1c. B12_Veghels Buiten noordoost - Geuronderzoek - v03

ONDERZOEK GEURHINDER VEEHOUDERIJEN VEGHELS BUITEN NOORDOOST

1

De Roever Omgevingsadvies Heidebloemstraat 15 Postbus 64 5480 AB Schijndel T 073 594 10 11 F 073 594 11 20 E info@deroever.nl W www.deroever.nl NL97 RABO 0122 6903 11 NL21 INGB 0001 0833 26 Advies- en ingenieursbureau J.G. de Roever B.V. KvK 16068733 BTW NL 8015.63.136.B.01

Titel document: Referentie: Datum: Opdrachtgever:

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost 20211703.v03 26 september 2023 BRO

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

2

INHOUDSOPGAVE 1.

INLEIDING ....................................................................................................................................... 4

1.1. 1.2.

Situatie ......................................................................................................................................... 4 Vraagstelling ................................................................................................................................ 5

2.

WETTELIJK KADER ...................................................................................................................... 6

2.1. 2.2. 2.3.

Wet geurhinder en veehouderij ................................................................................................... 6 Wijziging Activiteitenbesluit met betrekking tot landbouwactiviteiten .......................................... 6 Ruimtelijke plannen en geurhinder van veehouderijen ............................................................... 6

3.

UITGANGSPUNTEN EN ACHTERGRONDEN .............................................................................. 8

3.1. Uitgangspunten veehouderijen .................................................................................................... 8 3.2. Geuremissie en geurimmisie ....................................................................................................... 8 3.3. Verschillende beoordelingen ....................................................................................................... 8 3.3.1. Voorgrondbelasting.............................................................................................................. 8 3.3.2. Afstanden ............................................................................................................................. 9 3.3.3. Achtergrondbelasting ........................................................................................................... 9 3.4. 3.5. 3.6.

Geurbelasting versus geurhinder .............................................................................................. 10 Geurgevoelig object ................................................................................................................... 11 Bebouwde kom .......................................................................................................................... 12

4.

GEURBEREKENINGEN ............................................................................................................... 13

4.1. 4.2. 4.3. 4.4.

Afstanden ................................................................................................................................... 14 Voorgrondbelasting ................................................................................................................... 15 Achtergrondbelasting ................................................................................................................. 18 Beoordeling woon- en leefklimaat ............................................................................................. 20

5.

CONCLUSIE.................................................................................................................................. 21

BIJLAGE BIJLAGE BIJLAGE BIJLAGE

I. II. III. IV.

KAART AFSTANDEN ............................................................................................... 22 BEREKENING VOORGRONDBELASTING ............................................................. 23 KAART ACHTERGRONDBELASTING .................................................................... 24 VEEHOUDERIJGEGEVENS .................................................................................... 25

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

3

1.

INLEIDING

1.1.

Situatie

De gemeente Veghel onderzoekt de mogelijkheden voor woningbouw in het plangebied Veghels Buiten noordoost. Voor deze ontwikkeling is een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk. Onderdeel van de bestemmingsplanwijziging is dit onderzoek geurhinder veehouderijen. Het plangebied en een concept indeling daarvan is aangegeven op afbeelding 1.

Afbeelding 1. Plangebied en concept indeling

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

4

In de omgeving van het plangebied liggen enkele veehouderijen. In dit rapport wordt het onderzoek naar de ligging van de geur- en afstandscontouren en naar de overige geuraspecten voor de ruimtelijke ontwikkeling beschreven.

1.2.

Vraagstelling

Bij het beoordelen van een ruimtelijk plan spelen standaard de volgende vragen: 1. Is ter plaatse van de gewenste ruimtelijke ontwikkeling een aanvaardbaar woon- en leefklimaat gegarandeerd? 2. Worden omliggende bedrijven (onevenredig) in hun belangen geschaad? Het onderzoek dat in dit kader is uitgevoerd beperkt zich tot geur afkomstig van veehouderijbedrijven. De meest recente milieuhygiënische inzichten liggen vast in de Wet geurhinder en veehouderij. In hoofdstuk 2 wordt het wettelijk kader toegelicht. Hoofdstuk 3 beschrijft de uitgangspunten en achtergronden die in dit onderzoek worden gebruikt. De beoordeling van de geursituatie wordt beschreven in hoofdstuk 4. Ten slotte volgen in hoofdstuk 5 de conclusies.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

5

2.

WETTELIJK KADER

2.1.

Wet geurhinder en veehouderij

In de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) staan standaard, landelijk geldende, afstanden en normen waaraan de ligging en geurbelasting van dierenverblijven getoetst moeten worden, in het geval van een aanvraag om milieuvergunning. De Wgv is nader uitgewerkt in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv). De normen gelden ter plaatse van geurgevoelige objecten (bijvoorbeeld woningen) en de afstanden gelden tot deze geurgevoelige objecten. De geurbelasting wordt berekend en getoetst met het verspreidingsmodel V-Stacks Vergunning. Dit verspreidingsmodel geldt alleen voor dieren waarvoor geuremissiefactoren zijn opgenomen in de Rgv. Voor dieren zonder geuremissiefactor gelden minimaal aan te houden afstanden. Enkele begrippen uit de Wgv die relevant zijn en gebruikt worden in dit rapport, zijn nader toegelicht in hoofdstuk 3.

