Agendabundel
Tekst van het document
66
62425 – Vertrouwelijk
1
CO2-voorziening Glastuinbouw Noord-Holland (
)
Bestaande activiteit
Middelen: Voor deze activiteit is inzet en expertise van meerdere partijen nodig, waaronder het Rijk en Provincie Noord-Holland. Er is geen directe rol voor de regio Westfriesland.
2
Onderzoek warmtetransitie agrarische sector Westfriesland (
Trekker: •
Gemeenten
Samenwerkingspartners: • • •
KAVB LTO Noord / Glaskracht ECW / Het Grootslag
)
Nieuwe activiteit
De grootste deel van het energiegebruik van de Westfriese land- en glastuinbouw komt van de verbranding van aardgas, primair voor warmte. Hiervoor zijn alternatieven beschikbaar, zoals WKO- en geothermiesystemen. Een aantal duurzame koplopers uit de Westfriese agrarische sector heeft al bewezen dat deze technieken onder de juiste voorwaarden succesvol en winstgevend toe te passen zijn. Sommige bedrijven geven zelfs aan dat ze warmte (en soms ook koude) aan woningen of bedrijven in de omgeving zouden kunnen leveren. Toch zijn er voor andere bedrijven soms nog belemmeringen en drempels om de overstap te maken, zoals kennisgebrek, financiering, vergunningverlening of schaalgrootte. We gaan daarom onderzoeken welke technische oplossingen er zijn voor verduurzaming van de agrarische warmte- en koudevraag, en wat onder welke omstandigheden de beste oplossing is. Daarbij nemen we factoren mee als bedrijfstype, omvang, de warmte- en koudevraag, locatie en beschikbare bronnen. Hiervoor sluiten we aan bij het programma Kas als Energiebron van LTO Glaskracht Nederland en het Ministerie van LNV. Ook onderzoeken we welke rol de agrarische sector kan spelen in het leveren van warmte en kou aan de gebouwde omgeving. Dit wordt meegenomen in de Regionale Structuurvisie Warmte.
Planning: • 2021-2022
Het beoogde resultaat is een overzicht van de beste verduurzamingskansen voor de warmte- en koudevoorziening van de verschillende Westfriese agrarische bedrijven, en inzicht in kansen voor de agrarische sector als warmte- en koudeleverancier. Op basis van het overzicht van verduurzamingskansen kunnen vervolgacties, zoals kennisdeling en informatievoorziening, en beleidsontwikkeling, worden uitgewerkt, gericht op specifieke doelgroepen.
Middelen: Dit onderzoek wordt meegenomen binnen de Regionale Structuurvisie Warmte.
67
62425 – Vertrouwelijk
3
Stimuleren ontwikkeling Erf van de Toekomst ( )
Trekkers: LTO Noord Ontwikkelingsbedrijf NHN
• •
Samenwerkingspartners: Gemeenten
•
Nieuwe activiteit
LTO Noord heeft met het Erf van de Toekomst uitgewerkt welke kansen agrariërs zien op hun erf om energie te besparen en duurzame energie op te wekken. Daarbij is gekeken naar kansen voor de korte termijn en voor de lange termijn. De kortetermijnkansen zijn veelal bewezen kansrijke energietechnieken waaronder zonnepanelen en windturbines. Sommige agrariërs maken daarnaast gebruik van duurzame, nog minder bekende technieken als ijsbadkoeling en monovergisters. Om toepassing van de kortetermijnkansen te stimuleren organiseren we workshops met en voor agrariërs, om kennis en ervaringen te delen en belemmeringen te bespreken en op te lossen. We betrekken hierbij agrariërs die koploper zijn op het gebied van duurzaamheid en het organiseren van specifieke workshops voor verschillende doelgroepen ((melk)veehouders, groentetelers, etc.) Naast de bewezen kansrijke technieken zijn er energietechnieken die nog volop in ontwikkeling en veelbelovend zijn op de lange termijn. Voorbeelden hiervan zijn energieopslag in waterstof en landbouwvoertuigen op accu’s of waterstof. LTO Noord en het Ontwikkelingsbedrijf NHN onderzoeken gezamenlijk hoe deze technieken zo snel mogelijk geïmplementeerd kunnen worden. Tot slot werken de Westfriese gemeenten uit hoe zij de toepassing van het Erf van de Toekomst zo goed mogelijk kunnen ondersteunen bijvoorbeeld via beleid of informatievoorziening.
