Boekwerk Voorjaarsnota 2025
Tekst van het document
Voorjaarsnota 2025
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Medemblik, gehouden op 7 juli 2025.
De griffier,
De voorzitter,
Inhoudsopgave 1.
Bestuurlijke hoofdlijn ................................................................................................................. 3 1.1
Aanbiedingsbrief ............................................................................................................. 3
1.2
Doelenboom 2026 ...........................................................................................................7
1.3
Ontwikkelingen in de gemeente Medemblik ................................................................. 14
1.4
Samenvattend Financieel overzicht ............................................................................... 17
2.
Kaders en uitgangspunten ................................................................................................... 18 2.1
Algemene en technische kaders .................................................................................... 18
2.2
Inflatie en indexatie ........................................................................................................ 19
3.
Het financieel perspectief .................................................................................................... 21 3.1
Vertrekpunt-eindpunt Voorjaarsnota 2025 .................................................................. 22
3.2
Bijstellingen 2025 Lentenota ........................................................................................ 23
3.3
Bijstellingen 2026-2029 Kadernota ............................................................................. 37
4.
Ombuigingen in de begroting ............................................................................................. 45 4.1
Realistisch begroten ..................................................................................................... 45
4.2
Anders organiseren ....................................................................................................... 48
5.
6.
Conclusies en aanbevelingen.............................................................................................. 49 5.1
Samenvatting van de belangrijkste bevindingen .......................................................... 49
5.2
Aanbevolen beleidskeuzes ........................................................................................... 50
5.3
Vooruitblik op de begroting .......................................................................................... 52 Slot ....................................................................................................................................... 53
Bijlagen ........................................................................................................................................... 54 Bijlage 1. Budgettair neutraal raad.............................................................................................. 55 Bijlage 2. Reserves ..................................................................................................................... 56
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 2
1.
Bestuurlijke hoofdlijn
1.1
Aanbiedingsbrief
Beste raads- en commissieleden, In uw handen ligt de Voorjaarsnota 2025 van de gemeente Medemblik. Met deze voorjaarsnota geven we richting aan het beleid voor de komende jaren. Dit is de basis voor de programmabegroting die u in het najaar ontvangt. Beleidsmatige en financiële context We maken keuzes en stellen kaders voor de toekomst. Daarbij houden we rekening met de zogeheten ravijnjaren, waarin we minder geld van de rijksoverheid ontvangen. Dankzij het beleid van de afgelopen jaren vallen de gevolgen van deze ravijnjaren mee. Daardoor hoeven we nu geen moeilijke keuzes te maken die nadelig zijn voor onze inwoners. De komende periode gebruiken we om lopende plannen goed af te ronden en te borgen. Proces met de raad De totstandkoming van deze voorjaarsnota is mede gevormd door een zorgvuldig en interactief traject met de raad. Zo heeft een informatiebijeenkomst met BDO plaatsgevonden, gevolgd door een themabijeenkomst waarin raadsfracties duidelijke richting gaven. Het college is hiermee actief aan de slag gegaan. Er is ingezet op realistisch begroten, zonder impactvolle ingrepen die inwoners direct raken. Belastingen worden niet verhoogd, anders dan de reguliere indexering. Daarnaast zet het college in op verdiepend onderzoek naar ‘anders organiseren’. Hiermee anticiperen we op toekomstige financiële onzekerheden en vergroten we onze wendbaarheid als organisatie.
Beleidsmatige doorkijk Samen leven en ondersteuning Zorg en ondersteuning In 2026 werken we verder aan de vier overkoepelende doelen binnen het sociaal domein: kansrijk opgroeien, vitaal ouder worden, gezond leven en mentale gezondheid. We zetten daarbij in op het voorkomen van zorg. Inwoners worden gefaciliteerd en ondersteund om zo lang mogelijk gezond en zelfstandig te blijven. En als er ondersteuning nodig is, dan is die beschikbaar. We organiseren ondersteuning dichtbij, in verbinding met de leefomgeving. Zo blijven we zichtbaar in de kernen. Via lokale inloopmomenten houden we de ondersteuning toegankelijk, ook voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn of minder goed hun weg weten. We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen, ongeacht achtergrond of persoonlijke situatie. Daarom zetten we in op gelijke kansen en toegankelijke ondersteuning voor iedereen. De zorg en ondersteuning die we inkopen of subsidiëren, is gericht op het versterken van de eigen kracht van inwoners: het ‘weer zelf kunnen’. We maken helder wat iemand zelf kan doen, welke ondersteuning mogelijk is via partners, en wanneer maatwerk nodig is. Daarbij blijft het betrekken van de eigen leefomgeving en het organiseren van zorg dichtbij essentieel.
Welzijn en onderwijs Voorjaarsnota 2025
PAGINA 3
We werken aan de realisatie van een doelgroepen bad in Wervershoof. De aanbesteding start in september 2025. In Q1 2026 wordt de opdracht gegund en de oplevering is gepland in 2028. Ook werken we aan de nieuwbouw van Dorpshuis Abbekerk. Doel is om alle functies die nu in het dorpshuis plaatsvinden weer een plek te geven. Hiervoor zijn meerdere scenario’s uitgewerkt. Als het investeringskrediet wordt toegekend, wordt het oude gebouw begin 2026 gesloopt. De oplevering volgt dan in 2028. Dit jaar leveren we de eerste beleidsnota Dierenwelzijn op. Hierin staat wat we nu al doen en welke doelen we nog willen bereiken. Vanuit het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP) vernieuwen we de scholen De Wegwijzer in Opperdoes en de Werenfridus in Wervershoof. We voeren het onderwijskansenbeleid uit, met extra aandacht voor de samenwerking tussen kinderopvang en onderwijs. Ruimte Woningbouw en erfgoed We blijven bouwen aan voldoende woningen; tot 2030 willen we 1650 woningen realiseren. Dit doen we volgens de vastgestelde beleidslijnen van de woonvisie. Hier hebben we nadrukkelijk aandacht voor het realiseren van betaalbare woningen. Daarnaast zetten we ons ook in voor het beter gebruik van de bestaande woningvoorraad en komen met een voorstel voor wonen in bijgebouwen. We beschermen onze rijke historie.
In 2024 is de kerkenvisie opgesteld en bescherming voor stolpen in het Omgevingsplan geregeld. De komende periode werken we dit verder uit in een nieuwe erfgoednota, stolpenbeleid en wijzen we gemeentelijke monumenten aan. Omgevingsvisie en Omgevingsplan We blijven werken aan de implementatie van de Omgevingswet. We bereiden de vaststelling van de Omgevingsvisie voor. De Omgevingsvisie is een integrale visie voor de fysieke leefomgeving voor de langere termijn. Daarnaast werken we verschillende deelgebieden uit de Omgevingsvisie uit in gebiedsvisies. De stad Medemblik kent al het Stadsplan Medemblik. De gebiedsvisies worden vergelijkbare producten. We werken stap voor stap toe naar een gemeentedekkend Omgevingsplan. Dit pakken we per gebied op. We beginnen met een plan voor Wognum. Daarnaast faciliteren we de eerste gebiedsontwikkelingen met een wijziging van het Omgevingsplan. Ontwikkeling Medemblik Stad Via het Stadsplan ‘Toekomst stad Medemblik” werken we aan projecten die de stad sterker maken. Denk aan het parkeerbeleid en -voorzieningen in de stad en de aanleg eerste fase buitendijks parkeren. Ook komt er een voorlopig ontwerp “Hart van de Stad” en wordt het ontwerp van het Gedempte Achterom technisch uitgewerkt en aanbesteed. Openbare ruimte We plaatsen nog dit jaar ongeveer 150 extra bomen verspreid over de gemeente in het kader van klimaatadaptatie.