2.2.

Wijziging Activiteitenbesluit met betrekking tot landbouwactiviteiten

Op 1 januari 2013 is een grote wijziging van het Activiteitenbesluit en de bijbehorende regeling in werking getreden. Met de wijziging zijn meer veehouderijen onder de regels van het Activiteitenbesluit komen te vallen. Daarbij is onder meer de beoordeling van geur conform de Wet geurhinder en veehouderij (zoals toegelicht in hoofdstuk 3 van dit rapport) meegenomen. De toetsing aan middels geurverordeningen aangepaste geurnormen en afstanden geldt ook voor veehouderijen die onder de regels van het Activiteitenbesluit vallen.

2.3.

Ruimtelijke plannen en geurhinder van veehouderijen

Bij het opstellen van ruimtelijke plannen moet worden gewaarborgd dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat op plaatsen waar het vestigen van een (geur)gevoelig object mogelijk wordt gemaakt. Verder moet worden voorkomen dat bestaande veehouderijen onevenredig in hun belangen worden geschaad. Om de milieucontouren te bepalen moet worden uitgegaan van de ‘omgekeerde werking’ van de milieuregelgeving. In de bestemmingsplantoets wordt daartoe getoetst of ter plaatse van de te bestemmen geurgevoelige objecten voldaan wordt aan de eisen die de milieuregelgeving stelt. Voor het aspect geur van veehouderijen moet een toets op grond van de Wgv worden uitgevoerd. De geplande geurgevoelige objecten moeten zijn gelegen buiten de wettelijk geldende geur- en afstandscontouren van de aanwezige veehouderijen. Bij de toets moet worden uitgegaan van de omvang van de veestapel volgens de verleende vergunning of ingediende melding. Uit jurisprudentie1 blijkt dat voor de geurcontouren of aan te houden afstanden in principe moet worden uitgegaan van de randen van het bouwvlak. De rand van het bouwvlak wordt aangehouden omdat de veehouderij in principe het recht heeft om overal binnen het bouwvlak te bouwen. In sommige gevallen kan niet het volledige bouwvlak

1

ABRvS 201205174/1/R4, 22 januari 2014

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

6

worden benut, vanwege de ligging ten opzichte van reeds bestaande geurgevoelige objecten. In dergelijke gevallen wordt uitgegaan van het reëel te benutten bouwvlak. Alleen in het geval dat sprake is van een overbelaste situatie (in de betreffende richting), kan van deze werkwijze worden afgeweken. Van een overbelaste situatie is sprake als in de vergunde situatie niet wordt voldaan aan de geurnorm of afstand. In dat geval kan een veehouderij de ‘geurrechten’ in de betreffende richting niet anders gebruiken dan in de vergunde situatie het geval is (het gaat daarbij om stallen en emissiepunten). Voor het bepalen van de geur- en afstandscontouren kan dan worden uitgegaan van de ligging van de vergunde stallen en emissiepunten. Hiermee wordt invulling gegeven aan het uitgangspunt dat een bestaande veehouderij niet onevenredig in haar belangen mag worden geschaad. Deze werkwijze staat ook beschreven in de Handreiking bij de Wet geurhinder en veehouderij. Een te bestemmen geurgevoelig object moet buiten de wettelijk geldende geurcontouren van de omliggende veehouderijen liggen, om niet blootgesteld te worden aan te veel geurhinder. Bij veehouderijen met dieren waarvoor afstanden gelden moet het nieuwbouwplan buiten de wettelijk geldende minimale afstand plaatsvinden.

Binnen de geur- en afstandscontouren rondom de (bouwvlakken van de) veehouderijen, is geen sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Dit houdt in dat binnen deze contouren geen nieuwe bestemming mag worden vastgelegd, die het realiseren van geurgevoelige objecten mogelijk maakt. Op die manier wordt een aanvaardbaar woon- en leefklimaat gewaarborgd en wordt voorkomen dat het veehouderijbedrijf in haar mogelijke ontwikkeling belemmerd wordt. Het woon- en leefklimaat in een gebied wordt behalve door de geurbelasting per veehouderij (voorgrondbelasting) ook bepaald door de achtergrondbelasting, de geurbelasting ten gevolge van alle veehouderijen samen. Het is aan de gemeente om te beoordelen of de geurbelasting en geurhinder in een specifiek gebied acceptabel zijn.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

7

3.

UITGANGSPUNTEN EN ACHTERGRONDEN

3.1.

Uitgangspunten veehouderijen

Het onderzoek naar de geursituatie gaat uit van de aanwezige veehouderijen en de bestaande geurgevoelige objecten. In het onderzoek wordt zowel de vergunde geursituatie als de worst-case geursituatie beschouwd. De geurbelasting wordt bepaald op grond van geurberekeningen voor de voor- en achtergrondbelasting. Aan de hand hiervan kan ook het woon- en leefklimaat bepaald worden. Voor de huidige situatie worden de vergunde of gemelde bedrijfssituaties gehanteerd. In de worst-case situatie wordt aangehouden dat alle bestaande bebouwing wordt afgebroken en zodanig wordt teruggebouwd dat de geur- en afstandscontouren zo veel mogelijk richting het te bestemmen geurgevoelige object komen te liggen.

3.2.