Planning: • 2021-2022
Het beoogde resultaat is aanvullende energiebesparing, -opwekking en/of -opslag in de landbouwsector door de toegenomen toepassing van kansrijke energietechnieken.
Middelen: Deze activiteit wordt gezamenlijk ondernomen met LTO Noord en het Ontwikkelingsbedrijf NHN. Er is geen financiële investering nodig vanuit de regio Westfriesland.
4
Verkenning ‘boerderijmolens’ (windturbines op agrarisch erf) (
Trekkers: •
Gemeenten
Samenwerkingspartner: •
LTO Noord
)
Nieuwe activiteit
Uit inventarisatie van LTO Noord is gebleken dat veel agrariërs een ‘boerderijmolen’ op hun erf verlangen voor de verduurzaming van de eigen energievoorziening. Ook kunnen boerderijmolens bijdragen aan het toewerken naar energieneutraliteit in Westfriesland. In de concept-omgevingsverordening 2022 van de provincie Noord-Holland zijn windturbines op het boerenerf met ashoogte tot 15 meter toegestaan. Daarmee hebben gemeenten de ruimte om te bepalen onder welke voorwaarden zij boerderijmolens toelaten.
68
62425 – Vertrouwelijk
4
Verkenning ‘boerderijmolens’ (windturbines op agrarisch erf) (
)
Nieuwe activiteit
We richten daarom een proces in waarmee we toewerken naar regionale beeld- en oordeelsvorming met Westfriese raadsleden. Besluitvorming vindt plaats in de lokale gemeenteraden. Onderdeel hiervan is een analyse van de maatschappelijke voor- en nadelen van boerderijmolens, waarbij ook onderzocht wordt wat de ervaringen op plekken elders in het land zijn waar al veel boerderijmolens staan. Eind 2021 zullen tevens sessies worden georganiseerd met inwoners om het concept van de boerderijmolen bij hen te toetsen. Mochten boerderijmolens van maatschappelijke meerwaarde zijn, dan gaan we kijken hoe we belemmeringen als gevolg van gemeentelijk beleid kunnen oplossen. Planning: • 2021-2022
Het beoogde resultaat is dat de regio Westfriesland een weloverwogen afweging maakt van de wenselijkheid van boerderijmolens en, indien wenselijk, een stappenplan opstelt voor het mogelijk maken daarvan.
Middelen: Deze activiteit wordt gezamenlijk ondernomen met LTO Noord. Er zijn geen aanvullende investeringen voor benodigd.
Grootschalige opwek 1
Uitvoeren Regionale Energiestrategie NHN (
Trekkers: •
Gemeenten
Samenwerkingspartners: • • • •
Provincie Alliander Energiecoöperaties in de regio Westfriesland Andere maatschappelijke organisaties
)
Nieuwe activiteit
In de RES 1.0 zijn afspraken gemaakt over de uitvoering, die deels op de schaal van regio Westfriesland plaats zal vinden. Activiteiten die we daarom de komende jaren met de regio uitvoeren die voortkomen uit de RES zijn: •
concretisering van de plannen voor zonne-energie. In de RES 1.0 zijn zoekgebieden genoemd waarbinnen we kijken naar de mogelijkheden voor duurzame opwek door zon (zon op parkeerplaatsen en daken en langs infrastructuur). In de komende jaren concretiseren we deze zoekgebieden samen met de samenleving. Regionaal stemmen we de voortgang en plannen af.
•
het opstellen van een EnergieSysteemActieplan Westfriesland. Dit betreft het inzichtelijk maken van de mogelijkheden en beperkingen van de energieinfrastructuur van Liander bij het realiseren van de opgave uit de energie- en warmtetransitie.
Afstemming over het elektriciteitsnet Nieuwe zonneparken en windmolens vragen om aansluiting op het elektriciteitsnet, maar de capaciteit van het net in Westfriesland is beperkt.
