CConstaterende datMeierijstad
Koppel je AI →
Document · PDF

Achtergrondnotitie kwaliteitsniveaus beheer openbare ruimte.pdf

Beeldvormende avond raadzaal 9 februari 2023, gemeente MeierijstadBij agendapunt: Onderhoudskwaliteit openbare ruimte4.464 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Achtergrondinformatie voor de beeldvormende avond over beheerkwaliteit in de openbare ruimte van de gemeente Meierijstad

1. Aanleiding In 2018 heeft de raad het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) vastgesteld. Hierbij heeft de raad een amendement aangenomen om, in afwijking van het voorstel, beeldkwaliteitsniveau B van de C.R.O.W. te hanteren als basisniveau voor het beheer en onderhoud. Dit besluit was om verschillende redenen niet uitvoerbaar. Vervolgens vroeg de raad in 2021 om een uitleg van de motivatie voor het huidige beheer en om voorstellen om de kwaliteit te verhogen. Op 27 januari 2022 heeft de raad het voorstel over de kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte behandeld. Hierbij werd o.a. besloten om voor 2023 en verdere jaren alsnog het amendement van 2018 IBOR niveau B uit te voeren en op te nemen in de begroting of met voorstel komen dat niveau B evenaart na overleg met de stakeholders. Dit besluit is na de verkiezingen opgepakt en in een beeldvormende avond willen we met de raad in gesprek over de uitgangspunten en ambities voor de voorstellen. Het beheer van de openbare ruimte is complex. In deze notitie wordt hiervoor achtergrondinformatie verstrekt.

1

2. Kaderstelling Assetmanagement Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een vorm van assetmanagement. Het gaat over het managen van kapitaalgoederen. Assets in de openbare ruimte zijn bijv. bruggen, wegen, sluizen, verkeersregelinstallaties, riolering, verhardingen, waterpartijen en groen. Het gaat hierbij over prestaties, risico’s en kosten. Als assets onvoldoende presteren, dan nemen de risico’s toe, waaronder bijvoorbeeld risico’s op het gebied van bereikbaarheid of leefbaarheid, maar ook financiële- of veiligheidsrisico’s. Assetmanagement staat dus voor een optimale balans tussen waarde, prestaties, risico’s en kosten. De discussie over kwaliteitsniveau B als basisniveau gaat hoofdzakelijk over beeldkwaliteit. De C.R.O.W.-kwaliteitssystematiek zoals beschreven in de Kwaliteitscatalogus openbare ruimte 2018 gaat alleen over beeldkwaliteit, niet over technische eisen, functies, veiligheid of regelgeving als basis voor het onderhoud. In de praktijk gaat het echter om het totaal aan afwegingen. We lichten dat hierna verder toe. In deze notitie richten we ons niet op het rationeel wegbeheer waarvoor het Beheerplan Wegen is vastgesteld. Dit beheer is gericht op de instandhouding van de wegconstructie en de gebruikseigenschappen van wegen.

Bij het hierbij gevoerde kwaliteitsniveau B is er sprake van een technisch ‘ingrijpmoment’, waarbij onderhoud noodzakelijk is om de levensduur te verlengen. Dit wordt bepaald op basis van inspecties. Wel wordt in deze notitie het netheidsbeheer op verhardingen inhoudelijk behandeld. Het gaat dan om veegbeheer, onkruidbestrijding, blad ruimen en zwerfvuilbeheer. Gedifferentieerd beheer Om zoveel mogelijk te kunnen voldoen aan de doelstellingen van het IBOR, de financiële kaders en de praktische uitvoerbaarheid, passen we vanaf 2020 een gedifferentieerd beheer toe. Dit beheer bestaat grofweg uit vier werkwijzen: 1) Beheer op basis van vastgestelde uitvoeringsfrequenties, 2) Beheer op basis van vastgestelde beeldkwaliteit, 3) Beheer op basis van inspecties 4) Reactief beheer De praktijk laat namelijk zien dat sommige typen onderhoudswerkzaamheden zich goed lenen voor werken met beeldkwaliteitsniveaus. Maar voor andere werkzaamheden is uitvoering op basis van frequenties of inspecties in velerlei opzicht een veel geschikter werkwijze. Ad 1 – Beheer op basis van frequenties Beheer op basis van vastgestelde uitvoeringsfrequenties passen we toe vanwege verschillende redenen, onder andere: - Wanneer de werkzaamheden een relatief lage frequentie hebben; - Seizoensinvloeden zoals o.a.

bij het opruimen van blad; - Specifieke groeivorm, bijvoorbeeld bij hagen knippen; - Organisatorische redenen, bijvoorbeeld werken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt; - Functioneel beheer: sturen op behoud van functie waarbij het beeld ondergeschikt is. Voorbeelden hiervan zijn watergangen of houtsingels; - De huidige situatie, bijvoorbeeld omdat het huidige kwaliteitsbeeld nog niet voldoet.