Geuremissie en geurimmisie

De geuremissies worden uitgedrukt in Europese odour units (Europese geureenheden) per tijdseenheid: ouE/s. Deze geuremissies zijn bepaald op basis van metingen aan de geurconcentraties uit stallen. De emissiefactoren per dier staan weergegeven in bijlage 1 van de Rgv. De geurbelastingen (geurimissies) worden uitgedrukt in odour units per kubieke meter lucht: ouE/m3. Hiermee wordt het 98-percentiel van de geurconcentratie bedoeld. Dat is de geurconcentratie, berekend met een verspreidingsmodel, welke gedurende 2 procent van een jaar wordt overschreden.

3.3.

Verschillende beoordelingen

3.3.1.

Voorgrondbelasting

Met behulp van verspreidingsmodellen kan de geurbelasting vanuit dierenverblijven op geurgevoelige objecten worden berekend. De geurbelasting van een individuele veehouderij wordt ‘voorgrondbelasting’ genoemd. De geurbelasting is afkomstig van dieren waarvoor in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv) een omrekeningsfactor is vastgesteld, zoals varkens, vleesvee, pluimvee, schapen en geiten. De maximaal toegestane geurbelasting van veehouderijen op geurgevoelige objecten is afhankelijk van de ligging (concentratiegebied of geen concentratiegebied en binnen of buiten de bebouwde kom). De standaardnormen uit de Wgv zijn in tabel 1 opgenomen. Tabel 1. Geurnormen volgens de Wet geurhinder en veehouderij Binnen bebouwde kom Ligging geurgevoelig object2* Concentratiegebied 3 ouE/m3 Geen concentratiegebied 2 ouE/m3 * de gemeente Meierijstad ligt in een concentratiegebied.

2

Buiten bebouwde kom 14 ouE/m3 8 ouE/m3

gebied als aangegeven in bijlage I bij de Meststoffenwet

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

8

De Wgv biedt gemeenten de mogelijkheid de standaardnormen aan te passen middels een gemeentelijke verordening. In de inmiddels vervallen geurverordening van de voormalige gemeente Veghel was onder andere voor het gebied Veghels Buiten een afwijkende geurnorm vastgesteld. Aangezien betreffende geurverordening is vervallen is er in 2023 een nieuwe gebiedsgerichte geurverordening vastgesteld. In de nieuwe geurverordening is voor het gebied Veghels Buiten een geurnorm van 5 ouE/m3 vastgesteld. Bij het beoordelen van vergunningaanvragen is voor het bepalen van de geurbelasting het gebruik van het verspreidingsmodel V-Stacks Vergunning voorgeschreven. Hiermee kan op vooraf ingegeven locaties de geurbelasting worden berekend. Om een goed beeld van de geurbelasting te verkrijgen is het wenselijk om geurcontouren te kunnen berekenen en tekenen. Dit is mogelijk met het verspreidingsmodel V-Stacks Gebied.

3.3.2.

Afstanden

Naast geurnormen stelt de Wgv ook eisen aan de (vaste) afstanden van veehouderijen tot geurgevoelige objecten. De afstanden gelden voor dieren waarvoor in de Rgv geen omrekeningsfactoren zijn vastgesteld, zoals melkrundvee, vrouwelijk jongvee en paarden. De minimaal aan te houden afstand bedraagt 50 meter tot een geurgevoelig object buiten de bebouwde kom en 100 meter tot een geurgevoelig object binnen de bebouwde kom. Deze afstanden gelden ongeacht het aantal dieren dat er gehouden wordt en worden gemeten vanaf het dichtstbijzijnde emissiepunt van een stal waarin de betreffende dieren worden gehouden. De Wgv biedt gemeenten de mogelijkheid de standaardnormen aan te passen middels een gemeentelijke verordening. In de inmiddels vervallen geurverordening van de voormalige gemeente Veghel was onder andere voor het gebied Veghels Buiten een afwijkende geurnorm vastgesteld. Aangezien betreffende geurverordening is vervallen is er in 2023 een nieuwe gebiedsgerichte geurverordening vastgesteld. In de nieuwe geurverordening is voor het gebied Veghels Buiten een halvering van de bovengenoemde afstandseisen vastgesteld.

De afstand van de buitenzijde van een dierenverblijf (onafhankelijk van de diersoort die er gehouden wordt) minimaal 25 meter bedragen tot een geurgevoelig object buiten de bebouwde kom en 50 meter bedragen tot een geurgevoelig object binnen de bebouwde kom (gevel-gevel afstand). De bedrijfswoning die tot dezelfde veehouderij behoort wordt overigens niet aangemerkt als geurgevoelig object. Ten slotte een afstand van 50 meter als deze is gelegen buiten de bebouwde kom en een afstand van 100 meter als deze is gelegen binnen de bebouwde kom. Voor geurgevoelige objecten die deel uitmaken van een veehouderij wordt dus niet getoetst aan de normen voor de voorgrondbelasting, zoals weergegeven in paragraaf 3.3.1.

3.3.3.