Met erfscans bekijken we hoe de biodiversiteit in het buitengebied kunnen verbeteren, bijvoorbeeld met kruidenrijk en natuur inclusieve maatregelen. Dit wordt het tweede seizoen dat we het project "Bloeiend Erf” uitvoeren in samenwerking met de Agrarische Natuurvereniging Hollands noorden. Verder verduurzamen we de openbare verlichting door over te stappen op energiezuinige LED-verlichting. Economie Voorjaarsnota 2025
PAGINA 4
We presenteren nog dit jaar onze lokale detailhandelsvisie. Deze sluit aan bij de regionale visie die eerder dit jaar is vastgesteld. Daarnaast onderzoeken we hoe we bedrijventerreinen beter kunnen benutten. Als het dit jaar lukt om de toeristische marketing te verzelfstandigen, zou dat ook een mooi resultaat zijn. Bestuur en organisatie Regionale samenwerking Aan het eind van dit jaar bieden we een vernieuwde versie van het Pact van Westfriesland aan. Hierin staan de gezamenlijke doelen van de Westfriese gemeenten voor de komende tien jaar. Het doel is brede welvaart en welzijn behouden in de regio. Organisatie en dienstverlening We zetten in op continu leren en ontwikkelen van onze medewerkers en van de organisatie als geheel. Dat doen we met gerichte opleidingsprogramma’s en met een modern HR-beleid. We stimuleren interne doorstroming en bereiden ons voor op de uitstroom van medewerkers die de pensioengerechtigde leeftijd bereiken in de komende 5 jaren. We sturen op slimme inzet van ambtelijke capaciteit en beperken externe inhuur. Om dit mogelijk te maken, ontwikkelen we betere sturingsinformatie en verbeteren onze werkprocessen. We starten met de uitwerking van de visie op de dienstverlening. Veiligheid Samen met andere Westfriese gemeenten starten we het Bestuurlijk Interventieteam (BIT) Westfriesland. Dit team pakt ondermijnende criminaliteit aan.
Door deze samenwerking kunnen we meer integrale controles uitvoeren in Westfriesland en versterken we de aanpak tegen ondermijning. Ook werken we met de gemeenten in de eenheid Noord-Holland samen aan de aanpak tegen ondermijnende criminaliteit op basis van de provinciale weerbaarheidsnorm. Met deze regionale aanpak zorgen we ervoor dat de ‘dijken even hoog zijn’. We stelden onlangs een lokaal actieprogramma vast met een pakket aan (preventieve) veiligheidsmaatregelen om de weerbaarheid tegen ondermijning te vergroten. Deze maatregelen worden in 2025 en 2026 verder opgepakt. We stellen met de Westfriese gemeenten, politie en Openbaar Ministerie een handelingskader op voor explosies bij woningen en gebouwen. Met dit handelingskader ‘excessief geweld’ kunnen we bestuurlijke (preventieve) maatregelen en interventies uitvoeren om de groeiende dreiging van explosies effectief aan te pakken. De afgelopen jaren is geïnvesteerd in de gezamenlijke aanpak van overlast in onze kernen door Boa’s, jongerenwerkers, buurtbemiddeling en politie. We blijven inzetten op het versterken van deze samenwerking en op het zorgvuldig afhandelen van overlastmeldingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen. Door het implementeren van ‘informatie gestuurde handhaving’ en het continueren van onze jeugdoverlast aanpak (Top X methodiek) werken we aan het verbeteren van de veiligheid van onze inwoners.
Asielzoekerscentrum (AZC) U heeft op 13 maart ingestemd om gronden aan te kopen voor een AZC. Dit centrum opent naar verwachting op 1 januari 2026 aan het Opperdoezerpad in Medemblik, voor een periode van 5 jaar. Tot slot Voorjaarsnota 2025
PAGINA 5
Conform het besluit van het presidium worden u twee afzonderlijke raadsbesluiten voorgelegd: - één ten aanzien van de lentenota (bijstelling lopend jaar) en - één over de kadernota (beleidsmatige en financiële koers voor de komende jaren). Hiermee wordt op transparante wijze invulling gegeven aan het onderscheid tussen bijsturing van het lopende begrotingsjaar en de voorbereiding op de volgende begrotingscyclus. Wij vertrouwen erop dat deze voorjaarsnota u een helder en volledig beeld biedt van de financiële positie en beleidsmatige voortgang van de gemeente Medemblik. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Medemblik
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 6
1.2
Doelenboom 2026
De doelenboom is bijgesteld ten opzichte van de jaarrekening 2024, op basis van actuele inzichten, evaluaties en nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen. Waar nodig zijn doelen aangescherpt, toegevoegd of geherprioriteerd. Zo sluiten onze inspanningen beter aan bij wat er leeft in de samenleving en bij de bestuurlijke keuzes voor de komende periode. Met deze geactualiseerde doelenboom brengen we de samenhang in beeld tussen het strategische beleid, de beoogde maatschappelijke effecten en de concrete activiteiten die in 2026 worden uitgevoerd. Dit stelt ons in staat om beter te sturen, gericht te begroten en transparant te verantwoorden. Programma 1: Dienstverlening en organisatie Betreft
Doelstellling
Doel
Financiën
Medemblik is een financieel gezonde gemeente
We werken aan een structureel reëel sluitende begroting. We dekken structurele uitgaven met structurele middelen. Wij voeren ons risicomanagementbeleid uit. Daarvoor inventariseren we tweemaal per jaar organisatiebreed de risico's We zorgen voor aansluiting tussen de personele en financiële administratie We verhogen belastingen trendmatig
Dienstverlening
Medemblik biedt een toegankelijke, betrokken, transparante en toekomstbestendige dienstverlening.
We maken onze resultaten van de gemeten dienstverlening openbaar We bereiden het klantonderzoek uit naar de producten van de Omgevingswet. We evalueren onze dienstverlening aan de hand van servicenormen en verbeteren waar nodig onze dienstverlening of stellen de ambities bij. We voeren actief regie op de kwaliteit en doorlooptijden van de basis- en kernregistraties, zodat verstoringen in de keten snel kunnen worden gesignaleerd en kan worden bijgestuurd. Onze website is toegankelijk en voldoet aan de minimale vereisten. We doen analyses om de website te laten voldoen aan de toegankelijkheidseisen zoals het Rijk die aan ons stelt. Daarnaast verwerken we klantfeedback van inwoners om de website te verbeteren. We werken voortdurend aan het digitaal beschikbaar stellen van onze producten.
participatie
Voorjaarsnota 2025
In Medemblik hechten wij Met onze dienstverlening richten wij ons op het waarde aan elke vorm begeleiden en ondersteunen van initiatieven.
PAGINA 7
Organisatie
van betrokkenheid van haar inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners en ondersteunen wij daar waar mogelijk initiatieven die passend zijn bij onze doelstellingen.
Met onze dienstverlening willen we eventueel grote gecombineerde buurtprojecten ondersteunen en in goede banen leiden. Het komt vaker voor dat burgers grote gecombineerde buurtprojecten organiseren zoals het aanleggen van een zonnepanelenparkje, volkstuinen, het aanleggen van internetkabels enz.
Wij zijn een stevige, duurzame en toekomstbestendige organisatie die in staat is om te voldoen aan onze (continu veranderende) taken en zetten waar mogelijk in op ambitie.
Binnen een eenvoudige structuur met heldere taken en verantwoordelijkheden werken we aan onze externe dienstverlening. We stimuleren een cultuur waarin een goede samenwerking ontstaat en een professionele dienstverlening.
De gemeente voert verschillende werkzaamheden uit op het gebied van ruimte, groen en dergelijke. Wij willen de burgerparticipatie bevorderen en de burgers in een vroeg stadium betrekken bij de initiatieven die plaatsvinden in hun directe woonomgeving.
Wij werken conform het jaarlijkse Uitvoeringsprogramma gebaseerd op de Uitvoeringsen Handhavingsstrategie en evalueren de uitvoering in de jaarrapportage. Op basis van deze evaluatie passen wij waar nodig de invulling van onze taken aan. We voeren de renovatie van het gemeentehuis uit We geven permanent aandacht en waardering op verschillende manieren als investering in goed en aantrekkelijk werkgeverschap. We werken aan een duurzamer toekomstbestendig wagenparkbeheer en -gebruik.
Programma 2: Samen leven en ondersteuning
Betreft
Doelstellling
Doel
Sociaal Domein in Balans
Medemblik versterkt de kwaliteit en grip in een sterk sociaal domein.
