B17b Bijlage 1 - Actualisatie Actieplan Uniek Sporten

Actieplan Uniek Sporten 2.0 Inhoud Inleiding.............................................................................................................................................2 Acties ................................................................................................................................................2 Samenwerking...............................................................................................................................2 Netwerkbijeenkomsten & focusgroepen ....................................................................................2 Uniek Sporten ............................................................................................................................2 Subsidiemogelijkheden..............................................................................................................3 Samenwerking eerste- en tweedelijnszorg ................................................................................3 Opleiding .......................................................................................................................................4 Kadertrainingen .........................................................................................................................4 Aanbod &

Voorzieningen...............................................................................................................4 Centrum voor Uniek Sporten .....................................................................................................4 Vervoer ......................................................................................................................................5 Sport+ trajecten & hulpvragen ...................................................................................................5 Uniek Zwemmen........................................................................................................................6 Sporttraject mentale gezondheid ...............................................................................................6 Inclusie ..........................................................................................................................................6 Waarderingsprijs........................................................................................................................6 Stimuleringsregeling toegankelijkheid Meierijstad .....................................................................7 Financiën ..........................................................................................................................................8 Bijlage 1 – Plan van aanpak Centrum voor Uniek

Sporten...............................................................9

1

Inleiding In het ‘Actieplan Uniek Sporten’ (2020) laten we zien waarom de Gemeente Meierijstad inzet op het ontwikkelen van een aantrekkelijk sportaanbod voor iedereen. Namelijk vanuit de overtuiging dat sporten en bewegen bijdraagt aan een beter leven. Een aantrekkelijk sportaanbod verhoogt de sportdeelname van onze inwoners, met alle gezondheidsvoordelen van dien. Deze ‘2.0 versie’ is een actualisatie van het actieplan uit 2020. In de afgelopen 2,5 jaar zijn veel van de opgestelde acties uitgevoerd. Ook zijn er ontwikkelingen te benoemen waarom sommige acties (nog) geen doorgang hebben gevonden en/of zijn er aanpassingen van de acties wenselijk. Bijvoorbeeld omdat deze niet meer actueel zijn of omdat ervaringen ons geleerd hebben dat andere acties zinvol(ler) zijn. Om deze redenen is het actieplan onder de loep genomen en is deze geactualiseerde versie ontstaan. De looptijd van het Actieplan Uniek Sporten is gelijk aan de Sportnota van de gemeente, namelijk tot 2030. Tussentijds zal bezien worden of en wanneer een actualisatie wenselijk is.

Acties De gemeente Meierijstad is al behoorlijk actief als het gaat om het stimuleren en faciliteren van sporten en bewegen voor inwoners met een beperking. Het overzicht van bestaande en nieuwe acties wordt uiteengezet in dit hoofdstuk. De acties zijn verdeeld in de categorieën samenwerking, opleiding, aanbod & voorzieningen en inclusie. Samenwerking Netwerkbijeenkomsten & focusgroepen In het Actieplan Uniek Sporten (2020) werden netwerkbijeenkomsten en focusgroepen voorzien. Deze hadden onder andere als doel om samen na te denken hoe we sporten nog beter kunnen stimuleren en faciliteren voor inwoners met een beperking. Voorafgaand aan het opstellen van het Actieplan Uniek Sporten is er een behoeftenonderzoek uitgevoerd onder inwoners met een beperking in Meierijstad. Op basis van onder meer deze uitkomsten is het Actieplan Uniek Sporten opgesteld. In december 2020 vond er een netwerkbijeenkomst plaats waar het actieplan Uniek Sporten gepresenteerd werd. Mede door corona heeft er in 2021 en 2022 geen netwerkbijeenkomst plaatsgevonden. In 2022 is er een focusgroep georganiseerd met alle voetbalverenigingen in Meierijstad die aangepast voetbal aanbieden. Men ging tijdens deze avond in gesprek met elkaar onder andere over de doelgroep, vertegenwoordiging van de doelgroep en bijvoorbeeld hoe om te gaan met vragen over aanbod.

Actie: dergelijke bijeenkomsten zullen weer georganiseerd worden. We bekijken hierbij goed waar behoefte aan is, welke combinaties inhoudelijk te maken zijn op deze bijeenkomsten en voor wie het zinvol is om aan te sluiten. Het doel van deze netwerkbijeenkomsten is om van elkaar te leren, elkaar te inspireren en een netwerk te vormen ter bevordering van het aangepast sporten. Door diverse verenigingen is uitgesproken dat er interesse is in dergelijke bijeenkomsten. Ontmoeting en kennisdeling worden hierbij als belangrijke factoren genoemd. Uniek Sporten Het (digitaal) platform Uniek Sporten brengt passend sport- en beweegaanbod in heel Nederland in kaart. De Gemeente Meierijstad is aangesloten bij de regionale afdeling ‘De Meierij’ waar ook de 2

gemeenten 's-Hertogenbosch, Boxtel, Haaren, Heusden, Sint-Michielsgestel en Vught onderdeel van uitmaken. Het platform helpt sporters bij vragen over financiën, het zoeken naar een sportmaatje, het vinden van een passende sport- en beweegactiviteit en ondersteuning bij de zoektocht naar passende sporthulpmiddelen. Om het platform Uniek Sporten meer bekendheid te geven is voor het schooljaar 2022/2023 voor het eerst ruimte gemaakt voor de aangepaste sportactiviteiten in het Sjors Sportief kennismakingsaanbod (zowel in print als digitaal). Bij de activiteiten is aangegeven welke vorm van aangepast sporten aangeboden wordt. Op de website van Meierijstad Beweegt heeft Uniek Sporten ook een plek gekregen. Ook zijn alle buurtsportcoaches bekend met het platform Uniek Sporten en informeren zij potentiële sporters hierover. Vanuit de website Uniek Sporten is Uniek Sporten ‘De Meierij’ toegankelijk. De coördinatie hiervan wordt verzorgd door de regionale coördinator Uniek Sporten (gemeente Den Bosch) en vanuit alle deelnemende gemeenten wordt input geleverd voor bijvoorbeeld de regionale nieuwsbrief. Ook het Uniek Sporten aanbod van andere gemeenten is toegankelijk op de website van Uniek Sporten. Actie: we continueren onze samenwerking met het platform Uniek Sporten middels het regionale samenwerkingsverband ‘Uniek Sporten de Meierij’.

