Agendabundel

Bundel van de Gemeenteraad van 28 oktober 2021

A A.1 A.2 A.3

19:30 - Algemeen 19:30 - Opening/moment stilte 19:31 - Loting volgorde stemming 19:32 - Vaststelling agenda Agenda_Gemeenteraad_28_oktober_2021.docx

A.4

19:33 - Ingekomen stukken en mededelingen Dagelijks ontvangt de raad brieven van inwoners, organisaties etc. Bij de ingekomen stukken bepaalt de raad wat er met deze ingekomen stukken gebeurt. Daarom worden in de lijst voorstellen gedaan om de ingekomen stukken: Cat. I Voor kennisgeving aannemen. Cat. II De afdoening aan het college overlaten en de raad hierover informeren. Cat. III Het college verzoeken om nadere informatie of voorstellen te leveren. De raad neemt een besluit over deze voorstellen. Ingekomen stukken raad 28 oktober 2021.docx Ingekomen stukken raad 28 oktober 2021 MUTATIEVOORSTELLEN.docx

A.5

19:34 - Vaststellen van de besluitenlijst van de openbare vergadering van de raad d.d. 30 september 2021 01 Concept-Besluitenlijst raad 30 september 2021.pdf 02 Bijlage bij Besluitenlijst Gemeenteraad 9 september 2021.pdf

A.6

19:35 - Motie GL e.a. Naar een Round-up vrij Medemblik 2 Motie GroenLinks e.a. Naar een Round-up vrij Medemblik 2.pdf

B B.1

19:45 - HAMERSTUKKEN 19:45 - Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland (pfh. H. Nederpelt) Westfriesland wil in 2040 een energie neutrale regio zijn. De gemeenten stelden deze ambitie vast in het Pact van Westfriesland 7.1. Realisatie van de ambitie om energieneutraal te worden vraagt zowel om het realiseren van grootschalige energiebesparing als het zoeken naar mogelijkheden voor verduurzaming van het gebruik en het vergroten van het aanbod van duurzame energie. Westfriesland is zich bewust van de omvang en complexiteit van de ambitie om energieneutraal te worden. In het Pact is afgesproken om deze ambitie samen met regionale bedrijven en maatschappelijke organisaties uit te werken in een uitvoeringsprogramma. Dit programma richt zich op de periode 2021-2025. Het bevat een eerste overzicht van activiteiten die bijdragen aan een energieneutraal Westfriesland. De raad wordt voorgesteld het Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland vast te stellen. Dossier 1140 voorblad 00 DOC-21-431496 - Raadsvoorstel Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 01 DOC-21-434158 - Bijlage 1 02 Beantwoording commissievragen CDA raascie. 7-10 agendapunt 10.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 03 Beantwoording Commissievragen HvM raascie. 7-10 agendapunt 10.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 04 Beantwoording Commissievragen D66 raascie.

7-10 agendapunt 10.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 05 Beantwoording Commissievragen PWF raascie. 7-10 agendapunt 10.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland

B.2

19:47 - Kapitaalversterking Alliander (pfh. H. Nederpelt) Alliander is verantwoordelijk voor de vitale energie infrastructuur in onze gemeente. De gemeente Medemblik is aandeelhouder van Alliander. Alliander deed eind mei jl. alle aandeelhouders het verzoek voor kapitaalversterking. Alliander is van plan hiervoor een reverse converteerbare hybride obligatielening van € 600 miljoen uit te geven onder de aandeelhouders. Het concrete verzoek van Alliander aan de gemeente Medemblik is om voor minimaal € 1.254.000,- te verstrekken. De raad wordt voorgesteld deel te nemen in de reverse converteerbare hybride obligatielening van Alliander voor een bedrag van afgerond € 1.254.000,- en de bereidheid uit te spreken om dit bedrag tot maximaal 25% te verhogen, mocht er onvoldoende bereidheid zijn bij de andere aandeelhouders om pro-rata deel te nemen. Dossier 1143 voorblad

00 DOC-21-433240 - Raadsvoorstel 01 DOC-21-415167 - Bijlage 1: Achtergrondinformatie versterking kapitaalstructuur Alliander. 02 DOC-21-436053 - Bijlage 2: Letter of comfort KPMG 03 DOC-21-436054 - Bijlage 3: Comfort Letter Stek 04 Beantwoording Commissievragen HvM raadscie. 7-10 agendapunt 9.2 Kapitaalversterking Alliander.docx 05 Beantwoording Commissievragen GroenLinks raadscie. 7-10 agendapunt 9.2 Kapitaalversterking Alliander.docx C C.1

19:50 - BESPREEKSTUKKEN 19:50 - Burgerinitiatief Ontwikkelcombinatie de Zeehoek (pfh. F. Streng) Burgers kunnen een initiatief nemen om een onderwerp op de agenda van de gemeenteraad te zetten. Daar stelt de Verordening Burgerinitiatief Medemblik eisen aan. Thans is er een initiatief ingediend door 416 burgers die met de gemeente het plan voor woningbouw en nieuwbouw zwembad “Ontwikkelcombinatie De Zeehoek” willen bespreken en onderzoeken. De initiatiefnemer is in de raadsvergadering uitgenodigd om dit initiatief toe te lichten. Als de raad constateert dat aan de eisen wordt voldaan, kan het initiatief geldig worden verklaard en kunnen vervolgstappen worden genomen, wat betekent dat het initiatief in de commissie kan worden geagendeerd, waar inhoudelijke besluitvorming door de raad kan worden voorbereid. 00 DOC-21-450451Raadsvoorstel Burgerinitiatief Ontwikkelcombinatie De Zeehoek.docx 01 Burgerinitiatief Ontwikkelcombinatie De Zeehoek.docx

C.2

20:00 - Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder (pfh. D. Kuipers) Vanaf februari 2023 loopt het huidige contract van de JeugdzorgPlus af en zijn de achttien NoordHollandNoord gemeenten het verwervingstraject gestart voor de inrichting van JeugdzorgPlus in de periode na 2023. In voorliggende transformatievisie stellen wij met elkaar vast hoe wij JeugdzorgPlus zien in NHN, dat een gecontroleerde afbouw nodig is omwille van de jeugdigen en dat er een gezamenlijke opdracht ligt voor gemeenten en andere betrokkenen om instroom in de JeugdzorgPlus te voorkomen. De raad wordt voorgesteld de Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder vast te stellen. Dossier 1098 voorblad 00 DOC-21-426035 - Raadsvoorstel Vaststellen transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder.pdf 01 DOC-21-426276 - Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder 02 DOC-21-420116 - Advies ARSD 03 DOC-21-429749 - Reactie op advies ARSD Medemblik 04 Beantwoording Commissievragen CDA raadscie. 7-10 agendapunt 8.1 Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder.pdf 05 Beantwoording Commissievragen PW2010 raadscie. 7-10 agendapunt 8.1 Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder.pdf 06 Beantwoording Commissievragen GroenLinks raadscie. 7-10 agendapunt 8.pdf A C.2 Motie ChristenUnie Voorkomen is beter dan genezen.docx

D D.1

20:20 - ALGEMEEN 20:20 - Moties Vreemd aan de orde van de dag B D.1 Motie VAO CDA Adopteer een naam Holocaust monument.docx C D.1 Motie VAO GB Gratis verstrekken Energiebox en inzet energiecoaches.docx

D.2

20:50 - Sluiting

A.3 Vaststelling agenda 1 Agenda_Gemeenteraad_28_oktober_2021.docx

Agenda Gemeenteraad Datum Tijd Locatie Voorzitter Toelichting

28-10-2021 19:30 - 20:50 Raadzaal (MBG06) F. Streng De in de agenda genoemde tijden zijn richttijden

A 19:30 A.1 19:30 A.2 19:31 A.3 19:32 A.4 19:33

Algemeen

A.5 19:34

Vaststellen van de besluitenlijst van de openbare vergadering van de raad d.d. 30 september 2021

A.6 19:35 B 19:45 B.1 19:45

Motie GL e.a. Naar een Round-up vrij Medemblik 2

Opening/moment stilte Loting volgorde stemming Vaststelling agenda Ingekomen stukken en mededelingen Dagelijks ontvangt de raad brieven van inwoners, organisaties etc. Bij de ingekomen stukken bepaalt de raad wat er met deze ingekomen stukken gebeurt. Daarom worden in de lijst voorstellen gedaan om de ingekomen stukken: Cat. I Voor kennisgeving aannemen. Cat. II De afdoening aan het college overlaten en de raad hierover informeren. Cat. III Het college verzoeken om nadere informatie of voorstellen te leveren. De raad neemt een besluit over deze voorstellen.

