eindhoven. Vanaf oktober 2022 rijdt er een nieuwe buurtbus van Veghel via Boekel naar Venhorst (lijn 256). De buurtbus draagt bij aan de bereikbaarheid van de kleine kernen en daarmee aan de leefbaarheid in de dorpen. Voor Noordkade (Havenkwartier) is in 2023 gestart met een Masterplan waar ook mobiliteit onderdeel van is. In april 2023 is het startschot gegeven voor een deelauto in Zijtaart. In 2023 heeft de provincie een vervoerwaardeonderzoek gehouden ter voorbereiding van de aanbesteding van de concessie van het openbaar in de regio Oost Brabant. Een herziene parkeernota, inclusief positionering laadpalen. Toelichting voortgang: Het doel is het maken van een parkeerplan om balans te creëren tussen ruimtelijke ontwikkelingen/kwaliteitsslag in het centrum en leefbaarheid bewoners centrum, schil en overige bebouwde kom en (duurzame) bereikbaarheid van het centrum en andere (woon)gebieden. In 2023 is een plan van aanpak opgesteld voor het Parkeerplan Meierijstad en is een bureau opdracht gegeven om dit op te stellen.

In 2023 is verder besloten om deel te nemen aan de collectieve aanbesteding voor publieke laadinfrastructuur 2024-2028 onder leiding van de Provincie Noord-Brabant. Beheer openbare ruimte Een veilige, schone, uitnodigende openbare ruimte. Toelichting voortgang: In 2023 zijn fysieke en mensgerichte maatregelen getroffen ter verbetering van de verkeersveiligheid. Een besluit van de raad over beeldkwaliteit openbaar groen, met oog voor biodiversiteit en de daarmee gemoeide kosten. Toelichting voortgang: In eerste instantie vroeg de raad om voorstellen ter verhoging van de beeldkwaliteit. Op 9 februari 2023 zijn de uitgangspunten besproken in een beeldvormende avond. Er is toen voorgesteld om naast beeldkwaliteit ook andere kwaliteitsaspecten mee te nemen zoals biodiversiteit, wet- en regelgeving en functionele kwaliteit. De voorstellen worden momenteel voorbereid en uitgewerkt om ze vervolgens te bespreken met de raad.

Economische havens en waterwegen Meer goederenvervoer over water ter vervanging van wegtransport. Toelichting voortgang: De Rotterdamse containerstroom blijft toenemen en als gemeente met een binnenhaven blijven we inzetten op verduurzaming van de logistiek in de breedte. Een grotere slagingskans hangt sterk af van directe, vrijwillige betrokkenheid van ondernemers en beperkende (landelijke) instrumenten voor wegtransport. Met het doorzetten van de samenwerking in Multimodaal Coordinatie- en Adviescentrum (MCA) Brabant zoeken we nog een alternatief in dit weerbarstige vraagstuk. Bij de Brabantse samenwerkingsbeweging Brabant Ports, gaan we met gemeenten met binnenhavens alternatieven na om alsnog meer goederenvervoer over water te bewerkstelligen.

3 ECONOMIE WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE Een relatief hoge werkgelegenheid, een aantrekkelijk ondernemingsklimaat en een goed sociaal voorzieningenniveau vormen een prima uitgangspositie voor welzijn en brede welvaart in Meierijstad. Dit willen wij, rekening houdend met de huidige krapte op de lokale arbeidsmarkt, vasthouden en versterken. Uitgangspunt is inzet vanuit de Participatiewet. Meierijstad vervult een vooraanstaande rol in de Brabantse economie met vooral veel bedrijvigheid in agrifood en de maakindustrie, maar ook in de logistiek en bouw (met zo’n 50.000 arbeidsplaatsen en rond de 8.600 ondernemingen). We zijn een dominante speler in het hart van de regio Noordoost Brabant/Agrifood Capital en we intensiveren de relatie met Brainport Eindhoven.

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Toekomstbestendig ondernemingsklimaat Sterker ondernemerschap door ruimte voor nieuwe lokale en groeiende bedrijven. Ondersteuning van ondernemers die omschakelen of stoppen. Het stimuleren van innovatieve bedrijven met aandacht voor specifieke thema's. Toelichting voortgang: Naast de projectmatige samenwerking in het provinciaal programma Grote Oogst naar een fossielvrije economie heeft Meierijstad positie ingenomen in het aanstaande buisleidingentrace DeltaRijnCorridor voor een aantakking op waterstof in Meierijstad. Bovendien wordt samenwerking met Brainport verder uitgediept om concrete initiatieven op technische innovatie en energieproductie en -distributie in het bedrijfsleven verder te brengen. Flankerend aan de positionering van de FoodNL in Brussel, worden initiatieven op voedselverspilling, voedselgezondheid en ondernemerschap in de regio Noordoost Brabant en in Meierijstad gestimuleerd en projectmatig opgewerkt. Bij de uitwerking van The Chocolate Factory als hybride leerwerkfabriek is voorgaande inhoudelijke leidend en staat de samenwerking tussen ondernemers en onderwijsinstellingen centraal. De voorbereiding naar een campusontwikkeling is gestart om innovatie dichter bij huis in Meierijstad - te organiseren.

Via die weg zijn ondernemende oplossingen van maatschappelijke vraagstukken beter mogelijk en behoud of zelfs het aantrekken van talent en nieuw ondernemerschap. Naast deze fysieke plek als onderdeel van het Havenkwartier, wordt ondernemersstimulering projectmatig uitgevoerd via specifieke clusters en ook door consumentbewustwording. Zo wordt er meegewerkt aan landelijke en lokale campagne(activiteiten), ondernemersevents of (student)onderzoeken tegen voedselverspilling of het terugdringen van emissies.