Achtergrondbelasting

De normen op grond van de Wgv gelden voor de geurbelasting van een individuele veehouderij. De (hoogste) geurbelasting van een individuele veehouderij op een geurgevoelig object wordt ook wel ‘voorgrondbelasting’ genoemd. De geurbelasting van alle

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

9

veehouderijen samen op enige locatie wordt ‘achtergrondbelasting’ genoemd. Dit is vergelijkbaar met het begrip cumulatieve stankhinder uit de ‘stankrichtlijnen’. Het verschil tussen voorgrondbelasting en achtergrondbelasting wordt toegelicht in de op afbeelding 2. Voorgrondbelasting Achtergrondbelasting 3 ouE/m3 11 ouE/m3

4 ouE/m3 6 ouE/m

3

Afbeelding 2. Voorgrondbelasting versus achtergrondbelasting

De Wgv kent geen normen voor de achtergrondbelasting of de mogelijkheid dergelijke normen te stellen. De achtergrondbelasting die optreedt of op kan treden is dan ook een gevolg van de aanwezige veehouderijen en de individuele geurbelasting. De gemeenteraad beoordeelt of de milieukwaliteit (de mate van geurhinder) die behoort bij een bepaalde achtergrondbelasting acceptabel is en of deze past binnen de doelstellingen voor een gebied.

3.4.

Geurbelasting versus geurhinder

In de Handreiking bij Wet geurhinder en veehouderij is beschreven hoe kan worden bepaald hoeveel geurhinder kan worden verwacht in een gebied, gelet op de geurbelasting die daar is berekend. Op grond van de berekende geurbelastingen wordt met behulp van de tabellen A (achtergrondbelasting) en B (voorgrondbelasting) uit bijlage 6 van de Handreiking de te verwachten geurhinderpercentages bepaald. Het hoogste geurhinderpercentage (voorgrondbelasting of achtergrondbelasting) is maatgevend voor de geursituatie. Deze percentages zijn bedoeld om een vertaalslag te maken tussen de waarden voor de geurbelasting en de milieukwaliteit. De percentages zijn afkomstig uit het ‘Geuronderzoek stallen intensieve veehouderij’ (PRA Odournet, 2001). De geursituatie wordt beschreven in termen van milieukwaliteit, onderverdeeld in acht categorieën van ‘zeer goed’ tot ‘extreem slecht’. Deze termen zijn afkomstig uit de ‘GGD-richtlijn geurhinder (oktober 2002)’. Dit is beschreven in bijlage 7 van de Handreiking. Een overzicht van de geurbelasting in relatie tot de geurhinderpercentages en de milieukwaliteit is te zien in tabel 2.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

10

Tabel 2. Woon- en leefklimaat versus geurgehinderden versus geurbelasting Milieukwaliteit Geurgehinderden Voorgrondbelasting* Achtergrondbelasting* Zeer goed 0–5% 0 – 1,5 ouE/m3 0 - 3 ouE/m3 3 Goed 5 – 10 % 1,5 – 3,7 ouE/m 3 - 8 ouE/m3 3 Redelijk goed 10 – 15 % 3,7 - 6,5 ouE/m 8 – 13 ouE/m3 3 Matig 15 – 20 % 6,5 – 10 ouE/m 13 – 20 ouE/m3 3 Tamelijk slecht 20 – 25 % 10 – 14 ouE/m 20 – 28 ouE/m3 Slecht 25 – 30 % 14 – 19 ouE/m3 28 – 38 ouE/m3 Zeer slecht 30 – 35 % 19 – 25 ouE/m3 38 – 50 ouE/m3 Extreem slecht 35 – 40 % 25 – 32 ouE/m3 50 – 65 ouE/m3 * deze waarden gelden alleen voor concentratiegebieden, voor niet-concentratiegebieden bestaan andere waarden. De gemeente Meierijstad ligt in een concentratiegebied.

De omschrijving van de milieukwaliteit kan niet op zichzelf worden gezien. De beleving van deze aanduidingen sluit het beste aan bij woongebieden. Ook dan is er in de beleving van geur een hele stap tussen de twee opeenvolgende categorieën, zoals ‘redelijk goed’ en ‘matig’. Het verschil in geur tussen twee klassen kan nabij de grens daartussen (op korte afstand) niet worden waargenomen. Het ‘gat’ bestaat alleen tekstueel, omdat de geurbelastingen en hinderpercentages op elkaar aansluiten.

3.5.

Geurgevoelig object

Een geurgevoelig object is in de Wgv gedefinieerd als: 'gebouw, bestemd voor en blijkens aard, indeling en inrichting geschikt om te worden gebruikt voor menselijk wonen of menselijk verblijf en die daarvoor permanent of een daarmee vergelijkbare wijze van gebruik, wordt gebruikt'. Alleen een gebouw kan een geurgevoelig object zijn. Duidelijk is dat een woning een geurgevoelig object is, mits deze een positieve planologische bestemming heeft en feitelijk geschikt is en gebruikt wordt om in te wonen. Of een ander gebouw (niet zijnde een woning), bijvoorbeeld een bedrijfsgebouw een geurgevoelig object is moet worden beoordeeld aan de hand van de criteria die in de definitie verder zijn opgenomen. Het gebouw is bestemd voor menselijk verblijf. Gezien de toelichting op de Wgv betekent dit dat de locatie volgens een geschikte planologische bestemming een functie moet hebben voor menselijk verblijf. In een kantoorgebouw, werkruimte of expeditieruimte kunnen zich mensen ophouden. Het gebouw is blijkens aard, indeling en inrichting geschikt om te worden gebruikt voor menselijk verblijf. Het gebouw moet zodanig zijn (aard, indeling en inrichting) dat het feitelijk gezien ook mogelijk is om in het gebouw te verblijven. Als aan het voorgaande wordt voldaan zal dit in de praktijk normaliter ook het geval zijn.