We sturen op realistische prognoses en financiële beheersbaarheid. We zetten in op (in een zo vroeg mogelijk stadium) de eigen kracht van inwoners te stimuleren en de toestroom naar zwaardere zorg en ondersteuning terug brengen. We gebruiken dashboards om zowel kwalitatieve als financiële effecten te monitoren op lopende en nieuwe initiatieven zoals bijv. de inloopvoorzieningen.
We bieden - samen met maatschappelijke organisaties en
We realiseren doelen uit het MJBP door projecten die bekostigd worden uit het IZA/GALA.
Sociaal Domein
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 8
zorgaanbieders doelmatige, effectieve en toegankelijke ondersteuning waar nodig.
We geven uitvoering aan het herstelplan onderwijskansen en Onderwijskansenbeleid. Dit doen we samen met onze partners zoals de kinderopvang en het basisonderwijs.
We versterken de samenwerking onderwijs-jeugdhulp door in te zetten op goed overleg met onderwijs, waarbij we inzetten op het normaliseren van jeugdhulp. We focussen op het wachtlijstlooswerken en het actief inzetten van voorveldvoorzieningen. We besteden actief aandacht aan het verminderen van onrechtmatigheid van zorg en zorgfraude. Dit doen we door de huidige lijn te versterken en waar mogelijk de regio te betrekken. We stimuleren inwoners om te participeren in de maatschappij (onder andere op het gebied van arbeid) en mee te doen naar vermogen. We starten het proces voor het nieuwe beleid Laaggeletterdheid. We geven uitvoering aan de samenwerkingsagenda huisartsen. We stellen ons actief op wanneer huisvestingsproblematiek (van de huisartsenpraktijken) zich voordoet en denken mee in mogelijkheden. Om het efficiënt gebruik van ons maatschappelijk vastgoed te vergroten, stimuleren we inwoners- en ondernemersinitiatieven hiervan gebruik te maken en daar activiteiten te organiseren die aansluiten op ons meerjarenbeleidsplan sociaal domein en de programmabegroting. We ontwikkelen de mogelijkheden door om inwoners digitale toegang tot (delen van) hun dossier te geven. We zetten er actief op in om de betrokkenheid en kwaliteit bij de clienttevredenheidsonderzoeken van o.a. Jeugd en Wmo te vergroten.
We geven lokaal uitvoering aan (boven)regionale ontwikkelingen zoals de Hervormingsagenda Jeugd, Toekomstscenario Kind en Gezin en het afschalen van de Jeugdzorg Plus (Beweging naar 0, Thuis voor Noordje). Naar aanleiding van het vastgestelde subsidiebeleid geven we vervolg aan het opstellen van de nadere regels. Dit doen we door middel van participatie tussen gemeenten en de (toekomstige) subsidieontvangers. Preventie
Voorjaarsnota 2025
We hebben focus door (gemaakte) keuzes in (preventief) beleid waarbij we mensen en maatschappelijke organisaties met elkaar verbinden.
We hebben waardering voor mantelzorgers en vrijwilligers en aandacht voor mensen met dementie. We geven uitvoering aan het kaderplan schuldhulpverlening en het minimabeleid. We stimuleren de inzet van ervaringsdeskundigen en vrijwilligers in het voorveld om inwoners meer mogelijkheden tot preventieve ondersteuning te bieden. PAGINA 9
We intensiveren de samenwerking tussen sociaal domein en veiligheid ten behoeve van preventie en vroegsignalering. O.a. richten we een lokale aanpak AVE in (aanpak voorkomen escalatie, Westfriese escalatieladder) We stimuleren en ondersteunen lokale (innovatieve) inwonersinitiatieven We zetten het programma In Control voor Alcohol en Drugs door en monitoren de ingezette interventies. (O.a. de cursus alcohol in het verkeer.) Onze professionals zijn fysiek aanwezig in de kernen, zodat inwoners ons gemakkelijk weten te vinden in hun eigen buurt. We bevorderen mentale gezondheid op de scholen om de schooluitval te verminderen. We intensiveren de samenwerking tussen sociaal domein, OOV, politie en Zorg- en Veiligheidshuis bij de integrale aanpak van jeugdoverlast (groepsaanpak). We voeren het Speelplekkenbeleid uit. Bij vervangingen en het inrichten van nieuwe speelplekken voeren wij participatie uit met omwonenden. We geven uitvoering aan het Sportakkoord, door actief in te zetten op de pijlers ‘Vaardig in Bewegen’ en ‘Inclusie en Diversiteit’. Cultuur
Inwoners hebben toegang tot culturele voorzieningen
We geven uitvoering aan de vastgestelde cultuurnota 2024-2028. We voeren ons erfgoedbeleid uit.
Integraal huisvestingsplan
Kinderen in de gemeente Medemblik krijgen les in een adequate leeromgeving, zodat ze zich goed kunnen ontwikkelen.
We ronden het project Jozefschool af en starten met het project van de vernieuwbouw van de Wegwijzer in Opperdoes. Tevens start de voorbereiding van de vernieuwbouw Werenfridus.
Lange termijn accommodatiebeleid
Medemblik heeft toekomstbestendige, betaalbare accommodaties en voorzieningen voor alle inwoners.
We geven uitvoering aan beleid en nadere regels van het LTA. Hiermee helpen we stichtingen en verenigingen om investeringen te kunnen doen in hun accommodaties om deze toekomstbestendig te houden. We beheren de gymzaal Wognum tot minimaal 1 januari 2027. We maken gebruik van externe subsidiemogelijkheden voor het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en informeren verenigingen, scholen en andere partners over mogelijkheden om subsidie aan te vragen. We starten de bouw van het zwembad aan de Westrand in Wervershoof. We houden toezicht op de uitvoering van de opdracht aan het Sportbedrijf.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 10
Naar aanleiding van gemaakte keuzes gaan we van start met bouw van een zwembad. Afhankelijk van te maken keuzes door de raad gaan we over tot de start van het realiseren van een dorpshuis Abbekerk en tweede sporthal Wognum. We geven uitvoering aan de vervangingsplanning van de sportvelden We zetten in op de uitvoering van de wettelijke taken voor dierenwelzijn conform de aangenomen Nota Dierenwelzijn. Veiligheid
We verbeteren de veiligheid van onze inwoners.
We voeren een externe audit Wet Politiegegevens (WPG) uit, geven uitvoering aan de aanbevelingen daaruit en rapporteren hierover aan het college. We voeren het uitvoeringsprogramma Integraal Veiligheidsplan 2025-2026 uit. We zetten buurtbemiddeling in. We handelen overlastmeldingen van onze inwoners, bedrijven en instellingen af. In samenwerking met onze partners stellen we een nieuw Integraal Meerjaren Veiligheidsplan 2027-2030 op. We zetten (preventieve) veiligheidsmaatregelen in bij explosies en andere vormen van excessief geweld.
We verbeteren de verkeersveiligheid.
We vergroten onze weerbaarheid tegen ondermijning.
We continueren de aanpak in het kader van jeugdoverlast door middel van de groepsaanpak en Top x methodiek. Dit pakken we integraal aan door middel van een samenwerking tussen sociaal domein, OOV, politie en Zorg- en Veiligheidshuis. We treden handhavend op bij onveilig parkeren We voeren het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan uit middels het nader uitgewerkte maatregelenpakket en verbeteren de verkeersveiligheid rondom diverse wegen. We voeren samen met onze veiligheidspartners binnen het Bestuurlijk Interventieteam (BIT) periodiek integrale ondermijningscontroles uit in de Westfriese gemeenten. We versterken de weerbaarheid van onze organisatie. We voeren het uitvoeringsprogramma aanpak mensenhandel Westfriesland uit.
We bevorderen onze digitale veiligheid.
Voorjaarsnota 2025
We investeren in kennis, kwaliteit en voldoen minimaal aan relevante wet- en regelgeving. We brengen de diensten op het gebied van digitale veiligheid vanuit het regionaal platform criminaliteitsbeheersing onder de aandacht van onze ondernemers. Voor het bestrijden van cybercriminaliteit sluiten we voor inwoners aan bij de regionale projecten uit het Meerjaren Veiligheidsbeleid op eenheidsniveau van Noord-Holland.
PAGINA 11
Programma 3: Ruimte
Betreft
Doelstellling
Doel
Leef- werk- en woonomgeving
We vergroten en verbeteren het woon- en huisvestingsaanbod.
