1c. B03_P04796_Ladder Huisartsenpost Zorgfuncties
Tekst van het document
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost Gemeente Meierijstad <Status>
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
1
colofon
projectnaam Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost datum 23 mei 2023 projectnummer P04796 opdrachtgever Gemeente Meierijstad BRO projectleider JRi projectteam DBo, LvdH bron kaft BRO
Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400 info@bro.nl www.bro.nl
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
2
Inhoudsopgave 1
2
Inleiding
4
1.1 1.2 1.3 1.4
4 4 4 4
Aanleiding Toepassing Ladder voor duurzame verstedelijking Planinitiatief Opzet onderzoek
Conclusies
5
2.1 2.2
5 5
Passend binnen beleidskaders Toets Ladder voor duurzame verstedelijking 2.2.1 2.2.2 2.2.3 2.2.4 2.2.5
Nieuwe stedelijke ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied Ruimtelijk verzorgingsgebied Kwantitatieve behoefte aangetoond Kwalitatieve behoefte aangetoond Geen onaanvaardbare leegstandseffecten
5 5 5 6 6
Bijlage 1 - Beleidskaders 1
Beleidskaders
8
1.1 1.2 1.3
8 8 9
Rijk Provincie Noord-Brabant Gemeente Meierijstad
Bijlage 2 - Onderbouwing behoefte zorgfuncties 2
Onderbouwing behoefte zorgfuncties
11
2.1 2.2
Afbakening verzorgingsgebied Kwantitatieve behoefte
11 11
2.2.1 2.2.2 2.2.3
Aanbod Vraag Leegstand
11 12 12
Kwalitatieve behoefte
13
2.3.1
13
2.3
Trends en ontwikkelingen
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
3
1
Inleiding
1.3
Planinitiatief
Het planinitiatief is gelegen in Veghels Buiten Noordoost, een gebied gele-
1.1
Aanleiding
Provincie Noord-Brabant, Beleidskader Gezondheid 2021-2030;
Gemeente Meierijstad, Gezondheidsbeleid (2018).
gen aan de zuidoostkant van Veghel. In totaal zijn er 850 nieuwe wonin-
Gemeente Meierijstad is voornemens in Veghels Buiten Noordoost een
gen in Veghels Buiten bestemd en is er nog een nieuw bestemmingsplan
In hoofdstuk 2 wordt bij wijze van conclusie de onderzoeksvraag beant-
gezondheidscentrum met huisartsenpraktijk (of vergelijkbaar) in combina-
met maximaal 1.250 woningen. Dit initiatief voorziet het realiseren van een
woord en wordt de Ladder voor Duurzame Verstedelijking doorlopen. De
tie met een apotheek en praktijkruimten voor onder andere fysio, mogelijk
gezondheidscentrum met huisartsenpraktijk in combinatie met apotheek
elementen waaruit de conclusie is opgebouwd komen aan de orde in de
te maken. Op basis van de Ladder voor duurzame verstedelijking moet
en praktijkruimten in Veghels Buiten Noordoost. Het uitgangspunt van dit
bijlagen.
worden onderzocht of het plan voorziet in een behoefte en of er sprake is
initiatief is dat het initiatief maximaal 1.000 m² bvo betreft, waarbij iedere
van duurzaam ruimtegebruik.
individuele functie maximaal 400 m² bvo is.
1.2
1.4
Toepassing Ladder voor duurzame verstedelijking
Opzet onderzoek
Voor het initiatief wordt onderzocht of en op welke manier de ontwikkeling Het plan betreft een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ en moet daarom wor-
van een huisartsenpost in combinatie met een apotheek en praktijkruimte
den getoetst aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking (hierna: ‘Lad-
in Veghels Buiten Noordoost te verantwoorden is vanuit de methodiek van
der’ zie ook blauw kader).
de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. De hoofdvraag van dit onderzoek luidt:
Per 1 juli 2017 luidt het tweede lid van art. 3.1.6. als volgt: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.”
Voorziet het initiatief in een (kwantitatieve en kwalitatieve) behoefte en is er sprake van duurzaam ruimtegebruik binnen het verzorgingsgebied? Om een antwoord te geven op de hoofdvraag onderzoeken we zowel de kwantitatieve als de kwalitatieve behoefte aan de ontwikkeling binnen het verzorgingsgebied. Ook wordt een locatieafweging gemaakt over de ligging binnen of buiten het bestaand stedelijk gebied. Bovendien worden de te verwachten effecten van de beoogde ontwikkeling in beeld gebracht.
Het doel van de Ladder is zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog
Met de resultaten van het onderzoek is de Ladder voor Duurzame Verste-
voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving.
delijking doorlopen.