2

De bovengenoemde aspecten zorgen er voor dat bepaalde werkzaamheden, zoals het ruimen van blad, hagen knippen, snoeiwerkzaamheden of sloten maaien, in de praktijk bij voorkeur niet op basis van de beeldsystematiek worden uitgevoerd. Daarnaast is ook gebleken dat deze werkzaamheden in de praktijk zeer lastig zijn om op beeld te handhaven voor zowel de uitvoerende als voor de opdrachtgevende partij. Het inzetten van de beeldkwaliteitssystematiek voor deze werkzaamheden leidt hierdoor tot forse hogere kosten en/of organisatorische problemen. De combinatie van werken op kwaliteitsbeeld en frequentie wordt om deze redenen ook vaak bij andere gemeenten toegepast. Ad 2 - Beheer op basis van kwaliteitsniveaus Bij beheer op basis van C.R.O.W.-kwaliteitsniveaus wordt jaarrond een uniform kwaliteitsbeeld afgesproken waarbij de uitvoerende partij zich conformeert aan de vastgelegde kwaliteit. Het gaat om prestatieafspraken die verwoord zijn in zogenaamde ‘beeldmeetlatten’. Voorbeelden van criteria in meetlatten zijn grashoogte, overgroei randen, vullingsgraad afvalbak, de aanwezigheid van graffiti, de aanwezigheid van veegvuil of onkruid. Deze beheermethode wordt vaak toegepast bij beheer- werkzaamheden met een hogere frequentie per jaar maar waar gedurende het jaar wel variatie zit in de frequentie. Deze variatie ontstaat o.a. door seizoenen (o.a.

groei van onkruid en gazons) of door gebruiksintensiteiten (zwerfvuil in groenvoorzieningen bij evenementen of in weekenden). Ad 3 - Beheer op basis van inspecties Bij beheer op basis inspecties worden de werkzaamheden uitgevoerd op basis van cyclische inspecties van te onderhouden objecten, vaak gekoppeld aan regelgeving of wettelijke zorgplicht. Bij deze werkwijze horen duidelijke kaders en methodiek als basis voor de inspectie en de uitvoering van maatregelen vaak niet vrijblijvend. Deze manier van werken wordt o.a. toegepast bij het reguliere boomonderhoud, rationeel wegbeheer, rioolbeheer en het onderhoud van speeltoestellen. Ad 4 – Reactief beheer Bij deze manier van beheren worden de beheermaatregelen pas uitgevoerd na een melding of constatering in het veld. Een groot risico bij deze werkwijze is dat de beheerder geen goed beeld heeft van de kwaliteit van het areaal, enkel de gemelde gebreken zijn bekend maar verder niks. Een ander nadeel is dat de ad-hoc werkwijze duurder is dan goed georganiseerd plantmatig onderhoud. Voordelen van gedifferentieerd beheer in de praktijk Het beheer is gericht op de duurzame instandhouding van de openbare ruimte en het handhaven van een afgesproken kwaliteit en bruikbaarheid. Elke passende frequentie en elk beheerniveau heeft dit als uitgangspunt. Het stelt ons in staat om gericht en passend beheer uit te voeren binnen de budgetkaders.