Stevigere samenwerking met ondernemers en onderwijs (3O’s), lokaal en bovenlokaal.

Toelichting voortgang: De drie O’s (onderwijs/ondernemers/overheid) werken samen in een projectstructuur, om de aandachtsgebieden onderwijs-economie-arbeidsmarkt aan elkaar te koppelen. Vanuit het onderwijs zijn daarbij het PO, het VO, het MBO en het HBO aanwezig. Wij faciliteren de uitvoering van projecten die door (deelnemers van) de stuurgroep in gang worden gezet. Wij monitoren de uitvoering van het project Sterk techniekonderwijs in Meierijstad. Wij faciliteren VMBO on stage en Talent in Meierijstad (MBO). Wij verbinden waar mogelijk bestaande 2O-initiatieven met HBO en breiden daarmee de relatie van Meierijstad met het HBO uit. Ook faciliteren wij de realisatie van The Chocolate Factory. Passende economische steunmaatregelen voor door de coronacrisis getroffen ondernemers in het midden- en kleinbedrijf (mkb) en zelfstandige ondernemers zonder personeel (zzp-ers). Toelichting voortgang: In 2022 is er een regeling geweest om bedrijven te ondersteunen bij de controle op coronatoegangsbewijzen. Specifiek hiervoor is vanuit de rijksoverheid een bedrag ter beschikking gesteld. De subsidie is via SISA verantwoord. Het overschot van dit bedrag is in 2023 volgens afspraak teruggeven. De regeling voorzag niet in behoud van de gelden voor andere nader te bepalen doeleinden.

Ruimtelijk-economische ontwikkeling Nieuw bedrijfsterrein voor onze groeiende bedrijven, met plek voor (boven)regionale bedrijvigheid wanneer dit ons economisch ecosysteem versterkt. Voor een zorgvuldige inpassing is een uitgifteprotocol leidend. Toelichting voortgang: De haalbaarheid van ontwikkelingsmogelijkheden voor terreinen in Sint-Oedenrode, Schijndel en Erp wordt onderzocht. Ook de mogelijkheden voor nieuw bedrijventerrein in of bij de kern Veghel en de intensiveringsmogelijkheden op bestaande bedrijventerreinen in Veghel worden onderzocht. In 2024 is bestuurlijke besluitvorming over keuzes en vervolgstappen voor de ontwikkeling en intensivering aan de orde. Ruimte voor ondernemerschap om via vernieuwing en verduurzaming bij te dragen aan een vitaal en dynamisch buitengebied. Toelichting voortgang: De haalbaarheid van een begeleidingstraject voor omschakelende agro-ondernemers is gestart en daarnaast wordt doorlopend medewerking verleend aan duurzaamheidsinitaitieven, zoals 'groengas'.

Passende en menswaardige (conform SNF-norm) huisvesting voor onze internationale werknemers.

Toelichting voortgang: Het beleid 'Huisvesting arbeidsmigranten' wordt uitgevoerd door diverse betreffende vakafdelingen, waardoor een samenhangende aanpak wordt geborgd. De nadruk ligt namelijk enerzijds op medewerking aan woningbouwlocaties en anderzijds op toezicht en handhaving op onwenselijke (inhumane) huisvestiging anderzijds. Hier hoort ook bij dat arbeidsmigranten beter wegwijs worden gemaakt in hun woon- en leefomgeving, de weg naar instanties weten te vinden en adequaat geregistreerd worden. Hiertoe neemt de gemeente een voortrekkersrol in door invulling te geven aan de landelijke pilot van een MigratieInformatiePunt voor de regionale samenwerking van Noordoost Brabant. Dit is operationeel sinds het jaar 2024. Daarnaast blijft Meierijstad vanuit haar rol in de M50 (platform middelgrote gemeenten) deelnemen aan de landelijke klankbordgroep van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) op dit thema. Deze klankbordgroep ziet met de betreffende ministeries toe en levert inbreng op de opvolging van de adviezen van de Commissie Roemer: "Geen tweederangs burgers". De invulling op deze manier levert Meierijstad kennis uit 1e hand en zij zet zich hiermee neer als betrokken en vooruitstrevende gemeente. Dit stelt Meierijstad in staat de omstandigheden van deze doelgroep te verbeteren, ook voor een betere balans op de lokale woningmarkt en bij te dragen aan de lokale economie.

Doorontwikkeling van onze winkelconcentratiegebieden door slimmer en zorgvuldig ruimtegebruik, met het lef om functies te veranderen. Toelichting voortgang: De uitvoering van de visie Herstructurering centrum Veghel krijgt steeds meer vorm door aanloopstraten te transformeren en daarin speelt de herontwikkeling van de Meijerijgaarde een belangrijke rol. Met projectontwikkelaars wordt gesproken om de gewenste ontwikkeling in gang te zetten. Daarnaast wordt een aanvraag ingediend op de Impulsregeling winkelgebieden van het Rijk voor een bijdrage aan deze ontwikkelingen. Voor de omgeving van de voormalige Blauwe Kei worden schertsontwerpen uitgewerkt en de daadwerkelijke herinrichting van het binnenterrein van het stadhuisplein (tussen appartementen Stadhuisplein en het nieuwe zwembad/ nieuwe Aldi) start in het najaar 2023. Voor de kwaliteitsverbetering van de openbare ruimte om en nabij het centrum van Veghel (Hoofdstraat, Molenstraat, Vlas en Graan, Stadhuisplein) wordt nagegaan om dat mee te nemen in transformatieprojecten. Deze projecten worden ingezet vanuit de Regiodeal 'Transformatie centra middelgrote steden'. Ten slotte wordt de doorontwikkeling van de centrummanagementorganisaties gestimuleerd en voor de realisatie van de ambities uit de centrumvisie werken we nauw samen met onze centrummanagers.

