B12a Bijlage 1 Beeld van regionale samenwerking RNOB voor radena

Een beeld van RNOB:

‘Zo werken we samen in RNOB’ Te gebruiken als basisinformatie bij de gesprekken met raadsleden en leden AB-waterschappen om te komen tot een nieuwe convenant voor samenwerking binnen RNOB

Versie 15-1-2024

Een snelle kennismaking... klik hier!

Klik hier voor de gehele kernboodschap

Inhoud 1. Ambities en opgaven (‘wat’) 2. Samenwerking in RNOB (‘hoe’) 3. Rol van de raden/AB-waterschappen - Democratische legitimatie - Budgetrecht Bijlagen a. Bestuurlijke betrokkenheid b. Ambtelijke uitvoeringskracht c. Voorbeelden uit de praktijk

1. Ambities en opgaven (‘Wat’)

1. Ambities en opgaven ‘wat’

Ambities Hoe staat de regio er eigenlijk voor?

1. Ambities en opgaven ‘wat’

Ambities en opgaven (‘wat’) • Samenwerkingsagenda ‘richting 2030’ • Interactief tot stand gekomen met raadsleden en AB-waterschappen, collegeleden en DB-waterschappen, ambtenaren gemeenten en waterschappen en regiobureau • Bevat de strategische agenda van de samenwerking • Vastgesteld door gemeenteraden en AB-waterschappen (2020)

• Prioriteitennota (2023) • Actualisering en prioritering van de samenwerkingsagenda • Bestuurders en ambtenaren betrokken in de voorbereiding • Vastgesteld door gemeenteraden en AB-waterschappen (2023)

• Jaarplannen • Jaarlijks worden de samenwerkingsagenda vertaald naar een jaarplan (incl. begroting) • Bestuurders en ambtenaren betrokken in de voorbereiding • Voor zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden en AB-waterschappen • Eind van het jaar concretisering in werkplannen, welke worden aangeboden aan gemeenteraden en AB-waterschappen

Voor nieuwe samenwerkingsconvenant is bovenstaande inhoud leidend!

Actuele thema’s RNOB*

* Uit jaarplan 2024

1. Ambities en opgaven ‘wat’

Actuele thema’s RNOB (vervolg)

1. Ambities en opgaven ‘wat’

Resultaten

Regionaal samenwerken vanzelfsprekend “Je doet je inwoners tekort als je niet regionaal samenwerkt. Want wil je als gemeente iets voor elkaar krijgen, dan gebeurt dit steeds vaker via de regio. De regio is namelijk een steeds belangrijkere gesprekspartner voor de provincie en het Rijk. Kijk maar naar de Regio Deal. De rol van de regio is niet altijd even goed zichtbaar en moeten we ook binnen onze gemeenten duidelijker laten zien. Wij zijn immers verantwoordelijk voor de toekomst. De toekomst zit aan tafel.”

1. Ambities en opgaven ‘wat’ Klik op de afbeeldingen

2. Samenwerking in RNOB (‘hoe’)

Governance RNOB

•

Huidige samenwerkingsconvenant Film: korte toelichting op governance

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’

Rollen RNOB

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’

• Platform RNOB biedt overlegtafel voor een thema of onderwerp, maar is zelf geen eigenaar.

• Verbinder RNOB heeft een schakelfunctie, het verbindt partijen en probeert logische schakelingen te maken.

• Partner RNOB is deelgenoot van een thema of project en draagt medeverantwoordelijkheid. Vaak gepaard met financiële betrokkenheid.

• Trekker/eigenaar RNOB is eigenaar van een project, daarmee trekker en draagt dus ook verantwoordelijkheid. Altijd gepaard met financiële betrokkenheid.

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’

RNOB als platform Overlegplatform

Besluitenplatform

• 4x per jaar zijn er de regiodagen: bestuurders ontmoeten elkaar

• De bestuurders nemen besluiten: over inzet regionale werkbudgetten, over lobby, P&C RNOB

• Bestuurlijke regionale overleggen (poho’s, BCG, DB) • Plus andere (niet RNOB) overleggen: Arbeidsmarkt, Veiligheidsregio, Sociaal Domein. En wellicht meer, zoals Verstedelijking, RES, Arbeidsmarkt. • Regiobureau als facilitator van deze overleggen • Besluiten worden op een andere tafel genomen of in de individuele colleges/DBws en/of raden/ABws

