A8b Jaarverslag 2024 rekenkamer Meierijstad (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Rekenkamer Meierijstad
Jaarverslag 2024 Maart 2025
Voorwoord Met
plezier
biedt de rekenkamer
Meierijstad
volledige jaar dat wij als rekenkamer leerzaam jaar. Met dit jaarverslag willen wij eerste
gelukt is. Uw
reactie
Namens
de
en
vragen
zijn van
rekenkamer,
(geanonimiseerd) voorzitter
harte welkom.
u
het
jaarverslag
in functie u
waren.
laten zien wat
2024 aan. Voor
we
ons
hebben
Afgelopen jaar was
een
vruchtbaar
gedaan
en
wat
het
en
(nog)
niet
Inhoud
1
Voorwoord 1.
Inleiding
3
2.
De rekenkamer Meierijstad
4
3.
2. 1.
Visie en taak
4
2. 2.
Uitgangspunten
4
2. 3.
Samenstelling
4
Teambuilding
5
Vereniging van Rekenkamers
5
Terugkijken op 2024
6
3. 1.
6
Aanleiding voor het onderzoek
6
Doelstelling van het onderzoek
6
Onderzoek en vervolg
6
Bestuurlijke besluitvorming
7
3. 2.
4.
Demografische ontwikkelingen in relatie tot gemeentelijk beleid
Samenwerkingsverbanden
7
Oriëntatie onderzoek
7
Tot slot
8
2
1. Inleiding De rekenkamer onderzoekt de doelmatigheid , doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid. In het onderzoeksprogramma geeft de rekenkamer aan welke onderwerpen onderzocht zullen worden en in welke periode. In het onderzoeksprogramma 2024-2025 stonden voor 2024 twee onderzoeksonderwerpen op de
planning , namelijk demografische ontwikkelingen i. r. t. gemeentelijk beleid en verbonden partijen. In 2024 is het eerste onderwerp onderzocht. Om die reden stelt de rekenkamer een gewijzigd onderzoeksprogramma vast voor 2025. Overigens is eind 2024 wel gestart met de nadere oriëntatie van het tweede onderwerp. In dit jaarverslag leest u hier meer over en wordt ook informatie geboden over de visie , taak en uitgangspunten en de samenstelling van de rekenkamer in 2024.
3
2.
rekenkamer
De
2.1.
Visie
Meierijstad
taak
en
rekenkamer wil waarde toevoegen
De
daarover.
Zij doet dit vanuit de van
te
De rekenkamer
rapporteren.
het door
taak
het functioneren
taakvervulling van
onderzoek
ten
De
van
de
staat)
en
om
De
de
de
publieke verantwoording doeltreffendheid
van
en
daarover
en
hierbij op de beleidsagendering, -voorbereiding, -effecten (evaluatie).
ambtelijke organisatie (die de
het
politieke organisatie rekenkamer draagt zo bij aan de ‘checks
zijn. ontwikkeling
voortdurende
2.2.
dienste
en
richt zich
vorming, -vaststelling, -uitvoering en ook
lokaal bestuur
goed
wettelijke doelmatigheid, het gemeentebestuur gevoerde beleid te onderzoeken
rechtmatigheid
Maar
aan
van
-
gemeentebestuur bij zijn
de gemeente
kunnen
and
en
balances’
onderwerp
de
het lokale bestuur.