` Een levendig en aantrekkelijk Meierijstad door het ondersteunen en stimuleren van evenementen, groot en klein. Toelichting voortgang:

Ook in 2024 nemen we weer deel aan de Dutch Food Week. Food Inspiration Days en Verspillingsvrije week ‘Samen tegen voedselverspilling’. Ook participeren we in 80 jaar Herdenken en Vieren. De eerste 2 video’s van de trotse makers ‘Land van Kien’ en ‘Odille’ zijn via de diverse media verspreid. Hierbij is ook de sterke en positieve samenwerking met partners als MEE en vrijwilligers molen De Pegstukken in beeld gebracht. Video 3 t/m 5 van deze reeks worden in Q2 en Q3 gemaakt en verspreid. Een update van de M100 kaarten wordt in de loop van 2024 gerealiseerd. Aanvragen bij de nutsbedrijven zijn op basis van input van de diverse stakeholders gedaan. Dit voor betreffende locaties. Wachttijden variëren hierbij van 12 tot 20 tot 50 weken. Werkvoorbereidingen voor aannemer zijn gestart. Daadwerkelijke realisatie van evenementenstroomkasten en evenementenwaterputten in Q2 t/m Q4 2024. Nader onderzoek naar tijdelijk dan wel definitief internet blijkt noodzakelijk. Dit in overleg met de gebruikers/evenementenorganisatoren. Sterke samenwerking en positionering Meierijstad is een krachtige samenwerkingspartner met allianties in bovenlokale netwerken die voordelen bieden qua kennis, uitvoeringskracht of (beleids)beïnvloeding. Zoals M50, RNOB/AFC, de taskforce economisch herstel van de VNG en food.nl.

Toelichting voortgang: Een goeie informatiepositie door kennis uit eerste hand zorgt voor een hefboomwerking. Ook vooraanstaande bestuurlijk posities in samenwerkingsverbanden dragen hieraan bij. Zo is invloed mogelijk waar die doorgaans niet vanzelfsprekend is. Deelname aan de benoemde netwerken geeft Meierijstad voordeel om maatschappelijke vraagstukken adequater aan te kunnen pakken en de economische ontwikkeling te versterken. Binnen de regionale samenwerking Regio Noordoost Brabant (RNOB) heeft Meierijstad zich in een vooraanstaande positie gebracht voor een Ruimtelijk Voorstel en Arrangement vanuit de Provincie naar het Rijk. Ondersteunend aan de regionale samenwerking RNOB voor verduurzaming van bedrijventerreinen doet Meierijstad met haar bedrijfsleven en de Rabobank mee aan het provinciaal samenwerkingsprogramma Grote Oogst, hebben we een plek in het Provinciaal MeerjarenInvesteringsprogrammaEnergie en Klimaat (pMIEK) en is nadrukkelijk bijgedragen aan verbreding van de kijk die verder gaat dan energieopwek in het traject van de Regionale Energie Strategie dan enkel energieopwek. FoodNL is een samenwerking van de drie regio's Noordoost Brabant(/AFC), Food Valley en Greenport-Venlo die streeft naar een duurzaam voedselsysteem.

Er wordt gewerkt aan de positionering in het Brusselse en daarbij speelt Meierijstad een hoofdrol namens onze regio, waarbij voedselverspilling een nadrukkelijk hoofdthema is om goede voorbeelden op te voeren en te ontwikkelen. Via de Middelgrote Gemeenten (M50) en de directe samenwerking met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft Meierijstad een landelijke pilot voor een MigratieInformatiePunt aangenomen en verstevigd zij economische relaties met landelijke kennispartners en Rijksinstanties waarmee Meierijstad zich op de kaart zet.

4 ONDERWIJS WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE Onderwijs is een belangrijke pijler voor de leefbaarheid in de kernen. We willen gelijke kansen voor alle kinderen via doorlopende ontwikkellijnen van kinderopvang naar de basis- school en vervolgens naar het voortgezet onderwijs. Laaggeletterdheid is nadrukkelijk aangehaakt, ook op de weg naar inclusiever onderwijs. Er is een intensieve samenwerking tussen onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp, net als een stevige samenwerking tussen Onderwijs-OverheidOndernemers (3 O’s).

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Basisonderwijs Basisonderwijs dicht bij huis in elke kern behouden, waarbij behoud van kwaliteit uitgangspunt is. Toelichting voortgang: Het actualiseren van de visie op onderwijs en huisvesting, zoals opgenomen in het huidige Integraal HuisvestingsPlan (IHP) Onderwijs 2022-2037 is een continue en dynamisch proces, waar we ons ook in 2023 mee hebben bezig gehouden en dat zijn beslag krijgt in/bij de vaststelling/actualisering van het IHP; de visie op onderwijs en huisvesting vormt immers het fundament voor het IHP. De eerstvolgende actualisering van deze visie/het IHP start in het tweede kwartaal van 2024, opdat het geactualiseerde IHP 2026-2041 in derde kwartaal van 2025 aan de raad ter vaststelling kan worden aangeboden. Onderwijshuisvesting Passende onderwijshuisvesting op basis van het integraal huisvestingsplan (IHP). Bij investeringen in onderwijshuisvesting is een multifunctionele accommodatie uitgangspunt. Toelichting voortgang: Het IHP is het fundament op basis waarvan passende onderwijshuisvesting wordt gerealiseerd. Het actualiseren van het IHP is een continue en dynamisch proces, waar we ons ook in 2023 mee bezig hebben gehouden.