HAMERSTUKKEN Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland (pfh. H. Nederpelt) Westfriesland wil in 2040 een energie neutrale regio zijn. De gemeenten stelden deze ambitie vast in het Pact van Westfriesland 7.1. Realisatie van de ambitie om energieneutraal te worden vraagt zowel om het realiseren van grootschalige energiebesparing als het zoeken naar mogelijkheden voor verduurzaming van het gebruik en het vergroten van het aanbod van duurzame energie. Westfriesland is zich bewust van de omvang en complexiteit van de ambitie om energieneutraal te worden. In het Pact is afgesproken om deze ambitie samen met regionale bedrijven en maatschappelijke organisaties uit te werken in een uitvoeringsprogramma. Dit programma richt zich op de periode 2021-2025. Het bevat een eerste overzicht van activiteiten die bijdragen aan een energieneutraal Westfriesland. De raad wordt voorgesteld het Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland vast te stellen.

B.2 19:47

Kapitaalversterking Alliander (pfh. H. Nederpelt) Alliander is verantwoordelijk voor de vitale energie infrastructuur in onze gemeente. De gemeente Medemblik is aandeelhouder van Alliander. Alliander deed eind mei jl.

alle aandeelhouders het verzoek voor kapitaalversterking. Alliander is van plan hiervoor een reverse converteerbare hybride obligatielening van € 600 miljoen uit te geven onder de aandeelhouders. Het concrete verzoek van Alliander aan de gemeente Medemblik is om voor minimaal € 1.254.000,- te verstrekken. De raad wordt voorgesteld deel te nemen in de reverse converteerbare hybride obligatielening van Alliander voor een bedrag van afgerond € 1.254.000,- en de bereidheid uit te spreken om dit bedrag tot maximaal 25% te verhogen, mocht er onvoldoende bereidheid zijn bij de andere aandeelhouders om pro-rata deel te nemen. C 19:50 C.1 19:50

BESPREEKSTUKKEN

C.2 20:00

Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder (pfh. D. Kuipers) Vanaf februari 2023 loopt het huidige contract van de JeugdzorgPlus af en zijn de achttien NoordHolland-Noord gemeenten het verwervingstraject gestart voor de inrichting van JeugdzorgPlus in de periode na 2023. In voorliggende transformatievisie stellen wij met elkaar vast hoe wij JeugdzorgPlus zien in NHN, dat een gecontroleerde afbouw nodig is omwille van de jeugdigen en dat er een gezamenlijke opdracht ligt voor gemeenten en andere betrokkenen om instroom in de JeugdzorgPlus te voorkomen.

Burgerinitiatief Ontwikkelcombinatie de Zeehoek (pfh. F. Streng) Burgers kunnen een initiatief nemen om een onderwerp op de agenda van de gemeenteraad te zetten. Daar stelt de Verordening Burgerinitiatief Medemblik eisen aan. Thans is er een initiatief ingediend door 416 burgers die met de gemeente het plan voor woningbouw en nieuwbouw zwembad “Ontwikkelcombinatie De Zeehoek” willen bespreken en onderzoeken. De initiatiefnemer is in de raadsvergadering uitgenodigd om dit initiatief toe te lichten. Als de raad constateert dat aan de eisen wordt voldaan, kan het initiatief geldig worden verklaard en kunnen vervolgstappen worden genomen, wat betekent dat het initiatief in de commissie kan worden geagendeerd, waar inhoudelijke besluitvorming door de raad kan worden voorbereid.

De raad wordt voorgesteld de Transformatievisie JeugdzorgPlus 2023 en verder vast te stellen. D 20:20 D.1 20:20 D.2 20:50

ALGEMEEN Moties Vreemd aan de orde van de dag Sluiting

Gewijzigd/ongewijzigd vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering van 28 oktober 2021. Griffier,

Voorzitter,

Pagina 2

A.4 Ingekomen stukken en mededelingen 1 Ingekomen stukken raad 28 oktober 2021.docx

Ingekomen stukken raad 28 oktober 2021 Cat. I Voor kennisgeving aannemen. Cat. II De afdoening aan het college overlaten en de raad hierover informeren. Cat. III Het college verzoeken om nadere informatie of voorstellen te leveren. Cat. IV Overig De raad neemt een besluit over deze voorstellen. ID

Datum

Afzender

Titel

DOC-nummer

Zaaknummer

Categorie

1818

18-10-2021

Gemeente Simpelveld

Motie vreemd aan de orde van de dag borstonderzoek bij vrouwen

DOC-21-448636

Z-21-171940

I (voor kennisgeving aannemen)

1820

18-10-2021

Radboud bestuur

Behoud van (breedte) sport budget Gemeente Medemblik

DOC-21-449553

Z-21-172229

I (voor kennisgeving aannemen)

1819

18-10-2021

Commissie NLG Provincie Noord-Holland

IJsselmeergebied

DOC-21-449500

Z-21-172219

I (voor kennisgeving aannemen)

1816

14-10-2021

Gemeente Harlingen

Motie vreemd aan de orde van de dag over periodiek borstonderzoek

DOC-21-447878

Z-21-171707

I (voor kennisgeving aannemen)

1817

14-10-2021

Nederlands Centrum Jeugdgezondheid

Handreiking 'Omgaan met armoede in de Jeugdgezondheid'

DOC-21-448559

Z-21-171929

I (voor kennisgeving aannemen)

1814

07-10-2021

Veiligheidsregio NHN

Raadsinformatiebrief Taakstelling 2022 VRNHN

DOC-21-445905

Z-21-170969

I (voor kennisgeving aannemen)

1815

07-10-2021

Bekend bij de griffie

Apartheid 2021

DOC-21-445083

Z-21-170712

I (voor kennisgeving aannemen)

1813

06-10-2021

De bewoners van de Verversgilde en Lakenkopersgilde Medemblik

Groenverzorging Verversgilde en Lakenkopersgilde te Medemblik

DOC-21-445231

Z-21-170753

II (In handen stellen van het college ter afdoening)

1812

04-10-2021

Bekend bij de griffie

Vervangen brug door duiker

DOC-21-441894

Z-21-169764

II (In handen stellen van het college ter afdoening)

1804

04-10-2021

Regioteam Pact van Westfriesland

Halfjaar rapportage Pact van Westfriesland, 1e helft 2021

DOC-21-443563

Z-21-170258

I (voor kennisgeving aannemen)

1806

04-10-2021

Dorpsraad AbbekerkLambertschaag

Brief inzake dorpshuis Abbekerk

DOC-21-443132

Z-20-109921

II (In handen stellen van het college ter afdoening)

1805

04-10-2021

Recreatieschap Westfriesland

Terugkoppeling besluitvorming jaarstukken 2020 en conceptbegroting 2022

DOC-21-443305

Z-21-157733

I (voor kennisgeving aannemen)

1808

04-10-2021

VNG

Wijziging VNG Model Erfgoedverordening 2016 ivm Omgevingswet

DOC-21-443128

Z-21-170145

I (voor kennisgeving aannemen)

1811

04-10-2021

Bekend bij de griffie

onvrede besteding geld aan tweede dijkhelling te Medemblik en verwijdering rotonde nabij Meelmolen

DOC-21-443581

Z-21-170269

I (voor kennisgeving aannemen)

1803

30-09-2021

Gemeente Heerhugowaard

Adhesiebetuiging bevolkingsonderzoek borstkanker

DOC-21-442395

Z-21-169907

I (voor kennisgeving aannemen)

1802

29-09-2021

Gemeente Schagen

Amendement Jeugdzorg Plus

DOC-21-442802

Z-21-170047

I (voor kennisgeving aannemen)

1800

29-09-2021

Gemeente Nissewaard

Motie Oproep tot wetswijziging afschaffing 6-maandentgermijn toetsing huur

DOC-21-441999

Z-21-169773

I (voor kennisgeving aannemen)

1801

29-09-2021

VNG

Lbr. 21/069 - VNG-reactie op de Rijksbegroting 2022

DOC-21-442805

Z-21-170052

I (voor kennisgeving aannemen)

1797

28-09-2021

Gemeente Woensdrecht

Adhesiebetuiging motie Borstonderzoek elke 2 jaar

DOC-21-440344

Z-21-169219

I (voor kennisgeving aannemen)

1799

28-09-2021

Bekend bij de griffie

Voortgang oplossing verkeersituatie winkelcentrum Zwaagdijk-Oost

DOC-21-442006

Z-21-169806

II (In handen stellen van het college ter afdoening)

1796

28-09-2021

College B&W Medemblik

Beantwoording schrijven 2e sporthal Wognum

DOC-21-441290

Z-18-044289

I (voor kennisgeving aannemen)

1798

28-09-2021

VNG

Beleid op coronacrisis jaar 2021

DOC-21-440759

Z-21-169360

I (voor kennisgeving aannemen)

Gewijzigd/ongewijzigd vastgesteld tijdens de openbare raadsvergadering van 28 oktober 2021 Griffier,

Voorzitter,

1 Ingekomen stukken raad 28 oktober 2021 MUTATIEVOORSTELLEN.docx

Ingekomen stukken raad 28 oktober 2021 MUTATIEVOORSTELLEN Verzoeker T. Beerepoot

Nr. 1799

Afzender bekend bij de griffie

Onderwerp Voortgang oplossing verkeersituatie winkelcentrum ZwaagdijkOost

G. Gringhuis T. Beerepoot

1796

College B&W Medemblik

Beantwoording schrijven 2e sporthal Wognum

Van II

Naar III

Toelichting Gevraagde toezegging: het leveren van een informatienota die aangeeft wat de huidige status is resp. hoe het college hier mee omgaat.