De Ladder geeft daarmee invulling aan het nationaal ruimtelijk belang gericht op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij ruim-
Voor het onderzoek is onder andere gekeken naar:
telijke besluiten.
Rijksoverheid, Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024;
Rijksoverheid, Integraal zorgakkoord (2022);
Provincie Noord-Brabant, Omgevingsvisie Noord-Brabant 2050 (2018);
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
4
2
Conclusies Het initiatief voorziet in een kwantitatieve en kwalitatieve behoefte.
De locatie valt binnen bestemming ‘Agrarisch’ en is daarmee geen onderdeel van het stedelijk gebied. Echter is het plangebied gelegen in
initiatief binnen de beleidskaders.
2.2
Toets Ladder voor duurzame verstedelijking
2.2.1
Nieuwe stedelijke ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied
het plangebied wel binnen stedelijk gebied.
Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de
Het is niet de verwachting dat er als gevolg van het initiatief onaan-
aard en omvang van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Voor
vaardbare leegstandseffecten zullen optreden.
maatschappelijke voorzieningen geldt dat voor een ontwikkeling vanaf 500 m² bvo sprake is van een stedelijke ontwikkeling die ‘ladderplichtig’ is. De
In de paragrafen hierna lichten we deze conclusie toe. De volledige onder-
Laddertoets moet alleen worden uitgevoerd wanneer de stedelijke ontwik-
bouwing van de behoefte is opgenomen in de bijlagen van dit rapport.
keling 'nieuw' is. Er is sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als de functie niet is toegestaan binnen het huidige bestemmingsplan en er
2.1
Passend binnen beleidskaders
een functiewijziging nodig is.
Het planinitiatief past binnen de gestelde beleidskaders en draagt bij aan
Bij de afweging over de ligging binnen of buiten bestaand stedelijk ge-
de beleidsdoelstellingen van Rijk, provincie, regio en gemeente.
bied gaat het er om of de planlocatie al een stedelijke bestemming heeft.
Zowel op landelijk, als provinciaal als gemeentelijk niveau wordt ge-
Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: ‘bestaand stedenbouw-
streefd naar een gezonde bevolking. Hierbij geven zij de voorkeur aan
kundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverle-
preventie, maar is eerstelijnszorg ook van belang. Dit initiatief reali-
ning, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende
seert eerstelijnszorg en sluit daardoor aan op het beleid.
openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastruc-
In landelijk beleid wordt het doel ‘dichtbij huis waar het kan, verder van
tuur’.
huis voor hooggespecialiseerde zorg’ aangehouden. In dit initiatief
wordt een huisartsenpraktijk, apotheek en praktijkruimten voor andere
Conclusie initiatief: Het initiatief geldt als een nieuwe stedelijke ontwikke-
zorgprofessionals in de nieuwbouwwijk Veghels Buiten gerealiseerd.
ling omdat het een ontwikkeling van meer dan 500 m² bvo betreft. Boven-
Hierdoor is de zorg zo dichtbij mogelijk voor de inwoners. Dit sluit aan
dien is er een functiewijziging nodig, omdat er geen maatschappelijke be-
op het streven van landelijk beleid.
stemming ligt op de locatie. Daarnaast is er bij dit initiatief sprake van een
Het landelijk en gemeentelijk beleid streeft naar meer samenwerkin-
ligging buiten bestaand stedelijk gebied
gen in de zorg, waarbij eerstelijnszorg onderling samenwerkt, maar
ook met andere professionals. In dit initiatief wordt ruimte geboden
Het plangebied maakt onderdeel uit van de grotere ontwikkeling Veghels Buiten. Hiervan zijn al woningen gerealiseerd en/of bestemd. Dit betekent dat de locatie van het plangebied in de toekomst wel gelegen is in/nabij stedelijk gebied.
de nieuw te ontwikkelen wijk Veghels Buiten. Na realisatie hiervan ligt
risch’, ‘Bedrijf’ en ‘Wonen’ gelegen.
schikbaar zijn. Hierdoor wordt samenwerking gestimuleerd en past dit
De ontwikkeling voldoet aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking.
rondom het plangebied zijn voornamelijk de bestemmingen ‘Agra-
aan diverse zorgprofessionals, doordat er extra praktijkruimten be-
Het plangebied heeft in het bestemmingsplan Veghels Buiten – Noordoost (vastgesteld op 05-09-2013) de bestemming ‘Agrarisch’. Dit bete-
In het gebied Veghels Buiten – Noordoost is geen locatie gelegen met de bestemming ‘Maatschappelijk’. Hierdoor is het niet mogelijk om dit initiatief te realiseren op een daarvoor bestemde locatie.