Zo hebben we het in het IHP opgenomen uitvoeringsprogramma 2023 uitgewerkt; in dit uitvoeringsprogramma zijn de onderwijshuisvestingsvoorzieningen opgenomen, die in 2023 voor bekostiging door de gemeente in aanmerking komen. Ook zijn de haalbaarheidsonderzoeken met betrekking de toekomstige huisvesting van de basisscholen in Boerdonk, Wijbosch, Boskant en Veghels Buiten opgestart en naderen hun voltooiing. Tenslotte zijn we in bouwteamverband samen met de betrokken partijen gestart met de verdere uitwerking van de bouwplannen met betrekking tot MFA de Groene Long.

Onderwijsbeleid

Herijking van de Lokaal Educatieve Agenda Meierijstad met thema’s zoals: taal, inclusief onderwijs en aansluiting onderwijs-jeugdhulp. Toelichting voortgang: De hoofdlijnen van de nieuwe Lokaal Educatieve Agenda staan op papier en zijn afgestemd met partners. Deze zijn vooral op taal in de brede zin (VVE / taal- en leesbeleid op de scholen / NT2 onderwijs) en samenwerking tussen onderwijs-preventie-jeugdhulp, wat bijdraagt aan inclusief onderwijs. Verdere uitwerking (doelen en monitoring bepalen) van deze hoofdlijnen is gestart in samenwerking met de partners. Integrale Kindcentra (IKC). Toelichting voortgang: Ook in 2023 hebben we op basis van de in het IHP opgenomen uitgangspunten met betrekking tot investeren in de huisvesting van kinderopvang het gesprek gevoerd met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties om daar waar mogelijk te komen tot IKC. Als gevolg van het Als gevolg van het Didam-arrest is het echter noodzakelijk gebleken het juridisch kader van deze investeringsconstructie op onderdelen aan te passen. Dit heeft geresulteerd in aangepaste afspraken met betrekking tot IKC "de Wijzelaar" (basisschool de Bunders in combinatie met Verdi Start en Humankind) en MFA de Groene Long (basisscholen "Kienehoef" en "De Springplank" in combinatie met KDV "De Verbinding").

Een overkoepelende visie op de gemeentelijke rol in het onderwijs (inclusief de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt) met een uitvoeringsprogramma. Toelichting voortgang: De activiteit visieontwikkeling is pas opgenomen in de jaarschijf 2024 van het CWP. Onderdeel Talent in Meierijstad is in 2023 gehouden op VMBO en MBO-niveau. Realisatie van een hybride leer-/werkfabriek ‘The Chocolate Factory’ (de chocoladefabriek) in samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven. Toelichting voortgang: Met The Chocolate factory (TCF) zijn we in een nieuwe fase, de realisatiefase beland. De businesscase is opgesteld, de overeenkomsten, (de samenwerkingsovereenkomst, de overeenkomst van borgtocht en geldlening) zijn inmiddels getekend en de omgevingsvergunning is verleend. Ook de governance-structuur staat inmiddels. In de tweede helft van 2023 is gestart met de verbouwingswerkzaamheden en de inkoop van de inrichting. Het toegekende subsidie van EU-react is daarmee veilig gesteld. De opening is voorzien in 2024.

5 SPORT, KUNST EN CULTUUR, RECREATIE EN TOERISME WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE Meer inwoners sporten en bewegen om hun gezondheid te bevorderen. Het bestaande aanbod aan sportvoorzieningen blijft minimaal behouden en is inclusief in Meierijstad. Er is een breed scala aan sporten. Je thuis voelen in Meierijstad betekent goed in je vel zitten. Meer inwoners zijn in de gelegenheid om deel te nemen aan uitingen van kunst en cultuur. Kunst en cultuur zijn van grote sociale waarde voor de mens. Dat inspireert, daagt uit tot nadenken, verbindt en zorgt voor persoonlijke ontwikkeling: actief door zelf kunst te beoefenen, reflectief door te kijken of te luisteren. Kunst en cultuur dragen bij aan een sterke lokale economie. Recreatie en toerisme leveren een bijdrage aan het welzijn van mensen en aan de lokale economie in termen van bestedingen en banen, het imago, alsook het vestigingsklimaat van onze gemeente. Speerpunt daarbinnen vormt het onderzoek naar, en mogelijke verdere ontwikkeling van, de recreatieve as Noordkade-Vlagheide-Streekpark Kienehoef.

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Sport Een gezondere leefstijl van onze inwoners door het stimuleren van sport- en beweegactiviteiten. Toelichting voortgang: Een centrale turnvoorziening voor alle turnverenigingen in Meierijstad is verwerkt in het bouwplan MFA Groene Long (Sint-Oedenrode). De renovatie van de kleedaccommodatie bij Starlights VMS’21 is gestart op 1 november 2023 en is gereed in het tweede kwartaal 2024. Realisatie van het Omnipark Erp. Toelichting voortgang: Het bestemmingsplan is in voorbereiding. De geplande vaststelling is het vierde kwartaal van 2024. Ook de grondverwerving is in voorbereiding. De geplande realisatie is het vierde kwartaal 2024. De ontwikkeling van het Centrum voor Uniek Sporten. Toelichting voortgang: Voorbereiding is gestart. Realisatie is gepland in het tweede kwartaal van 2024. Inzicht in de diverse scenario’s tot behoud van een openlucht zwemgelegenheid. Toelichting voortgang: Het openluchtbad is gereed gemaakt voor 2-jarige exploitatie door Laco. In samenwerking met Raadswerkgroep wordt motie vreemd aan de orde uitgevoerd. Door toevoeging gesprekken met scholieren is er een kleine vertraging ontstaan. Geplande realisatie maart/april 2024.