Om het platform Uniek Sporten nog beter onder de aandacht te brengen wordt het aanbod blijvend inzichtelijk gemaakt via Sjors Sportief. Ook blijven we doorlopend input leveren voor de regionale nieuwsbrief van Uniek Sporten. In 2023 wordt verkend of inzet op Max Vitaal wenselijk is: het platform voor senioren voor alle sportieve en creatieve activiteiten binnen de gemeente, waar dan ook het aangepast aanbod inzichtelijk in wordt. Subsidiemogelijkheden Op Europese, landelijke en provinciale schaal zijn er verschillende subsidiemogelijkheden en mogelijkheden voor fondsenwerving of het ophalen van donaties. De subsidiemogelijkheden zijn in beeld gebracht in een ‘subsidieboek’.

Tevens zijn er vanuit de subsidieregeling Sport ook diverse mogelijkheden ter bevordering van sportieve activiteiten voor sporters met een beperking: - Zo is er de mogelijkheid voor in de gemeente Meierijstad gehuisveste sportverenigingen en verenigingen voor aangepast sporten subsidie aan te vragen voor het organiseren van activiteiten die bijdragen aan de doelstelling van het sportbeleid van de gemeente Meierijstad; - Een jaarlijkse activiteitensubsidie voor sportverenigingen, bestaande uit een vast bedrag van € 33,73 per G-sporter; - Een subsidie voor bijzondere activiteiten kan verstrekt worden aan sportverenigingen of verenigingen voor aangepast sporten die eenmalige activiteiten op het gebied van sporten en bewegen organiseren die een bijdrage leveren aan het versterken van het sport- en beweegaanbod van Meierijstad of de kernen met elkaar in verbinding brengen. - Een subsidie voor projecten kan verstrekt worden aan sportverenigingen of aan verenigingen voor aangepast sporten in de kosten van sportactiviteiten die niet behoren tot de structurele sportactiviteiten of tot de structurele kosten van de exploitatie van de accommodatie, doch waarvan het college van burgemeester en wethouders kan besluiten om een subsidie te verlenen voor zover dat past binnen de doelstellingen van de sportnota en/of het collegewerkprogramma.

Samenwerking eerste- en tweedelijnszorg Eerstelijnszorg is de zorg waarvan eenieder zonder verwijzing gebruik kan maken: de dokter, tandarts, fysiotherapeut of maatschappelijk werker. Tweedelijnszorg is de zorg waarvan men met verwijzing gebruik kan maken. Samenwerking met beiden is belangrijk omdat het sportaanbod een

3

van de antwoorden kan zijn op de problemen waar patiënten of revalidanten mee kampen. Doorverwijzing vanuit eerste- of tweedelijnszorg naar sportaanbod moet dan ook gestimuleerd worden. In 2020 is een pilot gestart samen met het Radboud UMC, waarbij kankerpatiënten doorverwezen werden naar de buurtsportcoaches van de gemeente Meierijstad. De pilot is door de coronapandemie op een laag pitje komen te staan. De gemeente is echter nog steeds vanaf de zijlijn betrokken bij deze pilot bij eventuele doorverwijzingen van patiënten met erfelijke kanker naar beweegaanbod i.p.v. medicijngebruik. Daarnaast is het leefstijlloket van het Jeroen Bosch Ziekenhuis actief in het verwijzen naar aanbod op het platform Uniek Sporten. Ook de Tolbrug (regionaal expertisecentrum voor revalidatie) doet dit. Actie: we onderhouden het contact met eerste- en tweedelijnszorgaanbieders en blijven dit ook uitbreiden daar waar passend en mogelijk. Ter illustratie: zo voeren we o.a. gesprekken met een fysiopraktijk in het kader van mogelijkheden voor patiënten met Parkinson. Ook met betrekking tot Walking Sports wordt er ingezet op samenwerking met de eerstelijnszorg.

Professionals van de eerstelijnszorg worden betrokken bij eventuele doorverwijzingen van patiënten van huisartsen en fysio’s in Meierijstad naar het beweegaanbod in de gemeente en andersom van de gemeente (buurtsportcoaches) naar speciaal beweegaanbod bij de eerste- en tweedelijnszorgaanbieders. Opleiding Kadertrainingen Een bekwame trainer/coach die de (on)mogelijkheden van de sporter kent is een veelgenoemde wens van de sporters met een beperking uit Meierijstad. De Academie voor Sportkader (ASK, NOC*NSF) biedt diverse, toegankelijke opleidingen voor het training geven aan of coachen van sporters met een beperking. Kader van verenigingen uit Meierijstad die training (willen gaan) geven aan sporters met een beperking en hiervoor een cursus willen gaan volgen bij het ASK kunnen hiervoor een verzoek indienen bij de gemeente Meierijstad. Er worden regelmatig diverse trainingen verzorgd. Specifiek gericht op het omgaan met gedragsproblematiek worden er cursussen verzorgd o.a. door welzijnsinstanties zoals MEE, Ons Welzijn en Welzijn de Meierij. De buursportcoaches hebben onder meer een training van ‘Brainblox’ verzorgd (over omgaan met autisme) en een training over sporters met gedragsproblematiek. Actie: we zien dat er in het veld naast theorie, ook behoefte is aan ‘in-het-veld-coaching.’ Ofwel: concrete een-op-een coaching in de praktijk in het omgaan met gedragsproblematieken.