Uitgangspunten rekenkamer hanteert
de
volgende uitgangspunten bij de uitoefening van
haar taken:
a) b)
Nabij: oog en oor voor wat er leeft in de gemeenteraad en de samenleving; Objectiviteit: onpartijdige, niet vooringenomen en gedegen analyse van feiten en
c)
bevindingen; Deskundigheid:
vanuit een
brede
kennis
van
zaken
met
een
scherp
oog
de
voor
processen;
d)
Vasthoudendheid:
Samenbrengen
e) f)
Actueel:
g) h)
Consistentie:
i)
Transparantie: openheid
van
alle informatie vanuit alle relevante
invalshoeken;
Het juiste onderwerp op het juiste moment;
Onderbouwing: conclusies zijn genoegzaam beargumenteerd en onderbouwd geconstateerde bevindingen en zo mogelijk een normenkader; eenduidigheid van begrippen en redeneringen; Controleerbaarheid: de bevindingen zijn navolgbaar te controleren is de
regel, geheimhouding
de
en te
uitzondering,
met
door de
staven;
respect voor
privacy ij) k)
Zorgvuldigheid: onafhankelijk en kwalitatief hoogwaardig onderzoek; Onafhankelijkheid: geen inmenging door belangen of wensen van derden, waaronder onderzochte personen of organisaties, een eigen blik en ongevoelig voor druk van
I)
anderen; Toegankelijkheid en bruikbaarheid: bondige en toegankelijke informatie onderzoeksrapport op een aantrekkelijke wijze gepresenteerd.
m)
Reflectie: open
2.3.
Samenstelling
De
rekenkamer
staan voor
Meierijstad heer
a.
De
b.
Mevrouw
kritiek door anderen
bestaat uit de
volgende
en
in het
leren.
leden:
(geanonimiseerd) als lid van de rekenkamer, tevens voorzitter;
(geanonimiseerd)als lid
van
de
rekenkamer;
(geanonimiseerd) is de vacature
In 2024
samenstelling De
voor
4° lid niet ingevuld.
een
te evalueren
dit als input te
en
rekenkamer wordt ondersteund door
als raadsadviseur op de
Besloten is om
secretaris,
mevrouw
een
gebruiken
voor
de
in 2025
werving
de
van
huidige een
4° lid.
(geanonimiseerd) tevens werkzaam
griffie van Meierijstad.
Teambuilding In de tweede
helft
van
beter te leren kennen de
2023
is de
en
nog beter op elkaar
om
rekenkamer, georganiseerd. Gedurende aan
samenstelling van de rekenkamer volledig gewijzigd. Om elkaar ingespeeld te raken in de samenwerking binnen
heeft de rekenkamer in het
de
hele
een
dag
zomerreces
is er onder
van
2024
begeleiding
een
teambuildingsactiviteit externe partij gewerkt
van
een
(VvR). De
VvR
genoemde doelstellingen.
Vereniging
van
Rekenkamers
De
rekenkamer is lid van de
Vereniging van
Rekenkamers
van
het rekenkamerwerk
biedt de leden
een
ervaring.
De
VvR doet
en
dit door
trainingen
aan
deel
de
bevordert de kwaliteit
platform voor het uitwisselen van kennis te bieden, webinars te organiseren en een
en
nieuwsbrief uit te geven. Leden
eendaagse training ‘Een onderzoeksontwerp één dag’ en diverse webinars en workshops. De voorzitter bezocht de Algemene Ledenvergadering en het Voor- en Najaarscongres. van