II

III

I

III

Gevraagde toezegging: nadere informatie verstrekken aan de raad. 1 Gevraagde toezegging: het leveren van een informatienota die aangeeft wat de huidige status is resp. hoe het college hier mee omgaat.

1 Toelichting: de briefschrijver zou voor 1 oktober een reactie krijgen. Deze datum wordt ook aangehaald in

schriftelijke vragen vanuit onze zijde. In september zou het college een besluit nemen, welke variant verder uitgewerkt zou worden. De variant in samenspraak met omwonenden, dorpsraad en winkeliers of de originele variant vanuit de gemeente. Dit is niet terug te vinden in de collegebesluiten, ook omdat deze enkel gepubliceerd zijn tot en met 17 augustus.

A.5 Vaststellen van de besluitenlijst van de openbare vergadering van de raad d.d. 30 september 2021 1 01 Concept-Besluitenlijst raad 30 september 2021.pdf

Concept-Besluitenlijst Gemeenteraad Datum Tijd Locatie Voorzitter Griffier

30-09-2021 19:30 – 22:00 Raadzaal (MBG06) F. Streng H. Wammes Aanwezig VVD: CDA:

M. Raat, J. de Vries, J. Stam, D. Steltenpool, T. Beerepoot P. Ligthart, E. Meester, E. van den Bosch, S. Commandeur, S. Schouten, C. Selders GB: R. Paarlberg, G. Gringhuis, L. Plekker, R. Braaksma, P. Mosch PWF: P. Koning, S. Zeilemaker D66: Y. Nijsingh, G. Mos PvdA: T. Beuker (vanaf 20:25 uur) GroenLinks: R. Manshanden PW2010: C. Neefjes CU: S. Visser BAMM: A. Meester HvM: T. Berlijn College:

F. Streng, D. Kuipers, H. Nederpelt, J. Fit en A. van Langen

Van de vergadering zijn audio- en video-opnamen beschikbaar op de site.

A

Algemeen

A.1

Opening/moment stilte De voorzitter opent de vergadering. Een moment stilte wordt in acht genomen.

A.2

Loting volgorde stemming Hoofdelijke stemmingen starten bij R. Braaksma.

A.3

Vaststelling agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

A.4

Ingekomen stukken en mededelingen De lijst van ingekomen stukken wordt vastgesteld met inachtneming van de verzochte mutaties: - Ingekomen stuk 1783 in categorie III te plaatsen. Het college zegt daarbij toe met een reactie te komen wanneer een oordeel over de casus gevormd is; - Ingekomen stuk 1795 in categorie III te plaatsen. Het college zegt toe bereid te zijn tot een gesprek. Dit is ook aangekondigd in een brief aan de verenigingen.

A.5

Vaststellen van de besluitenlijst van de openbare vergadering van de raad d.d. 9 september jl. De besluitenlijst wordt ongewijzigd goedgekeurd en vastgesteld.

B

HAMERSTUKKEN

B.1

Zienswijze beleidsplan WerkSaam 2022-2025 (pfh. H. Nederpelt) Het raadsvoorstel “Zienswijze beleidsplan WerkSaam 2022-2025” wordt zonder stemming aangenomen. De raad besluit: Een positieve zienswijze af te geven op het beleidsplan 2022-2025 van WerkSaam Westfriesland ‘Meedoen telt!’

C

BESPREEKSTUKKEN

C.1 19:40

Beleidsnota Biodiversiteit (pfh. A. van Langen) De volgende moties worden ingediend: Bijlage

Titel

A

Motie/ amendement Motie

B

Motie

Naar een Round-up vrij Medemblik 2

Wees een goede buurman

Het raadsvoorstel Beleidsnota Biodiversiteit wordt zonder stemming aangenomen. De raad besluit: Vast te stellen de Beleidsnota Biodiversiteit gemeente Medemblik. De motie Wees een goede buurman (bijlage A) wordt in stemming gebracht. Dit motie wordt bij handopsteken aangenomen met de stemmen van CDA (6), HvM (1), BAMM (1), CU (1), en VVD (5) voor en de stemmen van PWF (2), PvdA (1), PW2010 (1), GroenLinks (1), D66 (2) en GB (5) tegen (totaal 14 stemmen voor en 12 stemmen tegen) De motie Naar een Round-up vrij Medemblik 2 (bijlage B) wordt in stemming gebracht. Er wordt als volgt gestemd: PWF (2), PvdA (1), PW2010 (1), HvM (1), GroenLinks (1), D66 (2) en GB (5) stemmen voor en CDA (6), BAMM (1), CU (1) en VVD (5) stemmen tegen (totaal 13 stemmen voor en 13 stemmen tegen). Het nemen van een beslissing wordt daardoor uitgesteld tot een volgende vergadering, waarin de beraadslagingen kunnen worden heropend. D

ALGEMEEN

D.1 20:10

Moties Vreemd aan de orde van de dag De motie Opvang evacués uit Afghanistan (bijlage C) wordt ingediend. De portefeuillehouder zegt desgevraagd toe dat als er ontwikkelingen zijn richting Westfriesland of anderszins iets te melden valt, de raad wordt geïnformeerd. R. Manshanden trekt de motie in. De motie Communicatie over ingrijpende verkeersmaatregelen (bijlage D) wordt ingediend. T. Berlijn trekt de motie in na de beraadslagingen. De motie Benutten overschot 10 mln. van Westfrisiaweg (bijlage E) wordt ingediend.

L. Plekker wijzigt de tekst van de motie Benutten overschot 10 mln.van Westfrisiaweg (bijlage E). De gewijzigde motie wordt zonder stemming aangenomen. D.2

Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22.00 uur.

Gewijzigd/ongewijzigd vastgesteld in de vergadering van 28 oktober 2021 ………………………….. griffier

……………………………. voorzitter

1 02 Bijlage bij Besluitenlijst Gemeenteraad 9 september 2021.pdf

A.6 Motie GL e.a. Naar een Round-up vrij Medemblik 2 1 Motie GroenLinks e.a. Naar een Round-up vrij Medemblik 2.pdf

GROEN LINKS

Invullen door de griffier voor tegen opmerkingen

MEDEMBLIK

paraaf HART

lïlôšlef

VOOR

Medemblik

MOTI E Onderwerp: Agendapunt: Ingediend door: Ondersteund door:

Naar een Round-up vrij Medemblik 2 C.1 Beleidsnota Biodiversiteit Manshanden (GroenLinks), Zeilemaker Berlijn (Hart voor Medemblik)

Mos

Neefjes (PW2010)

De raad van de gemeente Medemblik, in de vergadering bijeen op 30 september 2021 gelet op artikel 34 van het Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad gemeente Medemblik 2019, Constaterende dat: Er sinds jaren een discussie gaande is over het wel of niet kankerverwekkend zijn van het onkruidbestrijdingsmiddel glyfosaat (in de volksmond Round-up); Het gebruik hiervan zeker niet goed is voor het behoud en versterken van de biodiversiteit; Het Bayer concern al sinds 2019 heeft aangekondigd 5 miljard te willen investeren in alternatieven voor glyfosaat (Bron: Noordhollands dagblad van 15 juni 2019); Dit middel nog steeds door diverse agrariërs, ondernemers, organisaties en burgers gebruikt wordt om onkruid te bestrijden (zie bijlage); Dit product in winkels nog altijd te koop is. Overwegende dat: De Beleidsnota Biodiversiteit op brede steun kan rekenen en zodoende ook binnen dit kader aandacht geschonken dient te worden aan het gebruik van glyfosaat; Het ministerie van landbouw, natuur en visserij aanstuurt op een circulaire, natuurinclusieve agrarische sector; Ook steeds meer burgers het belang zien van het behoud en versterken van biodiversiteit; Het college gaat samenwerken met diverse partners.