Maar er zijn er ook nog andere voordelen aan het gedifferentieerd beheer. De differentiatie geeft ons de mogelijkheid om invulling te geven aan andere ambities van de gemeente: - In spelen op klimaatveranderingen zoals langdurige droogte en hitte of extreme neerslag (o.a. door een grotere variatie toe te staan met het C niveau bij maaien) - Biodiversiteit vergroten (o.a. door mogelijkheid van een lagere maaifrequentie) - Lokaal arbeidsplekken creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (samenwerking WSD/IBN)

3

-

Invulling geven aan wettelijke bepalingen en zorgplicht

Beleidsmatige aspecten Biodiversiteit Naast het IBOR heeft de gemeente ook vastgesteld duurzaamheidsbeleid en eind september 2022 heeft de raad het biodiversiteitsbeleid van Meierijstad vastgesteld. Grondgebruik is van grote invloed op de biodiversiteit. Onder andere door de intensivering in de afgelopen 100 jaar is de biodiversiteit enorm afgenomen. De populatie trends van diverse soorten zijn al jaren negatief, zie onderstaande voorbeelden van vogels in de bebouwde omgeving en in het landelijk gebied. Vogels van het boerenland nde

rend van vogels in stedelijk gebied naar voorkeur leefomgeving

trend

ron

,

pen groen

ron

pen groen onzekerheid trend

ater en moeras

ater en moeras onzekerheid trend

ebouwing

ebouwing onzekerheid trend

os en park

os en park onzekerheid trend

truweel en struiken

truweel en struiken onzekerheid trend

,

ovon

De negatieve trends zijn het gevolg van de afname van het areaal van geschikte leefomgeving en het voedselaanbod. Een goede inrichting en beheer van de openbare ruimte kan dit verbeteren. In het uitvoeringsprogramma van het biodiversiteitbeleid zijn ambities opgenomen die ook van toepassing zijn op het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. 1 van de 6 speerpunten van het biodiversiteitsbeleid betreft het behoud, de verbetering en beheer van gemeentelijk groen. Het gemeentelijk groen draagt bij aan de biodiversiteit. Bij de keuzes voor het beheer en onderhoud van het openbaar groen kijken we als eerste naar de mogelijkheden voor het behouden en versterken van de biodiversiteit. Dat streven wegen we af tegen beeldkwaliteit en onderhoudskosten. Het beheer van bermen, sloten en ruw gras willen we afstemmen op de gewenste verbetering van biodiversiteit. Het maairegime is, waar mogelijk, extensief en gedifferentieerd. Op een aantal geselecteerde terreinen met grazige vegetaties wordt begrazing met runderen of schapen toegepast. Het beheer en onderhoud van gemeentelijk groen, bossen en natuurterreinen leggen we planmatig vast. Ook het verbeteren van de biodiversiteit wordt meegenomen in deze beheerplannen. 4

Klimaatverandering We worden steeds meer geconfronteerd met de gevolgen van de klimaatverandering. Het gaat in de openbare ruimte sinds 2018 vooral over droogteschade in het groen. Daarnaast verwachten we grotere piekbuien en hoogwater in de winter. Dit vergt extra investeringen maar ook een aangepast beheer. Dit zal uitgewerkt worden in een integraal plan van aanpak en vertaald worden naar een leidraad inrichting openbare ruimte en gericht beheer. Beleid hondenvoorzieningen Op dit moment zijn er in de gebieden van de voormalige gemeente verschillen in het aanbod en de aard van voorzieningen voor honden in de openbare ruimte. Vooral in het gebied van de voormalige gemeente Sint-Oedenrode hebben we weinig voorzieningen ten opzichte van andere gebieden. Het huidige exploitatiebudget van € 113.857 is niet toereikend om de voorzieningen naar het niveau van de andere gebieden te brengen. De vraag is dan ook welk voorzieningenniveau de gemeente wil bieden en welk budget daarbij hoort.

5

3. Huidig beheer Op dit moment passen we in Meierijstad gedifferentieerd beheer toe. In de tabellen in bijlage 1 geven we inzicht in de kwaliteitsniveaus of frequenties zoals deze momenteel in de onderhoudscontracten gehanteerd worden. Hierbij zijn verschillende deelgebieden onderscheiden: -

De 3 grotere winkelcentra van Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel De overige gebieden binnen de bebouwde kom (woonwijken en bedrijventerreinen) Het landelijk gebied

Naast deze hoofdindeling zijn er ook hotspots, zoals oorlogsmonumenten, die op een hoger niveau worden onderhouden dan de omgeving.

Beschikbare budgetten In de begroting 2023 zijn de onderstaande budgetten opgenomen voor het netheidsbeheer in de openbare ruimte. De indexering 2022-2023 is hier nog niet verwerkt.