We voeren de Woonvisie 2024-2028 uit. We werken aan de uitvoering van het Woningbouwprogramma 2023-2029. We rapporteren twee keer per jaar de woningbouwontwikkelingen. We voeren ons vastgoedbeleid, nota grondbeleid en nota kostenverhaal uit. We voeren het beleid huisvesting buitenlandse werknemers uit.
We verduurzamen en vergroenen onze leef-, werk- en woonomgeving.
We voeren het plan van aanpak uit om te komen tot een gemeentedekkend Omgevingsplan. We toetsen initiatieven voor het realiseren van zonneparken in de RES zoekgebieden aan het beleidskader wind- en zonne-energie in Westfriesland. We voeren de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie 2026-2030 uit. We nemen klimaatadaptatie mee als vast onderdeel bij ruimtelijke (her)inrichtingsprojecten. Wij maken inwoners en bedrijven bewust wat zij kunnen doen om gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. We ontwikkelen een visie op de afvalwaterketen tot 2040. We werken samen met samenwerkingspartijen zoals provincie en netbeheerders aan het uitbreiden van de energie-infrastructuur. We verduurzamen het verlichtingsareaal. We breiden het aantal elektrische laadpalen gericht uit. We onderzoeken daarbij geschikte plekken gezien parkeerdruk en netcongestie. Wij passen ons onderhoudsprogramma en werkwijze aan op het groenbeheerplan. Hierbij geven wij de voorkeur aan het aanplanten van inheemse soorten Bij al onze duurzaamheidsactiviteiten onderzoeken we de mogelijkheid om hiervoor subsidies aan te trekken. Vanuit een solide basis werken we met de Westfriese gemeenten samen om onze duurzaamheidsambities te realiseren. We stellen een Soortenmanagementplan op voor onze gemeente. Hiermee onderzoeken we welke beschermde diersoorten er zijn en hoe die te beschermen.
Huiseigenaren stellen we hiermee in staat gebouwen zoals woningen te isoleren zonder dat dit ten koste gaat van beschermde soorten. Dit plan is randvoorwaardelijk voor ons beleid.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 12
We ondersteunen inwoners en ondernemers om te verduurzamen. We helpen inwoners met een smalle beurs te verduurzamen. Hierbij zetten we gelden in die we krijgen vanuit het Nationaal Isolatieprogramma. Beleidsverbeteringen worden ingezet om de nieuwe (Europese) doelstellingen voor 2030 - 2050 te halen. We versterken en stimuleren het hergebruik van (afval)grondstoffen en materialen en onderzoeken regionale kansen voor samenwerking . Het actieplan schoon wordt uitgevoerd en bijgesteld waar nodig. We voeren de activiteiten van Circulair Westfriesland 2023-2026 uit. We geven uitvoering aan de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed We gaan meer bomen planten. Economie
Behoud en verbeteren van voorzieningen, werkgelegenheid en bedrijvigheid
We ondersteunen de verduurzaming van bedrijventerreinen door de uitvoering van het Convenant bedrijventerreinen Westfriesland. We stimuleren de bedrijvigheid in de regio NoordHolland Noord door middel van de regionaal economische samenwerking via het Ontwikkkelingsbedrijf Noord-Holland Noord. We werken aan het versterken van de MKB in Westfriesland door middel van regionaal economische samenwerking. We verbeteren i.s.m. ondernemers de sanitatie van groepsaccommodaties/ bedrijven in het buitengebied. We werken aan het versterken van de MKB in de gemeente door middel van het vaststellen van de Beleidsnota Economie en de uitvoering ervan. We creëren en ondersteunen samenwerkingsverbanden in de vrije tijdsector om 'Medemblik' & Westfriesland aantrekkelijk te positioneren.
We versterken de centrumfunctie van de stad Medemblik. We werken aan het versterken en toekomstbestendig maken van de agrarische sector.
We versterken het (maatschappelijk) rendement van onze havens. Voorjaarsnota 2025
We voeren het nieuwe programmaplan en stadsplan Toekomst stad Medemblik uit (inclusief beeldkwaliteit openbare ruimte) We werken regionaal samen door middel van samenwerking met Greenport Noord-Holland Noord en het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord
We werken integraal en gebiedsgericht samen met de provincie, regiogemeenten, waterschap en de agrarische sector aan de transitieopgaven van het landelijk gebied. We monitoren onze (huur)contracten en gemaakte afspraken.
PAGINA 13
1.3
Ontwikkelingen in de gemeente Medemblik
Ontwikkelingen binnen de 3 programma’s Programma 1 Dienstverlening en organisatie Digitale transformatie De komende jaren zetten we steeds meer in op de digitale transformatie. Afscheid nemen van fysieke servers en steeds meer inrichten in “the cloud”. De organisatie moet hierin meebewegen, waarbij het een uitdaging blijft om de benodigde expertise aan ons te binden. Renovatie gemeentehuis De organisatie gaat zich verder richten op de lang verwachte renovatie van het gemeentehuis. hiermee wordt de werkomgeving aangepast aan de eisen van nu en de toekomst en wordt het een echt gemeentehuis. hierbij staat duurzaamheid hoog in het vaandel. Anders organiseren Met de ravijnjaren voor de boeg gaan we nog meer inzetten op efficiënt en effectief organiseren van de processen en middelen. Hiervoor gaan we onderzoeken, experimenteren en uiteindelijk doen wat goed werkt. Programma 2 Samen leven en ondersteuning Van individueel ingekochte zorg naar vrij toegankelijke voorzieningen We streven naar een toegankelijk zorgsysteem waarin inwoners beter voor zichzelf en elkaar zorgen, de noodzaak hiervoor ontstaat uit toenemende vergrijzing en stijgende zorgkosten. Dit vraagt om een sterk, vrij toegankelijk, lokaal aanbod van hulp en ondersteuning welke bijdraagt aan het welzijn van onze inwoners. Dit aanbod vermindert de druk op de specialistische zorg en houdt de zorgkosten beheersbaar.
Ook stelt het de gemeente en inwoners in staat om preventief te werken en vroegtijdig te signaleren of er hulp en ondersteuning nodig is. De vrij toegankelijke voorzieningen omvatten bijvoorbeeld activiteiten in dorpshuizen, spreekuren, sport- en culturele activiteiten. Het aanbod is laagdrempelig, bereikbaar en afgestemd op de behoeften van verschillende inwoners. We betrekken externe verwijzers, zoals bijvoorbeeld huisartsen, zodat zij ook goed geïnformeerd zijn over het aanbod. Jeugdaanpak en kwetsbare inwoners Jongerenoverlast en complexe vraagstukken in gezinnen nemen toe. Dit bieden we het hoofd door samenwerking tussen het sociaal domein en het veiligheidsdomein. De focus ligt op een aanpak van preventie en vroegtijdige signalering tot het actief tegengaan ervan. We zien ook een toename van complexe problematiek van kwetsbare inwoners en verwarde personen. We bieden onze inwoners hulp door meer zichtbaar te zijn in de wijken met verschillende medewerkers. We gaan de wijken en kernen in op basis van informatie uit verschillende bronnen die we combineren tot een totaalbeeld van onze gemeente. Eén loket voor alle hulpvragen Alle hulpvragen van inwoners op het gebied van zorg en ondersteuning komen binnen via één loket. Of het nu gaat om jeugdhulp, Wmo, schuldhulp of andere vormen van ondersteuning, voor de inwoner is de toegang hetzelfde.
