A2b Bijlage 1 VNG - Inzet VNG voor Overhedenoverleg (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
Ministerie van
Algemene
Datum
Zaken
14 april 2025
Minister-president (geanonimiseerd) Postbus
2500
20001
EA
Kenmerk
DEN
HAAG
COS/U202500196 In afschrift aan
Minister van
-
Zaken
Binnenlandse
Koninkrijksrelaties; van Financiën;
en
Staatssecretaris
-
Eerste
-
Kamer
en
Tweede
gevolgen
tussen
Kamer
Stand
Overhedenoverleg
zaken
van
Geachte
(geanonimiseerd) B MN (geanonimiseerd) veste (geanonimiseerd) BE.
Met deze
brief doe ik een ultieme poging
gemeenten tussen
de
de
om
rijksoverheid
en
rijksoverheid
grote vraagstukken
ambitie
benodigde
Helaas
hebben
de vele
met
handen.
zijn
overleggen Geen
zorgelijk. Omdat het maken uw
voorjaarsnota,
februari
rapport
duidelijk gemaakt
om
alles
hoe’).
gemaakte afspraken het
afspraak
te stellen om
Vereniging
van
Nederlandse
Nassaulaan
12 Den
373 83 93
perspectief.
staan we En
spraken
kabinet
tijdig
invulling
zou
we
-
Van
het vaststellen van
worden
toen
gegeven
zou
committeren
voorjaarsnota
breuk.
nog
over
aan
de
in het
Ark). Daarbij heeft u als premier ook aan
is tot op heden
is beloofd.
nog
dat is zeer
Wanneer En dat
niet
aan
de
nagekomen.
Ik vraag
díe keuzes te maken
het kabinet zich
gaat
uitvoering
over
veel
meer
nu
die
u
die ertoe
afwendt
dan
van
geld
van
alleen.
Dit
betrouwbaarheid.
Gemeenten
Haag | Postbus
| info@vng.nl
aan
en
dat het
in de
voelt dat als een
vertrouwen,
opgeleverd
gezamenlijk ingestelde deskundigencommissie
dat het kabinet wèl doet wat ons
raakt ook aan
-
maar
in het werk
agenda
De voor deze
met
dat het kabinet zich Die
pakken.
gemeenten gelijk oploopt
afspraak
Hervormingsagenda Jeugd (commissie
indringend
070
van
overleg gevoerd uitvoerbare
en
gesprek geweest.
geen duidelijkheid, geen
begroting
de door ons
van
gezamenlijke
concreets
aangeven op welke wijze in de voorjaarsnota
aanbevelingen (‘niet of,
eerder
eerder de
niets
het
achterban
strekken
we
van
dat
zou
kader van onze
onderwerp
afspraken, de
tot een
is er intensief
staat met elkaar op te
voor
tot op heden
van
met verstrekkende
maanden
van
-
‘landing’
maakten
te komen
om
steeds
groot conflict
een
Afgelopen
Nederland
waar
middelen
steeds
lege
te voorkomen.
gemeenten
en
om
30435
| 2500
GK
Den
Haag
vng
nl
Er zijn vier redenen waarom het vanzelfsprekend is dat het kabinet de keuze maakt om de kosten die gemeenten in medebewind uitvoert te vergoeden en om een balans te doen ontstaan tussen de taken van gemeenten en de middelen die daarvoor nodig zijn. 1.
Allereerst omdat we dat zo hebben afgesproken; en afspraak is afspraak. Het instellen van de deskundigencommissie Van Ark was voor gemeenten destijds een voorwaarde om akkoord te gaan met de Hervormingsagenda Jeugd. Deze commissie zou immers een uitspraak doen over de hoogte van de vergoeding voor gemeenten voor de uitvoering van de Jeugdzorg in de jaren 2023 en 2024 en het aanpassen van het structurele financiële kader vanaf 2025. Nu stelt u plotseling dat een vergoeding met terugwerkende kracht niet aan de orde kan zijn en confronteert u gemeenten met onhaalbare miljardenbezuinigingen in de komende jaren. Dit standpunt is onnavolgbaar gelet op het feit dat het kabinet mede-opdrachtgever is voor de deskundigencommissie. Naar onze overtuiging is het in zijn algemeenheid in onze samenleving en meer in het bijzonder tussen medeoverheden van belang dat afspraken worden nagekomen en we vragen u dan ook om dat te doen.
2.