Kunst en Cultuur

De bibliotheek is in alle kernen van Meierijstad herkenbaar aanwezig, bijvoorbeeld als vestiging, bibliotheek op school of met activiteiten. Toelichting voortgang: Vanaf 2025 krijgen gemeenten een zorgplicht voor de bibliotheek. Dit houdt in dat gemeenten de aanwezigheid van en toegang tot de bibliotheek moeten verzorgen. Dit is op verschillende manieren vormgegeven in de kernen van Meierijstad, bijvoorbeeld met een vestiging, een bibliotheekpunt of een bibliotheek op school. In overleg met de bibliotheek, onderwijs en andere partners wordt hier indien gewenst verder vorm aan gegeven. Dit onderwerp is opgenomen in de Nota Kunst en Cultuur 2024 – 2030, ‘Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad’. Verbetering van het vestigingsklimaat in Meierijstad voor beroepsbeoefenaars in de kunst- en cultuursector. Toelichting voortgang: Op dit moment wordt de beschikbaarheid van atelierruimte voor kunstenaars/makers gemist. We willen in Meierijstad één of meerdere broedplaatsen realiseren. Het gaat hierbij niet om het toekennen van permanente (atelier-werk)ruimte aan makers, maar om locaties, waar makers onderzoeken, ontwikkelen, experimenten, elkaar versterken en de gemeente op creatieve wijze kunnen ondersteunen bij planvorming. Dit onderwerp is opgenomen in de Nota Kunst en Cultuur 2024 – 2030, ‘Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad en gepland voor 2026.

Een zichtbare gemeentelijke kunstcollectie, zoals in Museum Jan Heestershuis en Het RAADhuis Schijndel door activiteiten (onder andere voor primair en voortgezet onderwijs). Toelichting voortgang: Dit onderwerp is opgenomen in de Nota Kunst en Cultuur 2024 – 2030. Vanwege het aangenomen amendement op de voorgestelde nieuwe naamgeving voor de gemeentelijke kunstcollectie als geheel wordt de communicatiestrategie aangepast. Realisatie (waar dit mogelijk is) van kunstwerken bij bouwprojecten en infrastructurele werken. Toelichting voortgang: Meierijstad zet kunst op straat in om de kernen te verfraaien en de kwaliteit en leefbaarheid van een plek te verbeteren. De kunstcollectie in de openbare ruimte blijft in beweging. In samenwerking met Kunststichting Meierijstad blijven we nieuwe kunstwerken realiseren. Bij voorkeur gekoppeld aan bouwprojecten en infrastructurele werken. Dit onderwerp is als actiepunt opgenomen in de Nota Kunst en Cultuur 2024 – 2030 ‘Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad’ (uitvoering 2024 – 2030). Een lokale omroep die kwalitatief in staat is de lokale berichtgeving bij de inwoners te brengen. Toelichting voortgang: Vanaf 2025 wil het Rijk, in het kader van professionalisering van de lokale omroepen en versterking van hun onafhankelijkheid, een vernieuwde financierings- en aanwijzingssystematiek van de lokale omroepen.

Dit betekent concreet dat de kans aanwezig is dat zogenaamde streekomroepen ontstaan en dat de bekostiging rechtstreeks via het ministerie verloopt in plaats van de gemeente. Omroep Meierij heeft samen met Stichting Omroep Maasland, Stichting Lokale Omroep Maashorst, Stichting Lokale Omroep Gemert-Bakel en Stichting Laarbeekse Omroep Kontakt een subsidie ontvangen voor het verder professionaliseren van de omroep(en). Een kwartiermaker is aangesteld om te onderzoeken op welke wijze deze omroepen in Brabant Noord Oost tot een samenwerking kunnen komen.

Recreatie en toerisme

De aanleg van het natuur- en landschapspark op en om de Vlagheideberg. Toelichting voortgang: De diverse deelprojecten (plan van aanpak kunstwerk op de berg, verkeersplan, nadere analyse natuur en landschap, eerste verkenning civiel technische aspecten, verkenning bij provincie i.v.m. nazorg) zijn opgestart in 2023 en lopen door in 2024. De uitwerking van de plannen voor de aanleg van het natuur- en landschapspark zijn in de loop van 2024 gereed. De doorontwikkeling van De Noordkade Veghel als culturele, educatieve maar ook bovenregionale locatie. Toelichting voortgang: De Noordkade is een aantrekkelijk, gebied waar veel (culturele) activiteiten plaatsvinden. De locatie geeft bezoekers en ondernemers de ruimte te beleven en te creëren. Theater De Blauwe Kei, Phoenix Cultuur, Kunstgroep De Compagnie en Stichting Cultuur Haven Veghel zijn op de Noordkade gehuisvest. Met de locatie en voorzieningen profileert Meierijstad zich als kunst- en cultuurgemeente. Deze, maar ook andere gebruikers, groeien in ambitie en dat gaat gepaard met de vraag naar meer fysieke ruimtes op de Noordkade. Een voorbeeld hiervan is de toenemende vraag naar het gebruik van de Koekbouw door culturele (amateur)organisaties. Dit onderwerp is als actiepunt opgenomen in de Nota Kunst en Cultuur 2024 – 2030 ‘Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad’ (uitvoering 2024 – 2030).