We gaan in 2023 uitzoeken of het mogelijk is een-op-een coaching te realiseren. Daarnaast kunnen Kader van verenigingen uit Meierijstad nog steeds een verzoek indienen bij de gemeente voor het volgen van cursussen bij het ASK. Dit doen we ook aanbodgericht. We gaan zodoende actief 2x per jaar een training aanbieden. Aanbod & Voorzieningen Centrum voor Uniek Sporten Een belangrijke pijler in dit actieplan is de ontwikkeling van een Centrum voor Uniek Sporten in Meierijstad. Het College heeft in haar Coalitieakkoord 2022-2026 de ambitie benoemd om een Centrum voor Uniek Sporten te ontwikkelen. Je thuis voelen in Meierijstad, de ambitie van het College, betekent ook goed in je vel zitten. Voor iedereen in Meierijstad. Daarom is het belangrijk dat er voor iedereen passend sportaanbod is. Ook voor diegenen die nu (nog) niet terecht kunnen 4

bij een reguliere sportvereniging. Voor deze laatste doelgroep is het Centrum voor Uniek Sporten primair beoogd. Sinds 2019 werkt de Gemeente Meierijstad samen met de PSV-foundation op een aantal vlakken. Zo heeft de Foundation een rol gespeeld in de opstart van de Walking Sports en organiseert ze op dit moment op het Zuideinderpark in Schijndel wekelijks 4 varianten van passend voetbal voor sporters met een beperking. Deze pilot loopt in 2023 ten einde en de gemeente heeft zodoende een plan van aanpak ontwikkeld om het centrum voor Uniek Sporten verder te ontwikkelen en in de toekomst uit te breiden. Om deze ambitie te bewerkstelligen zijn er op het Zuideinderpark ook fysieke aanpassingen nodig. Om het passend Voetbal, en in de toekomst andere sporttrajecten voor inwoners met een beperking, goed te kunnen faciliteren willen we het voormalig korfbal- en handbalcomplex op het Zuideinderpark aanpassen zodat het optimaal toegankelijk is voor eenieder. De kleedruimtes zijn al aangepast en volledig toegankelijk gemaakt voor sporters met een beperking. De huidige ervaringen met het sportveld en de bijgelegen accommodatie leren ons dat er o.a. behoefte is aan een ander veld (onder andere een kunststof buitensportvloer die geschikt is voor rolstoelsporten) en behoefte aan een kantineruimte voor de sporters om na en/of voor het sporten ook samen te kunnen komen.

Ook is er behoefte aan sportruimte bij koud en nat weer. Actie: de bovenstaand beschreven ontwikkelingen worden toegelicht in bijgaand plan van aanpak voor het Centrum voor Uniek Sporten (bijlage 1). Aan dit plan van aanpak gaan we de komende jaren uitvoering geven. Vervoer Samen met de Provincie Noord-Brabant en de gemeenten uit de VSG-regio Brabant Noordoost willen we de mogelijkheden onderzoeken om een provinciale, dan wel regionale vervoersregeling in het leven te roepen zodat sporters makkelijker naar een sportactiviteit kunnen komen en verenigingen die vaak wat verder uit elkaar liggen makkelijker tegen elkaar kunnen spelen. De Provincie Brabant heeft in 2019 een pilot Uniek Sportvervoer uitgevoerd in Midden-Brabant. De centrale vraag van deze pilot was of het mogelijk is om belemmeringen weg te nemen die mensen met een beperking ervaren in het vervoer naar sportactiviteiten. Hoewel de eerste pilot al waardevolle resultaten heeft opgeleverd, gaat de Provincie verkennen of er andere regio’s zijn waar ook een dergelijke pilot zou kunnen plaatsvinden. Als Gemeente Meierijstad staan we zeer positief tegenover deze ontwikkelingen. Vervoer van en naar de sportactiviteiten is een zeer belangrijke factor en vaak bepalend voor mogelijke deelname.

Actie: we zetten in op een deelname aan de pilot Uniek Sportvervoer van de Provincie Noord Brabant, als startpunt van de verkenning van een mogelijke regionale of provinciale vervoersregeling. Sport+ trajecten & hulpvragen De gemeente biedt met inzet van haar sportcoaches diverse sporttrajecten. De Sport+ trajecten zijn sporttrajecten voor kinderen van 9 t/m 13 jaar met een autisme aanverwante stoornis, ADHD, een motorische achterstand of kinderen die zich niet prettig voelen bij een reguliere sportvereniging. Kinderen kunnen in een veilige omgeving kennis maken met sport en onder begeleiding van een gemeentelijke sportcoach zelfvertrouwen opdoen. Deze sporttrajecten vinden doorlopend plaats. Ook kunnen inwoners uit Meierijstad die op zoek zijn naar een sport onze buurtsportcoaches

5

benaderen om samen op zoek te gaan naar een passende sport. Indien nodig gaat de buurtsportcoach ook de eerste keer mee. Actie: wat betreft de sporttrajecten is het een uitdaging om nieuwe aanwas voor de groepen te vinden/ activeren. De 2 inloopgroepen die er zijn lopen goed, maar nieuwe aanwas is welkom. We zetten daarom in op het werven van nieuwe sporters en een samenwerking met de eerste- en tweedelijnszorg. Ook met de hulpvragen blijven de sportcoaches aan de slag. Uniek Zwemmen In februari 2019 was het pilotproject Uniek Zwemmen Meierijstad gestart. Doel van dit project was kinderen met extra ondersteuningsbehoefte de gelegenheid geven om te leren zwemmen. Deze pilot is succesvol verlopen en is dan ook structureel opgenomen in het activiteitenaanbod van twee van de drie gemeentelijke zwembaden. Actie: het Uniek Zwemmen gaat we ook in Veghel opnemen in het activiteitenaanbod. Daarmee is het aanbod gemeente breed beschikbaar. Daarnaast zien we dat er voor meerdere doelgroepen hulpvragen zijn voor het volgen van zwemlessen in een bepaalde setting. Bijvoorbeeld voor dames die vanwege privacy en bescherming alleen met andere dames willen zwemmen. Hiervoor bekijken we de mogelijkheden. Sporttraject mentale gezondheid Door middel van de inzet van positieve gezondheid kan een boost gegeven worden aan de mentale gezondheid van inwoners, zo ook van unieke sporters.