Uitvoeringsplatform • Onder de ‘RNOB-vlag’ gaan we doen: starten trajecten & projecten op • Bijvoorbeeld: onderzoek naar kantorenmarkt, pilot bij enkele gemeenten, propositie Regiodeal, Lobbydossier • Rol regiobureau: coördinatie, voortgang en kaders bewaken, mogelijk regio-capaciteit

3. Rol van de raden/AB-waterschappen - Democratische legitimatie - Budgetrecht

3a. Democratische legitimatie

Tekst uit convenant

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ a. Democratische legitimatie

Artikel 4: Gemeenteraden en algemene besturen waterschappen 1. De gemeenteraden respectievelijk algemene besturen waterschappen stellen tenminste één keer in vier jaar de beleidskaders voor deze samenwerking vast, waaronder de Samenwerkingsagenda. 2. De gemeenteraden respectievelijk algemene besturen waterschappen worden, waar mogelijk in overeenstemming met hetgeen daartoe in de Wet gemeenschappelijke regeling is beschreven, bij het samenwerkingsverband betrokken. 3. Leden van gemeenteraden respectievelijk AB-waterschap nemen deel aan de klankbordgroep raadsleden; elke gemeente respectievelijk waterschap is hierin met maximaal twee leden vertegenwoordigd. 4. Het ophalen van input bij de eigen raad respectievelijk AB-waterschap voorafgaand aan bijeenkomsten en het nadien informeren van de eigen raad respectievelijk AB-waterschap over wat er in de klankbordgroep is besproken. (*) * Deze bepaling is opgenomen op basis van wijzigingsvoorstel van raadsleden in de VVB

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ a. Democratische legitimatie

Besluitvorming en rol raden en AB-ws.

• Gemeenteraden en AB-waterschappen zijn de hoogste organen van RNOB. Zij stellen kaders/beleid vast. • Besluitvorming in portefeuillehoudersoverleggen betreft voorbereiding, uitvoering, proces en/of afstemming. • Altijd check: conform lokaal vastgesteld beleid

• Vaak zijn het handelingsperspectieven die door colleges/DB-waterschappen kunnen worden gebruikt als basis voor beleid. • Onderzoek rekenkamercommissie geeft aanbevelingen hoe raden/AB-ws rol goed kunnen invullen: • Lokale informatieplicht ligt bij colleges • Vanuit RNOB sturen wij basisinformatie voor RIB naar colleges en DB-ws • Er zijn drie coördinerende griffiers (Meierijstad, Oss en ‘s-Hertogenbosch). • Raden gaan zelf over hoe ze regionale samenwerking willen bespreken • Voorbeeld: lokale regiotafel voor goede interne afstemming lokaal-regionaal

Hoe komen gemeenteraden en AB-waterschappen goed in positie?

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ a. Democratische legitimatie

• Verenigde Voorbereidende Bijeenkomst (VVB) • gezamenlijke bijeenkomst van alle raadsleden en AB-waterschappen • Indienen van wijzigingsvoorstellen en –suggesties • Na debat volgt een peiling over de voorstellen • Bij bepaling van de inhoudelijke agenda (+/- 1x per 2 jaar)

• Klankbordgroep Raadsleden • Twee vertegenwoordigers per gemeente/waterschap • Geen inhoudelijke bespreking, maar communicatie, rol en betrokkenheid voor raden/AB-ws

• Zienswijze op jaarplannen • Mogelijkheid om zienswijze in te dienen op jaarplan (incl begroting)

• Informeren over werkplannen • Raden/AB-ws worden geïnformeerd over uitwerking jaarplan in werkplannen

Het begint altijd lokaal!

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ a. Democratische legitimatie

• Democratische legitimatie ligt niet op regionaal niveau, altijd lokaal • Raden/AB-ws stellen zelf eigen ambities, doelen en beleidskaders vast • Op basis daarvan werken colleges/DB-ws (en ambtenaren) regionaal samen • Hoe scherper de eigen ambities, doelen en beleidskaders hoe gerichter je kan samenwerken

3B. Budgetrecht van raad/AB-ws a. Begroting b. Vergelijking met Brabantse regio’s

3a. Begroting

Begroting

3. Financiën a. Begroting

• Inkomsten gebaseerd op inwonersbijdrage: • • • •

RNOB € 1,56 per inw. AgriFood Capital € 1,44 per inw. Noordoost Brabant Werkt € 1,00 per inw. Bijdrage van waterschappen gezamenlijk bedraagt 6,5% van het totaalbedrag ingebracht door de deelnemende gemeenten voor Regio Noordoost Brabant en AgriFood Capital.