Het gebouw wordt daarvoor (menselijk verblijf) permanent of een daarmee vergelijkbare wijze van gebruik, gebruikt. Onduidelijk is wat onder permanent of een daarmee vergelijkbare wijze van gebruik wordt verstaan. Waar de grens ligt in de mate van gebruik zal uit de jurisprudentie moeten blijken.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

11

Gelet op de definitie wordt er van uitgegaan dat gebouwen, waarin zich gedurende langere tijd, vrijwel dagelijks (meerdere) mensen verblijven (in dit geval werken) aangemerkt worden als geurgevoelig object. Dit wordt bevestigd in jurisprudentie (onder andere ABRvS 200709155/1 van 24 december 2008, ABRvS 200801961/1 van 11 maart 2009, ABRvS 200902795/5/R3 van 14 oktober 2009 en ABRvS 201202274/1/A1 van 10 oktober 2012). Het plan voorziet in de realisatie van geurgevoelige objecten.

3.6.

Bebouwde kom

Het begrip bebouwde kom is in de Wgv niet gedefinieerd, evenmin als in de Wet op de Ruimtelijke Ordening (Wro). In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel van de Wgv is aangegeven dat de grens van de bebouwde kom ‘niet wordt bepaald door de Wegenverkeerswetgeving, maar evenals in de ruimtelijke ordening door de aard van de omgeving’. Binnen een bebouwde kom is de op korte afstand van elkaar gelegen bebouwing geconcentreerd tot een samenhangende structuur. Als bebouwde kom wordt beschouwd: ‘het gebied dat door aaneengesloten bebouwing overwegend een woon- en verblijffunctie heeft’ en waarin (dus) veel mensen per oppervlakte-eenheid daadwerkelijk wonen of verblijven. InfoMil concludeert in haar handleiding behorend bij de Wgv dat het voor de hand ligt om voor de grenzen van de bebouwde kom aan te sluiten bij wat in de ruimtelijke ordening (het plaatselijke bestemmingsplan) daaronder wordt verstaan. Of een bepaalde omgeving een bebouwde kom is zal per geval moeten worden bepaald. Zoals gezegd is dit niet eenduidig gedefinieerd. De volgende zaken spelen in deze afweging en rol: - dichtheid bebouwing; - aard en structuur van de omgeving en bebouwing; - planologische karakter. Mogelijk dat ook de historische situatie een rol speelt.

Voor woningen gaan wij uit van een bebouwde kom, als deze in een woonwijk of woongebied zijn gelegen, waarbij de erven aan meerdere zijden aan elkaar aansluiten. Woningen die geconcentreerd zijn gelegen in een op zichzelf staande lintbebouwing beschouwen wij niet als bebouwde kom. Deze opvatting sluit aan bij de jurisprudentie over het begrip bebouwde kom zoals dat werd gehanteerd in de brochure veehouderij en Hinderwet (één van de 'stankrichtlijnen') en in de Stankwet. In dit onderzoek wordt ervan uitgegaan dat de te realiseren geurgevoelig objecten onderdeel uitmaken van een bebouwde kom, aangezien het per cluster gaat om meerdere woningen die een samenhangende structuur vormen.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

12

4.

GEURBEREKENINGEN

In de omgeving van het plangebied liggen veehouderijen. Deze veehouderijen en de totale geuremissies zijn aangegeven op afbeelding 3.

Afbeelding 3. Veehouderijen en geuremissies

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

13

4.1.

Afstanden

In paragraaf 3.3.2 is toegelicht dat voor dieren waarvoor in de Rgv geen geuremissiefactoren zijn vastgesteld een afstand van 50 meter tussen het emissiepunt van een dierenverblijf en de gevel van een geurgevoelig object binnen het plangebied in acht moet worden genomen. Daarnaast moet rekening worden gehouden met een gevel-gevel-afstand van 50 meter rondom alle dierenverblijven, ongeacht welke diersoort gehouden wordt. Op afbeelding 4 en op de kaart in bijlage I is de afstandscontour van (voor het inzicht) 100 meter rondom de bouwvlakken van alle relevante veehouderijen weergegeven.

Afbeelding 4. Afstanden

Elk van de bebouwingsclusters ligt buiten de worst-case afstandscontouren van veehouderijen. Ten aanzien van afstanden is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en de belangen van de veehouderijen worden niet geschaad. Hierbij is rekening gehouden met de maximale planologische mogelijkheden van de veehouderijen.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

14

4.2.