2.2.2
Ruimtelijk verzorgingsgebied
Wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan de ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de ontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Conclusie initiatief: Zorgvoorzieningen hebben een relatief klein verzorgingsgebied, doordat nabijheid van zorgvoorzieningen van belang is. In dit behoefteonderzoek is de nieuwbouwwijk Veghels Buiten als primair verzorgingsgebied beschouwd. De volledige kern Veghel (inclusief nieuwbouwwijk Veghels Buiten) is beschouwd als het secundair verzorgingsgebied. 2.2.3
Kwantitatieve behoefte aangetoond
De behoefte bij een plan wordt bepaald door de confrontatie van de langetermijnprognose van de vraag, met het aanbod in de bestaande plancapaciteit om in die vraag te voorzien. Conclusie initiatief: De beoogde ontwikkeling van een huisartsenpraktijk voorziet in een kwantitatieve behoefte:
kent dat het plangebied geen stedelijke functie heeft. Op het gebied
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
5
In Veghels Buiten worden 2.100 woningen gerealiseerd, waardoor er
Hierdoor is de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk en apotheek op 5 mi-
circa 4.500 inwoners zullen wonen. In het secundaire verzorgingsge-
nuten autorijden af. Hier is echter niet voldoende plaats voor alle inwo-
bied wonen (na de realisatie van Veghels Buiten) circa 37.845 inwo-
ners van Veghels Buiten, waardoor een deel van hen naar een huis-
ners.
artsenpraktijk en apotheek op een grotere afstand moeten gaan. Dit is
De landelijke patiëntennorm per fulltime werkende huisarts is 2.095 in-
onwenselijk omdat de toegankelijkheid en bereikbaarheid van zorg
woners. Op basis hiervan is er in Veghels Buiten 2,1 fulltime werkende huisarts nodig en in de kern Veghel 18,1 fulltime werkende huisarts.
De bevolking vergrijst waardoor de zorgvraag toeneemt. Ouderen wo-
In Veghels Buiten zijn nog geen zorgvoorzieningen, waardoor er be-
nen steeds langer zelfstandig, maar worden tegelijkertijd ook minder
hoefte bestaat aan huisartsen. In de kern Veghel zijn 16,8 fulltime wer-
mobiel. Om de bereikbaarheid van de zorg voor de groep ouderen te
kende huisartsen aanwezig. Dit is niet voldoende (behoefte van 18,1),
waarborgen is een huisartsenpraktijk, apotheek en andere zorgprofes-
wat betekent dat er in het secundaire verzorgingsgebied ook nog een
sionals in de wijk belangrijk.
aanvullende behoefte aan huisartsen bestaat.
hierdoor wordt beperkt.
Clustering van verschillende zorgprofessionals is gewenst. Het sa-
De beoogde ontwikkeling van een nieuwe apotheek voorziet niet in
menbrengen van verschillende zorgprofessionals stimuleert samen-
een kwantitatieve behoefte. Landelijk zijn er circa 8.800 inwoners per
werkingen en ketenzorg. Dit komt de kwaliteit van de zorg ten goede.
apotheek. Hierdoor is er in Veghels Buiten behoefte aan een kleine
Daarnaast is het clusteren van zorgprofessionals fijn voor inwoners,
apotheek. In de kern Veghel is behoefte aan 4 apotheken. Doordat er
omdat zij hierdoor meerdere vormen van zorg kunnen combineren op
momenteel 6 apotheken zijn is er voldoende aanbod aan apotheken in
één locatie.
de kern Veghel. Een verplaatsing van een bestaande apotheek naar het plangebied Veghels Buiten voorziet beter in de kwantitatieve be-
2.2.5
Geen onaanvaardbare leegstandseffecten
hoefte, omdat in dat geval geen nieuw aanbod wordt toegevoegd,
Tot slot dient als onderdeel van de Ladder inzichtelijk te worden gemaakt
maar wel beter wordt verspreid over de gemeente.
dat het plan geen zodanige leegstand tot gevolg zal hebben, dat dit tot een onaanvaardbare situatie zal leiden uit het oogpunt van een goede
2.2.4
Kwalitatieve behoefte aangetoond
ruimtelijke ordening.
Naast kwantitatieve aspecten, kunnen ook kwalitatieve aspecten een rol spelen bij de beschrijving van de behoefte. De kwalitatieve behoefte volgt
Conclusie initiatief: Het is niet de verwachting dat er als gevolg van het
onder andere uit de planinformatie, de lokale vraag-aanbodstructuur,
realiseren van dit initiatief onaanvaardbare leegstandseffecten zullen op-
trends en ontwikkelingen en beleidskaders. Kortom: met kwalitatieve be-
treden. Er staat in gemeente Meierijstad relatief weinig vastgoed met het
hoefte wordt de ‘meerwaarde’ van het plan bedoeld.
vastgoedtype ‘gezondheid’ leeg, namelijk 3%. Landelijk en provinciaal staat gemiddeld 4% van dit vastgoedtype leeg. Bovendien omvat het vast-
Conclusie initiatief: Het initiatief om een huisartsenpraktijk, apotheek en
goedtype ‘gezondheid’ vastgoed met diverse doeleinden. Slechts een be-
praktijkruimten te realiseren voorziet in een kwalitatieve behoefte.
perkt deel hiervan is een huisartsenpraktijk, apotheek of praktijkruimten
voor andere zorgprofessionals.