Spreek uit: Het van belang te vinden het gebruik van glyfosaat op alle fronten (agrariërs, ondernemers, organisaties en burgers) terug te dringen; En verzoekt

het college: Alle ter beschikking staande mogelijkheden en middelen (bijvoorbeeld via gemeentelijke publicaties, gesprekken met agrariërs, ondernemers, organisaties en burgers) aan te pakken en dit, als het aan de orde is, aan te kaarten en te wijzen op de risico's met betrekking tot gezondheid en biodiversiteit.

Zeilemaker (GroenLinks)

Ondersteund

Mos

Neefjes (PW2010)

door:

Berlijn (Hart voor Medemblik)

Gemeente Medemblik

Registratie: DOC-21-442867/Z-21-163668

Bijlage bij Naar een Round-up vrij Medemblik 2

B.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland (pfh. H. Nederpelt) 1 Dossier 1140 voorblad.pdf

Gemeenteraad Dossiernummer

1140

Extern Zaak ID

Z-21-166079

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

28 oktober 2021

Agendapunt

B.1

Omschrijving

Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland (pfh. H. Nederpelt)

Organisatieonderdeel

Ruimtelijke Ontwikkeling

Bijlagen 00 DOC-21-431496 - Raadsvoorstel Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 01 DOC-21-434158 - Bijlage 1 02 Beantwoording commissievragen CDA raascie. 7-10 agendapunt 10.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 03 Beantwoording Commissievragen HvM raascie. 7-10 agendapunt 10.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 04 Beantwoording Commissievragen D66 raascie. 7-10 agendapunt 10.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland 05 Beantwoording Commissievragen PWF raascie. 7-10 agendapunt 10.1 Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland Geagendeerd

Vergaderdatum

B&W vergadering

14 september 2021

Raadscommissie

7 oktober 2021

Raadscommissie

7 oktober 2021

Gemeenteraad

28 oktober 2021

Toelichting Dit voorstel is via de VVRE-stukken al in het college behandeld. Ik heb e.e.a. aangepast en ingekort. Groet, Sigrid Voorgesteld besluit

1 00 DOC-21-431496 - Raadsvoorstel Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland

RAADSVERGADERING d.d. 28 oktober 2021 Zaaknummer

Z-21-166079

Voorstelnummer

DOC-21-431496

Onderwerp

Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland

Agendapunt Portefeuillehouder(s)

Harry Nederpelt

Afdelingshoofd(en) Besluit De raad van de gemeente Medemblik, gelezen het bijbehorend voorstel van het College van burgemeester en wethouders van Medemblik d.d. 14 september 2021; gelet op het Pact van Westfriesland 7.1; overwegende dat de regio Westfriesland de ambitie heeft in 2040 energieneutraal te zijn;

besluit Het Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Medemblik, gehouden op 28 oktober 2021.

De griffier,

De voorzitter,

Documentnummer: DOC-21-431496

1 van 5

Ter besluitvorming Onderwerp Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland.

Aanleiding Inleiding Westfriesland wil in 2040 een energie neutrale regio zijn. De gemeenten stelden deze ambitie vast in het Pact van Westfriesland 7.1. De gemeente Koggenland stelde deze ambitie met 10 jaar uit tot 2050. Energie neutraal Energie neutraal betekent dat in Westfriesland de totale vraag naar energie even groot is als het aanbod aan duurzame energie. Dat is een forse opgave. Realisatie van de ambitie om energieneutraal te worden vraagt zowel om het realiseren van grootschalige energiebesparing als het zoeken naar mogelijkheden voor verduurzaming van het gebruik en het vergroten van het aanbod van duurzame energie. Westfriesland is zich bewust van de omvang en complexiteit van de ambitie om energieneutraal te worden. In het Pact is afgesproken om deze ambitie samen met regionale bedrijven en maatschappelijke organisaties uit te werken in een uitvoeringsprogramma. Dit programma richt zich op de periode 2021-2025. Het bevat een eerste overzicht van activiteiten die bijdragen aan een energieneutraal Westfriesland. Het belang van een regionale aanpak De ambitie energieneutraal kan alleen samen gerealiseerd worden. Samen met de Westfriese gemeenten. Maar ook samen met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. De keuze voor een regionale en samenhangende aanpak creëert daarmee ruimte voor creatieve oplossingen, over grenzen heen.

Dit betekent dat we als Westfriese gemeenten samen uitvoering geven aan dit programma. Dit verdient vanuit kostenbesparing ook de voorkeur. De meeste Westfriese gemeenten bevinden zich momenteel in financieel zwaar weer. Samenwerken naar een energieneutraal Westfriesland leidt daarmee tot de meest efficiënte aanpak. Op basis van voortschrijdende inzichten en gezamenlijk opgedane ervaringen actualiseren we het uitvoeringsprogramma regelmatig. Zo werkt de regio stapsgewijs toe naar een energieneutraal Westfriesland. We zijn al begonnen! Dit uitvoeringsprogramma is geen startpunt. Inmiddels zetten we al een aantal belangrijke stappen. Dit deden we zowel regionaal als lokaal. Zo stelde de regio Westfriesland als onderdeel van de energieregio Noord-Holland Noord (NHN) de regionale energiestrategie NHN op. Hoorn en Medemblik kwamen met hun transitievisies warmte, de andere gemeenten volgen nog dit jaar. Het samenwerkingsverband Duurzaam Ondernemend Westfriesland werkt aan het stimuleren van de Circulaire Economie in Westfriesland én aan het verduurzamen van de Westfriese bedrijventerreinen. Het Ondernemersloket is voor dit laatste het aanspreekpunt. Dit vormen belangrijke bouwstenen van dit uitvoeringsprogramma.

Documentnummer: DOC-21-431496

2 van 5

En er is ruimte voor nieuwe activiteiten Met belangrijke samenwerkingspartners brachten we vanuit vier sectoren kansen en knelpunten in beeld bij het verduurzamen van Westfriesland. Vanuit dit beeld inventariseerden we nieuwe activiteiten die bijdragen aan het realiseren van de ambitie energie neutraal Westfriesland. Het uitvoeringsprogramma biedt overzicht en zorgt voor samenhang tussen lopende en nieuwe activiteiten. Zie verder ook onder argument 1.3. Programmatische aanpak Het uitvoeren van dit programma vraagt inzet en middelen van de Westfriese gemeenten. Natuurlijk vragen we ook van betrokken samenwerkingspartners om hun bijdrage te blijven geven in het realiseren van deze ambitie. Echter, valt of staat het succes van dit programma met de inzet van capaciteit en middelen vanuit de 7 Westfriese gemeenten. De gemeenten vormen de verbindende schakel tussen de verschillende sectoren, maar ook tussen de maatschappelijk betrokken partijen. Daarnaast kregen gemeenten vanuit het Klimaatakkoord een belangrijke rol in het realiseren van de klimaatdoelen. Hoofdstuk 9 van het uitvoeringsprogramma bevat hier voorstellen voor. In de financiële paragraaf bij dit voorstel werken we dit nader uit.

Voorstel Het Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland vast te stellen.

Beoogd resultaat Een energie neutraal Westfriesland.

Argumenten 1.1 Dit uitvoeringsprogramma draagt bij aan het realiseren van de ambitie van een energie neutraal Westfriesland in 2040. In het Pact van Westfriesland 7.1 ligt de ambitie vast voor een energieneutrale regio. 1.2 Dit uitvoeringsprogramma draagt bij aan de landelijke doelstellingen van het Klimaatakkoord. In het Nationale Klimaatakkoord ligt de doelstelling vast om in 2050 nagenoeg energieneutraal te zijn. Als tussendoel gaat het Klimaatakkoord uit van een reductie van de CO2-uitstoot van 49% in 2030. De Europese Unie scherpte deze doelstelling aan door uit te gaan van een C02-reductie van 55% in 2030. 1.3 Dit uitvoeringsprogramma is tot stand gekomen in samenwerking met veel maatschappelijke partijen en ondernemers. Per sector brachten we een (bestaande) werkgroep bij elkaar. Deze werkgroep bestond uit vertegenwoordigers van verschillende samenwerkingspartners. Hierdoor is er veel input opgehaald over kansen, belemmeringen maar ook activiteiten die bijdragen aan de ambitie energie neutraal. Daarmee bevat het uitvoeringsprogramma activiteiten die op draagvlak kan rekenen vanuit Westfriesland. We toetsten dit op een reflectiebijeenkomst op 27 augustus jl. Hierbij waren belangrijke samenwerkingspartners aanwezig. Zij gaven ons goede input om mee te nemen in het uitvoeringsprogramma en in de uitvoering ervan.