6

Fcl 2022 5860 5863 5884 5890 5913

Omschrijving Straatreiniging Waterbeheer Bossen Groenonderhoud Hondentoiletten Wegbermen- en sloten

Budget januari 2023 € .116.788 € 130.790 € 11.745 € 3.821.652 € 113.857 € 967.075 € 5.161.907

Exploitatiebudgetten voor ongediertebestrijding, het onderhoud van de riolering en het rationeel wegbeheer zijn niet opgenomen in de lijst. Het exploitatiebudget voor wegbermen- en sloten is in 2022 structureel verhoogd met een bedrag van € . als gevolg van het raadsbesluit van 27 januari 2022 over het slootonderhoud dat in de toekomst moet gebeuren conform de werkwijze van de voormalige gemeente Veghel. In 2020 zijn de maximale meerkosten berekend voor de realisatie van beeldkwaliteitsniveau B (waar dat mogelijk is het betrof toen een budgetverhoging van € . . . Als gevolg van de inflatie verwachten we een huidig prijspeil van € . . tot € . . .

7

4. Beheeropties Hiervoor hebben we uiteengezet wat de beweegreden zijn voor de huidige manier van werken. In dit hoofdstuk geven we per deelgebied aan welke keuzes er zijn (eventueel onder voorwaarden) en wat daarvan de consequenties zijn. We benoemen ook waar we geen mogelijkheden zien voor een andere beheerwijze. 4.1 Woongebieden en bedrijventerreinen binnen de bebouwde kom 4.1.1 Aanpassingen contractuele afspraken beeldniveau Als het wenselijk wordt geacht de nu gehanteerde C niveaus voor de betreffende beheergroepen aan te passen naar het B niveau, dan heeft dit gevolgen voor het budget. Naast de structurele meerkosten is er ook sprake van e tra incidentele kosten voor een ‘nulbeurt’ die nodig is om het onderhoudsniveau van niveau C naar B te brengen. Waar er geen contractuele afspraken zijn gemaakt is gebruik gemaakt van normprijzen., in sommige gevallen zijn deze echter niet voorhanden. Een bijkomend aspect is dat ook met de uitvoerende partijen moeten worden gesproken over de beschikbaarheid van capaciteit om dit extra werk uit te voeren. Ook zijn we bij de bepaling van het genoemde benodigde extra budget alleen uitgegaan van de werkzaamheden die op dit moment met de beeldkwaliteitssystematiek worden uitgevoerd.

Als werkzaamheden die op basis van frequenties worden uitgevoerd óók op beeldniveau B onderhouden gaan worden zal het benodigde aanvullende budget fórs verder stijgen. Een indicatie van deze aanvullende stijging kunnen we, indien gewenst, nader onderzoeken omdat referentiecijfers vanuit onze contractuele afspraken hiervoor ontbreken. 4.1.2 Technische haalbaarheid implementatie niveau B voor beeldkwaliteitsposten binnen bebouwde kom Op basis van de huidige beeldkwaliteit is het in principe technisch haalbaar om over te schakelen naar kwaliteitsniveau B. Er zijn wel financiële, praktische en organisatorische redenen die hierboven zijn benoemd om niet voor alle aspecten van het onderhoud te kiezen voor de beeldkwaliteitssystematiek. Een voorbeeld is de beeldmeetlat voor natuurlijk afval op verharding:

Verharding natuurlijk afval op verharding A+

A

B

C

D

Er is geen natuurlijk afval.

Er is weinig

Er is in beperkte

Er is redelijk veel

Er is veel natuurlijk

natuurlijk afval.

mate natuurlijk

natuurlijk afval.

afval.