Ons aanbod bestaat uit activiteiten, kortdurende coaching door een jongerenwerker, of ondersteuning vanuit Wmo of jeugdhulp. Iedereen kan bij ons terecht. Het doel is om met de inwoner mee te denken en verder te helpen. We bieden daarnaast laagdrempelig diensten aan vanuit jongerenwerk, (school) maatschappelijk werk en schuldhulpverlening). Dit organiseren we in de wijken en kernen, om op een andere manier ook tegemoet te komen aan de hulp- en ondersteuningsvragen van onze inwoners. Voorjaarsnota 2025
PAGINA 14
Programma 3 Ruimte Energietransitie & demografische ontwikkelingen Onze gemeente staat voor complexe en uitdagende ruimtelijke en maatschappelijke opgaven die onze toekomst fundamenteel zullen vormgeven. Netcongestie, klimaatverandering, energietransitie, demografische verschuivingen en gebiedsontwikkeling vragen om een integrale, samenhangende aanpak die onze economische groei, duurzaamheid en leefbaarheid waarborgt. De komende jaren zullen cruciaal zijn in het realiseren van onze ambities. Netcongestie vormt een serieuze bedreiging voor onze gebiedsontwikkeling en economische dynamiek. We zien ons geconfronteerd met uitdagingen rondom energie-infrastructuur, waarbij we ruimte moeten creëren voor nieuwe voorzieningen zoals middenspanningskastjes, onderstations en bijbehorende infrastructuur. De energietransitie vraagt om innovatieve oplossingen. Waar all-electric oplossingen dominant lijken, verkennen we nadrukkelijk ook collectieve warmteoplossingen. Demografische ontwikkelingen, met name vergrijzing en huishoudverdunning, dwingen ons na te denken over toekomstbestendige woningbouw, voorzieningen en werkplekken. Tegelijkertijd daagt klimaatverandering ons uit om onze leefomgeving klimaat adaptief in te richten, met voldoende groen, water en ruimte voor mens en dier.
Belangrijke mijlpalen liggen in het verschiet: in 2025 ontwikkelen we een gebiedsvisie die mobiliteit, werken en wonen samenbrengt, en in 2026 stellen we het Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord vast. Deze momenten bieden kansen voor een integrale ruimtelijke afweging van onze grote opgaven. Onze ambitie is helder: we willen een toekomstbestendige, duurzame en vitale gemeente creëren door slim samen te werken, integraal te denken en moedig keuzes te maken. Blijvende onzekerheid ravijnjaren De zogenoemde ravijnjaren brengen voor de gemeente Medemblik blijvende financiële onzekerheid met zich mee. Ondanks de stappen die worden gezet richting financiële stabilisatie, blijft de druk op de gemeentelijke begroting groot. Dit maakt het noodzakelijk voortdurend alert te zijn op mogelijke tegenvallers en onvoorziene uitgaven. De aanhoudende onzekerheid heeft invloed op het vermogen van de gemeente om zowel op de korte als lange termijn met zekerheid beleidsmaatregelen en investeringen uit te voeren. Het is daarom van essentieel belang dat de gemeente Medemblik flexibel blijft en in staat is om snel in te spelen op wijzigingen in de lokale en landelijke financiële context. Alleen zo kunnen de continuïteit en kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening worden geborgd.
De ravijnjaren vormen een periode van transitie, waarin gezocht wordt naar een evenwicht tussen het in stand houden van essentiële voorzieningen voor inwoners en het opereren binnen de beschikbare financiële kaders. Deze fase onderstreept het belang van een zorgvuldige, toekomstgerichte planning die bijdraagt aan een structureel gezonde financiële positie en duurzame stabiliteit voor de lange termijn. Onzekerheden In het jaarverslag over 2024 is binnen de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een uitgebreide beschrijving van de risico’s opgenomen. De financiële positie blijft voorlopig op peil, Toch wordt verwacht dat de solvabiliteit de komende jaren onder druk komt te staan door het benutten van deze voorschotten en door omvangrijke investeringen.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 15
De voorjaarsnota is opgesteld in een periode van aanzienlijke onzekerheid en risico's. Hieronder lichten we de belangrijkste aandachtspunten puntsgewijs toe: •
•
•
•
•
•
Vanaf 2026 krijgen gemeenten te maken met een bezuiniging op het Gemeentefonds. In de voorjaarsnota van het Rijk zijn voor de jaren 2026 en 2027 extra middelen toegezegd, waarmee de tekorten deels worden opgevangen. Het is echter onzeker of deze middelen voldoende zijn om alle tekorten te dekken. Vanaf 2028 voorzien wij in ieder geval een structureel tekort op de begroting. Wij hebben steeds meer grip en inzicht in de kosten voor jeugdzorg. Wij gebruiken dit inzicht om te sturen op de budgetten van de jeugdzorg. In de jaarrekening 2024 bleek dat wij een incidentele overschrijding hadden op de budgetten voor jeugdzorg. Met de extra middelen vanuit het Rijk voor jeugdzorg stellen wij dat wij vanaf 2026 voldoende budget begroot hebben voor de uitvoering van de jeugdzorg. De analyse over 2025 nemen wij mee in herfstnota. Door de uitgevoerde analyse op mogelijke ombuigingen is de begroting inmiddels tot op detailniveau aangescherpt. Dit betekent dat er nauwelijks nog ruimte is voor tegenvallers, waardoor onverwachte financiële risico’s sneller kunnen leiden tot tekorten. Voor de inzet van middelen op het thema ‘anders organiseren’ is verdiepend onderzoek nodig. Dit kan leiden tot gewijzigde inzichten in de wijze van uitvoering en financiering. Voor deze post is een oplopende voorzichtigheidsmarge opgenomen, waarmee rekening wordt gehouden met onzekerheden in de verdere uitwerking.
De rentetarieven op de kapitaalmarkt stijgen licht, wat financiering duurder maakt. De toekomstige ontwikkeling van de inflatie speelt hierin een cruciale rol. Als de Europese Centrale Bank besluit de rente verder te verhogen om inflatie te beteugelen, kan dat leiden tot extra financiële uitdagingen. De meicirculaire 2025 van het Rijk was ten tijde van het opstellen van deze kadernota nog niet beschikbaar. Hoewel we hebben getracht de voorjaarsnota van het Rijk zo goed mogelijk te verwerken, bestaat het risico dat de definitieve uitkomsten van de meicirculaire leiden tot wijzigingen in het financieel beeld. Dit kan gevolgen hebben voor de beschikbare financiële ruimte en kan aanpassing van keuzes of prioriteiten in de programmabegroting noodzakelijk maken.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 16
1.4
Samenvattend Financieel overzicht
Financiële kaders en vooruitblik Op basis van de huidige inzichten verwachten wij in november voor 2026 een structureel sluitende begroting te kunnen presenteren, er vanuit gaande dat er voldoende compensatie vanuit het Rijk beschikbaar wordt gesteld. Onzekerheden en aanpak richting 2026 en verder De structurele financiële situatie van de gemeente Medemblik blijft onzeker. Wel zijn er inmiddels extra rijksmiddelen beschikbaar gesteld. Hoewel de recent toegezegde rijksmiddelen verlichting bieden voor de korte termijn, blijft het noodzakelijk om verder vooruit te kijken. Daarom wordt ingezet op een verdiepend onderzoek naar onder andere ‘realistisch begroten’ en ‘anders organiseren’. Daarmee wordt gewerkt aan structurele grip op de gemeentelijke financiën. Om tijdig voorbereid te zijn op mogelijke toekomstige financiële opgaven, is in kaart gebracht op welke wijze structurele tekorten kunnen worden opgevangen. De Voorjaarsnota 2025 vormt een logisch moment om hierover het gesprek met raad en samenleving te voeren. Bedragen * € 1.000 2025
2026
2028
2029
-1.070
-5.457
-6.484
-7.109
-7.109
Begrotingswijzigingen 2025
987
1.339
1.278
1.051
1.053
Vertrekpunt Voorjaarsnota 2025
-83
-4.118
-5.205
-6.058
-6.056
Lentenota 2025
707
1.962
2.283
1.038
891
Saldo na bijstellingen 2025
624
-2.156
-2.922
-5.020
-5.165
-
-2.086
-624
-570
-964
624
-4.242
-3.546
-5.590
-6.129
-
3.920
3.995
4.900
5.100
624
-322
449
-690
-1.029
Stand begroting 2025 (inc. 1e wijziging)
Kadernota 2026-2029 Saldo na bijstellingen 2026-2029 Ombuigingen Stand Voorjaarsnota 2025 (resultaat)
Voorjaarsnota 2025
2027
PAGINA 17
2.