Deze samenwerkingspartners gaven aan bij de uitvoering betrokken te willen blijven. Wat natuurlijk fantastisch is. Zo blijven we samenwerken aan een energie neutrale regio. 1.4 De individuele raden besluiten over dit uitvoeringsprogramma.

Documentnummer: DOC-21-431496

3 van 5

Het uitvoeren van dit programma vraagt inzet van middelen. De individuele gemeenteraden besluiten hierover. Bedoeling is dat de raden hierover in oktober 2021 besluiten. 1.5 We vragen een minimale bijdrage om met dit uitvoeringsprogramma aan de slag te gaan. Het vraagt capaciteit en middelen om met dit uitvoeringsprogramma aan de slag te kunnen gaan. De huidige financiële situatie van de Westfriese gemeenten, waaronder die van Medemblik is niet rooskleurig. Daarom vragen we alle raden voor de komende twee jaren minimaal bij te dragen in dit uitvoeringsprogramma. Daarmee willen we eer doen aan alle inbreng die samenwerkingspartijen gaven in dit programma. We willen hen laten zien dat we ook echt werk maken van een energie neutraal Westfriesland. Daarmee willen we voorkomen dat dit programma niet uitgevoerd wordt en in de la verdwijnt. In de VVRE van 2 september gaven de 7 portefeuillehouders aan dat alle colleges positief staan tegenover dit uitvoeringsprogramma.

Kanttekeningen 1.1 We kunnen niet alle ambities realiseren, gezien de financiële situatie waarin de meeste Westfriese gemeente zich bevinden. Onderdeel van het uitvoeringsprogramma is bijvoorbeeld het programma nieuwe energie. We ramen de kosten van dit programma nu op p.m. Dit programma kunnen we alleen uitvoeren wanneer hier voldoende capaciteit en geld voor beschikbaar is. Vanwege de financiële situatie van de meeste Westfriese gemeenten, worden hier nu geen middelen voor gevraagd. Mocht vanuit bijvoorbeeld het Rijk of provincie extra (subsidie) middelen beschikbaar komen, dan kunnen we hiermee aan de slag.

Financiën In hoofdstuk 9.3 vindt u de begroting van het uitvoeringsprogramma. Samengevat:

Bedragen * € 1.000

2022

2023

Gebouwde omgeving

135

125

8

8

Industrie en bedrijven

160

p.m.

Communicatie

p.m.

p.m.

Programmamanagement

p.m.

p.m.

Subtotaal

303

133

Reeds beschikbaar gesteld

-195

- 35

Totaal

108

98

Mobiliteit

Toelichting:  Een aantal middelen zijn al eerder beschikbaar gesteld. Het gaat bijvoorbeeld om de bijdragen aan Circulair Westfriesland en het Ondernemersloket. Continuering van deze activiteiten en de dekking ervan volgt na de evaluatie in 2022. De activiteit informatievoorziening wordt door het Duurzaam Bouwloket uitgevoerd. Dit kan uit het bestaande budget worden gedekt.  De Westfriese gemeenten voeren op dit moment samen een capaciteitsonderzoek uit. De consequenties voor de benodigde (regionale) programmaorganisatie en communicatie

Documentnummer: DOC-21-431496

4 van 5

worden hierin meegenomen. We verwachten in het voorjaar meer inzicht te hebben in de capaciteit die nodig is voor het uitvoeren van de klimaattaken. Daarmee is een beperkte begroting gepresenteerd die ons wel in staat stelt aan de slag te kunnen met het uitvoeren van dit regionale programma. De gevraagde middelen voor de gehele regio komen in 2022 en 2023 uit op respectievelijk € 108.000 en € 98.000 (afgerond). Voor de gemeente Medemblik betekent dit dat voor 2022 € 23.000,- en voor 2023 € 21.000,- nodig is. Deze middelen zijn aanwezig in het budget Duurzaam Medemblik.

Uitvoering/evaluatie De Westfriese gemeenten gaan samen aan de slag om dit uitvoeringsprogramma uit te voeren. Dit doen we samen met de maatschappelijke samenwerkingspartners. En, natuurlijk met onze inwoners en ondernemers. Alleen samen kunnen we de ambitie energie neutraal realiseren.

Communicatie Na positieve besluitvorming in de Westfriese raden gaan we hierover communiceren. We willen dit samen oppakken met de meewerkende samenwerkingspartners.

Bijlagen Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland (DOC-21-434158).

Raadscommissie d.d. 7 oktober 2021

Documentnummer: DOC-21-431496

5 van 5

1 01 DOC-21-434158 - Bijlage 1

1.

f

2.

Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland

2021-2025

6 september 2021

1

62425 – Vertrouwelijk

Uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland

6 september 2021

62425 – Vertrouwelijk

2

Inhoudsopgave Aanleiding en ambitie

4

Leidende principes

7

2.1

We werken adaptief en bouwen het programma stapsgewijs op

7

2.2

We bouwen voort op bestaande programma’s en initiatieven en creëren samenhang

7

2.3

We focussen op vier sectoren

8

2.4

We werken samen met bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners

8

2.5

We bundelen onze krachten en willen van elkaar leren

8

De route naar een energieneutraal Westfriesland

9

3.1

Route naar een energieneutraal Westfriesland

9

3.2

Opgave per sector

10

Gebouwde omgeving

12

4.1

Opgave

12

4.2

Ambitie

14

4.3

Kansen en knelpunten

15

4.4

Activiteiten

16

4.5

Organisatie en samenwerking

20

Mobiliteit

22

5.1

Opgave

22

5.2

Ambitie

23

5.3

Kansen en knelpunten

24

5.4

Activiteiten

24

5.5

Organisatie en samenwerking

26

Industrie & bedrijven

27

6.1

Opgave

27

6.2

Ambitie

28

6.3

Kansen en knelpunten

29

6.4

Activiteiten

30

6.5

Organisatie en samenwerking

32

Land- en glastuinbouw

35

7.1

Opgave

35

7.2

Ambitie

36

7.3

Kansen en knelpunten

36

7.4

Activiteiten

40

7.5

Organisatie en samenwerking

42

Grootschalige duurzame opwek

44

8.1

Opgave

44

8.2

Ambitie

44

8.3

Activiteiten

45

8.4

Organisatie en samenwerking

45

62425 – Vertrouwelijk

3

Programmasturing en organisatie

46

9.1

Governance en organisatie

46

9.2

Monitoring en verantwoording

47

9.3

Begroting

48

Overzicht werkgroepen

49

Regionale activiteiten

50

Lokale activiteiten

71

62425 – Vertrouwelijk

4

Aanleiding en ambitie Energieneutraal Westfriesland Westfriesland heeft de ambitie om een energieneutrale regio te worden. Dat betekent dat de totale energie- en warmtebehoefte in Westfriesland afkomstig is van duurzame energiebronnen. Dit vraagt om het realiseren van grootschalige energiebesparing, het vervangen van fossiele bronnen door duurzame alternatieven en het vergroten van duurzame opwek in de regio. De mogelijkheden om te verduurzamen variëren per locatie en per type energiegebruik. Voor huizen en gebouwen gaat het onder meer om de overstap van aardgas als belangrijkste bron voor de verwarming van onze huizen en gebouwen naar bijvoorbeeld (hybride) warmtepompen en warmtenetten, bijvoorbeeld gevoed door geothermie, aquathermie of restwarmte vanuit bedrijven. Daarbij is in alle gevallen isolatie van belang, om zo veel mogelijk warmte vast te houden of in de zomer juist de warmte buiten te houden. In de glastuinbouw biedt geothermie kansen, zoals in Westfriesland al succesvol wordt toegepast in Andijk. Voor mobiliteit gaat het met name om de overstap naar zero emissie vervoer. Denk aan elektrische auto’s of, voor langere afstanden, vrachtverkeer op waterstof. Daarbij liggen er ook kansen om de energievraag vanuit mobiliteit te verminderen, bijvoorbeeld door thuiswerken te blijven faciliteren of logistieke stromen slim te bundelen.