afval. bedekking

bedekking

bedekking

bedekking

bedekking

binnen

binnen

binnen

binnen

binnen

bladvalperiode

bladvalperiode

bladvalperiode

bladvalperiode

bladvalperiode

0% per 100m²

≤

≤

≤

> 35% per 100m²

% per

m²

% per

8

m²

% per

m²

bedekking buiten

bedekking buiten

bedekking buiten

bedekking buiten

bedekking buiten

bladvalperiode

bladvalperiode

bladvalperiode

bladvalperiode

bladvalperiode

0% per 100m²

≤ % per

≤

≤

> 25% per 100m²

laagdikte

laagdikte

laagdikte

laagdikte

laagdikte

0 cm

≤

≤

≤

> 30 cm

cm

m²

% per

cm

m²

% per

cm

m²

Het is in de praktijk heel lastig om tijdens de bladvalperiode overal te voldoen aan de eisen voor niveau B. In principe moet een directievoerder bij overschrijding van de norm boetes uitdelen. Ook voor het knippen van hagen is het verstandiger om te kiezen voor een vaste uitvoeringsfrequentie. De scheutlengte is maatgevend voor de beeldkwaliteit. De groeisnelheid van verschillende plantensoorten varieert echter zodanig dat men overal op verschillende momenten hagen moet knippen die niet aan het beeld voldoen. Het grootste deel van het netheidsbeheer in de bebouwde omgeving wordt uitgevoerd door IBN en WSD; de twee sociale werkvoorzieningsbedrijven waarmee gemeente Meierijstad een samenwerkingsovereenkomst heeft. Medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt hebben meer moeite met het omgang met de beeldkwaliteitssystematiek bij het beheer en onderhoud. Daarnaast is er sprake van een capaciteitsprobleem bij uitbreiding van het takenpakket. Dit was onderdeel van de afwegingen. 4.2 Winkelcentra In de drie grotere winkelcentra wordt beeldkwaliteitsniveau A gehanteerd of een frequentie die aansluit op de hogere beeldkwaliteit. Het is mogelijk om geheel over te schakelen naar de werkwijze met beeldkwaliteit maar de meerwaarde is gering.

4.3 Het landelijk gebied 4.3.1 Beheer op basis van functies en veiligheid In het buitengebied worden er geen werkzaamheden uitgevoerd op basis van beeldkwaliteitsniveaus. Redenen hiervoor zijn dat de intensiteit van gebruik van de openbare ruimte buiten de kom lager is dan in bijvoorbeeld woongebieden. Daarbij komt dat een intensief onderhoud in algemene zin minder goed is voor de door ons geambieerde biodiversiteit. De beeldkwaliteit in C.R.O.W.-meetlatten heeft vaak geen directe relatie met functies en regelgeving. De kosten voor beheer op basis van beeldkwaliteit zijn ook hoger. In het buitengebied richten we ons daarom op beheer voor de instandhouding van functies, de (verkeers)veiligheid of vanwege wettelijke bepalingen. Voorbeelden van functies zijn: • Waterafvoer: dit is een belangrijke functie van een sloot. Andere functies zijn waterberging, infiltratie en wateraanvoer. Daarnaast kan een sloot fungeren als erfafscheiding. • Wegverkeer: een wegberm heeft een belangrijke verkeersfunctie. De berm biedt een uitwijkmogelijkheid voor het wegverkeer en een onbelemmerd uitzicht is belangrijk voor de veiligheid. Daarom worden er eisen gesteld aan de hoogte van vegetatie en de aanwezigheid van obstakels.

9

•

Ecologische functies: een berm, landschapselement of een sloot biedt een leefplek voor planten en dieren. De aard en het beheer van de aanwezige vegetatie speelt een belangrijke rol voor de kwaliteit. Intensief onderhoud is in algemene zin slecht voor de biodiversiteit: het verlaagd de kwaliteit en het veroorzaakt veel verstoring.

Het heeft daarom in het buitengebied weinig zin om beeldkwaliteit te gebruiken als uitgangspunt voor de beheersystematiek. Een paar praktische voorbeelden om dit te illustreren: Voorbeeld 1: beeldmeetlat voor de kruidenrijkdom in grazige vegetaties waaronder wegbermen:

Veel bermen voldoen niet aan de kwaliteitseisen voor niveau B en vergen een grote inspanning om dat niveau te bereiken. Deze bermen moeten immers opnieuw worden ingezaaid of verschraald om de kruidenrijkdom te verhogen. Verschralen door maaien en afvoeren van de vegetatie is relatief duur ten opzichte van het standaard beheer wat nu op veel plekken wordt toegepast. Bovendien zijn er bermen onder forse laanbomen waar de licht en vocht concurrentie een grote rol speelt.