De toegankelijkheid en bereikbaarheid van zorgaanbod is belangrijk. In Veghels Buiten is momenteel nog geen zorgaanbod aanwezig.
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
6
Bijlage 1 - Beleidskaders
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
7
1 1.1
Beleidskaders
Rijk
samenwerking tussen professionals beperkt. Er is een omslag nodig
de doelen is dat provincie Noord-Brabant streeft naar een stedelijk net-
van ‘zorgen voor mensen’ naar ‘zorgen met mensen’.
werk dat de gezondheid van Brabanders versterkt. Een goede en gezonde
De betaalbaarheid van zorg staat onder druk: Door de toenemende
leefomgeving, met onder andere een aantrekkelijk aanbod aan voorzienin-
vraag naar zorg nemen de zorgkosten zeer snel toe. Dit gaat ten koste
gen.
Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 (2020)
van het beschikbare budget voor nadere opgaven, zoals klimaat, wo-
In de landelijke nota gezondheidsbeleid kijkt de overheid wat zij samen
nen, veiligheid en onderwijs. Dit is ongewenst dus moeten de zorgkos-
De provincie streeft naar duurzame verstedelijking. Zorgvuldig ruimtege-
met gemeenten de komende vier jaar kan doen om Nederland gezonder
ten worden teruggedrongen.
bruik is hierbij het uitgangspunt. Dat betekent dat een stedelijke ontwikkeling in beginsel plaatsvindt binnen stedelijk gebied en dat de ruimte binnen
te maken. De aanpak van gezondheidsvraagstukken vraagt namelijk inspanningen op landelijk én lokaal niveau. De nota omschrijft landelijke pri-
Het integraal zorgakkoord licht een aantal onderdelen extra uit voor de ko-
stedelijk gebied zo goed als mogelijk wordt benut. Hierbij wordt ook geke-
oriteiten en geeft daarmee richting aan gemeentelijk gezondheidsbeleid.
mende jaren, waaronder:
ken naar eventuele hergebruiksmogelijkheden van leegstaand of leegko-
De nota beschrijft onder andere dat het voor ouderen van groot belang is
Regionale en lokale samenwerkingen: De concentratie en spreiding
mend erfgoed, zoals industriële complexen, kloosters, verzorgingshuizen
van medisch specialistische zorg wordt versneld. Het doel is ‘dichtbij
et cetera. Vanuit de Ladder voor duurzame verstedelijking gelden ook
huis waar het kan, verder van huis voor hooggespecialiseerde zorg’.
voorwaarden.
dat de eerstelijnszorg goed toegankelijk blijft. Het Rijk onderscheidt vier gezondheidsvraagstukken:
Versterking eerstelijnszorg: vanwege de vergrijzing neemt de vraag
Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving;
naar huisartsen en wijkzorg toe. De eerstelijnszorg moet laagdrempeli-
Beleidskader Gezondheid 2021-2030 (2021)
Gezondheidsachterstanden verkleinen;
ger zijn, dichterbij huis en minder versnipperd. Ook moeten zorgpro-
Het beleidskader gezondheid 2021-2030 benoemt twee doelstellingen
Druk op het dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen;
fessionals in de eerstelijnszorg meer samenwerken met andere do-
voor de komende jaren:
Vitaal ouder worden.
meinen (zoals het sociale domein).
Van norm naar continue verbetering: De provincie zet in op een verbe-
Samenwerking sociaal domein, huisartsenzorg en ggz: de samenwer-
terfilosofie. Het doel is dat de gezondheid continue verbetert. Om dit te
Integraal Zorgakkoord: Samen werken aan gezonde zorg (2022)
king is nodig om mensen eerder de juiste ondersteuning en zorg te
bereiken wordt gezondheid integraal behandeld in beleid.
In het integraal zorgakkoord benadrukt het Rijk dat het belangrijk is dat
bieden en de zorgkwaliteit te verbeteren. Uiteindelijk worden de
zorg kwalitatief goed, toegankelijk en betaalbaar is. In het Integraal Zorg-
wachtlijsten teruggedrongen.
akkoord worden drie opgaven benoemd:
De toegankelijkheid van zorg staat onder druk: De vraag naar zorg stijgt snel en daardoor ontstaan er tekorten. Hierdoor krijgen mensen niet altijd op tijd de zorg die zij nodig hebben. Bovendien is de zorg niet voor iedereen even toegankelijk, maar hebben mensen met een kwetsbare sociaaleconomische positie vaak een grotere afstand tot zorg.