Voorgrondbelasting

Gelet op de totale geuremissie en de afstand tot het plangebied is de veehouderijen Erpseweg 5 maatgevend voor de voorgrondbelasting. Voor deze veehouderij is op 18 juli 2019 een omgevingsvergunning milieu verleend voor de volgende veebezetting:

De gegevens van deze veehouderij zijn niet goed overgenomen in de provinciale database Web-BVB. Voor de 780 vleesvarkens in stal 4 en de 2.304 vleesvarkens in stal 5 zijn in WebBVB niet de juiste stalsystemen gehanteerd. In dit geuronderzoek zijn de juiste parameters gehanteerd. Voor vleesvarkens zijn in de Rgv geuremissiefactoren vastgesteld. Daarom is een geurberekening uitgevoerd. De geurberekening is uitgevoerd conform de vergunde situatie en is opgenomen in bijlage II van dit rapport. De resultaten zijn als volgt:

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

15

Alleen bij de bebouwingsclusters TP02 en TP03 is sprake van een relevante voorgrondbelasting. De beoordeling van het woon- en leefklimaat is opgenomen in paragraaf 4.4. Voor de volledigheid is ook de geurcontour inzichtelijk gemaakt op afbeelding 5 en op de kaart in bijlage II.

Afbeelding 5. Vergunde geurcontouren

Uit de geurberekening blijkt dat de veehouderij niet overbelast is op bestaande geurgevoelige objecten. Uit paragraaf 2.3 blijkt dat dan moet worden uitgegaan van de omgekeerde werking van de Wgv. Dit houdt in dat gerekend moet worden vanuit een emissiepunt op de rand van het bouwvlak, zo dicht mogelijk bij het plangebied. Voor de berekening is uitgegaan van de volgende parameters:

Bronnen IDNR X Y EPH GEBH DIAM UITTR EVERG EMAX Adres 10001 167858 402227 5 6 0.5 4 0 38268 Erpseweg 5 omgw

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

16

IDNR

X 101 102 103 104 105 106 107 108 109

Y 167548 167746 167878 168112 168179 168153 168118 167740 167906

NORM 402375 402392 402351 402359 402229 402161 402023 402125 402084

LOC 99 TP01 99 TP02 99 TP03 99 TP04 99 TP05 99 TP06 99 TP07 14 Erpseweg 4 14 Erpseweg 7

Met de geurberekening is de maximale planologische situatie berekend, waarbij nog precies aan de geurnorm van 14 ouE/m3 ter plaatse van de bestaande woningen aan Erpseweg 4 en 7 wordt voldaan. De worst-case geurcontouren zijn aangegeven op afbeelding 6 en op de kaart in bijlage II.

Afbeelding 6. Worst-case geurcontouren

Bij het realiseren van woningen met een geurnorm van 5 ouE/m3 is sprake van een belemmering in de maximale planologische mogelijkheden van de veehouderij aan Erpseweg 5. De vraag is of dit een onaanvaardbare belemmering is. Het bouwvlak van de veehouderij is nagenoeg volgebouwd en de parameters van de worst-case geurberekening

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

17

vormen geen reëel toekomstscenario voor de veehouderij. Er is geen consequentie voor de huidige bedrijfsvoering van de veehouderij. Er is wel een consequentie als de veehouderij veranderingen wil doorvoeren aan emissiepunten en/of dieraantallen. Op voorhand is niet te beoordelen of sprake is van een onaanvaardbare belemmering.

4.3.

Achtergrondbelasting

De achtergrondbelasting wordt gevormd door de geurbelasting van alle veehouderijen samen (zie paragraaf 3.3.3). De geuremissie is afkomstig van dieren waarvoor in de Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv) een omrekeningsfactor is vastgesteld, zoals varkens, vleesvee, pluimvee, schapen en geiten. Bij een onderzoek naar de achtergrondbelasting worden alle veehouderijen binnen een straal van twee kilometer van het plangebied betrokken. Op basis van Web-BVB zijn de relevante veehouderijen geselecteerd en zijn de totale geuremissie en de overige (algemene) parameters voor de geurberekeningen bepaald. Voor de maatgevende veehouderij aan Erpseweg 5 is uitgegaan van de vergunde parameters. De gegevens zijn opgenomen in bijlage IV. De achtergrondbelasting is berekend met het verspreidingsmodel V-Stacks Gebied. De rekeninstellingen zijn als volgt:

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

18

De achtergrondbelasting is weergegeven op afbeelding 7 en op de kaart in bijlage III. De achtergrondbelasting is weergegeven in verschillende klassen van het woon- en leefklimaat (zie tabel 2 paragraaf 3.4).

Afbeelding 7. Achtergrondbelasting

De exact berekende geurbelasting op de toetspunten bedraagt: Cumulatieve geurbelasting op receptorpunten, zoals berekend RecepID X-coor Y-coor Geurnorm Geurbelasting [OU/m3] 101 167548 402375 3.00 1.38 102 167746 402392 3.00 4.29 103 167878 402351 3.00 7.35 104 168112 402359 3.00 2.26 105 168179 402229 3.00 1.74 106 168153 402161 3.00 1.64 107 168118 402023 14.00 1.37 108 167740 402125 14.00 5.53 109 167906 402084 14.00 3.39 De achtergrondbelasting is in het zuiden van het plangebied ongeveer gelijk aan de voorgrondbelasting van de veehouderij aan Erpseweg 5. Dat de achtergrondbelasting iets lager is ligt aan een afwijkende ruwheid (groter rekengebied bij achtergrondbelasting) en een afwijkend rekenprogramma.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

19

4.4.