69
62425 – Vertrouwelijk
1
Uitvoeren Regionale Energiestrategie NHN (
)
Nieuwe activiteit
Een goede afstemming en samenwerking tussen energiecoöperaties en de netbeheerder (Alliander) is daarom van groot belang. Om deze reden wordt er een regulier overleg opgezet tussen Alliander en betrokkenen die plannen hebben op het gebied van zonne-energie. Zo weten energiecoöperaties waar en wanneer ruimte is voor duurzame opwek, terwijl Alliander de informatie kan gebruiken voor de verdere ontwikkeling en/of verzwaring van het net. Deze activiteit loopt vooruit op de afspraken uit de RES en wordt op den duur meegenomen in het EnergieSysteemActieplan. Planning: • 2021-2030
Het beoogde resultaat bestaat uit geconcretiseerde plannen voor zonne-energie en een EnergieSysteemActieplan zoals aangegeven in de RES 1.0.
Middelen: Voor de uitvoering van de RES 1.0 is in 2021 vanuit het programma RES NHN € 20.000,- beschikbaar. Van 2022 tot 2025 is er vanuit de regio Westfriesland naar schatting een investering van € 20.000,- per jaar benodigd.
2
Buitendijks Plan Duurzaam Leefbaar – Wieringerhoek ( )
Trekkers: • • •
Provincie NoordHolland Gemeente Hollands Kroon Gemeente Medemblik
Samenwerkingspartners: • • •
De heer Buitendijk Rijkswaterstaat Ministeries van LNV, EZK en IenW
Bestaande activiteit
Het Buitendijks Plan ‘Duurzaam Leefbaar’ combineert natuurontwikkeling en duurzame energieopwekking door zonne-atollen in de Wieringerhoek. Door de integrale aanpak combineert het natuurontwikkeling, energieopwekking en recreatieve mogelijkheden voor een aantrekkelijke kuststrook ten noorden van de stad Medemblik tot Den Oever. Ruimtelijk is het plan goed inpasbaar in het IJsselmeer doordat er geen windturbines worden geplaatst en de atollen vanaf de kant niet het weids uitzicht wegnemen. Het plan is financieel uitvoerbaar waarbij de opbrengst uit de zonne-energie voorziet in de financiering van het overgrote deel van de natuurontwikkeling. We werken nauw samen met de provincie en de gemeente Hollands Kroon om dit plan te realiseren. Westfriesland ziet het Buitendijkse Plan Duurzaam Leefbaar als een unieke kans. Het kent veel meekoppelkansen. Ook draagt het bij in het realiseren van de ambitie van een energieneutraal Westfriesland. Het plan is daarom ook opgenomen in de RES NoordHolland Noord.
Planning: •
2021-2030
Met het plan kan in potentie 0,4 TWh aan duurzame opwek worden gerealiseerd in de regio Westfriesland. Beoogd resultaat is dan ook realisatie van natuurontwikkeling in combinatie met duurzame opwek in het IJsselmeer in de Wieringerhoek.
70
62425 – Vertrouwelijk
2
Buitendijks Plan Duurzaam Leefbaar – Wieringerhoek ( )
Bestaande activiteit
Middelen: Voor de financiering van het Buitendijkse Plan Duurzaam Leefbaar worden, onder regie van de provincie Noord-Holland, nadere afspraken gemaakt.
3
Solar Carports ( )
Trekkers: •
Gemeenten
Samenwerkingspartners: • •
Zonnecoöperatie WestFriesland Bedrijven en ontwikkelaars
Nieuwe activiteit In de Regionale Energiestrategie zijn zogenaamde generieke zoekgebieden opgenomen. Onderdeel daarvan is zon op parkeerterreinen. In alle gemeenten in Westfriesland is zon op parkeerterreinen een optie die onderdeel uitmaakt van het RES-bod van de regio. Met Solar Carports wordt er op een duurzame manier elektriciteit opgewekt. Via de tool Parkthesun wordt met slimme software inzicht gegeven in de geschiktheid van parkeerterreinen in hoeveelheid op te wekken energie, benodigde investeringen, verwachte opbrengsten en terugverdientijden, informatie als de beschikbare netaansluiting van Liander en benodigde vergunningen. We werken uit hoe we vanuit de beschikbare informatie uit Parkthesun toe kunnen werken naar de realisatie van carports. Centrale vragen zijn: welke stappen moeten daarvoor worden gezet?, zijn er rendabele businesscases te ontwikkelen?, welke rol gaan gemeenten hierin spelen en hoe realiseren we lokaal eigendom? Belangrijke randvoorwaarde hierbij is beschikbaarheid op het net. We werken een gezamenlijk stappenplan uit om de uitvoeringskracht te bundelen. En we zorgen voor goede uitwisseling van kennis. Daarbij wordt gebruikt gemaakt van de resultaten van het Participatief haalbaarheidsonderzoek zon op parkeerterreinen in de Kop van Noord-Holland met de op te leveren Menukaart ‘Zon op parkeerplaatsen’.