Duurzame gebiedsontwikkeling van Streekpark Kienehoef. Toelichting voortgang: Het Kienehoefpark heeft als speelplek een regionale functie. Het is een van de drie recreatieve clusters in Meierijstad, naast de Noordkade en de Vlagheide. De speelvoorzieningen in Kienehoefpark zijn verouderd. De speelvoorzieningen in het Kienehoefpark dateren uit 2007. Dat betekent dat de gemiddelde levensduur is gepasseerd. Gezien de regionale recreatieve functie van Kienehoefpark is het tijd om de speelplek op te knappen en te moderniseren. In 2021 is het waadpad en een sportroute door vrijwilligers gerealiseerd. In 2022 worden de paden in het park opgeknapt. Hierbij is ook rekening gehouden met de mogelijkheden voor de nieuw te ontwerpen speelplek in het park. In 2023 wordt een nieuw ontwerp gemaakt voor de speelplek. Aansluitend daarop kan de speeltuin in 2024 worden vervangen. We zetten in op de marketing van de website recreatie en toerisme Meierijstad inclusief kunst en cultuur(www.bezoekmeierijstad.nl). Toelichting voortgang: Op basis van de opgehaalde input bij platform Gastvrij Meierijstad, redactieraad Bezoekmeierijstad.nl en dorps- en wijkraden is een wintercampagne ingericht in Q4 2023/Q1 2024. Vervolgens wordt met deze input ook het marketing en promotieplan 2024 verder uitgevoerd.

6 SOCIAAL DOMEIN WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE We willen een samenleving zijn waarin iedereen kan meedoen, leren en talenten kan ontplooien. Zorg en ondersteuning zijn zo dicht mogelijk bij onze inwoners georganiseerd. Op deze manier kan iedereen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen en gaan we eenzaamheid tegen. Meedoen blijft het motto ongeacht beperking, religie, geaardheid of afkomst. Zo voelt iedereen zich thuis in Meierijstad. Werk of een zinvolle dagbesteding is daarbij belangrijk. Voor kwetsbare inwoners is er laagdrempelige en toegankelijke ondersteuning. We sluiten aan bij de leefwereld van onze inwoners. Van junior tot en met senior bieden we passende ondersteuning met extra aandacht voor jeugdigen en gezinnen die hulp nodig hebben. Ook voor vergrijzing hebben we aandacht. Waar het kan collectief, waar het nodig is op maat. Er voor elkaar zijn en zorgen is vertrek- punt. Hoe eerder we een probleem signaleren hoe beter we ondersteuning kunnen bieden. Dit geldt zeker in relatie tot de toenemende complexe casuïstiek op het terrein van zorg en veiligheid. We blijven inzetten op preventie en innovatie voor tijdige, betere en betaalbare zorg.

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Sociaal domein algemeen Invulling van de veranderopgave, door onder andere uitvoering te geven aan het Pact Wonen, Welzijn en Zorg en het ontwikkelen van LeefGoed Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode. Toelichting voortgang: De woonzorgvisie inclusief afwegingskader wordt in 2023 verder opgesteld en in 2024 vastgesteld. Zorg- en welzijnspartijen zijn hierbij betrokken evenals de wooncorporaties. Met LeefGoed Veghel hebben we in Veghel een overleg met lokale partijen georganiseerd die hun samenwerking versterken en activiteiten organiseren. We gaan dit jaar in Schijndel en SintOedenrode een vergelijkbaar overleg / samenwerking starten. Verbinding tussen het sociaal domein en veiligheid, zoals de ondersteuning van mensen met verward gedrag, bij huiselijk geweld en kindermishandeling. Toelichting voortgang: We intensiveren onze inzet binnen het Sociaal Domein en Veiligheid. We ontwikkelen hierbij een nieuwe aanpak (AVE) en een nieuwe samenwerkingsstructuur. Daarnaast zetten we ook extra in op het voorkomen van oneigenlijk gebruik en / of zorgfraude. Inmiddels is Team Outreachendeen crisiszorg Meierijstad (TOM) gestart. Betaalbare zorg door preventie, innovatie en informatie gestuurd werken. Toelichting voortgang: Landelijk beleid en ontwikkelingen zetten we zo snel mogelijk lokaal door. We werken waar mogelijk datagestuurd.

We hebben ingezet op preventie om de kosten in de zorg zo laag mogelijk te houden. We hebben hierbij samengewerkt met onze partners in het veld. Inzet was gericht op onder andere vroegsignalering, kansrijke start, steunouders, voorkomen van escalatie, normaliseren en de-medicaliseren. Een herijking van de lokale inclusie-agenda. Toelichting voortgang: De voorbereiding voor de herijking van de lokale inclusie agenda is gestart. Er heeft een inwonersbijeenkomst plaatsgevonden waar ervaringsdeskundigen en organisaties input konden leveren voor in de nieuwe lokale inclusie agenda.

WMO en welzijn Mantelzorgers, vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties die worden gesteund, geschoold en gefaciliteerd. De professionele organisaties vormen het vangnet. Toelichting voortgang: We werken continue aan het ondersteunen, scholen en faciliteren van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties/vrijwillige besturen. Het Vrijwilligerspunt Meierijstad (de twee vrijwilligerspunten van ONS Welzijn en Welzijn de Meierij hebben zich verenigd) heeft hierin een belangrijke rol. Het Vrijwilligerspunt geeft trainingen om vrijwilligersorganisaties te ondersteunen. Denk daarbij aan het begeleiden van vrijwilligers, werven van vrijwilligers en omgaan met kwetsbare vrijwilligers. In het inmiddels gestarte traject om een visie op inloopvoorzieningen te ontwikkelen, wordt de sociale programmering van wijk- en gemeenschapshuizen ‘hoe hierbij de vrijwilligers en vrijwillige besturen te ondersteunen’, meegenomen. In 2023 is in samenwerking met lokale partners een onderzoek naar de ondersteuningsbehoeften van mantelzorgers in Meierijstad opgezet. Medio 2024 zijn de uitkomsten hiervan gereed. Daarna wordt een agenda opgesteld met interventies die gemeente en lokale partners gaan uitvoeren. Onderzoek naar de wenselijkheid van 1 welzijnsorganisatie. Toelichting voortgang: In februari 2023 hebben ONS Welzijn en Welzijn de Meierij aangekondigd een fusie te gaan onderzoeken.