In samenwerking met sportverenigingen en leefstijlcoaches van de gemeente Meierijstad zijn zodoende de mogelijkheden voor ‘BeweegBoost’ gestart. Dit was een beweeg- en leefstijltraject voor inwoners met mentale problematiek (burn-out, depressies). De bedoeling van dit traject was om mensen met psychische problematieken, waarbij er mentale gezondheidswinst te behalen valt, een leefstijltraject te laten starten en uiteindelijk onder te brengen bij een club. Er waren echter erg weinig gegadigden voor deze interventie. Onze inschatting is dat de drempel te hoog was om een aantal weken achter elkaar deel te nemen aan een interventie. Deze interventie is daarom gestopt. In 2022 heeft Meierijstad Vitaal ‘On Tour’ plaatsgevonden, waarbij het team Meierijstad Vitaal langs verzorgingshuizen is gegaan om daar mensen te laten bewegen op muziek. Er is ook ingezet op PIM (Participatie in Meierijstad) Vitaal. Hierbij begeleidt de leefstijladviseur inwoners naar bestaande sport- en beweegactiviteiten en geeft daarbij leefstijladvies. Actie: de leefstijladviseur blijft ook in 2023 actief om inwoners naar bestaande sport- en beweegactiviteiten te begeleiden en hen leefstijladvies te geven, ook op mentaal vlak.

Daarnaast is de ambitie om, in een samenwerking tussen sport & kunst/ cultuur, een programma op te starten voor mensen met dementie: ’een dementievriendelijke kunst- en beweegtour.’ Dit programma zal een combinatie worden van beweeg- en cultuuractiviteiten. In de zomer van 2023 wordt deze ambitie verder uitgewerkt. Ook Meierijstad Vitaal ‘On Tour’ krijgt in 2023 een vervolg. Inclusie Waarderingsprijs Om inclusie te stimuleren in Meierijstad zijn de inclusieprijzen in het leven geroepen. Verenigingen, maar ook ondernemers en andere organisaties die iets leuks organiseren ter stimulering van inclusiviteit kunnen deze waarderingsprijs winnen. De ‘Waarderingsprijs Meedoen’ is ook onderdeel 6

van de Lokale Inclusie Agenda 2022-2023. Deze prijs is tot nu toe (juni ’23) 7 keer uitgereikt aan organisaties of personen die een bijdrage hebben geleverd aan inclusiviteit. Zo is de prijs o.a. uitgereikt aan een vrijwilligster die rolstoeltennis en -padeltrainingen geeft. Stimuleringsregeling toegankelijkheid Meierijstad Om te stimuleren dat iedereen in onze samenleving mee kan doen, is een toegankelijkheidsbudget opgericht. Maatschappelijke organisaties, vrijwilligersorganisaties, verenigingen, dienstverleners en ondernemers zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen voor dit stimuleringsbudget. Deze regeling is voortgezet en ook in 2022 en 2023 beschikbaar. Er wordt nog te weinig gebruik gemaakt van de mogelijkheden van deze regeling. Op het gebied van sport hebben 2 verenigingen in overeenstemming met deze regeling subsidie ontvangen en is er een derde aanvraag ontvangen. Actie: de stimuleringsregeling biedt veel mogelijkheden die we bekender willen maken onder potentiële aanvragers. Daarom gaan we actief aan de slag om deze regeling meer te promoten. Dat gaan we als volgt doen: - Buurtsportcoaches zullen verenigingen actief wijzen op de mogelijkheden van deze regeling; - We informeren verenigingen e.a. via de verenigingsadviseur over de mogelijkheden van deze regeling;

7

Financiën Investeringen

2023

2024

2025

2026

Dekking

Sportcentrum Uniek Sporten Vervanging kunstgrasveld

250.000

Rolstoelsporten Totaal

150.000 400.000

Exploitatiekosten

2023

Beschikbaar gestelde kredieten Beschikbaar gestelde kredieten

2024

2025

2026

Dekking Uitvoeringsbudget 2.500 Sportnota Uitvoeringsbudget 750 Sportnota

Kadertrainingen Netwerkbijeenkomsten & focusgroepen Samenwerking met eerste- en tweedelijnszorg Sport+ trajecten & hulpvragen Sporttraject mentale gezondheid Stimuleringsregeling toegankelijkheid Meierijstad Uniek Zwemmen Waarderingsprijs

1.250

2.500

2.500

375

750

750

-

-

-

250

500

500

500 Brede SPUK

-

-

-

- Brede SPUK

-

-

-

- Lokale Inclusie Agenda - Exploitatie zwembaden - Lokale Inclusie Agenda

Centrum Uniek Sporten: Exploitatiekosten

5.000

Kapitaallasten Personeelskosten

Totaal

21.000

23.000

24.000

23.800

80.080 128.75 0

80.080 130.55 0

44.040

45.915

- Formatie WA STERCK

Uitvoeringsbudget sportnota 25.000 Begroting 2024 Begroting 2023 23.600 (kredieten) BRC (1 fte, half jaar) 88.080 Brede SPUK (1 fte) 132.35 0