Voor bedrijventerreinen en industrie gaat het onder meer om energie-efficiënte productie, elektrificatie van bedrijfsprocessen en het realiseren van duurzame opwek op en rondom bedrijventerreinen.

Uitvoeringsprogramma 2021-2025 De ambitie van een energieneutraal Westfriesland is, als onderdeel van het Pact van Westfriesland 7.1, in 2019 vastgesteld door de zeven Westfriese gemeenteraden1. Daarbij is afgesproken om deze ambitie samen met regionale bedrijven en maatschappelijke organisaties uit te werken in een uitvoeringsprogramma. Het voorliggende uitvoeringsprogramma richt zich op de periode 2021-2025 en bevat een eerste overzicht van activiteiten die bijdragen aan een energieneutraal Westfriesland. Het uitvoeringsprogramma beschrijft niet de volledige route naar een energieneutraal Westfriesland, maar geeft richting aan de regionale aanpak. Daarbij zijn in de afgelopen jaren al diverse zaken in gang gezet, waaronder de ontwikkeling van de Regionale Energiestrategie NoordHolland Noord, Duurzaam Ondernemend Westfriesland en de Actieagenda Circulair Westfriesland. Het uitvoeringsprogramma biedt overzicht en zorgt voor samenhang tussen lopende en nieuwe activiteiten die bijdragen aan een energieneutraal Westfriesland. De keuze voor een regionale en samenhangende aanpak creëert ruimte voor creatieve oplossingen – over grenzen heen – en maakt het tegelijkertijd eenvoudiger om samen te werken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners aan verduurzaming van de regio: één ambitie en één eenduidig uitvoeringsprogramma om deze ambitie te realiseren.

Op basis van voortschrijdende inzichten en gezamenlijk opgedane ervaringen wordt het uitvoeringsprogramma periodiek geactualiseerd. Zo werkt de regio stapsgewijs toe naar een energieneutraal Westfriesland.

1 De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Medemblik, Opmeer en Stede Broec onderschrijven de ambitie van een

energieneutraal Westfriesland in 2040. Koggenland wil in 2050 energieneutraal zijn.

62425 – Vertrouwelijk

5

Meerwaarde Het uitvoeringsprogramma draagt niet alleen bij een energieneutraal Westfriesland, maar geeft ook een impuls aan andere regionale, provinciale en nationale opgaven. Met het uitvoeringsprogramma levert de regio haar bijdrage aan het realiseren van de nationale doelen in het Klimaatakkoord: een CO2-reductie van 49% in 2030 en een CO2-uitstoot van nagenoeg 0 in 2050. Daarbij bieden investeringen in duurzame opwek en energiebesparing kansen voor het regionale bedrijfsleven, waaronder de installatiebranche en de bouw, en de ontwikkeling van nieuwe verdienmodellen. Het verduurzamen van de energievoorziening leidt tot minder uitstoot van schadelijke stoffen en draagt daarmee bij aan een verbetering van de luchtkwaliteit en een gezonder Westfriesland.

Figuur 1: meerwaarde uitvoeringsprogramma

Totstandkoming uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma is opgesteld in samenwerking met vertegenwoordigers vanuit vier sectoren die samen het totale energiegebruik in Westfriesland vormen: •

Gebouwde omgeving (woningen, scholen, ziekenhuizen).

•

Mobiliteit (personenverkeer, vrachtverkeer en logistiek).

•

Land- en glastuinbouw (akkerbouw, veehouderijen, zaadveredeling en broeierijen).

•

Industrie en bedrijven (kantoren, productie van grondstoffen en materialen).

Door samen te werken kunnen we van elkaar leren – over sectoren heen –, uitvoeringskracht organiseren en slimme oplossingen realiseren. Hiertoe is per sector een werkgroep (bestaand of nieuw) bijeengebracht met verschillende belanghebbenden vanuit de regio. Mede aan de hand van digitale werksessies met deze werkgroepen zijn per sector kansen en knelpunten geïnventariseerd en activiteiten benoemd voor de komende vijf jaar. De werkgroepen spelen ook een rol in (het begeleiden van) de uitvoering en het actualiseren van het uitvoeringsprogramma. Bijlage 1 bevat een overzicht van de werkgroepen.

Uitvoeringsprogramma in één oogopslag In navolgend overzicht zijn alle activiteiten te vinden die de regio en partners in de komende jaren met dit uitvoeringsprogramma gaan uitvoeren. In de kern gaat het om vier soorten activiteiten: (1) het realiseren van duurzame opwek, (2) de overstap naar duurzame warmte en (3) energiebesparing. Daarnaast speelt kennisontwikkeling en -deling een belangrijke rol in de regionale aanpak. Alle activiteiten in dit uitvoeringsprogramma vallen binnen deze vier categorieën. De doelen en activiteiten per sector worden nader toegelicht in de bijbehorende hoofdstukken.

62425 – Vertrouwelijk

6

Figuur 2: het uitvoeringsprogramma in één oogopslag

Leeswijzer In hoofdstuk 2 gaan we in de op de leidende principes van de regio Westfriesland voor de inrichting en uitvoering van het uitvoeringsprogramma. Hoofdstuk 3 bevat een analyse van het startpunt (waar staan we nu?) en de route naar een energieneutraal Westfriesland (wat is nodig om deze ambitie te realiseren?). In de hoofdstukken 4 tot en met 7 beschrijven wij per sector de mogelijkheden om energieneutraal te worden, de doelen voor de komende vijf jaar en eerste activiteiten om deze doelen te realiseren. Hoofdstuk 8 bevat alle regionale activiteiten die zich richten op het realiseren van grootschalige duurzame opwek in de regio. Tot slot gaan we in hoofdstuk 9 in op de benodigde organisatie en samenwerking.

62425 – Vertrouwelijk

Leidende principes Het uitvoeringsprogramma beschrijft hoe de regio in de periode 2021-2025 werkt aan de transitie naar een energieneutraal Westfriesland. Daarbij bevat het programma zowel nieuwe activiteiten als activiteiten die voortbouwen op bestaand lokaal of regionaal beleid. Voor de inrichting, uitvoering en actualisatie van het programma heeft de regio vijf leidende principes geformuleerd. Deze leidende principes geven richting aan de Westfriese aanpak:

We werken adaptief en bouwen het programma stapsgewijs op We bouwen voort op bestaande programma’s en creëren samenhang We focussen op vier sectoren We werken samen met bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners We bundelen krachten en willen van elkaar leren

2.1 We werken adaptief en bouwen het programma stapsgewijs op Het programma richt zich op de periode 2021-2025 en is opgesteld met de kennis en mogelijkheden van nu. Het wordt uitgevoerd in een snel veranderende omgeving met een veelheid aan partijen die ieder hun eigen bijdrage leveren. Zo geldt dat diverse kaders nog in ontwikkeling zijn, waaronder wet- en regelgeving vanuit het Rijk en Europees klimaatbeleid. Daarom wordt binnen het programma de invulling en planning van concrete activiteiten jaarlijks geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Dat maakt het programma adaptief en flexibel. Het doet recht aan de dynamiek en geeft ruimte voor samenwerking met en inbreng van partners. Als regio starten we op korte termijn activiteiten om de transitie naar een energieneutraal Westfriesland te versnellen, terwijl we tegelijkertijd inspelen op veranderende omstandigheden en gebruik maken van voortschrijdende inzichten, nieuwe kansen en innovaties. Zo bouwen we programma stapsgewijs op.

2.2 We bouwen voort op bestaande programma’s en initiatieven en creëren samenhang Het uitvoeringsprogramma geeft uitvoering aan de regionale ambitie in het Pact van Westfriesland 7.1. Er zijn diverse bestaande programma’s en initiatieven die bijdragen aan deze ambitie. Hierbij gaat het niet alleen om (boven)regionale programma’s en trajecten, zoals de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Noord (RES NHN), de Actieagenda Circulair Westfriesland, het Regionaal energiebesparingsprogramma Woningen en het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP) maar ook om lokale activiteiten, zoals het opstellen van de gemeentelijke transitievisies warmte en energiebesparingsprojecten. Het uitvoeringsprogramma bouwt hierop voort, geeft overzicht en creëert samenhang. Daarom bevat het programma niet alleen regionale activiteiten, maar zijn ook overzichten van lokale activiteiten opgenomen.

