A2c Flyer Ontwikkelperspectief de Peel (geanonimiseerd)
Tekst van het document
MEERKLEURIGE TOEKOMST IN DE PEEL
ONTWIKKELPERSPECTIEF 2050
Een ontwikkelend perspectief
natuur. Waar een goede boterham te verdienen valt met voedselproductie
op weg
naar
2050
De Peel in 2050 is een regio waar het grondgebruik in balans is met water en en
waar
ook ruimte is voor nieuwe bedrijvigheid. Een prachtige groene streek
waar
geleefd wordt in vitale dorpen tussen de Brainport en andere stedelijke
regio’s. In de Peel zitten we als streek zelf aan het stuur en geven we samen richting aan onze toekomst.
Verkorte versie voor het gesprek met de streek Februari 2024
Dit is het toekomstperspectief dat velen ambiëren, en tegelijkertijd is het een uitdagende puzzel. Het vraagt een gezonde balans tussen natuur, landbouw en leefomgeving, met het water en de bodem als drager. Want we willen een gezonde en mooie Peel doorgeven aan onze kinderen en kleinkinderen. Met voldoende goede woningen, ruimte voor bedrijvigheid, met schone energie en een gezonde natuur. De vraagstukken in de Peel zijn omvangrijk en complex. Niks doen is geen optie, want het klimaat verandert, de bodem verschraalt en verdroogt, de stikstoflast is enorm en de natuur holt achteruit. De gezondheid van de Peel staat dus onder druk, ook de economische gezondheid. De herinrichting van de Peel is ook in het belang van de landbouw, van de stoppers en vooral de blijvers. Onduidelijkheid betekent stilstand en we willen juist naar voren kijken. Het zijn vraagstukken van lokaal, regionaal én nationaal belang, die vragen om slimme combinaties en innovaties, en vaak ook om lastige keuzes. Want niet alles kan overal. Dan hélpt het dat de Peel door het kabinet is aangewezen als een van zestien nationale aandachtsgebieden voor herinrichting. In het samenwerkingsverband NOVEX De Peel zetten het Rijk, twee provincies, drie waterschappen en 18 gemeenten in de regio’s Noordoost- en Zuidoost Brabant en Noord- en MiddenLimburg samen hun schouders onder de Peel.
Een samenwerking die niet is gericht op (meer) beleid maken, maar op het mogelijk maken van vernieuwing, het in beweging brengen van partijen, op experimenteerruimte voor de streek. Een samenwerking van overheden die bereid zijn in de streek te investeren. In concrete initiatieven en projecten die een duurzame toekomst sneller dichterbij kunnen brengen. In projecten die voor doorbraken in al die lastige vraagstukken zorgen. Want gelukkig zijn er heel wat ondernemers en inwoners die volop werken aan vernieuwing. NOVEX De Peel biedt een kans voor wie hem aangrijpt. Hierover willen de partners in NOVEX De Peel de komende tijd graag met de streek in gesprek. Niet om te verdwalen in discussies over doelen, jaartallen of beleidsteksten. Maar juist om met elkaar de beweging in gang te zetten naar een meerkleurige toekomst van de Peel: morgen aan de slag!
-
ONTWIKKELPERSPECTIEF
&-
2050
NATUURLIJKE, ONDERNEMENDE EN
LEEFBARE
De toekomst alles kan
is
PEEL
meerkleurig,
overal
ontwikkelperspectief Daarom
hebben
verschillende delen ®
À
Landbouwtransitie B
Sale
toekomstige
ers
richting geven. geplaatst voor
de Peel.
van
we
bodemherstel.
aan
deelgebieden waar voedselproductie en ondernemen volop ruimte krijgen. Hier zijn kansen voor het samenkomen grondstoffen
mensen,
Leefbaarheid:
de steden,
verstedelijkte
kernen
energie. dorpen en en
met ruimte
voor
wonen
en
werken, ook met het oog op de druk vanuit
de
Brainport-regio.
Op
Stikstof en natuu
we
Economie:
van ®
mate. Via het
Ecologie: deelgebieden waar het draait om natuur en ecologische verbindingen. Hier wordt water vastgehouden en vertraagd afgevoerd en werken
®
willen
accenten
we
niet
maar
of in dezelfde
deze
kaart
willen zien ziet de
is uitgezet wat
in de
Peel
wat
en
volgende kleuren,
we
in 2050
graag
liever niet. Je
die aansluiten
bij de
ontwikkelzones:
Groen
is de
kleur
nuances:
de
Maasdal.