8

Bijlage 1 – Plan van aanpak Centrum voor Uniek Sporten Inleiding & aanleiding In Meierijstad geloven we in de kracht van sport. De overtuiging dat sporten en bewegen bijdraagt aan een beter leven vormt de basis van onze sportambities. Maar sporten en bewegen is niet voor iedereen een vanzelfsprekendheid. De sportdeelname van inwoners met een beperking blijft namelijk achter ten opzichte van de sportdeelname van inwoners zonder beperking. Daarom hebben we in onze sportnota een actielijn uitgewerkt waarin we stellen dat we een aantrekkelijk sportaanbod willen ontwikkelen voor iedereen. En dus ook voor inwoners met een beperking. Deze actielijn is uitgewerkt in het Actieplan Uniek Sporten, dat in december 2020 ter kennisname met de Gemeenteraad is gedeeld. In navolging van deze uitwerking heeft het College in haar Coalitieakkoord 2022-2026 de ambitie benoemt om een Centrum voor Uniek Sporten te ontwikkelen. Je thuis voelen in Meierijstad, de ambitie van het College, betekent ook goed in je vel zitten. Voor iedereen in Meierijstad. Daarom is het belangrijk dat er voor iedereen een passend sportaanbod is. Ook voor diegenen die nu (nog) niet terecht kunnen bij een reguliere sportvereniging. Voor deze laatste doelgroep is het Centrum voor Uniek Sporten primair beoogd.

Behoeften Bij het bepalen van het doel en de ambitie voor het centrum voor Uniek Sporten zijn de behoeften die we zien bij de beoogde doelgroep van belang. Op vier manieren achterhalen we de behoeften van sporters met een beperking in Meierijstad. 1) In 2019 is er een behoeftenonderzoek gedaan onder inwoners van Meierijstad met een beperking. O.a. op basis van de respons hierop (255 inwoners) is het Actieplan Uniek Sporten opgesteld. De acties hierin sluiten aan bij de behoeften die inzichtelijk zijn geworden door het onderzoek. De belangrijkste uitkomsten daaruit zijn:

2) In Q1 2023 is er ook een behoeftenonderzoek gedaan onder de sporters die op dit moment deelnemen aan de pilot Passend Voetbal trainingen op het Zuideinderpark in Schijndel, georganiseerd door de PSV-foundation. Deze enquête is ook uitgezet onder andere aanbieders van passend voetbal activiteiten in Nederland. Met dit onderzoek achterhalen we de behoeften van de huidige sporters en borduren we voort op de behoeften die daaruit volgen. De uitkomsten daarvan zijn: - De ca. 25 deelnemers zijn afkomstig uit 14 verschillende gemeenten, waaronder de Gemeente Meierijstad. Ongeveer 70% van de sporters woont in de Provincie Brabant. 9

-

-

Minstens enkele deelnemers zijn bereid aanzienlijke afstanden af te leggen om in Schijndel te komen sporten. Zo zijn er deelnemers uit Groningen, Drenthe en Zuid-Limburg. Alle sporters geven aan dat plezier een heel belangrijke motivator is om te sporten. Ook het opdoen van sociale contacten wordt aangegeven als belangrijk doel. Ongeveer 80% van de sporters geeft aan het daar (helemaal) mee eens te zijn. Op de vraag welke voorwaarden van belang zijn om te gaan sporten geeft iets meer dan 50% van de deelnemers aan dat een clubhuis belangrijk is. Op dit moment hebben de sporters in Schijndel niet de beschikking over een gezamenlijk ruimte. De landelijke enquête wijst uit dat meer dan 70% een clubhuis belangrijk vindt. Onder de respondenten zijn er veel sporters van het Only Friends Centrum in Amsterdam, waar een groot clubhuis beschikbaar is. Dit geeft mogelijk aan dat een clubhuis een belangrijke rol vervult bij de sportieve activiteiten.

3) Daarnaast kennen we het platform ‘Uniek Sporten’. Dit is een landelijke website waarop inzichtelijk is welk aanbod aan aangepast sporten er beschikbaar is o.a. in Meierijstad. Op basis van de ‘clicks’ en zoektermen die gebruikt worden op deze website, achterhalen we waar specifiek naar gezocht wordt in de regio Meierij. Ook dit geeft ons een inzicht in behoeften. - De uitkomsten hiervan geven aan: o Dat er eind 2022 6470 unieke bezoekers op de website waren (hierbij moet de notitie gemaakt worden dat er een fout in de cijfers zit, waardoor de maanden oktober en november daarin niet zijn meegenomen. Het werkelijke aantal unieke bezoekers ligt dus hoger. Eind 2021 was dit ruim 9.000). o Wat betreft soorten sport wordt er het meeste gezocht naar Zwemmen (7%), voetbal (6%) en fitness (4%). 4) Ook halen we informatie op uit individuele gesprekken met professionals/ vrijwilligers op het gebied van aangepast sporten in de gemeente. Enkele uitkomsten daarvan zijn: - Voor veel sporters met een beperking is er aanbod bij reguliere sportverenigingen. Echter, voor sporters met een zwaardere handicap en met behoefte aan een specifieke vorm van sport (bijvoorbeeld met behulp van een rolstoel of krukken) is er niet voldoende passend aanbod. - De sporter sport het liefst bij een reguliere vereniging.

Aanbod zou dan ook met name toegankelijk moeten zijn bij bestaande (reguliere) verenigingen. Echter, verenigingen geven aan niet altijd te kunnen voldoen aan deze vragen. - Voor mensen met een beperking of mensen zonder veel aanleg voor een specifieke sport zou het mooi zijn om een ‘multisport’ idee toe te passen. Dit past ook in het Athletic Skills Model waarbij het vooral gaat om het leren van bewegingsvaardigheden. - Het is van belang om de beoogde doelgroep op de juiste plek te ‘vinden.’ Dat betekent o.a. het zoeken van aansluiting bij de eerstelijnszorg. Op dit moment worden er in de vorm van AVG-regels vaker belemmeringen ervaren in het contacteren van beoogde sporters. - Het is daarnaast van belang om verenigingen die al aangepaste varianten van sport aanbieden, te ondersteunen in die ontwikkeling. Omdat de doelgroep in aantallen kleiner is dan het aantal reguliere sporters, is het van belang dat verenigingen niet met elkaar concurreren op dit gebied.