7

62425 – Vertrouwelijk

8

2.3 We focussen op vier sectoren Het uitvoeringsprogramma richt zich op vier sectoren die samen het Westfriese energiegebruik bepalen: •

Gebouwde omgeving (woningen, scholen, ziekenhuizen).

•

Mobiliteit (personenverkeer, vrachtverkeer en logistiek).

•

Land- en glastuinbouw (akkerbouw, veehouderijen, zaadveredeling en broeierijen).

•

Industrie en bedrijven (kantoren, productie van grondstoffen en materialen).

De mogelijkheden om te verduurzamen, (beleids)kaders en samenwerkingspartners verschillen per sector. Daarom kent het uitvoeringsprogramma voor iedere sector een eigen aanpak.

2.4 We werken samen met bedrijven, maatschappelijke organisaties en inwoners Uiteindelijk kan de transitie naar een energieneutraal Westfriesland alleen slagen wanneer alle betrokken partijen actief samenwerken. Westfriesland vraagt ondernemers, inwoners en maatschappelijke partijen niet alleen mee te denken over het uitvoeringsprogramma, maar vooral ook om mee te werken. Om de samenwerking vorm te geven zijn werkgroepen ingericht. De werkgroepen vormen het startpunt voor het bouwen aan (nieuwe) netwerken en collectieven om samen uitvoering te geven aan de ambitie van een energieneutraal Westfriesland. Hierbij maakt de regio gebruik van de kracht en expertise van regionale organisaties (zoals de WBG en LTO) om hun achterban te activeren en te ondersteunen om verduurzamingsmaatregelen te nemen.

2.5 We bundelen onze krachten en willen van elkaar leren Met het uitvoeringsprogramma bundelen de Westfriese gemeenten hun krachten om te werken aan een energieneutraal Westfriesland. Gemeenten werken samen om de uitvoering slimmer te organiseren en om van elkaar te kunnen leren. Dat doen zij – logischerwijs – ook vanuit hun lokale taken, rollen en verantwoordelijkheden. Dit uitvoeringsprogramma gaat over de regionale aanpak: de activiteiten die gemeenten al dan niet in samenwerking met andere partijen uitvoeren. De rol van de regio varieert per sector, maar bestaat op hoofdlijnen uit het sturen op voortgang van activiteiten, het oplossen van knelpunten en het stimuleren van initiatief en samenwerking. Daarbij treden de gemeenten samen op als gesprekspartner voor (boven)regionaal opererende ondernemers en maatschappelijke organisaties.

62425 – Vertrouwelijk

9

De route naar een energieneutraal Westfriesland Dit uitvoeringsprogramma richt zich op de transitie naar een energieneutraal Westfriesland en is adaptief van aard. Belangrijk onderdeel van een adaptieve werkwijze is het continu aanpassen van eigen handelen op basis van opgedane ervaringen, veranderende omstandigheden en nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Dat vereist een zorgvuldige analyse van waar de regio staat in de energietransitie, het monitoren van de voortgang, resultaten en ontwikkelingen en aandacht voor leren en evalueren. Dit hoofdstuk bevat daarom een analyse van wat nodig is om energieneutraal te worden en een beknopte weergave van de opgave per sector. In de hoofdstukken 4 tot en met 7 wordt hier dieper op ingegaan.

3.1 Route naar een energieneutraal Westfriesland Om de route naar een energieneutraal Westfriesland nader in beeld te brengen, is een analyse gemaakt van de huidige en toekomstige energievraag in Westfriesland en van het huidige en het benodigde toekomstige aanbod aan duurzame energie. De vraag naar energie is een optelsom van het regionale energiegebruik vanuit mobiliteit, landbouw, huishoudens, gebouwen en industrie. Onder het regionale aanbod aan duurzame energie worden hernieuwbare elektriciteit, duurzame warmte en biobrandstoffen verstaan. Voor het maken van de analyse is gebruik gemaakt van het Energietransitiemodel. Figuur 3 vat de uitkomsten van de analyse samen en geeft inzicht in de route naar een energieneutraal Westfriesland. De analyse richt zich op het jaar 2040. Startpunt is het jaar 2019, omdat de meest actuele cijfers betrekking hebben op dit jaar. Vervolgens worden aan de hand van een scenarioanalyse de benodigde energiebesparing en groei van het aanbod van duurzame energie voor respectievelijk het jaar 2030 en 2040 weergegeven.

Figuur 3: route naar een energieneutraal Westfriesland

62425 – Vertrouwelijk

10

Energievraag In 2019 bedroeg de totale energievraag in Westfriesland 4,4 TWh. Huishoudens, mobiliteit en landbouw waren de grootste energiegebruikers. De verwachting is dat in 2030 en 2040 respectievelijk 14% en 30% energie kan worden bespaard ten opzichte van 2019. Hierbij geldt dat er voor huishoudens, gebouwen en industrie een relatief grote energiebesparing wordt verwacht, terwijl voor mobiliteit geldt dat er eerder sprake is van een verschuiving van energiebronnen (van diesel en benzine naar elektriciteit en waterstof). Wel is hier sprake van efficiencywinst: elektrisch voertuigen zijn relatief energiezuinig. De totale energievraag bedraagt naar verwachting 3,8 TWh in 2030. In 2040 wordt de energievraag geraamd op 3,1 TWh.

Energieaanbod In 2019 kende Westfriesland een duurzaam energieaanbod van 0,2 TWh (oftewel 0,6 PJ). Dit bestaat uit duurzame opwek (zoals windmolens en zonneparken), duurzame brandstoffen (bijvoorbeeld biogassen en duurzame warmtebronnen zoals geothermie). Om in 2040 energieneutraal te zijn, is in totaal circa 3,1 TWh aan duurzame energie nodig. Dat betekent een toename van 2,9 TWh. De analyse gaat uit van een toename van het aanbod aan duurzame energie naar 1,1 TWh in 2030. In lijn met het Westfriese doel in de RES NHN is 0,7 TWh2 hiervan afkomstig uit wind en zon. Het resterende deel (0,4 TWh) kan dan bestaan uit duurzame brandstoffen en duurzame warmtebronnen, zoals geothermie en aquathermie. Met name de inzet van geothermie lijkt kansrijk, vanwege het relatief grote potentieel van geothermie in de regio en de warmtevraag van de land- en tuinbouw. Hoe meer duurzame warmte in de regio wordt aangewend, hoe kleiner de opgave om duurzame energie op te wekken. Om energieneutraal te zijn in 2040 moeten beide sporen bij elkaar komen: de totale energievraag is dan even groot als het totale aanbod aan duurzame energie. Dat betekent dat er nog een forse opgave resteert in de periode 2030-2040.

3.2 Opgave per sector Kenmerken Westfriesland heeft een oppervlakte van ongeveer 640 km2 en telt ongeveer 210.000 inwoners. Westfriesland is een regio met relatief veel landelijk gebied en een groot aantal historische kernen. Dat biedt enerzijds ruimte voor de inpassing van duurzame opwek, maar beperkt tegelijkertijd de mogelijkheden voor het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Daarnaast heeft Westfriesland een relatief grote landbouwsector met onder meer bollenteelt, glastuinbouw en zaadveredelingsbedrijven. Westfriesland kent verschillende bedrijventerreinen met veel logistieke bedrijven en de bijbehorende energievraag voor transport. De regio heeft bedrijven op het gebied van voedingsmiddelen, bouw en textielindustrie, maar vergeleken met andere regio’s is de industriesector relatief klein. Er bevindt zich geen zware industrie in Westfriesland, met bijbehorende energievraag en complexiteit om deze te verduurzamen.

Energiegebruik en opgave per sector Figuur 4 geeft inzicht in hoeveel energie iedere sector in Westfriesland gebruikt. Het figuur laat zien dat ongeveer de helft van de energie wordt gebruikt in de gebouwde omgeving (woningen & utiliteit). Daarnaast gebruiken de sectoren landbouw en mobiliteit ongeveer evenveel energie en is maar een relatief beperkt deel van het energiegebruik in Westfriesland afkomstig uit de industrie. De verduurzamingsopgave verschilt voor de vier sectoren die we onderscheiden: gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie en bedrijven en land- en glastuinbouw:

2

RES Noord-Holland Noord (2021). Met elkaar naar een schone en duurzame regio.