Hier geven
bodem de
Natuurlijke
Peel
Peelvenen, de beekdalen
water
en
de
van
Peel worden
Geel
is de
kleur
drie
nuances:
van
de
en
het
aan
natuur,
Deze
gezondheid. natter en natuurlijker.
delen
van
de Ondernemende
Peel
in
we
voorrang
en
van
(geano im se rd)
in drie
grootse productielandschap noordelijke horst, de afwisselende
dekzanden
het
op de flanken Ruimte
en
de oude vruchtbare
gronden. en energieopwekking
hebben
Rood
van
de Leefbare
de centrale
de
is de
nuances:
kernen
en
beleving voorop.
en
kleur
voor
leefbare een
economische
steden,
hier
activiteiten
prioriteit. Peel
in drie
verstedelijkte
dorpen. Leefbaarheid,
gezonde leefomgeving
staan
hier
.
skea
PENN
(geano im se rd) (geano im se rd) (geanonimise rd)(geanoimserd)
zr
(geanonimise rd)
(geano im se rd)
KERNPUNTEN
UIT HET
ONTWIKKELPERSPECTIEF 1.
en
Peel wordt
natter. Dat is goed
voor
én
landbouwgronden.
Het doel
vitale 2.
De
de
bodem
en
versterken en
om
veranderende
klimaat.
ruimte
de natuur,
de natte
het Maasdal.
en
de beekdalen
Volop
werken
De
ruimte
de natuur
Ruimte
voor
bestand
We te
natuur
van
de
ontwikkelen
zijn tegen
het
de Ondernemende
natuurgebieden is landbouw in natuur en landschap, denk aan natuurinclusief boeren en agrarisch natuurbeheer. Boerderijen die niet meer gebruikt worden, bieden ruimte aan nieuwe kleine bedrijven. Met
5.
name
rond
voor
moeten
ons
klimaatadaptatie: We grondgebruik aanpassen klimaat
Om
recreatie.
Peel is een
om
de
veehouderij
en
belangrijk
de
betrokken
zien
overheden
dient als
Dat willen
met
weinig
we
van
beschermen
en
ruimte
voor
intensieve
veedichtheid
de overheden
voor
dat
de noodzaak
defensie te creëren
toekomstbeeld
document
ondernemers,
bij
We
aan
en
overheid.
Om
tot
ideeën te komen
en
om
en
die toekomst
te werken. Om
tot
ideeën,
dit toekomstbeeld?
met
partners
toe werken
starten
met
gesprekken
met
Noordoost-
en
naar
Regionale
een
de Peel.
voor
serie
een
in de
kleinschalige
betrokkenen
in de
Zuidoost-Brabant
regio’s Noord-
en
Midden-Limburg. Vervolgens maken we stapsgewijs de kring groter, met bijvoorbeeld een grote gezamenlijke bijeenkomst voor betrokkenen en belangstellenden rond de zomer van 2024. en
juridische status, inspiratiebron voor
en
inwoners
Welke
betrokkenen
van
Investeringsagenda (RIA)
de Peel.
voor
samen
samen
kansen
(kleine of grote) projecten dragen
uitvoering we
welke
aangrijpen.
en
de
aan
streek
zich
een
willen
Zo willen
zonder
kompas
lokale initiatieven samen
schetst
Voor
een
investeringsagenda te komen die de uitvoering richting geeft én mogelijk maakt. En voor de betrokken overheden om input en inkleuring te geven aan hun eigen beleidsplannen. Denk aan de Ruimtelijke Voorstellen, de provinciale programma’s landelijk gebied (PPLG), de omgevingsvisies van gemeenten of gebiedsgerichte aanpakken.
raads-
statenleden
en
en
bestuurders
provincies, waterschappen gemeenten organiseren wij gedurende het voorjaar meerdere informatiemomenten, zowel digitaal als fysiek. van
de betrokken
en
Nieuwsbrief Voor
&
meer
informatie
informatie, veel gestelde vragen
meer
en
de
volledige versie van het Ontwikkelperspectief 2050, kijk op www.novexdepeel.nl (onder
Dialoog
met de streek
constructie: website
voorjaar van 2024 gaan leden van de NOVEX-stuurgroep in gesprek met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in de streek. We zijn benieuwd naar reacties op het Ontwikkelperspectief. Maar minstens zo
Deze brochure
in Nederland
samenvatting
is opgesteld van,
Beeldmateriaal De Peel 2050, van
Stuurgroep
en
en
in
hoogte
regieteam
op het
van
NOVEX
door Flux De Peel.
kunt
NOVEX
Stuurgroep
zijn ontleend
Landscape
om
maart op de
blijven. u
contact
met
opnemen
het
De
Peel via
info@novexdepeel.nl.