10

Huidig aanbod van aangepast sporten in Meierijstad Op dit moment is er al sportaanbod voor mensen met een beperking voor de hieronder genoemde sporten. Deze activiteiten vinden grotendeels plaats bij reguliere sportverenigingen of in de zwembaden in de gemeente. - Zwemmen (auditief, autisme, chronische aandoening, lichamelijk, meervoudig, nah, verstandelijk, visueel). - Dans (lichamelijk, nah, verstandelijk) - Basketbal (verstandelijk) - Sport- en spel voor (ex)- hartpatiënten (chronisch, lichamelijk) - Tafeltennis (lichamelijk) - Hockey (verstandelijk) - Fitness (chronisch, nah) - Voetbal (verstandelijk) - Paardensport (auditief, autisme, chronische aandoening, gedragsproblematiek, - Korfbal - Rolstoeltennis (lichamelijk) - Padel - Handboogschieten Zoals vermeld staat bij de diverse sporten is het sportaanbod steeds gecategoriseerd op type beperking. Er is dus al veel aanbod, maar nog lang niet voor alle sporters in al hun diversiteit. Pilot Passend Voetbal – PSV-foundation Een belangrijke aanvulling op het bovenstaande sportaanbod zijn de Passend Voetbal Activiteiten die door de PSV Foundation in samenwerking met de Gemeente Meierijstad georganiseerd worden op het Zuideinderpark in Schijndel. Vier vormen van passend voetbal worden hier verzorgd: elektrisch rolstoelvoetbal, amputatievoetbal, blindenvoetbal en framevoetbal.

Deze varianten worden niet tot nauwelijks aangeboden in de rest van Nederland. Dat maakt het uniek in zijn opzet en zorgt er ook voor dat het een regiofunctie betreft. De samenwerking met de PSV-foundation loopt in 2023 af, maar vanwege het succesvolle verloop van deze pilot, zetten we in op een doorontwikkeling en uitbreiding van de activiteiten. De Passend Voetbal activiteiten hebben bewezen dat er vraag is naar sportactiviteiten voor doelgroepen die niet terecht kunnen bij reguliere verenigingen: denk aan vormen van rolstoelsporten, sporten met een amputatie of sporten voor blinden en slechtzienden. Op het Centrum voor Uniek Sporten willen we dan ook een divers aanbod creëren voor deze sporters. Uniek Zwemmen Uniek Zwemmen Meierijstad is een zwemaanbod voor kinderen vanaf 5 jaar met extra ondersteuningsbehoeften. Door een samenwerking van verschillende partijen met expertise op het gebied van gedragsproblematiek, fysiotherapie en bewegingsvaardigheid is er een passend aanbod voor alle kinderen die iets extra’s nodig hebben.

11

Centrum voor Uniek Sporten Om een aantrekkelijk sportaanbod mogelijk te maken voor sporters met een beperking, die niet terecht kunnen bij reguliere verenigingen, realiseren we een ‘Centrum voor Uniek Sporten’. Dat doen we op het Zuideinderpark in Schijndel. Het centrum zal fungeren als centrale plaats voor sportieve activiteiten voor sporters met een beperking die niet terecht kunnen bij reguliere verenigingen en die hier onder goede en passende begeleiding van een sportcoach van de Gemeente Meierijstad verschillende sporten aangeboden krijgen. Met deze activiteiten streven we na dat meer sporters met een beperking (kunnen) gaan sporten en daarmee voldoen aan de beweegnorm. Voor mensen met een fysieke beperking geldt als beweegnorm: 1) Elke vorm van beweging telt en heeft een positief effect; 2) Kies zelf de manier van bewegen die binnen je eigen grenzen past; 3) Maak bewegen een vast onderdeel van je dagelijks leven. Voor mensen met een verstandelijke beperking geldt als beweegnorm: 1) Bewegen is goed, meer bewegen is beter; 2) Sta vaker op of wissel van houding; 3) Voeg een extra beweegmoment aan je dag toe. Doelgroep De doelgroep van het Centrum voor Uniek sporten bestaat uit mensen met een fysieke en /of mentale beperking, van jong tot oud, uit de Gemeente Meierijstad en omstreken.

De activiteiten zijn gericht op sporters die niet bij een reguliere vereniging terecht kunnen vanwege de ondersteuningsvraag (bijvoorbeeld specifieke hulpmiddelen of begeleiding). Er wordt gekeken naar de mogelijkheden van sporters, niet naar exact in welke doelgroep een sporter zou kunnen vallen. Voor een bijzondere groep van rolstoelsporters zijn enkele elektrische sportrolstoelen beschikbaar. Doelstelling & Ambitie Het doel van het ontwikkelen van een centrum voor Uniek Sporten is het realiseren van gevarieerd en goed begeleid sportaanbod voor sporters met een beperking uit Meierijstad en omgeving die nu (nog) niet bij reguliere verenigingen terecht kunnen. De ambitie voor het Centrum voor Uniek Sporten sluit aan bij de eerste ambitie uit de Sportnota, namelijk het ontwikkelen van een aantrekkelijk sportaanbod voor iedereen. Door sporten en bewegen staan nog meer inwoners gezonder, en hierdoor ook actiever en prettiger in het leven. De ontwikkeling van het centrum omvat verschillende fasen. Dit is te zien in onderstaande afbeelding.

12

2023/2024

2025

• Nieuw aanbod aan passend sporten genereren (diverse sporten). • Aantrekken deelnemers. • Regionale samenwerking opzoeken. • Strategische partners betrekken. • Het Centrum voor Uniek Sporten op de kaart zetten in de regio. • Organiserende vereniging of stichting oprichten.

• Toekomst van het Centrum voor Uniek Sporten steeds verder in beeld brengen. • Afhankelijk van het verloop; een samenwerkingsovereenkomst met een externe partij aangaan en/of de inzet van de gemeente bepalen.