Beoordeling woon- en leefklimaat

Uit voorgaande paragrafen blijkt dat ter plaatse van het hoogst belaste punt op de rand van een bouwvlak binnen het plangebied: - wordt voldaan aan de afstandseisen; - de voorgrondbelasting op zijn hoogst 7,3 ouE/m3 bedraagt; - de achtergrondbelasting op zijn hoogst 7,4 ouE/m3 bedraagt. Omdat veehouderijen op grote afstand van het plangebied zijn gelegen (meer dan 100 meter) kan worden gesteld dat ten aanzien van afstanden sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. De hoogst berekende voorgrondbelasting binnen het plangebied bedraagt 7,3 ouE/m3 op TP05. Dat is het uiterste puntje van het plangebied. Op alle overige plaatsen is de geurbelasting lager en kan worden gesteld dat sprake is van een ‘redelijk goed’ tot ‘zeer goed’ woon- en leefklimaat, zie tabel 2 in paragraaf 3.4. Het woon- en leefklimaat kan aanvaardbaar worden geacht. Omdat een geurnorm van 5 ouE/m3 geldt worden in het bestemmingsplan geen woningen mogelijk gemaakt binnen de geurcontour van 5 ouE/m3. De achtergrondbelasting van maximaal 7,4 ouE/m3 komt overeen met een ‘goed’ woon- en leefklimaat, zie tabel 2 in paragraaf 3.4. Als vuistregel geldt dat de achtergrondbelasting maatgevend is als deze meer dan het dubbele bedraagt van de voorgrondbelasting. Dat is hier niet het geval. De voorgrondbelasting is maatgevend. Er is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

20

5.

CONCLUSIE

In dit onderzoek is de geur van veehouderijen ten aanzien van het plan Veghels Buiten noordoost onderzocht. In deze conclusie wordt antwoord gegeven op de onderzoeksvragen, zoals gesteld in paragraaf 1.2. In hoofdstuk 4 van dit rapport is toegelicht dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat op grond van de afstanden, voorgrondbelasting en achtergrondbelasting. Bij het realiseren van woningen met een geurnorm van 5 ouE/m3 is sprake van een belemmering in de maximale planologische mogelijkheden van de veehouderij aan Erpseweg 5. De vraag is of dit een onaanvaardbare belemmering is. Het bouwvlak van de veehouderij is nagenoeg volgebouwd en de parameters van de worst-case geurberekening vormen geen reëel toekomstscenario voor de veehouderij. Er is geen consequentie voor de huidige bedrijfsvoering van de veehouderij. Er is wel een consequentie als de veehouderij veranderingen wil doorvoeren aan emissiepunten en/of dieraantallen. Op voorhand is niet te beoordelen of sprake is van een onaanvaardbare belemmering.

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

21

BIJLAGE

I. KAART AFSTANDEN

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

22

BIJLAGE

II. BEREKENING VOORGRONDBELASTING

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

23

Gegenereerd op: 10-06-2022

berekend met : V-Stacks Vergunning 2020 Release juli 2020

(c) DNV GL

Page 1

Naam van de berekening: Erpseweg 5 Gemaakt op: 2022-06-10 11:38:06 Rekentijd: 0:00:22 Naam van het bedrijf: Erpseweg 5 Veghel Berekende ruwheid: 0,387 m

Brongegevens: Volgnr. BronID

X-coord.

Y-coord.

EP Hoogte

EP Diam.

EP Uittr. snelh. E-Aanvraag

Geb. Hoogte

1

Stal 4

167 798

402 238

10,0

1,1

10,00

15 689

4,7

2

Stal 5

167 834

402 231

10,0

1,6

9,87

22 579

6,1

Geur gevoelige locaties: Volgnr. BronID

X-coord.

Y-coord.

Geurnorm

Geurbelasting

3

TP01

167 548

402 375

3,0

1,2

4

TP02

167 746

402 392

3,0

4,2

5

TP03

167 878

402 351

3,0

7,3

6

TP04

168 112

402 359

3,0

2,1

7

TP05

168 179

402 229

3,0

1,4

8

TP06

168 153

402 161

3,0

1,3

9

TP07

168 118

402 023

14,0

0,9

10

Erpseweg 4

167 740

402 125

14,0

5,5

11

Erpseweg 7

167 906

402 084

14,0

3,1

Gegenereerd op: 10-06-2022

berekend met : V-Stacks Vergunning 2020 Release juli 2020

(c) DNV GL

Page 2

BIJLAGE

III. KAART ACHTERGRONDBELASTING

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

24

BIJLAGE

IV. VEEHOUDERIJGEGEVENS

Onderzoek geurhinder veehouderijen Veghels Buiten noordoost Datum: 26 september 2023 ; Referentie: 20211703.v03