Voorbeeld 2: beeldmeetlat voor de grashoogte van ruw gras

10

De vegetatie in voedselrijke bermen voldoet niet makkelijk aan het grashoogte criterium voor kwaliteitsniveau B en moet daarom standaard 2 keer per jaar gemaaid worden. Rietbermen moet misschien wel 4 keer per jaar gemaaid worden om te voldoen aan de eisen. Intensief maaien is slecht voor de biodiversiteit. Deze beeldmeetlat is daardoor niet werkbaar. Voorbeeld 3: meetlatten voor oever-soorten rijkdom en vegetatie in nat profiel Sloten worden beheerdop basis van functies en de onderhoudsplicht die is vastgelegd in de Keur van het waterschap. Hoofddoel van het beheer en onderhoud is om het watersysteem goed te laten functioneren. Als het een watervoerende sloot is, dan moet deze aan profieleisen voldoen en voor een goede afvoer van water moet de sloot gemaaid worden. Maaisel kan niet achterblijven in de berm en moet dus afgevoerd worden. Er zijn kwaliteitsmeetlatten voor oevers en water. Deze zijn echter gericht op de aanwezige vegetatie, niet op de functies en regelgeving van het waterschap:

Water vegetatie in nat profiel A+

A

B

C

D

Geen

Enige begroeiing

Het nat profiel is

Het nat profiel is

Het nat profiel is

noemenswaardige

binnen het nat

deels begroeid met

begroeid met

begroeid met

begroeiing binnen

profiel met

waterbodemwortele

uitgegroeide

uitgegroeide

het nat profiel met

waterbodemwortele

nde planten. De

beplanting. De

beplanting. De

waterbodemwortele

nde planten. De

water aan- en

water aan- en

water aan- en

nde planten. De

water aan- en

afvoer wordt in

afvoer wordt

afvoer wordt

water aan- en

afvoer wordt

geringe mate

duidelijk

duidelijk

afvoer wordt

nergens

belemmerd maar

zichtbaar

zichtbaar

nergens

belemmerd.

nergens over de

belemmerd,

belemmerd,

gehele breedte van

waarbij

waarbij

het profiel.

peilverschillen

peilverschillen

zichtbaar zijn.

zichtbaar zijn.

belemmerd.

11

bedekkingsgraad

bedekkingsgraad

bedekkingsgraad

bedekkingsgraa

bedekkingsgraa

wateroppervlak

wateroppervlak

wateroppervlak

d

d

≤

≤

≤

wateroppervlak

wateroppervlak

≤

> 50% per 100m²

% per

m²

% per

m²

% per

m²

% per

m²

belemmering

belemmering

belemmering

belemmering

belemmering

water aan- en

water aan- en

water aan- en

water aan- en

water aan- en

afvoer

afvoer

afvoer

afvoer

afvoer

0% per 100m²

≤ % per

drijflagen

drijflagen

0% per 100m²

≤

houtachtige

houtachtige

houtachtige

houtachtige

houtachtige

beplanting

beplanting

beplanting

beplanting

beplanting

0 per 100m¹

≤

≤

> 50 % per

% per

% per

m²

≤

% per

m²

drijflagen m²

m¹

≤

≤

% per

% per

≤

% per

m²

drijflagen m²

m¹

≤

% per

% per

> 40% per 100m² drijflagen

m²

> 50% per 100m²

100m¹

100m¹

breedte

breedte

breedte

breedte

breedte

houtachtige

houtachtige

houtachtige

houtachtige

houtachtige

beplanting

beplanting

beplanting

beplanting

beplanting

≤

≤

≤

≤

> 200 cm

cm

cm

cm

cm

4.3.2 Harmonisatie werkwijze bermen, ruw gras, sloten, waterpartijen en landschapselementen. In oktober en november 2019 is het beheer van bermen, ruw gras, sloten, waterpartijen en landschapselementen geharmoniseerd. Belangrijkste redenen hiervoor waren de grote verschillen in de werkwijzen van de voormalige gemeenten en de noodzakelijke aanbesteding van de onderhoudscontracten. De harmonisatie werd begeleid door een klankbordgroep met leden vanuit het POM, ZLTO, dorpsraad Keldonk. dorpsraad Olland, Het Roois Landschap, IVN afdeling SintOedenrode en IVN afdeling Veghel. Er werden 17 standaard werkwijzen bepaald voor verschillende beheersituaties, daarnaast werden algemene werkwijzen ontwikkeld voor de omgeving van bushaltes en voor bermen met overmatige groei van riet. Hieronder een voorbeeld van een werkwijze voor landbouwwegen met standaard bermen en C sloten:

12

Planmatig cyclisch beheer 2 keer per jaar maaien van bermstrook langs rand rijbaan 1 keer per 2 jaar berm gefaseerd geheel maaien 1 keer per 2 jaar de bermsloten maaien, 1 zijde per jaar 1 keer per 7 jaar profiel watervoerende sloten inspecteren

verkeersveiligheid

biodiversiteit

watersysteem

ja

n.v.t.

n.v.t.