• Continueren en uitbreiden van samenwerking en aanbod.

2026 e.v.

Stip op de horizon: Doel & Ambitie. 1) Het realiseren van gevarieerd en goed begeleid sportaanbod voor sporters met een beperking uit Meierijstad en omgeving die nu (nog) niet bij reguliere verenigingen terecht kunnen. 2) Aantrekkelijk sportaanbod ontwikkelen voor iedereen.

Beoogde resultaten Met het Centrum voor Uniek Sporten beogen we de volgende resultaten te bereiken: In 2023: - Het aanbieden van minstens 2 sporten; - Het bereiken van 30 sporters; - Bekendheid genereren voor en over het centrum om zodoende meer mensen te stimuleren deel te nemen aan sport. - De oprichting van een zelf organiserende vereniging of stichting In 2024: - Het aanbieden van minstens 4 sporten; - Het bereiken van 40 sporters; - Het opzetten van een regionale samenwerking met omliggende gemeenten e.a.; Gaandeweg het project moet blijken of de beoogde resultaten realistisch geformuleerd zijn. Wellicht moeten deze naar boven of naar beneden bijgesteld worden. De beoogde resultaten voor 2025 e.v. zullen geformuleerd worden zodra er stappen zijn gezet in de ontwikkeling van het centrum.

13

Programma Met de toepassing van het ASM-model (Athletic Skills Model) werken we toe naar een multisport setting. Het ASM-model is een visie waarbij spel en plezier gekoppeld zijn aan motorisch leren, met aandacht voor gezondheid, welzijn en prestatie. Het gebruik maken van het ASM-model zorgt ervoor dat kinderen breed en veelzijdig worden opgeleid, wat uiteindelijk zorgt voor minder problemen zoals overbelasting en uitval. Door te focussen op verschillende vormen van sport- en bewegen passen we dit toe. De uitgangspunten van de activiteiten die plaatsvinden op het centrum zijn de behoefte en mogelijkheden van de sporters. Het Centrum voor Uniek Sporten wordt de thuisbasis van de sporters. We hebben hierbij de voorbeelden van Only Friends in Amsterdam (en op andere plekken) en Sportlandgoed De Haamen in de gemeente Beek in gedachten, waar meerdere sporten aangeboden worden voor een doelgroep die niet terecht kan bij reguliere verenigingen. Begeleiding De Gemeente Meierijstad zet een gekwalificeerde sportcoach in voor de organisatie, coördinatie en begeleiding van de activiteiten die plaats gaan vinden op het centrum. Hiervoor zet de gemeente in op: - 1 fte buurtsportcoach in de opstartperiode. - Uitbreiding in latere fasen bij een verdere groei van het centrum. Deze sportcoach is de spin in het web op het Centrum voor Uniek Sporten.

Hij of zij organiseert en begeleidt de activiteiten en denkt samen met andere collega’s van de Gemeente Meierijstad na over de verdere ontwikkeling van het centrum, op basis van de ervaringen die opgedaan worden in de opstartperiode. Fysieke omgeving & sporthulpmiddelen Om de sportieve activiteiten mogelijk te maken, zijn er investeringen nodig op het centrum. De gemeente heeft reeds geïnvesteerd in het rolstoeltoegankelijk maken van de al aanwezige kleedkamers. Tevens wordt door de huidige sporters aangegeven dat er behoefte is aan een kantine/ ontmoetingsplek, om elkaar voor en/of na het sporten ook te ontmoeten. Daarnaast zijn er op dit moment geen binnensportmogelijkheden op het centrum. In overeenstemming met de ambities van de sportnota, verkennen we de mogelijkheden van een blaashal in combinatie met een multifunctionele kunststof vloer, die in natte en koude perioden binnensportruimte biedt voor de doelgroep Uniek Sporten. Een dergelijke periodieke ruimte kan ook ingezet worden om het tekort aan binnensportruimte in de gemeente te verminderen. Met name hockey- en korfbalverenigingen zouden hiervan gebruik kunnen maken om ruimte vrij te maken voor binnensportverenigingen. Ook van belang als fysieke component zijn de sporthulpmiddelen die sporters nodig hebben voor het uitoefenen van hun sport- en beweegactiviteiten.

Het is van belang dat er voldoende en kwalitatief goede sporthulpmiddelen, zoals elektrische (sport)rolstoelen, krukken, geschikte ballen etc., beschikbaar zijn op het centrum voor het beoefenen van diverse sporten. Samenwerking Lokaal Voor de locatie van het Centrum voor Uniek Sporten is een multifunctioneel gebruik voorzien. Daarom is het van belang dat er goede afspraken worden gemaakt door de gebruikers van de voorzieningen onderling. De gemeente heeft hierin een coördinerende rol. Op dit moment treedt het Gilde Sint Catharina en Barbara op als gastheer van de locatie. In overleg met de gemeente verzorgen zij het kleine onderhoud aan het gebouw en de voorzieningen rondom 14

het gebouw. Het Gilde heeft de beschikking over binnen- en buitenruimte op de locatie. Ook is er een BSO (Buitenschoolse Sportieve Opvang) aanwezig op de locatie. De gemeente is eigenaar van de locatie, de primaire gebruikers zijn het Gilde en het Centrum voor Uniek Sporten. Goed overleg tussen deze partijen is noodzakelijk om beide functies op een goede manier uit te kunnen oefenen. Met het Gilde zijn we in gesprek over het maken van afspraken over medegebruik van haar Gildekamer als ontmoetingsplek. Regionaal Het centrum voor Uniek Sporten is er niet alleen voor inwoners uit de Gemeente Meierijstad. We zien dat er op dit moment sporters uit vele omliggende gemeenten deelnemen aan de Passend Voetbal activiteiten. Omdat de beoogde doelgroep in aantal relatief klein is, kan er niet in elke kern of gemeente een dergelijk centrum gerealiseerd worden. Om zoveel mogelijk sporters de kans te bieden deel te nemen aan activiteiten, kunnen ook sporters uit omliggende gemeenten deelnemen aan de activiteiten. We sluiten daarbij aan op aanbod in de omgeving, ter voorkoming van concurrentie. Vanwege deze regionale functie van het centrum, zoeken we de samenwerking op in de regio.