Over wat deze ontwikkeling voor een consequenties heeft, vindt ook afstemming plaats binnen de coöperatie sociaal werk Meierijstad. Deze ontwikkeling geeft invulling aan de wens zoals beschreven in het coalitieakkoord, daarom is er vooralsnog niet gestart met een onderzoek geïnitieerd door de gemeente. We hebben de coöperatie een aantal uitgangspunten meegegeven die voor ons belangrijk zijn bij het integraal uitvoering geven aan de welzijnsopdracht en volgen de ontwikkelingen in dit proces. Inloop- en dagbestedingsmogelijkheden in elke wijk of kern. Toelichting voortgang: We werken aan een beweging die we willen rondom voorzieningen voor inloop- en dagbesteding. We geven invulling aan dit beleidsterrein en werken aan een uitvoeringplan voor inloopvoorziening en dagbesteding per wijk of kern. Gerelateerd hieraan is een kaart ontwikkeld waarop te zien is in welke wijken en kernen en op welke locaties er inloop, dagbesteding (zonder indicatie) en Wmo dagbesteding (met indicatie) aanwezig is. Openbare gebouwen en de openbare ruimte zijn toegankelijk voor inwoners die afhankelijk zijn van hulpmiddelen. Toelichting voortgang: In 2023 is het project "Toegankelijkheid openbare gebouwen" afgerond. Om voor nu en in de toekomst de toegankelijkheid van bestaande en nieuwe openbare gebouwen te borgen, vindt er per kwartaal overleg plaats met de Stichting Toegankelijk Meierijstad.

Toegankelijkheid van bestaand en nieuw maatschappelijk vastgoed is een van de vaste agendapunten van dit overleg. Werk en inkomen In 2025 heeft iedereen die wil een garantie op een baan of een zinvolle dagbesteding met behulp van PIM Werkt en de samenwerking met onze partners. Toelichting voortgang: PIM zijn we gestart vanuit de doelgroep inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt. Mensen die al enige tijd een uitkering ontvangen. Inwoners die vaak vastgelopen zijn en problemen hebben. Wij zijn er van overtuigd dat het helpt om niet werk maar meedoen (participeren) centraal te stellen. Om mee te kunnen doen moet je goed in je vel zitten. Daarom besteden wij veel aandacht aan een gezonde leefstijl en (re)presentatie. Hiervoor ontwikkelen we een programma bestaande uit verschillende combineerbare en op elkaar opbouwende PIM labels. Hiermee bieden

we werk of een zinvolle dagbesteding waardoor onze inwoners weer kunnen meedoen in de samenleving. Armoedebestrijding door vroegtijdige signalering en het voorkomen of bestrijden van schulden en het opstarten van een MER (Minima Effect Rapportage). Toelichting voortgang: Armoede en problematische schulden zetten bestaanszekerheid onder druk. Bestaanszekerheid is immers een belangrijke voorwaarde om mee te kunnen doen in de samenleving en te werken aan de eigen ontwikkeling. Dit houdt in dat mensen over voldoende middelen beschikken om in hun eigen levensonderhoud te voorzien. De aanpak van gemeente Meierijstad is recent geëvalueerd. Naar aanleiding hiervan gaan we nog meer inzetten op preventie en vroegsignalering van geldzorgen, het centraal stellen van de leefwereld van de inwoner en het benaderen van armoede in brede zin. Voldoen aan de taakstelling voor opvang en integratie van statushouders. We nemen onze verantwoordelijkheid voor de opvang van vluchtelingen. Toelichting voortgang: De gemeente Meierijstad biedt inmiddels onderdak en opvang aan Oekraïense vluchtelingen en asielzoekers. Dit conform afspraken in de regio Noordoost Brabant. Jeugdzorg We investeren in basisvoorzieningen en preventie aan jeugdige, ouders en opvoeders met als doel dat kinderen veilig kunnen opgroeien en ontwikkelen in Meierijstad. Normaliseren van de vragen is hierbij het uitgangspunt.

Toelichting voortgang: Inmiddels heeft op 1 praktijk na elke huisartsenpraktijk een POH jeugd. Dit leidt tot een betere diagnose in een eerder stadium. Tweederde van de hulpvragen bij de praktijkondersteuner kunnen door de praktijkondersteuners zelf worden opgepakt en slechts een derde hoeft te worden doorverwezen. Hiermee voorkomen we onterechte verwijzingen naar verschillende GGZ vormen. Als jeugd, ouders of opvoeders zorg- en hulpvragen hebben kunnen zij hiervoor terecht bij het gebiedsteam. Het gebiedsteam is dichtbij en biedt zelf hulp en zorgt indien nodig voor toeleiding naar gespecialiseerde jeugdhulp. Toelichting voortgang:

Op lokaal niveau worden de jeugdconsulenten ondersteund bij het kritisch kijken naar een casus en bij het zoeken naar alternatieven om zo de inzet van hulpvormen met verblijf, uithuisplaatsingen en gesloten plaatsingen zoveel mogelijk te beperken. Dit heeft tot de onderstaande resultaten geleidt: - Lichte daling maatwerk met verblijf van 4 in 2022 naar 2 in 2023. - Daling jeugdzorg+ JeugdzorgPlus is een vorm van gesloten jeugdhulp voor jongeren die niet bereikbaar zijn voor lichtere vormen van hulp. Zonder behandeling vormen zij een risico voor zichzelf of hun omgeving. Aantal zorgdagen 2022: 426 2023: 220 (-48% t.o.v. 2022) Aantal jeugdigen 2022: 4 2023: 3 (-25% t.o.v. 2022) In 2023 zien we wel een afname van de basis GGZ maar helaas een forse toename van specialistische GGZ doordat de casussen steeds zwaarder/complexer worden. De consulenten zijn ook steeds vaker, langer en intensiever betrokken zijn bij dit soort casussen. \ Basis GGZ 2022: 201 2023: 147 Specialistische GGZ 2022: 813 2023: 933