Kaders en uitgangspunten
Voor de opstelling van de programmabegroting 2026 en de meerjarenraming hanteren wij een aantal kaders en uitgangspunten. Deze geven richting aan de keuzes die wij maken en vormen de basis voor een financieel gezonde en bestuurlijk verantwoorde koers. De kaders zijn opgesteld op basis van actuele ontwikkelingen, zoals de financiële vooruitzichten vanuit het Rijk, lokale beleidsambities en wettelijke verplichtingen. Daarbij houden wij rekening met onzekerheden, zoals mogelijke wijzigingen in het Gemeentefonds en de economische omstandigheden. De uitgangspunten zorgen voor duidelijkheid en consistentie in de financiële doorvertaling van het beleid. Hierbij staan realistische ramingen, doelmatigheid, en het behoud van een weerbare financiële positie centraal.
2.1
Algemene en technische kaders
Algemene kaders • Wij zijn een financieel sterke, gezonde en financieel toegankelijke gemeente. De inkomsten en uitgaven zijn duurzaam en structureel in evenwicht. • De uitvoering van wettelijke plichten en wettelijke taken heeft prioriteit. • Wij hebben financiële grip en inzicht op het sociaal domein met passende zorg en ondersteuning voor onze inwoners. Wij zetten in op preventie. • Wij werken aan oplossingen om ons voorzieningenniveau toekomstbestendig, betaalbaar en op peil te houden. • Wij zetten in op duurzaamheid met een focus op de wettelijke taken en benutten onze kansen. • De organisatie is het fundament voor het realiseren van onze maatschappelijke ambities en doelstellingen. • Wij zetten in op werk, vitaliteit en gezondheid. Een inzet op vitaliteit van de medewerker naast beheersing van ziekteverzuim. • Wij zetten in op de realisatie van meer woningen in onze gemeente. Wij zien de verruiming van het actieve grondbeleid daarin als kans. Technische kaders • In de (meerjaren) begroting toetsen we ons beleid aan de wettelijke uitgangspunten van duurzaamheid, zodat we de gemeente beter doorgeven aan de volgende generatie. • Nieuwe taken voeren we in de basis budgetneutraal uit, dus maximaal binnen de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen. • We gaan zuinig om met belastinggeld.
Bij alle keuzes wegen we af of de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten voor de samenleving. • Voor leges, riool en afval heffen we, indien mogelijk en acceptabel, kostendekkende tarieven. • We zoeken actief naar projectsubsidies. • De reservepositie en weerstandsvermogen zijn in balans met de risico’s. • De algemene uitkering in de begroting is gebaseerd op de meicirculaire. • De ontwikkeling van de loonkosten van de gemeenteambtenaren volgt de cao. Als er nog geen cao is afgesloten volgen we de vooruitzichten vanuit het CPB. Voorjaarsnota 2025
PAGINA 18
2.2
Inflatie en indexatie
Bij het opstellen van de kadernota is rekening gehouden met de doorwerking van loon- en prijsontwikkelingen. Deze indexeringen zijn van invloed op zowel de uitgaven als inkomsten van de gemeente en worden jaarlijks geactualiseerd op basis van landelijke indexatiecijfers. Door het toepassen van realistische indexaties wordt voorkomen dat structurele kostenstijgingen leiden tot onvoorziene tekorten in de begroting. Bedragen * € 1.000 Uitgangspunten en indexering
2026
2027
2028
2029
I/S
Uitgangspunten Algemene uitkering gemeentefonds
2.944
2.912
2.884
2.860
S
414
414
414
414
S
Indexering prijzen exploitatiebudgetten
-690
-690
-690
-690
S
Indexering lonen
-685
-685
-685
-685
S
Indexering subsides
-73
-73
-73
-73
S
-1.705
-1.461
-1.461
-1.461
S
Indexering Jeugd, Wmo (OVA) en bijz. bijstand (CPB)
-891
-890
-881
-873
S
Totaal uitgangspunten en indexering
-686
-473
-492
-508
OZB Belasting Indexeringen
Indexering GR'n
Voor loonstijgingen: 1,8 % Gebaseerd op vooruitblik CPB (Centraal Planbureau) cijfer voor Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers d.d. februari 2025. b. Voor prijsstijging: 2,7% Gebaseerd op: vooruitblik CPB (Centraal Planbureau) cijfer voor Prijs bruto binnenlands product d.d. februari 2025. Autonome ontwikkeling: prijsindex. Prijsontwikkelingen in de bouwsector zijn grillig en onzeker, daarom anticiperen we op mogelijke financiële tegenvallers bij verbouwingsprojecten van maatschappelijk vastgoed. We moeten keuzes maken of we al onze ambities kunnen verwezenlijken. c. Voor prijsstijging Jeugd en WMO 3% Voor de indexatie van de individuele zorgkosten Jeugd en WMO gaan wij uit van het OVApercentage (Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling). Het OVA-percentage voor 2026 is op dit moment nog niet beschikbaar. Naar verwachting wordt dit cijfer in juni gepubliceerd. Voorlopig gaan wij uit van een indexatie van 3%. Dit percentage komt voort uit een doorrekening die de VNG maakte als reactie op het rapport van de deskundigencommissie Hervormingsagenda dat eind januari van dit jaar werd gepubliceerd. d. Voor Gemeenschappelijke Regelingen: Gebaseerd op de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) d.d.
1 oktober 2024 en als volgt berekend: - Loon: 7,2% (Prijs overheidsconsumptie: beloning werknemers (3,4% + 3,8% herstelindex)) - Prijs: 8% (Prijs bruto binnenlands product (2,6% + 5,4% herstelindex)) a.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 19
e.
f.
Voor het subsidieprogramma: 2,1% Gebaseerd op 70% van het gemiddelde van de vooruitblik CPB (Centraal Planbureau) cijfer voor Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers (1,8%) en voor 30% Prijs bruto binnenlands product (2,7%) d.d. februari 2025. Rente op nieuwe investeringen: 3% De rente op nieuwe investeringen wordt vastgesteld op 3%.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 20
3.
Het financieel perspectief
De jaarrekening 2024 sluit af met een ruim positief saldo. Dit is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de decembercirculaire, diverse budgetten die niet volledig zijn benut en uit de specifieke uitkering voor de bekostiging van de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Deze middelen hoeven niet aan het Rijk te worden terugbetaald. Hoewel het positieve resultaat representatief is voor het financiële beeld over 2024, is het belangrijk te benadrukken dat dit grotendeels het gevolg is van incidentele rijksmiddelen. Dankzij deze incidentele inkomsten is het niet nodig geweest om in te teren op de gemeentelijke reserves. Hoewel het Rijk eerder het voornemen had om vanaf 2026 een forse bezuiniging op het gemeentefonds door te voeren, is deze in de praktijk deels gedempt. In de toekomstscenario’s is met deze bijstelling rekening gehouden. De eerder geïnventariseerde maatregelen om het financiële evenwicht te herstellen blijven grotendeels ongewenst en pijnlijk, maar de urgentie om deze direct door te voeren is door de aanvullende middelen voor nu verminderd. In deze voorjaarsnota zijn de structurele effecten uit de jaarrekening 2024 verwerkt.
Daarnaast zijn onvermijdelijke ontwikkelingen meegenomen, zoals de stijgende kosten voor jeugdzorg (inclusief taakstelling), cao-stijgingen, inflatie- en energieprijzen, hogere noodzakelijke bijdragen aan verbonden partijen en gesubsidieerde instellingen, en het onderhoud van de openbare ruimte. Vanwege de volledige benutting van de stelpost voor loon- en prijsontwikkeling was het noodzakelijk om hiervoor een dekkingsplan op te stellen. Wij stellen u voor om: -
de onvermijdelijke ontwikkelingen; de effecten uit de jaarrekening 2024; de indexaties; de investeringsagenda; het nieuw beleid; en de uitgangspunten van de begroting.