Dat doen we met: - Uniek Sporten (zowel met samenwerkingsverband ‘De Meierij’ als met andere gemeenten); - Omliggende gemeenten; - De provincie Noord-Brabant; - Sportservice Noord-Brabant; - Eerste- en tweedelijnszorg. Een bijkomende uitdaging voor sporters met een beperking, is het vervoer van en naar de sport. De Provincie Brabant heeft in 2019 een pilot Uniek Sportvervoer uitgevoerd in Midden-Brabant. De centrale vraag van deze pilot was of het mogelijk is om belemmeringen weg te nemen die mensen met een beperking ervaren in het vervoer naar sportactiviteiten. Hoewel de eerste pilot al waardevolle resultaten heeft opgeleverd, gaat de Provincie verkennen of er andere regio’s zijn waar ook een dergelijke pilot zou kunnen plaatsvinden. Als Gemeente Meierijstad staan we zeer positief tegenover deze ontwikkelingen. Vervoer van en naar de sportactiviteiten is een zeer belangrijke factor en vaak bepalend voor mogelijke deelname. Bereik & Communicatie Een zeer belangrijke factor in het slagen van een Centrum voor Uniek Sporten is het bereiken van de doelgroep. Om een succesvol en groeiend centrum te realiseren is het van belang een goede communicatiestrategie op te zetten. We zetten in op het bereiken van scholen en revalidatieklinieken waar de doelgroep zich mogelijk bevindt.

Ook benaderen we huisartspraktijken en fysiopraktijken, om hen kennis te laten nemen van de mogelijkheden op het Centrum voor Uniek Sporten. Met behulp van informatieve flyers en toelichtingen op bijvoorbeeld scholen door de sportcoach van de Gemeente Meierijstad, worden mogelijke deelnemers geïnformeerd. Ook zetten we in op communicatie via het samenwerkingsverband Uniek Sporten. Ook zetten we in op het creëren van een duidelijk beeldmerk waarmee we het Centrum voor Uniek Sporten op de kaart kunnen zetten. Concreet zetten we in op: - Informatiemomenten op scholen, revalidatieklinieken, fysiopraktijken e.a., - Het opstellen van en verspreiden van informatieve flyers over de sportieve mogelijkheden op het Centrum voor Uniek Sporten;

15

-

Informeren via het platform Uniek Sporten in regio De Meierij en landelijk (gezien het huidige bereik van de activiteiten). Het creëren van een eenduidig beeldmerk voor het Centrum voor Uniek Sporten.

Financiën Investeringen

2023

2024

2025

2026

Dekking

Sportcentrum Uniek Sporten Beschikbaar gestelde kredieten Beschikbaar gestelde kredieten

Vervanging kunstgrasveld

250.000

Rolstoelsporten Totaal

150.000 400.000

Exploitatiekosten Kadertrainingen Netwerkbijeenkomsten & focusgroepen Samenwerking met eerste- en tweedelijnszorg Sport+ trajecten & hulpvragen Sporttraject mentale gezondheid Stimuleringsregeling toegankelijkheid Meierijstad Uniek Zwemmen Waarderingsprijs

2023 1.250

2024 2.500

2025 2.500

2026 Dekking 2.500 Uitvoeringsbudget Sportnota

375

750

750

750 Uitvoeringsbudget Sportnota

250 -

500 -

500 -

- STERCK 500 Brede SPUK - Leefstijladviseur, Brede SPUK

-

-

-

Centrum Uniek Sporten: Activiteiten Communicatie Energie, schoonmaak etc. Materialen

5.000

Vervoerskosten Totaal Kapitaallasten Personeelskosten Totaal

- Lokale Inclusie Agenda - Exploitatie zwembaden - Lokale Inclusie Agenda Uitvoeringsbudget sportnota Begroting 2024 Begroting 2024 Begroting 2024 Begroting 2024

3.000 1.000 11.000 1.000

3.000 1.000 13.000 1.000

4.000 1.000 14.000 2.000

n.v.t.

5.000 21.000 24.000

5.000 23.000 23.800

5.000 Begroting 2024 26.000 23.600

44.040 50.915

88.080 136.830

88.080 138.630

88.080 Brede SPUK (1 fte) 141.430

Toelichting:

Aanpassingen en onderhoud sportaccommodatie

Omschrijving - Vervanging van kunstgrasveld - Aanleg van een (overdekte) sportaccommodatie incl, vloer voor rolstoelsporten.

Kosten € 250.000 € 150.000

- Onderhoud kleedaccommodatie

MJOP Vastgoed MJOP Buitensport

16

- Onderhoud en vervanging sportterreinen

Sportcoach 1 fte.

Inzet 1 fte sportcoach (functiegroep 9) á 36u per week.

€ 80.000

Activiteitenbudget

Organiseren van activiteiten Incl. vrijwilligers 8u per week, 52 weken per jaar á € 5 per uur Ondersteunende materialen ter promotie. Campagnematerialen. - Kleedaccommodatie, binnensportruimte / blaashal (energie, belastingen, verzekeringen, opzetten + afbreken hal, schoonmaak en klein onderhoud) Aanschaf van benodigde materialen voor het beoefenen van diverse sporten. Meeste sporters zijn aangewezen op aangepast vervoer. Wellicht mogelijkheden via provinciale regelingen

€ 4.000

Communicatie & promotie

Exploitatiekosten

Materialen/ sporthulpmiddelen Vervoerskosten

€ 2.000

€ 15.000

€ 1.000 € 5.000

.

17