25

Bijlage IV - veehouderijgegevens IDNR X Y EPH GEBH DIAM UITTR EVERG EMAX Adres 10001 167798 402238 10 4.7 1.13 10 15689 15689 Erpseweg 5 10002 167834 402231 10 6.1 1.6 9.87 22579 22579 Erpseweg 5 15317 166912 400681 5 6 0.5 4 0 0 Rijksweg 31 15318 167471 401270 5 6 0.5 4 5959 5959 Langsteeg 5 15319 167906 400831 5 6 0.5 4 0 0 Ham 15 15320 168022 400875 5 6 0.5 4 0 0 Ham 17 15321 167996 400997 5 6 0.5 4 6206 6206 Ham 18 15322 167236 401618 5 6 0.5 4 6654 6654 Ham 4 15323 167304 401083 5 6 0.5 4 0 0 Ham 8 15324 167476 401049 5 6 0.5 4 0 0 Ham 9 15325 167040 401704 5 6 0.5 4 0 0 Kruigenstraat 1 15326 167072 401539 5 6 0.5 4 0 0 Kruigenstraat 3 15327 166816 401535 5 6 0.5 4 0 0 Kruigenstraat 7 15329 167821 401977 5 6 0.5 4 0 0 Erpseweg 6 15330 167991 401886 5 6 0.5 4 0 0 Erpseweg 8 15337 167253 405578 5 6 0.5 4 0 0 Korenstreep 6 15338 169190 403789 5 6 0.5 4 1424 1424 Bolstweg 20 15339 168735 404595 5 6 0.5 4 1560 1560 Bolstweg 4 15340 168796 404503 5 6 0.5 4 16468 16468 Bolstweg 5A 15341 168861 404542 5 6 0.5 4 40994 40994 Bolstweg 6 15342 168066 404113 5 6 0.5 4 16859 16859 Goordonksedijk 2A 15343 168260 404120 5 6 0.5 4 0 0 Goordonksedijk 4 15344 168809 404260 5 6 0.5 4 11316 11316 Goordonksedijk 14 15345 169108 404180 5 6 0.5 4 7660 7660 Goordonksedijk 15 15347 168384 403979 5 6 0.5 4 0 0 Hoger Duinenweg 1A 15348 168615 403620 5 6 0.5 4 0 0 Hoger Duinenweg 6 15349 169574

404641 5 6 0.5 4 78 78 Goordonk 2 15350 168128 403880 5 6 0.5 4 0 0 Het Broek 7 15351 167729 404081 5 6 0.5 4 5340 5340 Weth. Donkersweg 2 15352 167882 404459 5 6 0.5 4 0 0 Voorhei 10 15353 167853 404201 5 6 0.5 4 26092 26092 Voorhei 2 15354 168065 404313 5 6 0.5 4 1002 1002 Voorhei 8 15405 166556 400716 5 6 0.5 4 37985 37985 Leinserondweg 17 15421 169186 400369 5 6 0.5 4 1560 1560 Hackerom 6 15503 168460 400897 5 6 0.5 4 0 0 Vogelenzang 10 15504 168893 400499 5 6 0.5 4 59235 59235 Vogelenzang 5 15505 169198 400897 5 6 0.5 4 663 663 Vogelenzang 6 15506 168495 401510 5 6 0.5 4 0 0 Ham 3 15507 169116 402563 5 6 0.5 4 1424 1424 Melvert 3 15508 169231 402599 5 6 0.5 4 60201 60201 Melvert 5 15509 169802 403017 5 6 0.5 4 0 0 Bolst 11-13 15510 169473 402115 5 6 0.5 4 0 0 Voorbolst 4 15511 169023 401604 5 6 0.5 4 0 0 Veghelsedijk 11 15512 168953 401781 5 6 0.5 4 0 0 Veghelsedijk 14 15513 169715 401528 5 6 0.5 4 0 0 Veghelsedijk 6 15514 169628 401573 5 6 0.5 4 3795 3795 Veghelsedijk 8 15521 170286 403317 5 6 0.5 4 0 0 Kraanmeer 28

Gemeente Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad Meierijstad

Dossier 5463PG5 5463PG5 5463MD31 5463PA5 5463PB15 5463PB17 5463PB18 5463PB4 5463PB8 5463PB9 5463PC1 5463PC3 5463PC7 5463PG6 5463PG8 5464RG6 5464TC20 5464TC4 5464TC5A 5464TC6 5464TE2A 5464TE4 5464TG14 5464TG15 5464TH1A 5464TH6 5464TJ2 5464TT7 5464VB2 5464VC10 5464VC2 5464VC8 5465RV17 5469ES6 5469RB10 5469RB5 5469RB6 5469RC3 5469SB3 5469SB5 5469SC11-13 5469SE4 5469SJ11 5469SJ14 5469SJ6 5469SJ8 5469SN28

Bedrijfstype Vleesvarkens Vleesvarkens Paarden Melkrundvee Paarden Paarden Konijnen Melkrundvee Melkrundvee Melkrundvee Melkrundvee Melkrundvee Melkrundvee Melkrundvee Paarden Paarden Melkrundvee Schapen Vleesvarkens Zeugen Vleesvarkens Paarden Biggen Zeugen Paarden Melkrundvee Melkrundvee Paarden Melkrundvee Paarden Zeugen Schapen Vleesvee Paarden Melkrundvee Vleeskuikens Paarden Melkrundvee Melkrundvee Zeugen Paarden Melkrundvee Melkrundvee Melkrundvee Paarden Melkrundvee Paarden

PM10 46.79 140.544 1.72 26.85 0 0 41.176 60.522 11.628 9.324 13.988 20.458 1.33 23.888 0 0 8.32 0 109.548 253.013 112.149 0 144.936 61.75 0 50.452 0.95 0 8.826 0 241.686 1.641 35.211 0 11.816 3949 0 57.912 25.354 458.47 0 22.898 28.266 4.56 0 31.853 1.7