In de tweede plaats omdat de wet dat van u vergt. Artikel 108 lid 3 is het artikel in de Gemeentewet die gemeenten beschermt tegen willekeurige grepen uit de gemeentekas door de rijksoverheid. U heeft de verplichting om de kosten die gemeenten moeten maken op basis van de wet te vergoeden. De minister van BZK meldde vorige week in de Eerste Kamer dat sprake dient te zijn van een ‘adequate’ vergoeding. Dit is onjuist: de wet spreekt ongeclausuleerd over de vergoeding van de kosten die gemeenten maken en gemeenten mogen er ook op rekenen dat het rijk zich aan de wet houdt.
3.
In de derde plaats omdat de maatschappelijke opgave dusdanig urgent is dat zonder de inzet van gemeenten meerdere ministers hun stelselverantwoordelijkheid (wonen zorg bestaanszekerheid) niet kunnen nemen waardoor cruciale maatschappelijke opgaven die een gezamenlijke aanpak vergen tot stilstand komen. Deze situatie zal zich voordoen als de gemeenten niet gecompenseerd worden conform 108 lid 3 Gemeentewet. ,
,
,
4.
In de vierde plaats omdat samenwerking met gemeenten noodzakelijk is voor het realiseren van de ambities zoals verwoord in het regeerprogramma. Het kabinet heeft bij haar aantreden hoge verwachtingen gewekt rond goed bestuur en herstel van vertrouwen in de rechtstaat. Wanneer de medeoverheden door uw toedoen lijnrecht tegenover het kabinet komen te staan blijken dat slechts loze woorden. ,
Gemeenten zijn zoals u weet bereid om gezamenlijk de agenda voor Nederland te realiseren als aan twee voorwaarden wordt voldaan , namelijk dat het rapport van de commissie Van Ark ook in
financiële zin (vergoeding kosten met terugwerkende kracht terugdraaien bezuinigingen en adequate indexering) door het kabinet wordt opgevolgd en dat de korting op het Gemeentefonds ,
,
die door Rutte 4 eenzijdig is besloten deels wordt teruggedraaid omdat de dekking van deze korting - het verruimen van het lokaal belastinggebied - door het vorige kabinet niet is gerealiseerd. Gemeenten zijn bereid hun bijdrage te leveren aan de rijksfinanciën door een deel van deze korting voor eigen rekening te nemen maar een deel van deze korting zal moeten worden teruggedraaid. Ook omdat er nog twee nadelige financiële ontwikkelingen bij zijn gekomen in de vorm van de te lage prijsramingen en achtergebleven bedragen bij eerder geschrapte kortingen. ,
Ik hecht eraan om nogmaals duidelijk te maken dat wij bij uitblijven van aanvullende financiering rondom de uitvoering van de Jeugdwet de Staat onmiddellijk na het Overhedenoverleg van ,
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/3
woensdag aanstaande in gebreke zullen stellen. Dan rest ons helaas geen andere weg juridische stappen te zetten en navordering te vorderen op basis van de Gemeentewet.
dan
gemeenten
open
met de rug
tegen de
muur
en
voor
gemeenten
staat dan
geen andere weg
U zet om
u te
bewegen tot het nakomen van uw wettelijke verantwoordelijkheid richting gemeenten. Zoals eerder is afgesproken zullen wij ons in dat geval ook niet langer gebonden achten aan een aantal afspraken en akkoorden die we onder voorbehoud van adequate financiering maakten. Vervolgens zullen we alle afspraken die we de afgelopen jaren met u hebben gemaakt heroverwegen en we zullen deze heroverweging voorleggen aan de ALV van de VNG op 18 juni. Tot het moment van deze ALV zullen we uiterst terughoudend zijn om in te gaan op uitnodigingen van het kabinet om te komen tot bestuurlijk overleg en zullen we geen afspraken kunnen maken die op wat voor wijze dan ook negatieve financiële consequenties hebben voor gemeenten. Er staat de komende
dagen
veel op het spel met in
potentie grote gevolgen. Dat we als medeoverheden nu misschien voor het eerst in de geschiedenis ons gelijk via de rechter moeten gaan halen ervaar ik als een dieptepunt in onze onderlinge verhoudingen en een grote nederlaag voor onze inwoners. Als u trouw blijft aan uw eigen ambities rondom goed bestuur en het maken van uitvoerbaar beleid zult u dat hopelijk net zo voelen. Niemand is gebaat bij stilstand. Het is aan u om dat te voorkomen. Mede
namens
de
gemeentelijke
vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse
netwerken
G4, G40, M50, P10, K80
en
R8,
Met
Gemeenten
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Voorzitter
Vereniging
van
Nederlandse
Gemeenten
3/3