7 VOLKSGEZONDHEID, MILIEU EN DUURZAAMHEID WAT WILLEN WE BEREIKEN? AMBITIE De coronacrisis leerde ons dat gezondheid het belangrijkste is in een mensenleven. Dat geldt voor onze lichamelijke én psychische gezondheid. Door gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering, met een focus op leefstijl en leefomgeving, maken onze inwoners bewust gezonde(re) keuzes. Belemmeringen die mensen ervaren om gezond te kunnen leven nemen we weg voor zover dat tot onze competentie behoort. In lijn met de afspraken van Parijs hebben we in 2050 een CO2-neutrale, klimaatbestendige en circulaire leef- en werkomgeving in Meierijstad.

WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Gezondheid Verbetering van factoren in de leefomgeving met een positieve invloed op de gezondheid, waaronder de luchtkwaliteit. Toelichting voortgang: Voor geur en geluid is een uitvraag gedaan bij marktpartijen om ons daarin te ondersteunen. In de tweede helft van 2023 gaan we hiermee verder. Externe veiligheid wordt in samenwerking met de ODBN opgepakt. Gezondheidswinst door de focus op preventie. Toelichting voortgang: Het uitvoeren van de interventies uit het uitvoeringsplan 2023 is in volle gang. Door het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) gaan we nog meer preventief te werk en is de insteek projecten nog meer integraal aan te vliegen. De verbinding met het fysieke domein en medische domein is steeds sterker, waardoor ook andere domeinen steeds meer bewust worden om preventief te werk te gaan . Vermindering van alcohol- en drugsgebruik. Toelichting voortgang: Het regionale project ‘denormalisering drugs’ (ook wel bekend onder de naam SKIP), levert een bijdrage aan het verminderen van drugsgebruik. Het project loopt sinds 2020. Toen is gestart met een monitor om eerst inzicht te krijgen in alle cijfers. Vervolgens zijn meerdere interventies voor jongeren en ouders opgepakt, waaronder festivalcampagnes, ouderinterventies en afstemming met vergunningverleners van evenementen om denormaliseren van drugs mee te nemen in vergunningverleningen.

Via onder meer het netwerk vroegsignalering alcohol wordt gewerkt aan preventie, het eerder signaleren van alcoholproblematiek en daarmee tijdig doorverwijzen. Daarnaast geven we ook een subsidie aan Bullshift.

Herijking van het gezondheidsbeleid.

Toelichting voortgang: De herijking van de huidige gezondheidsnota is sinds begin van 2023 echt van start gegaan. In de huidige nota zijn vier thema’s met hoge prioriteit: mentale gezondheid, eenzaamheid, leefstijl en fysieke leefomgeving. Op basis van gesprekken met interne en externe partijen, komt ‘medische zorg’ ook naar voren als een thema met hoge prioriteit. Daarnaast is aangegeven om de inzet daar te plegen waar de meeste gezondheidswinst te boeken valt en per thema na te gaan welke doelgroepen extra aandacht vragen, zoals het thema mentale klachten voor zowel jongeren, volwassenen als migranten. Duurzaamheid Een fundament voor een klimaatbestendige leefomgeving (met aandacht voor vermindering van hittestress) en de energietransitie, waaronder duurzame opwek met zon en wind met een nadrukkelijke regierol voor de gemeente. Toelichting voortgang: In 2023 is een routekaart opgesteld voor klimaatbestendigheid. Een eerste vervolgactie startte in 2023: het opzetten van een labelsystematiek. Het beleid voor duurzame opwek is vastgesteld, de eerste tranche zonneparken is in uitvoering. Met het bedrijfsleven onderzoeken we lokale, innovatieve oplossingen voor de netschaarste en warmteuitwisseling. De stimuleringsregeling landschap liep ook in 2023 en werd goed benut. Minimaal behoud en waar mogelijk versterking van de biodiversiteit in de leefomgeving.

Toelichting voortgang: Het uitvoeringsprogramma biodiversiteit is vastgesteld in 2023 en in uitvoering gegaan. Het ecologisch bermbeheer, monitoringsplan en het groenbeleidsplan zijn opgestart. De Groene Kaart is geactualiseerd, zodat deze aansluit bij de Omgevingswet. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zoals bij Foodpark zijn natuurlijke oevers aangelegd. Op de gemeentelijke pachtgronden zijn bloemrijke akkerranden ingezaaid. Met de koplopers in de agrarische sector werken we aan voorlichting en concrete projecten. Een eerste aanzet is gedaan voor kaders voor natuurinclusief bouwen. In 2023 is gestart met een soortenmanagementplan. Versnelling van energiebesparing en versnellen van ‘zon op dak’. Toelichting voortgang: In het tweede kwartaal 2023 is het Actieplan Energiebesparing vastgesteld door het college en wordt er uitvoering aan gegeven. Het actieplan geeft een duidelijk beeld van alle activiteiten die bijdragen aan de energiebesparingsopgave vanuit de verschillende actielijnen, als ook de samenhang, planning en financiële- en personele inzet daarvan. Naleving afspraken uit de Regionale Energie Strategie (RES) en uitvoering van de eerste tranche zonneparkenbeleid. Toelichting voortgang: We blijven samenwerken in de regio aan de RES, een plan MER staat hiervoor op korte termijn niet op de planning.