Ja: tegengaan

Ja: i.v.m. maaien

successie

sloot

n.v.t. n.v.t. n.v.t.

Ja: tegengaan successie n.v.t.

Ja Ja

Het gedifferentieerde maaibeheer is positief voor de biodiversiteit. Deze geharmoniseerde werkwijze is toegepast van juli 2020 tot september 2022. Als gevolg van het raadsbesluit van 27 januari 2022 was de werkwijze niet meer mogelijk en werd de onderstaande werkwijze toegepast:

13

Planmatig cyclisch beheer 2 keer per jaar maaien van bermstrook langs rand rijbaan 1 keer per jaar berm geheel maaien 1 keer per jaar de bermsloten maaien 1 keer per 7 jaar profiel watervoerende sloten inspecteren

verkeersveiligheid

biodiversiteit

watersysteem

ja

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Ja

n.v.t.

n.v.t.

Ja

Ja: i.v.m. maaien sloot

Deze werkwijze is slechter voor de biodiversiteit vanwege de hogere maaifrequentie en omdat we in de herfst nergens vegetatie kunnen laten staan grenzend aan bermsloten die we moeten maaien. Op deze wijze kunnen we niks doen aan verhoging van de biodiversiteit.

14

Bijlage 1: huidige onderhoudsregime per deelgebied Tabel 1. Algemeen planmatig onderhoudsregime in de bebouwde omgeving (m.u.v. de 3 belangrijkste winkelcentra en enkele hotspots) Zwerfvuil Beheer

Snoei en randen

Onkruid

Beheer en/of

Maai

Categorie

beheer

beheer

veegbeheer

Natuurlijk afval

beheer

2x per jaar knippen

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau C

3 x blad ruimen in 3

n.v.t.

Houtige beplanting Hagen

winkelcentra 2x blad ruimen in overige gebieden Bodembedekkers

1x per jaar randensnoei

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau C

2x blad ruimen

n.v.t.

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau C

2x blad ruimen

n.v.t.

1x per jaar randensnoei

1x per jaar uitmaaien

In de rand van de

2x blad ruimen in de rand

n.v.t.

1x per 4 jaar wintersnoei

rand beplanting

beplanting,

van de beplanting

1x per 2 jaar wintersnoei Heesters

1x per jaar randensnoei 1x per 3 jaar wintersnoei

Bosplantsoen

Kwaliteitsniveau C Bomen

1x per jaar waterlot

Bomen in verharding:

Bomen in verharding:

Bomen in verharding:

verwijderen

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau B

n.v.t.

1x per 3 jaar snoei op basis van inspecties Kruidachtige vegetaties Wisselperken

n.v.t.

Kwaliteitsniveau B

Kwaliteitsniveau B

Kwaliteitsniveau B

n.v.t.

Vaste planten

1x per jaar

Kwaliteitsniveau B

Kwaliteitsniveau B

Kwaliteitsniveau B

n.v.t.

Gazons

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau C

Kwaliteitsniveau C

1

Zwerfvuil Beheer

Snoei en randen

Onkruid

Beheer en/of

Categorie

beheer

beheer

veegbeheer

Natuurlijk afval

Maai beheer

Bermen en ruw gras

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

ncidenteel op “hotspots”.

1x per jaar randen wegen en paden 1x per jaar het gehele terrein (meestal in 2 fasen) Geselecteerde Eco terreinen: begrazingsbeheer

Waterpartijen en sloten Stadswateren

n.v.t.

n.v.t.

Kwaliteitsniveau B

n.v.t.

1x per jaar uitmaaien

Sloten

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

1x per jaar uitmaaien, incidenteel 2x per jaar (aanwijzing waterschap)

Verhardingen Recreatieve paden

Jaarlijks overhangende

Kwaliteitsniveau B

Kwaliteitsniveau B

2x blad ruimen

n.v.t.