• Werkbudgetten 2024: • Duurzame Leefomgeving (natuur, klimaat en landbouw): € 165.000 • Economie: € 310.000 • Ruimte, mobiliteit en wonen: € 45.000

• In huidige convenantsperiode (vanaf 2020) zijn er nog geen extra incidentele bijdragen vanuit de partners gevraagd. Deze mogelijkheid is wel als bepaling opgenomen in het convenant. • We blijven inzetten op een efficiënte organisatie, zodat de uitvoeringskosten in een gewenste verhouding blijven tot de programmakosten. Voor RNOB 10,66% (jaarverslag 2022). Jaarplannen (incl begroting) en jaarverslagen zijn terug te vinden op Publicaties (rnob.nl)

3b. Vergelijking met Brabantse regio’s

3. Financiën b. Vergelijking met andere Brabantse regio’s

Inwonersbijdrage RNOB • Geen gem. regeling (GR) • € 1,56 per inw. (2024*) • 660.000 inw. • 6,5% bijdrage waterschappen = € 1.109.700 • Indexatie: nee

Hart van Brabant • GR • € 4,51 (2024) • 491.727 inw. = € 2.129.590 • Indexatie: ja

Metropoolregio Eindhoven • GR • € 4,88 (2024) • 803.246 inw. = € 3.922.148 • Indexatie: ja

Regio WestBrabant • GR • € 4,55 (2024) • 714.446 inw. = € 3.248.437 • Indexatie: ja

Midpoint Brabant • € 4,61 (2024)= € 2.089.799 • Indexatie: ja

Brainport • € 2,64 (2024): € 2.119.467 • Indexatie: ja

REWIN • € 3,72 (2024)= € 2.659.412 • Indexatie: ja

Economische samenwerking AgriFood Capital • € 1,44 (2024*) = € 999.000 • Indexatie: nee

Arbeidsmarktsamenwerking Noordoost Brabant Werkt • € 1,00 (2024*): € 660.000 Bijdrage aan programmamanagement. Financiën Rijk en provincie voor uitvoering projecten. De enige arbeidsmarktregio in Brabant met inwonersbijdrage.

* Sinds 2013 niet verhoogd. Bij indexatie was gezamenlijke € 4,00 nu € 5,38 p/i (verschil = € 916.000)

Let op! in de andere regio’s wordt aanvullende financiering gevraagd door kerngemeenten en op projecten en programma’s

Bijlagen A. Bestuurlijke betrokkenheid B. Uitvoeringskracht C. Voorbeelden uit de praktijk

Bijlage A. Bestuurlijke betrokkenheid

Hoe brengen we leden van colleges en DB-ws goed in positie?

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ b. Bestuurlijke betrokkenheid

• Voor elk thema is een bestuurlijke trekker benoemd • Bestuurders kunnen in kopgroep van een thema actief participeren • Bestuurders zitten in portefeuillehoudersoverleggen (poho’s) • Economie • Ruimte, Mobiliteit en Wonen • Duurzame Leefomgeving (klimaat, natuur en landbouw)

• Poho’s zijn leidend op de thema’s. Bij overstijgende thema’s (zoals jaarplan) adviseren de poho’s aan het DB. • Burgemeesters zitten in Bestuurlijke Coördinatie Groep (BCG) • Voorzitters van de poho’s zitten in het Dagelijks Bestuur, samen met voorzitter en vicevoorzitter BCG, een secretaris en regiomanager • Secretarissen van gemeenten en ws. zitten in Secretarissenteam

Regiodagen en poho’s

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ b. Bestuurlijke betrokkenheid

• Vier keer per jaar vindt een Regiodag plaats, vergaderingen van: • Portefeuillehoudersoverleggen (poho’s) • Bestuurlijke Coördinatie Groep (burgemeesters en dijkgraven) • Secretarissenteam (secretarissen gemeenten en waterschappen Daarnaast wordt er ruimte geboden voor externe overleggen, o.a.: Portefeuillehoudersoverleg Arbeidsmarkt van Noordoost Brabant Werkt, Algemeen bestuur van Veiligheidsregio en poho Sociaal Domein. • Gedeputeerden Provincie Noord-Brabant nemen deel aan de Regiodag • Agenda’s worden voorbereid door regiobureau, provincie, ambtenaren en betrokken bestuurders • Gecombineerde poho’s: bij overlappende agendapunten worden poho’s gecombineerd • Plenaire thema’s: integrale onderwerpen worden voor of na de gezamenlijke lunch voor alle bestuurders georganiseerd