te verwerken in de lopende begroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026–2029.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 21
3.1
Vertrekpunt-eindpunt Voorjaarsnota 2025
De huidige stand van de begroting vormt het uitgangspunt voor het opstellen van de voorjaarsnota 2025. Deze nota markeert het moment waarop wordt vooruitgeblikt en keuzes worden voorbereid voor de nieuwe begrotingsperiode. In de financiële doorrekening zijn de actuele inzichten uit de jaarrekening, autonome ontwikkelingen en beleidsmatige bijstellingen verwerkt. Dit biedt de raad een realistisch vertrekpunt voor het gesprek over prioriteiten en mogelijke bijstellingen richting de begroting 2026 en verder. Bedragen * € 1.000 2025
2026
2027
2028
2029
-1.070
-5.457
-6.484
-7.109
-7.109
1.355
1.129
1.067
902
902
-
-
-
-64
-64
- Aankoop grond Medemblik
-125
168
169
171
173
- Overdracht molen De Hoop
-243
42
42
42
42
-
-
-
-
-
-83
-4.118
-5.205
-6.058
-6.056
- Jaarrekening effecten 2024
298
-
-
-
-
- Autonome ontwikkelingen 2025
805
2.232
2.481
1.283
1.201
- Nieuw beleid
-396
-244
-152
-179
-228
- Investeringsbudgetten 2025
-
-26
-46
-66
-82
Saldo na bijstellingen 2025
624
-2.156
-2.922
-5.020
-5.165
- Uitgangspunten en Indexering
-
-686
-473
-492
-508
- Autonome ontwikkelingen
-
-410
-3
248
498
- Nieuw beleid
-
-990
-63
-45
-41
Stand begroting 2025 (inc. 1e wijziging) Begrotingswijzigingen 2025 - Herfstnota - Renovatie gemeentehuis
- HVC gelden reserve kernen Midwoud Oostwoud Vertrekpunt Voorjaarsnota 2025 Bijstellingen 2025 Lentenota
Bijstellingen 2026-2029 kadernota
- Investeringsagenda 2026-2029
-
-
-85
-281
-913
Saldo na bijstellingen 2026-2029
624
-4.242
-3.546
-5.590
-6.129
1. Realistisch begroten
-
3.800
3.800
3.800
3.800
2. Anders organiseren
-
120
195
1.100
1.300
3. Beleidskeuzes
-
-
-
-
-
4. Belastinginkomsten
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
624
-322
449
-690
-1.029
Ombuigingen
Dekkingsplan - Inzet Algemene reserve Stand Voorjaarsnota 2025 (resultaat) Incidentele lasten
21.227
13.548
5.285
3.469
2.751
Incidentele baten
18.784
12.304
5.548
4.527
3.855
Stand Voorjaarsnota 2025 (reëel resultaat)
3.067
922
186
-1.748
-2.133
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 22
3.2
Bijstellingen 2025 Lentenota
Voor 2025 wordt een aantal autonome ontwikkelingen verwacht die een direct effect kunnen hebben op de financiële positie van de gemeente Medemblik. Het gaat hierbij om factoren waarop de gemeente zelf beperkt invloed kan uitoefenen, zoals loon- en prijsstijgingen, wijzigingen in wet- en regelgeving, en de herverdeling van het Gemeentefonds. Deze externe ontwikkelingen creëren financiële onzekerheid en maken het noodzakelijk om de begroting regelmatig te actualiseren. Tegelijkertijd staan we voor keuzes rondom nieuw beleid en investeringen die bijdragen aan de ambities van de gemeente en de leefbaarheid voor onze inwoners. Denk hierbij aan opgaven in het sociaal domein, woningbouw, duurzaamheid en de versterking van de lokale economie. Deze beleidsontwikkelingen vragen om een zorgvuldige afweging binnen het beschikbare financiële kader. Om hier goed op te kunnen sturen, is voortdurende monitoring essentieel. Alleen zo kunnen we tijdig bijsturen waar dat nodig is en houden we ruimte om gericht te blijven investeren in de toekomst van Medemblik. De komende jaren zullen dan ook in het teken staan van het balanceren tussen financiële realiteit en maatschappelijke ambitie. Bedragen * € 1.000 Vertrekpunt Voorjaarsnota 2025
2025
2026
2027
2028
2029
-83
-4.118
-5.205
-6.058
-6.056
- Jaarrekening effecten 2024
298
-
-
-
-
- Autonome ontwikkelingen 2025
805
2.232
2.481
1.283
1.201
- Nieuw beleid
-396
-244
-152
-179
-228
- Investeringsbudgetten 2025
-
-26
-46
-66
-82
Saldo na bijstellingen 2025
624
-2.156
-2.922
-5.020
-5.165
Bijstellingen 2025 Lentenota
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 23
Jaarrekeningeffecten 2024 De jaarrekening geeft inzicht in de financiële realisatie over het afgelopen boekjaar en laat zien in hoeverre de voorgenomen beleidsdoelen zijn behaald binnen de beschikbare middelen. Naast de financiële verantwoording biedt de jaarrekening ook waardevolle informatie over structurele ontwikkelingen en incidentele afwijkingen. De effecten uit de jaarrekening vormen daarmee een belangrijk vertrekpunt voor het actualiseren van de financiële meerjarenraming en het maken van inhoudelijke keuzes richting de toekomst. Bedragen * € 1.000 Jaarrekeningeffecten 2024
2025
2026
2027
2028
2029 I/S
Diverse programma's
298
-
-
-
-
Vrijval kapitaallasten 2024-2025
419
-
-
-
-
Budgetoverheveling 2024-2025
-121
-
-
-
-
Totaal jaarrekeningeffecten
298
-
-
-
-
1. Kapitaallasten Onderuitputting van kapitaallasten in 2025 € 419.000. 2. Budgetoverheveling 2024-2025 a. Wet openbare overheid (WOO): In 2024 zijn niet alle middelen besteed door moeizame personele invulling en een niet volledig vervulde vacature. In 2025 maken we een inhaalslag. De incidentele kosten zijn € 121.000. Deze middelen zijn in 2024 ten gunste van het resultaat gekomen. b. Verbouwing Sociaal Cultureel Centrum De Schoof Op het beschikbaar gestelde budget voor de verbouwing van De Schoof hielden we bij de jaarrekening 2024 € 618.000 over. We stellen voor om dit bedrag in 2025 beschikbaar te stellen en te onttrekken aan de reserve Sociaal domein. c. Oorlogsmuseum De investeringssubsidies aan het Oorlogsmuseum van € 400.000 zijn in 2024 niet verstrekt. We stellen voor om dit bedrag beschikbaar te stellen en te onttrekken aan de reserve Sociaal domein. d. Implementatie applicatie Neuron Het budget voor implementatie applicatie Neuron € 125.000, dit is een wettelijke taak, is niet besteed in 2024. We stellen voor om dit bedrag beschikbaar te stellen en te onttrekken aan de Algemene reserve.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 24
Autonome ontwikkelingen Bedragen * € 1.000 Autonome ontwikkelingen 2025 Programma 1: Dienstverlening en organisatie
2025 1.940
2026 4.190
2027 4.299
2028 1.452
2029 I/S 1.372
1. Algemene uitkering (decembercirculaire 2024)
622
494
625
581
581
S
1. VJN Rijk Algemene uitkering- Algemeen 1. VJN Rijk Algemene uitkering - Hervormingsagenda Jeugd
580
1.448
1.568
1.417
1.474
S
936
2.342
2.200
-790
-589
S
2. Dienstverleningsovereenkomst
-34
16
16
16
16
S
3. Netwerkorganisatie
-42
-28
-28
-28
-28
S
4. Accountantskosten
-67
-67
-67
-67
-67
S
5. E-diensten en verv. apparatuur Burgerzaken
-40
-
-
-
-
I
6. Actualisering planning renovatie gemeentehuis
-
-
-
338
-
S
-15
-15
-15
-15
-15
S
-559
-1.744
-1.634
15
13
1. Actualisatie BUIG
380
380
380
380
380
S
2. Investeringssubsidie middelen uit reserve LTA
-150
-
-
-
-
I
2. Extra middelen uit reserve LTA
150
-
-
-
-
I
3. Bijdrage vervanging materialen beweegonderwijs 3. Bijdr verv materialen beweegonderw (Res Leefb Kernen)
-96
-
-
-
-
I
96
-
-
-
-
I
4. VJN Rijk - Extra middelen Jeugd 4. VJN Rijk - Eigen bijdrage Jeugd (AU - Herv. Agenda Jeugd)
-936
-963
-967
-974
-980
S
-
-
-
612
616
S
4. VJN Rijk - Extra middelen Jeugd 2026-2027
-
-1.158
-1.044
-
-
S
Overige mutaties (<25k)
-3
-3
-3
-3
-3
S
Overige mutaties (<25k) Programma 2: Samen leven en ondersteuning
Programma 3: Ruimte
-576
-214
-184
-184
-184