62425 – Vertrouwelijk

11

Een grote opgave in de gebouwde omgeving is het op korte termijn isoleren van de woningvoorraad. Op de lange termijn speelt hier het vraagstuk in welke wijk voor welke warmtestrategie gekozen moet worden. Hiervoor stellen de gemeenten transitievisies warmte op, waarin er per buurt wordt gekeken welke verduurzamingsstrategie de laagste kosten oplevert. In de transitievisies warmte wordt ook een volgorde van aanpak aangegeven. In de mobiliteitssector ligt er een grote opgave in het verduurzamen van het personen-en vrachtvervoer. Voor beide vormen van vervoer ligt – uiteindelijk – elektrificatie voor de hand. Dat vraagt om de ontwikkeling van de benodigde laadinfrastructuur en mogelijk ook om netverzwaring in buurten. De overgang naar elektrisch vervoer gaat immers gepaard met een toenemende elektriciteitsvraag. Voor industrie en bedrijven spelen twee belangrijke zaken: het verduurzamen van industriële processen en het verduurzamen van bedrijfsterreinen. De opgave in het verduurzamen van bedrijfsterreinen toont gelijkenis met de opgave in de gebouwde omgeving: er moet veel geïsoleerd worden en uiteindelijk moeten deze bedrijven van het aardgas af. Voor de industriële processen is het complexer. In sommige gevallen is een fossielproces namelijk niet een-op-een te vervangen door een duurzaam proces.

Hier moet veel onderzoek gedaan worden naar hoe de verschillende branches kunnen verduurzamen. De grootste opgave in de land- en glastuinbouwsector ligt in de glastuinbouw. De glastuinbouw is momenteel nog in grote mate afhankelijk van aardgas en warmtekrachtkoppelingsinstallaties (WKK) om kassen te verwarmen. De overstap naar geothermie kan een duurzame oplossing bieden. Daarbij zou restwarmte vanuit de glastuinbouw kunnen worden ingezet voor bedrijfsprocessen en verwarming van de gebouwde omgeving.

Figuur 4: energiegebruik in Westfriesland per sector (TWh) Bron: CE Delft (2019). systeemstudie energie-infrastructuur NoordHolland 2020-2050

62425 – Vertrouwelijk

12

Gebouwde omgeving Dit hoofdstuk beschrijft allereerst de opgave en ambitie op het gebied van de gebouwde omgeving. Vervolgens benoemen we bestaande en nieuwe activiteiten die de regio Westfriesland onderneemt om in de periode 20212025 de gebouwde omgeving te verduurzamen.

4.1 Opgave De gebouwde omgeving is verantwoordelijk voor ongeveer de helft van het Westfriese energiegebruik. Hierbij gaat het met name om het gebruik van aardgas voor het verwarmen van woningen en gebouwen(circa 75%). Figuur 5 laat de verdeling van het gasgebruik over de regio zien. Circa 25% van het energiegebruik in de gebouwde omgeving bestaat uit elektriciteit, onder meer voor huishoudelijke apparaten, verlichting en airconditioning. Op hoofdlijnen zijn er twee categorieën energiegebruikers in de gebouwde omgeving: •

Huishoudens: huurwoningen (sociaal en particulier) en koopwoningen.

•

Utiliteit: alle gebouwen die geen woonfunctie hebben (denk aan scholen, ziekenhuizen en gemeentelijk vastgoed)3

Figuur 5: gasverbruik gebouwde omgeving (huishoudens en een deel van de utiliteit) verdeeld over de gemeenten

Huishoudens Huishoudens gebruiken – zoals hiervoor beschreven – met name energie voor de verwarming van woningen. Westfriesland kent circa 90.000 woningen. De energievraag uit deze woningen is 1,6 TWh, wat neerkomt op 30% van de totale energievraag in de regio. De verduurzamingsopgave in deze sector is dan ook aanzienlijk.

Onder utiliteit verstaan we ook kantoorgebouwen. Echter, de verduurzaming van kantoorgebouwen wordt in dit uitvoeringsprogramma meegenomen onder de opgave voor ondernemers zoals beschreven in hoofdstuk 6. Industrie en bedrijven. 3

62425 – Vertrouwelijk

13

Ongeveer een derde van de woningvoorraad bestaat uit huurwoningen, waarvan een groot deel sociale huurwoningen betreft (25% van de totale woningvoorraad). Voor sociale huurwoningen zijn er andere uitdagingen om te verduurzamen dan voor particuliere huur- en koopwoningen. Dat vraagt ook om een andere aanpak. Denk aan aanpassingen in wet- en regelgeving en het organiseren van instemming voor renovaties. Nationaal is het de verhuurdersheffing die investeringen in verduurzamen van sociale woningbouw bemoeilijkt. In de komende dertig jaar worden er naar verwachting nog zo’n 11.000 nieuwe woningen bijgebouwd. De nieuwe woningen worden volgens de huidige normen gebouwd, wat inhoudt dat deze van het gas af en bijna energieneutraal zijn. Met betrekking tot de opgave voor huishoudens ligt de nadruk dus hoofdzakelijk op de bestaande bouw.

Utiliteitsbouw In de utiliteitsbouw is de energievraag in de regio Westfriesland 0,6 TWh, wat neerkomt op ongeveer 14% van de totale energievraag in de regio. De utiliteitsbouw bestaat uit een diverse groep energiegebruikers, maar deze lopen veelal tegen dezelfde uitdagingen aan, zoals beperkte ruimte of mogelijkheden voor duurzame opwek, een gebrek aan informatie over passende oplossingen en lange terugverdientijden, waardoor het moeilijk is een sluitende businesscase op te stellen.

Verduurzamingopgave en -mogelijkheden De verduurzamingsopgave voor zowel huishoudens als utiliteit bestaat uit drie onderdelen: •

Het besparen van energie door bijvoorbeeld te isoleren.

•

Het duurzaam opwekken van elektriciteit.

•

Het verduurzamen van warmte.

De opgave voor de gebouwde omgeving ligt in eerste instantie in energiebesparing door het uitvoeren van noregret-maatregelen, zoals het isoleren van een woning of gebouw naar energielabel B. Het isoleren van een woning verlaagt de energievraag en daarmee ook de kosten voor de verbruiker. Daarnaast zorgt goede isolatie voor meer wooncomfort. Ondanks het terugbrengen van de energievraag blijft er een grote hoeveelheid energie nodig in de regio. Daarom is het belangrijk om ervoor te zorgen dat deze energie op een duurzame manier opgewekt wordt. In de gebouwde omgeving speelt de kleinschalige opwek van zonne-energie hierin een grote rol, zoals door de aanleg van zonnepanelen op woningen. Tot slot is vooral het verduurzamen van warmte, om uiteindelijk van het aardgas af te kunnen, een grote uitdaging in de gebouwde omgeving. Het koken op aardgas kan relatief eenvoudig vervangen worden door koken op elektriciteit, maar de verduurzaming van de warmtevraag ligt meer complex. Hiervoor zijn er verschillende verduurzamingsstrategieën, grofweg: (1) elektrificatie, (2) warmtenetten (op lage, middelhoge of hoge temperatuur), (3) duurzaam gas (waterstof of groen gas) en (4) een hybride variant. Bij iedere strategie hoort ook vaak een isolatieniveau. Volledig elektrificeren kan namelijk alleen wanneer een woning goed geïsoleerd is.

Daar staat tegenover dat het niet nodig is een woning tot label A te isoleren wanneer warmte op hoge temperatuur wordt aangeleverd. Transitievisie Warmte Iedere gemeente stelt uiterlijk eind 2021 een Transitievisie Warmte (TVW) vast waarin een tijdpad wordt beschreven voor de aanpak richting aardgasvrij. Hierbij wordt per wijk gekeken via welke strategie de warmte verduurzaamd kan worden. In de TVW wordt verder een voorzet gedaan voor de volgorde van verduurzaming van de wijken. Dit wordt nader uitgewerkt in wijkuitvoeringsplannen.

62425 – Vertrouwelijk

14

4.2 Ambitie Ambitie Verduurzaming van de gebouwde omgeving is complex, maar noodzakelijk voor de transitie naar een energieneutraal Westfriesland. Hiertoe wil de regio voortborduren op bestaande lokale en regionale duurzame energie-initiatieven, waarbij de nadruk ligt op het faciliteren en stimuleren van particuliere huiseigenaren om te verduurzamen. Om uiteindelijk de overstap te maken naar duurzame warmtebronnen richt de regio zich eerst op energiebesparing. Dit vraagt om nauwe samenwerking tussen de zeven Westfriese gemeenten, bedrijven (waaronder netbeheerders en installatiebedrijven), maatschappelijke partners en inwoners

Doelen uitvoeringsprogramma 2021-2025 Het uitvoeringsprogramma richt zich voor de gebouwde omgeving in de periode 2021-2025 op: •