de rekenkamer
namen
aan
in
3. Terugkijken 3. 1.
op
2024
Demografische ontwikkelingen in relatie tot gemeentelijk beleid
Aanleiding voor het onderzoek Demografische ontwikkelingen en actuele demografische gegevens vormen essentiële variabelen bij het bepalen van gemeentelijk beleid. Bijvoorbeeld , bij een verwachte stijging in aantal geboren kinderen , wordt bepaald of er extra onderwijshuisvesting nodig is. Er zijn nog tal van voorbeelden te noemen , denk hierbij onder andere aan economische en sociale trends en ontwikkelingen; ruimtelijke en woontrends; trends en ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid , mobiliteit of in het veiligheidsdomein; voorzieningen voor jeugd en ouderen , de impact op gemeentelijke infrastructuur , veiligheid , wonen etc. Recent onderzoek van de Staatscommissie Demografie 2050 laat zien dat de uitkomsten van demografisch onderzoek lokaal sterk kunnen verschillen en met onzekerheden omkleed zijn. Bevolkingsprognoses leunen sterk op aannames over factoren als geboorte , sterfte en migratie. Deze factoren veranderen sterk door de tijd , waardoor gebruikers (lees: gemeenten) gedwongen worden in scenario’s te denken. Deze dan vervolgens ook toe te passen in
gemeentelijk beleid (beleidsvoorbereiding en beleidsevaluatie). Voor een goede besluitvorming op strategisch (Toekomstvisie) en tactisch (diverse beleidsterreinen) niveau vindt de rekenkamer het van belang dat gemeenteraad feitelijk inzicht heeft in de betekenis en onzekerheden van demografisch onderzoek en de mogelijkheden die het
gemeentebestuur heeft hiermee om te gaan. Doelstelling van het onderzoek Naast het doel dat de gemeenteraad inzicht verkrijgt in de betekenis en onzekerheden van demografische gegevens en het gebruik van deze gegevens in de ontwikkeling (en evaluatie) van gemeentelijk beleid , heeft het onderzoek ook een lerend doel. Hiermee wordt bedoeld dat de gemeenteraad ook een denkraam aangeboden krijgt over hoe om te gaan met de betekenis van en onzekerheden die gepaard gaan met cijfermatige gegevens.
Onderzoek en vervolg Het onderzoek is in opdracht van de rekenkamer uitgevoerd door de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. De onderzoekers hebben als illustratieve casus de onderwijshuisvesting gebruikt en op basis van die casus een essay geschreven waarin de onderzoeksresultaten breder zijn getrokken en een denkraam is ontwikkeld voor de gemeenteraad. Aan het essay liggen een literatuur- en documentenstudie ten grondslag. Ook hebben de onderzoekers diverse betrokkenen
geïnterviewd: (ambtelijk) betrokkenen rondom onderwijshuisvesting , de portefeuillehouder (wethouder onderwijs) , diverse gemeenteraadsleden en schoolbestuurders van verschillende typen onderwijs in de gemeente Meierijstad. Na oplevering van het essay heeft de rekenkamer , op basis van het onderzoek en het essay , een oplegnotitie opgeleverd. In deze oplegnotitie zijn de
6
aanbevelingen aan de gemeenteraad (en het college van burgemeester en wethouders) geformuleerd.
Bestuurlijke besluitvorming De raadsbehandeling vond plaats op 12 december 2024. De raad heeft ingestemd met de aanbevelingen gericht aan de raad en een amendement aangenomen om een (eenmalige) raadswerkgroep in te stellen om de doorwerking van het onderzoek te bespreken. De rekenkamer juicht dit initiatief van de raad toe en ziet dit als een blijk van de wil van de raad om het onderlinge samenspel en het samenspel met het college verder te ontwikkelen.
3. 2.
Samenwerkingsverbanden
Oriëntatie onderzoek Als tweede onderzoeksonderwerp voor 2024 stonden de Verbonden partijen op het programma. In 2024 is gestart met de oriëntatie voor dit onderzoek. In die oriëntatie is de keuze gemaakt om het onderwerp te verbreden , niet enkel verbonden partijen maar bestuurlijke samenwerking in brede zin. Ook is de keuze gemaakt om het onderzoek met name ook te laten gaan over het afwegingskader dat het gemeentebestuur hanteert om deel te nemen aan een samenwerkingsverband of om een bestuurlijke samenwerking te continueren. Het was de beodeling om dit onderzoek in 2025 af te ronden. Dit is niet gelukt. De voorbereiding en het formuleren van de ondrzoeksvragen vroeg meer tijd dan we eerder inschatten. In 2025 werken we dit onderzoek verder uit.
7
4. Tot slot Op de website van Meierijstad vindt u op de pagina van de rekenkamer naast algemene
informatie over de rekenkamer Meierijstad actuele informatie over lopende en afgeronde onderzoeken , eerdere jaarverslagen , onderzoeksprogramma’s et cetera. Op de rekenkamer kunt u rekenen!
8