1. Handhavingsbeleid recreatieparken
-132
-
-
-
-
I
2. Advies- en onderzoekskosten MFA de Bloesem
-60
-
-
-
-
I
3. Verkoop snippergroen
-56
-56
-56
-56
-56
S
4. Medemblik aan Zee
-30
-30
-
-
-
I
5. Verwerking CDOKE - personele middelen op orde
-143
-143
-143
-143
-143
S
6. IBOR wegen leges
200
200
150
150
150
S
6. IBOR wegen leges (res. Kap. Goederen)
-200
-200
-150
-150
-150
S
7.Gladheidsbestrijding
-150
-150
-150
-150
-150
S
7. Gladheidsbestrijding (Res. Kap. Goederen)
150
150
150
150
150
S
8. Omgevingswet
-100
-
-
-
-
I
8. Omgevingswet (reserve Omgevingswet)
100
-
-
-
-
I
9. Kosten grondoverdracht buitengebied HHNK 9. Kosten grondoverdr buitengeb HHNK (Res Kap. Goed)
-142
-
-
-
-
I
142
-
-
-
-
I
10. VTH-systeem
-170
-
-
-
-
15
15
15
15
15
I S
805
2.232
2.481
1.283
1.201
Overige mutaties (<25k) Totaal autonome ontwikkelingen 2025
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 25
Programma 1 Dienstverlening en organisatie 1. Algemene uitkering Door de bijstelling van de algemene uitkering in de decembercirculaire en de voorjaarsnota van het Rijk ontstaat een positief financieel resultaat. Vanaf 2028 neemt dit resultaat echter af als gevolg van de Hervormingsagenda Jeugd. Het kabinet treft in dit kader aanvullende maatregelen om de kosten van het jeugdstelsel verder te beheersen. 2. Dienstverleningsovereenkomst a. DVO De Som (actualisering licentiekosten). b. Deze correctie dient gemaakt te worden omdat deze bate per abuis is meegenomen in de begroting. Het gaat om kosten van de Functionaris gegevensbescherming die werkzaamheden voor Koggenland, Som en Opmeer uitvoerde. Deze vorm van samenwerking is per 2024 opgezegd door Koggenland, Opmeer en DeSom. c. De geactualiseerde Dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente Opmeer waarbij de oorspronkelijke begroting gecorrigeerd dient te worden. d. In de begroting 2025 staan bij HR DVO's opgenomen die niet meer van toepassing zijn. Via dit format wordt dit rechtgetrokken. 3 Netwerkorganisatie a. De bijdrage aan de overhead van de gemeente Medemblik wordt verhoogd aan de hand van de begroting 2025 Netwerkorganisatie. Voor bijdrage 2026 en verder wordt de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen toegepast. b.
De bijdrage aan de overhead van de gemeente Medemblik wordt verhoogd aan de hand van de begroting 2025 van de Netwerkorganisatie. De toename voor 2026 en verder is gebaseerd op de uitgangspunten zoals die voor de Netwerkorganisatie is bepaald (Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR). 4. Accountantskosten De accountantskosten zijn sinds 2021 gestegen, terwijl het daarvoor bestemde budget sindsdien niet is aangepast. Met de voorgestelde verhoging van € 67.000 in 2025 wordt het budget adequaat om de volledige kosten van de controle te dekken. 5. E-diensten burgerzaken Voor de uitbreiding van de e-diensten van I-Burgerzaken en de vervanging van apparatuur zijn middelen nodig. Met deze middelen kunnen we de dienstverlening verder verbeteren en uitbreiden, en tegelijkertijd voldoen aan de geldende wettelijke eisen. 6. Actualisering planning renovatie gemeentehuis We actualiseerden de planning van de renovatie van het gemeentehuis. In de begroting gingen we uit van oplevering eind 2027. We hielden daarom vanaf 2028 rekening met de structurele effecten van de renovatie. De vertraging in de besluitvorming leidt tot een herziening van de planning. We verwachten nu dat oplevering in 2028 plaatsvindt. Dit betekent dat de structurele effecten in de begroting starten vanaf 2029. Dit leidt tot een incidenteel voordeel in 2028 van € 338.000.
Daarnaast schuift ook het incidentele effect dat was begroot in 2028 - en de daaraan gekoppelde mutaties in reserves - budgetneutraal door naar 2029.
Voorjaarsnota 2025
PAGINA 26
Programma 2 Samen leven en ondersteuning 1. Actualisatie BUIG De actualisatie van de uitgaven voor de BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten), die we van WerkSaam ontvangen, laat een voordeel van € 380.000 zien. 2. Investeringssubsidie middelen uit reserve LTA Het Lange Termijn Accommodatiebeleid (LTA) voorziet in een investerings- en onderhoudssubsidie. Daar is jaarlijks € 200.000 voor beschikbaar gesteld door de raad. De aanvraagronde van 2025 is inmiddels gesloten en het totale bedrag van de aanvragen € 350.000 is hoger dan het jaarlijks beschikbare budget. De raad stelde, naast het structurele budget, een reserve beschikbaar voor het LTA. Derhalve doen wij een beroep op de reserve LTA voor een bedrag van € 150.000. Na deze onttrekking is er nog € 950.000 beschikbaar in deze reserve. 3. Bijdrage vervanging materialen beweegonderwijs Veel dorpshuizen binnen onze gemeente beschikken over een gymzaal waar beweegonderwijs wordt gegeven. De dorpshuizen ontvangen jaarlijks een vergoeding voor het beweegonderwijs, die landelijk genormeerd is. Van deze vergoeding moet ook de vervanging van de gymmaterialen bekostigd worden. Door gestegen kosten voor het beweegonderwijs, waar ook de energielasten onder vallen, hebben niet alle dorpshuizen hiervoor voldoende middelen kunnen reserveren.
Hierdoor lukt het niet om verplichte materialen tijdig te vervangen om zo de veiligheid te waarborgen. Om de noodzakelijke toestellen te kunnen vervangen, ondersteunen we hen eenmalig. Dekking vindt plaats door een onttrekking aan de reserve Leefbare kernen. 4. VJN Rijk - Extra middelen Jeugd a. m.b.t. structureel extra middelen Jeugdzorg vanaf 2025 – structurele last opnemen bij Jeugdzorg (2025 bij individuele zorg en vanaf 2026 stelpost) We ontvangen structureel extra middelen van het Rijk voor de uitvoering van de Jeugdzorg. Deze middelen zetten we in om individuele zorgkosten te dekken en de transformatie van individuele zorgkosten naar voorliggende voorzieningen verder te stimuleren. b. m.b.t. ingroei pad HA Jeugd 2026+2027 – reserveren in de reserve sociaal domein We reserveren de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen voor eventuele overschrijdingen individuele zorgkosten voor jeugd in 2026 en 2027. Indien de overschrijding zich niet voordoet in één van deze jaren dan kunnen de gereserveerde middelen besteedt worden om de transformatie naar voorliggende voorzieningen verder vorm te geven. Indien dit niet nodig is, vallen de middelen vrij in de algemene reserve. c. m.b.t. ‘sturen op trajectduur’ – stelpost opnemen Het Rijk wil samen met gemeenten in gesprek gaan met de sector Jeugdzorg om de trajectduur van zorg te verkorten.
Vooruitlopend wordt her door het Rijk een opbrengst verwacht vanaf 2028. Programma 3 Ruimte 1. Handhavingsbeleid recreatieparken In het kader van het VTH-uitvoeringsbeleid en de VTH-strategie zijn de volgende doelen gesteld: het opstellen van handhavingsbeleid voor recreatieparken en het uitvoeren van quickscans voor recreatieparken. Daarnaast dient het budget voor de controles op constructieberekeningen te worden verhoogd met een bedrag van € 114.000. In 2024 is het college gestart met het projectmatig controleren van de brandveiligheid op recreatieparken. Voor camping Molenwurf, die dit jaar in uitvoering is genomen, hebben wij 300 extra uren afgenomen bij de veiligheidsregio. Hiermee geven we invulling aan een doelstelling uit Voorjaarsnota 2025