De kwaliteit van zorg staat onder druk: De zorg in Nederland is van
1.2
Provincie Noord-Brabant
Van zorg naar gezondheid: De provincie zet in op een transitie van zorg naar gezondheid waardoor er meer inzet komt op preventie. Veel zorgvoorzieningen zijn momenteel nog niet (voldoende) gericht op preventie, terwijl dit wel belangrijk is voor de toekomst. Door zorg meer te richten op preventie kan de gezondheid efficiënt worden ver-
Omgevingsvisie Noord-Brabant 2050 (2018)
beterd.
Op 14 december 2018 hebben de Provinciale Staten de omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld1. Deze vervangt de voorheen geldende structuurvisie. Met de omgevingsvisie formuleert de provincie haar ambitie over hoe zij wil dat de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit zal zien. Een van
hoge kwaliteit, maar door de versnippering van het zorgsysteem wordt
1
Provincie Noord-Brabant (2018). Omgevingsvisie Noord-Brabant
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
8
1.3
Gemeente Meierijstad
Gezondheidsbeleid – Samen gezond in Meierijstad (2018) In het gezondheidsbeleid van gemeente Meierijstad geeft de gemeente aan dat ze inwoners wil stimuleren om vitaal te blijven. Het doel is dat jongeren in de gemeente gezond opgroeien en dat ouderen gezond ouder worden. Om dit te bereiken wil de gemeente de gezondheid van mensen bevorderen door samen te werken in de omgeving waar mensen wonen, werken en leven. Een brede aanpak op buurt of wijkniveau staat hierin centraal. De gemeente benadrukt dat de gezondheid van inwoners moet verbeteren door gezond gedrag door de inwoners zelf, maar dat zorgprofessionals hen kunnen ondersteunen. Hiervoor streeft de gemeenten naar een ketenaanpak. Het belangrijkste aspect voor deze aanpak is het creëren van een goed werkbare samenwerking tussen een breed scala aan professionals uit het sociale én het zorgdomein. Hierbij wordt er een verbinding gelegd tussen eerstelijnszorg, welzijnsorganisaties en sociale wijkteams. De samenwerking tussen verschillende gezondheidsprofessionals uit het sociale én zorgdomein wordt ook in het uitvoeringsplan gezondheid 2022 benoemd.
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
9
Bijlage 2 - Onderbouwing behoefte zorgfuncties
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
10
2 2.1
Onderbouwing behoefte zorgfuncties Afbakening verzorgingsgebied
2.2
Kwantitatieve behoefte
tijk Gloudemans). Van alle huisartsenpraktijken in Veghel nemen alleen de huisartsenpraktijken van het Medisch Huis en van het Ven nog
In deze paragraaf is de behoefte aan een huisartsenpraktijk, apotheek en
nieuwe patiënten aan. Bij de overige huisartsenpraktijken in Veghel is
overige praktijkruimten in beeld gebracht. De kwantitatieve behoefte wordt
het niet mogelijk om je in te schrijven als nieuwe patiënt.
bepaald door de vraag en het aanbod in het verzorgingsgebied. Dit is
Het verzorgingsgebied is het gebied waarbinnen vraag en aanbod naar
hoofdzakelijk in beeld gebracht aan de hand van landelijke richtlijnen,
een huisartsenpraktijk inclusief apotheek en praktijkruimte plaatsvindt. Het
prognoses, beleid en trends. Het initiatief is op basis van de resultaten af-
verzorgingsgebied wordt globaal afgebakend door de reistijd die inwoners
gewogen, conform de richtlijnen van de ladder.
In de 8 huisartsenpraktijken werken in totaal 21 huisartsen. Van hen is echter niet bekend of zij fulltime of parttime werken.
In Veghel zijn 6 apotheken. De dichtstbijzijnde apotheken zijn gelegen bij Huisartsenpraktijk Gloudemans en Locatie Huisartsen het Medisch
bereid zijn af te leggen.
huis. Beide apotheken liggen op circa 5 minuten autorijden vanaf Veg2.2.1
Aanbod
hels Buiten.