NOVEX
De Peel,
en
Ontwikkelperspectief 2050,
kaart in deze brochure
opgesteld
te
Voor vragen
opdracht
toelichting
is beschikbaar vanaf
2024). U kunt zich hier ook aanmelden
Vanaf het
om
lastige keuzes aan de orde kunnen zijn. omgeving van het vliegveld worden vooralsnog geen onomkeerbare ruimtelijke ontwikkelingen gestart. In de
Ontwikkelperspectief
maar
gebied
Peelhorst vormt één
uiteindelijk Mogelijke oplossingen zijn minder dieren per hectare, gesloten stalsystemen, minder krachtvoer en andere vormen van agrarisch grondgebruik. Heropenen militair vliegveld: Heropening van de vliegbasis is geen wenkend perspectief voor de Peel. Het zorgt voor verstoring en wringt met natuur-, woningbouwen economische vraagstukken. Duidelijk is dat de andere vraagstukken in het gebied zo groot zijn en stapelen dat deze knellen met een heropening van de vliegbasis. Niettemin ruimte
Het
en
is de vraag
initiatieven
opdracht gegeven aan experts van Flux Landscape Architecture en Royal HaskoningDHV om een eerste versie van een Ontwikkelperspectief te maken. Hoe ziet de Peel er straks idealiter uit geredeneerd vanuit het water- en bodemsysteem?
relatief stil
te verminderen.
en
PERSPECTIEF?
in 2025
een
tegelijk kansen voor recreatie. Geleidelijk verminderen ruimte voor intensieve veehouderij: stikstof, geurhinder en risico’s van dierziekten zijn belangrijke redenen
12.
hebben
ontwikkelend
biedt
n.
Daarom
Het is
Nederland.
beseffen
(geano im se rd)
en
lichtvervuiling. de grootste aaneengesloten donkergebieden van
ONTWIKKEL-
beweging in gang te zetten moetje waar je staat en waar je naartoe gaat.
minder zichtbare waarden:
voor
De
steden,
verstedelijkte kernen en knooppunten van energie en mobiliteit is ruimte voor nieuwe bedrijvigheid, zoals hightech (voedsel) industrie en ICT-dienstverlening. De streek is aantrekkelijk om te leven en beleven: Het is belangrijk dat het goed leven is en blijft in de dorpen en verstedelijkte kernen. Er is ruimte voor (bescheiden) groei van het aantal woningen, met aandacht voor het eigen karakter van dorpen en gemeenschappen. Het landschap is toegankelijk voor passende vormen van
Aandacht De
EEN
een
weten
aan
water vast te houden
om
gebied, met de bijzondere bodemeigenschappen van de breuklijnen vele sporen uit de geschiedenis. 10.
( g e a n o i m s e r d ) (geano im se rd) (geanonimise rd) (geanonimiseerd) (geano im se rd)
WAAROM
uniek
een
nieuwe economie:
de centrale
Ruimte
droge tijden en wateroverlast op te vangen in natte periodes. Het waterpeil gaat in grote delen van de Peel omhoog. Dat is belangrijk voor de bodem. Zuinig op cultuurhistorie en landschapselementen: De Peel is
Peel:
( g e a n o n i m i s e r d ) ( g e a n o i m s e r d ) (geanonimise rd) (geanonimisiesred)rd)
Peel.
voor
met
naar
Peel
voor
veranderend
de
Verschuiven
de
in de
hoger gelegen noordelijk deel van de voor groot- en kleinschalige circulaire landbouw, gecombineerd met het opwekken van duurzame energie.
4.
van
zoals de
Peel is ruimte
balans
de westkant
aan
We
is een
In het
Rond
zal ook
nodig zijn verstedelijking. voor energie: Aan de noordkant van de Peel, en kleinschaliger op andere plekken, is ruimte voor windparken en zonnevelden. Daarnaast is gebruik van aardwarmte kansrijk
Peel wordt versterkt:
hoogveenrestanten Peelvenen
is sturend:
vol leven.
Natuurlijke
behouden
3.
2050:
Het water-
voor
bodemsysteem
Opvang groei Brainport: Omdat steeds meer mensen in de Brainportregio wonen en
aan
Architecture
het en
dient
als verkorte
versie december
Ontwikkelperspectief Royal HaskoningDHV
in
2023. NOVEX
opdracht