Dagelijks Bestuur • Belast met de voorbereiding en uitvoering van de samenwerkingsagenda en P&C documenten (jaarplan e.d.) • Wanneer gelden niet vanuit poho gedekt kunnen worden, geeft DB adviezen of neemt besluiten • Aansturing van de regiomanager • Besluiten obv meerderheid (helft +1)

• RNOB is met drie bestuurders (burgemeesters) vertegenwoordigd in bestuur AgriFood Capital

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ b. Bestuurlijke betrokkenheid Rollen in het overleg:

Rolbeschrijving

Invulling door:

Voorzitter

Voorzitter Bestuurlijke Coördinatie Groep

Jack Mikkers

Vicevoorzitter

Vicevoorzitter Bestuurlijke Coördinatie Groep

Wobine Buijs

Voorzitters portefeuillehoudersoverleggen

Vertegenwoordigen de portefeuillehoudersoverleggen Duurzame Leefomgeving, Economie en Ruimte, Mobiliteit en Wonen

Jan Goijaarts, Mario Jacobs, Franko van Lankvelt

Voorzitter portefeuillehoudersoverleg van Noordoost Brabant Werkt Portefeuille interregionale samenwerking Secretaris/ regiomanager

Vertegenwoordigt portefeuillehoudersoverleg Arbeidsmarkt

Kees van Geffen

Maarten Jilisen* René Peerenboom

Bovenstaande samenstelling en taakomschrijving is vastgelegd in het convenant.

Gemeentesecretaris

Adviserende rol

Marijke Wilms

*Niet opgenomen in huidige convenant.

Ondersteuner

Voorbereiding en verslaglegging

Nisha Marapin

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ b. Bestuurlijke betrokkenheid

Bestuurlijke Coördinatie Groep (BCG) • Bestaat uit de burgemeesters en dijkgraaf. De Dommel laat zich vertegenwoordigen door Aa en Maas.

Rollen in het overleg:

Invulling door:

Voorzitter

Jack Mikkers

• De bestuurlijke coördinatiegroep heeft een toezichthoudende en (intern en externe) verbindende functie binnen het samenwerkingsverband

Vicevoorzitter

Wobine Buijs

Burgemeesters en dijkgraven gemeenten en ws. Secretaris/ regiomanager Ondersteuner

Bovenstaande samenstelling en taakomschrijving is vastgelegd in het convenant.

René Peerenboom Nisha Marapin

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ b. Bestuurlijke betrokkenheid

Samenhang met andere samenwerkingsverbanden op schaal RNOB • Poho Economie zorgt voor inhoudelijke afstemming en overleg met AgriFood Capital (werkgroep ‘Innovatie & Agrifood’) • Poho Arbeidsmarkt van Noordoost Brabant Werkt vergadert op Regiodag • Voorzitter poho Arbeidsmarkt zit in DB RNOB • Samen partners in Regio Deal (met provincie) • Er is veel samenwerking en interactie tussen organisaties; zitten samen op 1 kantoor Ondernemerslift+ is opgeheven. Nieuw startup-ecosysteem wordt ingericht.

Andere overlegtafels

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ b. Bestuurlijke betrokkenheid

Aanvullende interne overlegtafels is maatwerk voor nieuwe onderwerpen, zoals: • Bestuurlijk integrerend overleg en directeurenoverleg voor het Ruimtelijk Voorstel RNOB • DB+ (= DB, aangevuld met provincie) voor Regio Deal

• Stuurgroep Vitaal landelijk gebied voor Programma Landelijk Gebied Vertegenwoordiging in externe overleggen: • RNOB is vertegenwoordigd in diverse overleggen met Provincie Noord-Brabant en het Rijk, zoals Beleidsoverleg transitie landbouw en ambtelijk kernteam Ruimtelijk Voorstel Brabant. Raakvlakken: • Overleggen van Stedelijke Regio ‘s-Hertogenbosch en RES NOB waarbij gemeenten op ‘persoonlijke titel’ zijn gevraagd.