Veghels Buiten is als het primaire verzorgingsgebied beschouwd. Dit ge-
Het primair verzorgingsgebied (Veghels Buiten) is een nieuwbouwwijk en
bied is nog in ontwikkeling. Hierdoor zijn er geen exacte bevolkingsaantal-
heeft daarom nog geen huisartsenpraktijk, apotheek of praktijkruimte voor
Het aanbod aan praktijkruimten in Veghel is niet bekend. Wel is bekend
len. Gebaseerd op de plannen worden er ongeveer 2.100 woningen gere-
andere zorgprofessionals. Er is in het primair verzorgingsgebied daarom
dat er in gemeente Meierijstad circa 200 objecten behoren tot het vast-
aliseerd in Veghels buiten. Uitgaande van een gemiddelde huishoud-
geen aanbod van deze voorzieningen.
goedtype gezondheid. Dit is gelijk aan circa 81.720 m2. Dit type vastgoed wordt gedefinieerd als ‘Verblijfsobject voor medisch onderzoek, verple-
grootte van 2,13 personen betekent dit dat er in Veghels Buiten circa In het secundair verzorgingsgebied (de kern Veghel) is al wel aanbod aan
ging, verzorging of behandeling. Voorbeelden zijn ruimten voor de behan-
huisartsen, apotheken en praktijkruimten.
deling of verpleging van patiënten in een ziekenhuis, een verzorgingste-
In totaal zijn er 8 huisartsenpraktijken in de kern Veghel2. De dichtstbij-
huis, een verpleeghuis, een psychiatrische inrichting, een medisch cen-
hele kern heeft een reistijd met de auto van maximaal 15 minuten. Dit is
zijnde praktijken vanaf Veghels Buiten liggen op circa 5 minuten auto-
trum, een polikliniek en een praktijkruimte voor een huisarts, tandarts of fy-
een acceptabele reistijd voor een zorgfunctie. In het secundair verzor-
rijden afstand (Locatie huisartsen het Medisch Huis en huisartsenprak-
siotherapeut’3. Dit betreft dus meer dan alleen praktijkruimte.
4.500 inwoners komen te wonen. Als secundair verzorgingsgebied is de kern Veghel gekozen. Bijna de ge-
gingsgebied wonen ongeveer 14.500 huishoudens met in totaal ongeveer 33.300 inwoners. Tabel 1: Aanbod huisartsen, apotheken en praktijkruimten kern Veghel
Praktijk
Centrum
Aantal vaste huisartsen
Inschrijven mogelijk
Huisartsenpraktijk ‘Het Ven’
6
Ja
De Bunders
n.v.t.
2
Nee
Gloudemans
n.v.t.
1
Nee
De Vondel
n.v.t.
4
Nee
De Eiken
n.v.t.
2
Nee
Praktijk Dunk & Thys Praktijk van den Heuvel-Smits & Raes
Bouma en Bouma-van der Ploeg Poucki en Rutten 2 3
Kiesuwhuistarts.nl: Huisartsenpraktijk bij u in de buurt (geraadpleegd mei 2023) CBS, landelijke monitor leegstand (2022): Totaal verblijfsobjecten BAG.
Totaal
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
Het Medisch Huis n.v.t
2 4 21
Ja n.v.t.
11
Plancapaciteit (On)benutte harde plancapaciteit en zachte plannen Conform jurisprudentie dienen nieuwe plannen in het kader van de
Ladder voor duurzame verstedelijking afgewogen te worden tegen het bestaande aanbod. Dit betreft zowel bestaand feitelijk aanbod als harde plancapaciteit. De harde plancapaciteit is onder te verdelen in twee vormen.
Benutte plancapaciteit is een locatie die in gebruik is voor gezondheidsfuncties en volgens het bestemmingsplan ook zo mag worden gebruikt.
Onbenutte (harde) plancapaciteit is een locatie met vestigingsmogelijkheden voor gezondheidsfuncties die niet zodanig wordt ge-
en het inwoneraantal van 4.500 mensen betekent dat er in Veghels
circa 3,5 miljoen 65+ers in 2022 (20,2% van de bevolking) naar 4,4
Buiten 2,1 fulltime werkende huisartsen nodig zijn voor de toekomstige
miljoen 65+ers in 2032 (23,7%). Ook daarna neemt het aantal 65+ers
bevolking.
nog toe.
In de kern Veghel wonen 33.345 inwoners. Door de ontwikkeling in
en ouder. In Veghel is dit met 20,1% net iets lager dan in de gemeente
betekent dit dat er 18,1 fulltime werkende huisartsen in de kern Veghel
en komt dit overeen met het landelijke percentage. Verwacht wordt dat
nodig zijn.
in 2032 26,4% van de bevolking in Meierijstad ouder is dan 65 jaar. Er
In de kern Veghel werken 21 huisartsen. Zij werken echter niet alle-
is geen prognose voor de kern Veghel, maar verwacht wordt dat het
maal fulltime. Gemiddeld werken huisartsen 0,8 FTE5. Ervan uit-
percentage tussen het landelijk gemiddelde (23,7%) en het gemeente-
gaande dat dit in Veghel gelijk is, zijn er 16,8 fulltime werkende huis-
lijk gemiddelde (26,4%) in zal liggen. Een toenemende zorgvraag van-
artsen in Veghel. Dit zijn onvoldoende huisartsen voor de kern Veghel
wege de vergrijzing is daardoor zeer aannemelijk voor de gemeente
(inclusief Veghels Buiten), waar 18,1 fulltime werkende huisartsen no-
en voor Veghel.
dig zijn.