Planning: • 2022 - 2023
Het beoogde resultaat is een stappenplan voor realisatie van Solar Carports met inzicht in de economische haalbaarheid/businesscases, de ruimtelijke/landschappelijke inpassing, de rol van gemeenten en de realisatie van lokaal eigendom. Separaat spoor kan initiatief door ontwikkelaar(s) zijn.
Middelen: Voor de inhuur van expertise is naar verwachting € 10.000,- nodig.
71
62425 – Vertrouwelijk
Lokale activiteiten In de Westfriese gemeenten vinden vele lokale activiteiten plaats die bijdragen aan een energieneutraal Westfriesland. Hierna is een – niet uitputtend – overzicht te vinden van activiteiten per sector per gemeente.
Gebouwde omgeving Gemeente Hoorn Verduurzaming wijken Hoorn ( RRE/RRE-W Hoorn bespaart ( Postcoderoosprojecten (
): bijeenkomsten met bewoners over duurzame kansen in hun eigen wijk. ): rijkssubsidie voor energiebesparende producten en maatregelen op aanvraag.
): coöperatieve opwek van zonnestroom op (grote) daken.
Opwek op gemeentelijk vastgoed ( Pilotproject ‘Parkeer de Zon’ (
): 1700+ zonnepanelen op de daken van gemeentelijk vastgoed (blijft stijgen).
): onderzoek naar de potentie voor het opwekken van zonne-energie op parkeerterreinen.
Aanleg Warmtenet Kersenboogerd (
): gepland voor 2025, uitvoeringsaanpak vastgesteld door de gemeenteraad.
Strategisch uitvoeringsplan warmte Hoorn (
): programmatische uitwerking van de Transitievisie Warmte Hoorn.
Bewonersinitiatief Hoorn-Noord/Venelaankwartier ( Samenwerkingsplatform Puur Hoorn ( Plan ETNA (
): verduurzaming woningen in particulier bezit.
): partners en ambassadeurs die meedenken/-werken aan Hoornse duurzaamheidsvragen.
): concept van Hoorn80 Energiepositief en partners voor een duurzame energiehub in Markermeer.
Gemeente Koggenland Verkennen verduurzaming Woningbedrijf Koggenland ( Onderzoek gemeentelijk energiebedrijf ( verLEDding sportterreinen (
): onderzoek naar de mogelijkheden en het nut van een gemeentelijk energiebedrijf.
): het plaatsen van duurzame LED-verlichting op sportterreinen.
Toetsingskader zonne-energie Koggenland ( Versnellingsaanpak zon op dak ( Zonneweide Jaagweg (
): de opgave in het verduurzamen van gemeentelijk woningbezit in beeld.
): een beleidsmatig toetsingskader voor initiatieven omtrent zonne-energie.
): initiatief om de aanleg van zonnepanelen in de gemeente te stimuleren.
): bouw en exploitatie van een zonneweide op provinciale grond langs de Jaagweg.
Transitievisie Warmte Koggenland (
): visiedocument over de toekomst van de warmtetransitie in de gemeente.
Gemeente Medemblik Altijd Goed campagne ( RRE / RRE-W (
): een expertpanel te ondersteuning van beslissingen op het gebied van duurzaam wonen.
): rijkssubsidie voor energiebesparende producten en maatregelen op aanvraag.
Energiescans VvE’s (
): gratis energiescans voor VvE’s in de gemeente.
Nacht van de nacht (
): een avontuurlijke nachtwandeling onder leiding van een gids om aandacht te vragen voor het effect van licht.
Energy Battle Sportverenigingen (
): sportverenigingen gaan een jaar lang de strijd aan om hun energiegebruik terug te dringen.
Zonneweides (pilots in Medemblik) ( Zonnecoöperatie WF in Andijk ( Zon op gemeentelijke daken (
): Onderzoek naar de mogelijkheden voor zonneweides in Medemblik.
): zonnepanelen op het dak van Interpack, waarbij wordt gewerkt met postcoderoos. ): zonnepanelen op de daken van gemeentelijk vastgoed.