Bijlage B: Ambtelijke uitvoeringskracht

Regiobureau

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ c. Ambtelijke uitvoeringskracht

• Het regiobureau wordt geleid door de regiomanager. Tevens secretaris van het dagelijks bestuur en de bestuurlijke coördinatiegroep. • Voorbereiden besluitvorming DB en uitvoering van door het DB genomen besluiten. • Organiseren van bestuurlijke en ambtelijke bijeenkomsten. • Ondersteunen van de overlegvormen van het samenwerkingsverband, bereidt vergaderingen voor en organiseert minimaal 4 maal per jaar een regiodag. • Elk portefeuillehoudersoverleg heeft een poho-secretaris. De regiomanager stuurt deze poho-secretarissen aan. • Functionele aansturing van programmaregisseurs die afkomstig zijn van gemeenten en waterschappen. • Opstellen van jaarplan, begroting, jaarverslag, jaarrekening en voortgangsrapportages. • Adviseren van het dagelijks bestuur, beheren van de regiorekening, boekhouding en communicatie.

2. Samenwerking in RNOB ‘hoe’ c. Ambtelijke uitvoeringskracht

Regiobureau • Klein, compact regiobureau • Formatie • Regiomanager 1,00 fte • Programmamanager Regio Deal 0,67 fte • Beleidsondersteuner 0,89 fte • Communicatie 0,50 fte • Secretariaat 0,69 fte

TOTAAL

3,75 fte

• Overige formatie (totaal circa 5,5 FTE) wordt vanuit gemeenten/ws. geleverd (of ingehuurd) • Financieel beheer (externe inhuur) • HR/Juridische ondersteuning (gemeente ‘s-H)

Bijlage C: Voorbeelden uit de praktijk a. Prioriteitennota RNOB b. Mobiliteitsplan c. Handelingsperspectief internationale werknemers

4. Voorbeelden uit de praktijk

4a. Prioriteitennota Vanwege actualiteit en beperkte middelen en capaciteit prioriteren van de ambities en opgaven uit de samenwerkingsagenda. Proces: • Voorbereiding onder regie van Regisseur Strategie RNOB • Input van en afstemming met: •

Alle regisseurs RNOB

• •

Alle ambtelijke werkgroepen Alle bestuurlijke kopgroepen

• Concept in DB RNOB • In alle poho’s ter advisering • Op basis van adviezen definitief concept in DB • Verenigde Voorbereidende Bijeenkomst: raadsleden bespreken wijzigingsvoorstellen • DB past concept aan met de voorstellen die een meerderheid haalden • Definitieve besluitvorming in de afzonderlijke gemeenteraden en AB-ws. • DB verzamelt alle afzonderlijke besluiten en stelt definitieve Prioriteitennota vast. • Gemeenteraden/AB-ws worden over besluitvorming geïnformeerd.

4. Voorbeelden uit de praktijk

4b. Mobiliteitsplan • Provincie heeft ambities & doelen voor mobiliteit en daarvoor subsidie beschikbaar (50% cofinanciering) • Geen 55 gemeenten langs het loket, per regio uitvraag ➢ Lokale propositie: hebben gemeenten hun eigen ambities, beleid, budget en projecten scherp? Proces: • Voorbereiding onder regie van Regisseur Mobiliteit RNOB • Input van en afstemming met: •

Alle ambtenaren mobiliteit uit regio

•

Provincie

•

Bestuurlijke kopgroep mobiliteit

• Ter besluitvorming in poho Ruimte, Mobiliteit en Wonen • Indiening bij de provincie en besluitvorming

• Cofinanciering door provincie aan lokale projecten

4. Voorbeelden uit de praktijk

4c. Handelingsperspectief internationale werknemers Op verzoek van bestuurders: • Zoveel mogelijk eenduidig beleid • komen tot efficiënte totstandkoming • voorkoming van waterbed-effect

Proces: • Voorbereiding onder regie van Regisseur Economie RNOB • Input van en afstemming met: • •

Ambtelijke kopgroepen Integrale bestuurlijke kopgroep

• Plenaire toelichting op Regiodag • Ter besluitvorming in poho Economie en ter advisering in andere poho’s • Handelingsperspectief aangeboden aan colleges om te gebruiken als leidraad • Evaluatie over de toepassing van het handelsperspectief in gemeenten

Einde ‘Een beeld van RNOB’

Als u nog vragen of tips hebt: mail aub naar info@rnob.nl Bedankt!