11,7% van de Nederlandse bevolking (9,5 miljoen mensen) één of
Begin 2022 waren er in Nederland 1.996 apotheken, wat neerkomt op
meer aandoeningen heeft. Ervan uitgaande dat bevolkingsontwikke-
ca. 8.800 inwoners per apotheek 6.
ling in Veghel overeenkomt met de landelijke ontwikkelingen, neemt in
Uitgaande van dit landelijk gemiddelde is er in de wijk Veghels Buiten
Veghel het aantal inwoners met een aandoening toe.
(4.500 inwoners) behoefte aan een (kleine) apotheek. Deze is mo
heidsfuncties in Veghels Buiten en de kern Veghel bekend. 2.2.2
Vraag
menteel niet aanwezig.
2.2.3
Uitgaande van 37.845 inwoners in de kern Veghel (inclusief Veghels
In gemeente Meierijstad staan 10 panden met als vastgoedtype ‘gezond-
buiten) is er behoefte aan 4 apotheken. Er zijn momenteel 6 apothe-
heid’ leeg. Dit staat gelijk aan 3% van het vastgoed met dat type in de ge-
ken in de kern Veghel, waardoor er geen aanvullende kwantitatieve
meente. Dit is lager dan het provinciaal en landelijk gemiddelde van 4%.
behoefte is aan een apotheek.
Van de leegstaande panden in Meierijstad stond 83% een jaar eerder ook
Leegstand
leeg. Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde (67%) en het provinciaal
In Veghels Buiten gaan naar schatting 4.500 inwoners wonen. Op basis van deze bevolkingstoename ontstaat de volgende vraag voor:
Samenhangend met de vergrijzing, stijgt het aantal mensen met één of meer aandoeningen in Nederland. De prognose is dat in 2030
in de effectenanalyse, mits dit concreet en voorzienbaar is.
Er is geen harde of zachte plancapaciteit voor het realiseren van gezond-
Apotheek hoefteraming. Gemeenten vragen vaak toch dit wel mee te nemen in de analyse. Om die reden neemt BRO zachte plannen vaak wel mee
In gemeente Meierijstad is momenteel 21,8% van de bevolking 65 jaar
Veghels Buiten stijgt dit naar 37.845 inwoners. Uitgaande van de norm
bruikt (leegstand of ander gebruik). Het is juridisch niet verplicht zachte plannen mee te wegen in de be-
Aannemelijk is het echter ook dat de vraag van inwoners naar zorg zal
gemiddelde (71%).
toenemen. Door de toenemende levensverwachting en de vergrijzing verHuisartsen
Landelijk wordt uitgegaan van een huisartsennorm van 2.095 patiënten per huisarts die fulltime werkt4. Rekening houdend met deze norm
4 5 6
andert de zorgvraag en neemt de zorgvraag toe.
Vastgoedtype ‘gezondheid’ is door CBS gedefinieerd als ‘Verblijfsobject
Mensen van 65 jaar en ouder hebben een grotere zorgvraag dan an-
voor medisch onderzoek, verpleging, verzorging of behandeling. Voorbeel-
dere leeftijdsgroepen. Landelijk neemt de vergrijzing sterk toe, van
den zijn ruimten voor de behandeling of verpleging van patiënten in een
https://www.lhv.nl/opkomen-voor-belangen/feiten-en-cijfers-huisartsenzorg/ Nivel (2018). De werkweek van de Nederlandse huisarts in 2018. SFK, Data en feiten 2022.
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
12
ziekenhuis, een verzorgingstehuis, een verpleeghuis, een psychiatrische
dit ook voor inwoners wenselijk omdat zij hierdoor het bezoek kunnen
beter voldaan kan worden aan de behoefte van de patiënt. Betere sa-
inrichting, een medisch centrum, een polikliniek en een praktijkruimte voor
combineren.
menwerking tussen experts zorgt voor snellere, betere en betaalbaar-
een huisarts, tandarts of fysiotherapeut.’ Dit betekent dat niet al het leeg-
dere zorg. Voorbeelden van experts in de ketenzorg zijn huisartsen,
staande vastgoed met als type ‘gezondheid’ geschikt is voor een huisart-
2.3.2
senpraktijk, apotheek en praktijkruimten. Hiermee rekening houdend en
Clustering in gezondheidscentra en schaalvergroting
het feit dat er een laag leegstandspercentage is in de gemeente is er geen
Trends en ontwikkelingen
psychologen, diëtisten en fysiotherapeuten.