Kwaliteitsniveau B

Kwaliteitsniveau B

2x blad ruimen

n.v.t.

takken snoeien Wegen, straten en

n.v.t.

pleinen* * Zie ook de uitleg over instandhoudingsbeheer van verhardingen in relatie tot het netheidsbeheer

2

Tabel 2. Algemeen planmatig onderhoudsregime in de 3 winkelcentra van Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel Zwerfvuil Beheer

Snoei en randen

Onkruid

Beheer en/of

Maai

Categorie

beheer

beheer

veegbeheer

Natuurlijk afval

beheer

Hagen

3x per jaar knippen

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

3 x blad ruimen

n.v.t.

Bodembedekkers

1x per jaar randensnoei

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

3x blad ruimen

n.v.t.

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

3x blad ruimen

n.v.t.

1x per jaar randensnoei

1x per jaar uitmaaien

In de rand van de

3x blad ruimen in de rand

n.v.t.

1x per 4 jaar wintersnoei

rand beplanting

beplanting,

van de beplanting

Houtige beplanting

1x per 2 jaar wintersnoei Heesters

1x per jaar randensnoei 1x per 3 jaar wintersnoei

Bosplantsoen

Kwaliteitsniveau A Bomen

2x per jaar waterlot

Bomen in verharding:

Bomen in verharding:

Bomen in verharding:

verwijderen

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

n.v.t.

1x per 3 jaar snoei op basis van inspecties Kruidachtige vegetaties Wisselperken

n.v.t.

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

n.v.t.

Vaste planten

1x per jaar

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

n.v.t.

Gazons

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

n.v.t.

n.v.t.

Kwaliteitsniveau A

n.v.t.

1x per jaar uitmaaien

Jaarlijks overhangende

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

3x blad ruimen

n.v.t.

Kwaliteitsniveau A

Kwaliteitsniveau A

3x blad ruimen

n.v.t.

Waterpartijen en sloten Stadswateren Verhardingen Trottoirs en paden

takken snoeien Wegen, straten en

n.v.t.

pleinen* * Zie ook de uitleg over het instandhoudingsbeheer van verhardingen in relatie tot het netheidsbeheer

3

Tabel 3. Algemeen planmatig onderhoudsregime in het landelijk gebied Zwerfvuil Beheer

Snoei en randen

Onkruid

Beheer en/of

Maai

Categorie

beheer

beheer

veegbeheer

Natuurlijk afval

beheer

2x per jaar knippen

2x per jaar uitmaaien

Incidenteel op

n.v.t.

n.v.t.

haagvoet

“hotspots”.

1x per jaar randensnoei

1x per jaar uitmaaien

In de rand van de

2x blad ruimen in de rand

n.v.t.

1x per 4 jaar wintersnoei

rand beplanting

beplanting,

van de beplanting

Houtige beplanting Hagen Bosplantsoen

Kwaliteitsniveau C Houtsingels met

1x per jaar randensnoei

recreatieve paden

1x per 6 jaar dunnen of

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Recreatief pad 3-4x per jaar maaien

afzetten beplanting Overige houtsingels,

1x per 6 jaar randensnoei

struwelen en bosjes

1x per 12 jaar dunnen of

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Incidenteel op

n.v.t.

2x per jaar randen wegen

afzetten beplanting Bomen

1x per 3 jaar snoei op basis van inspecties

Kruidachtige vegetaties Bermen en ruw gras

n.v.t.

“hotspots”.

en paden maaien 1x per jaar de overige berm of het gehele terrein in de nazomer maaien Geselecteerde natuurterreinen en ecologische verbindingszones: begrazingsbeheer

4

Waterpartijen en sloten Kleine wateren

Jaarlijks gefaseerd houtig

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

opschot oevers verwijderen Sloten

Overige sloten langs

1x per jaar gefaseerd een deel uitmaaien

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

sloten langs verharde

onverharde wegen of

wegen 1x per jaar

landschapselementen 1x

uitmaaien,

per 6 jaar houtig opschot

Sloten met schouwplicht

verwijderen

1x per jaar uitmaaien

Verhardingen Recreatieve paden

Wegen, straten en pleinen*

Jaarlijks overhangende

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Struinpaden 3-4x per jaar

takken snoeien langs

maaien. Zie ook beheer

paden.

bermen

n.v.t.

1x per jaar goten en

Incidenteel op

verkeersdruppels

“hotspots”.

* Zie ook de uitleg over het instandhoudingsbeheer van verhardingen in relatie tot het netheidsbeheer

5

n.v.t.

n.v.t.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Meierijstad&id=6030e695-d9c7-47ee-baf4-b6a8169477e7