In algemene zin neemt de behoefte aan zorg- en gezondheidsvoorzie-
Apotheek
aanleiding om nieuw vastgoed met een medische bestemming af te keu-
ningen toe. Ook de vraag naar medisch-specialisten neemt toe, waar-
ren.
bij het aanbod (de behandeling) verschuift van het ziekenhuis naar
van de farmaceutische zorg te waarborgen. Bezorg- en herhaalservice
zelfstandig behandelcentrum (zbc), focuskliniek of het eerstelijnscen-
worden verder ontwikkeld om het voor de klanten makkelijker te ma-
2.3
Kwalitatieve behoefte
De kwalitatieve behoefte is vooral in beeld gebracht aan de hand van beleid, trends en ontwikkelingen. Het initiatief is op basis van de resultaten
trum. Bovendien is er sprake van een trend van clustering in ‘gezondheidscentra’ en schaalvergroting.
afgewogen, conform de richtlijnen van de ladder. 2.3.1
Algemeen
ken en wachtrijen te verminderen.
Bedrijven in de farmacie gaan samenwerkingen aan met online plat-
Naast de huisarts, tandarts en fysiotherapie kunnen ook andere eer-
formen. Zo zijn eigen merkproducten van Etos verkrijgbaar via
stelijnszorg en medische dienstverleners in een gezondheidscentrum
bol.com en heeft Amazon plannen om als online apotheek te gaan
geclusterd worden. Denk aan o.a. orthodontie, logopedie, psycholo-
functioneren. Door het groeiende online aanbod is de verwachting dat
gische zorg, verloskunde, ergotherapie, chiropractie, oefentherapie,
de behoefte naar fysieke apothekers in de toekomst afneemt.
diëtist of een thuiszorgvestiging.
Het is belangrijk dat zorg op korte afstand toegankelijk is. Dit initiatief is gelegen in een nieuw te ontwikkelen woonwijk. Het is voor de inwo-
Apothekers zijn aan het digitaliseren en innoveren om de continuïteit
Binnen de zorg is er als gevolg van marktontwikkelingen steeds meer
ners van deze woonwijk wenselijk dat zij dichtbij huis zorg kunnen krij-
behoefte aan functiemenging en clusterontwikkeling. Een combinatie
gen. Vanuit Veghels Buiten is de dichtstbijzijnde huisartsenpraktijk en
tussen zorg en wonen, zorg en wellness (massage, pedicure, huidver-
apotheek gelegen op 5 minuten autorijden. Echter heeft deze praktijk
zorging, schoonheidsspecialist) of zorg en hotelfaciliteiten komt steeds
niet genoeg ruimte voor alle (nieuwe) inwoners. Een deel van de
vaker voor. Net als in de reguliere zorg is er ook in dit segment aan
nieuwe inwoners zal daardoor langer moeten reizen. Dit is voor de
‘zorgdiensten’ sprake van clustering en specialisatie. Deze functies
toegankelijkheid van de zorg niet wenselijk.
zijn dus zeer passend in combinatie met reguliere of meer specialisti-
Bovendien wordt door de vergrijzing een steeds groter deel van de be-
sche zorgverlening.
volking minder mobiel. Tegelijkertijd hebben ouderen een grotere
zorgvraag en is de nabijheid van zorg voor hen daardoor extra belang-
Huisarts
rijk. Zorgvoorzieningen in de eigen woonwijk is voor ouderen nodig om
Het aantal werknemers in de huisartsenpraktijk wordt steeds uitgebrei-
fijn in de wijk te kunnen blijven wonen.
der, zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin. Huisartsen maken in
Door meerdere zorgfuncties bij elkaar te plaatsen (huisartsen, apo-
toenemende mate gebruik van een praktijkmanager en praktijkonder-
theek en praktijkruimten voor andere zorgprofessionals) is het moge-
steuners. Dit zorgt voor een aanpassing van de praktijk in indeling en
lijk om kwalitatief goede zorg te bieden waarbij zorgprofessionals sa-
omvang.
menwerken. Dit komt de kwaliteit van de zorg ten goede. Bovendien is
Daarnaast wordt ketenzorg steeds populairder. Hierbij zijn verschillende schakels van zorgverlening op elkaar afgestemd, waardoor er
Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
13
Amsterdam Rhijnspoorplein 38 1018 TX Amsterdam +31 (0)20 506 19 99
Boxtel Bosscheweg 107 5282 WV Boxtel +31 (0)411 850 400
Venlo Industriestraat 94 5931 PK Tegelen +31 (0)77 373 06 01 info@bro.nl www.bro.nl Ladder voor Duurzame Verstedelijking zorgfuncties Veghels Buiten Noordoost
14