03 Bijlage 3 - Toelichting

Bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West Gemeente Medemblik

Datum: 25 april 2024 NL.IMRO.0420.BPZWWPerenlaan-VA01

Opgesteld door:

HzA stedebouw & landschap Achterstraat 26A 1621 GH Hoorn tel 0229 -216757 info@hzabv.nl www.hzabv.nl

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

2

Toelichting

Bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

25 april 2024

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

3

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

4

INHOUDSOPGAVE

1.

INLEIDING ---------------------------------------------------------------------------------- 7

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding --------------------------------------------------------------------------------------------- 7 Plangebied -------------------------------------------------------------------------------------------- 7 Geldende planologische regeling ---------------------------------------------------------------- 8 Leeswijzer ------------------------------------------------------------------------------------------- 10

2.

RUIMTELIJKE PLANBESCHRIJVING -------------------------------------------- 11

2.1 2.2 2.3

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 11 Bestaande situatie--------------------------------------------------------------------------------- 11 Beoogde ontwikkeling ---------------------------------------------------------------------------- 12

3.

BELEIDSKADER ----------------------------------------------------------------------- 16

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 16 Beleid hogere overheden ------------------------------------------------------------------------ 16 Beleid provincie Noord-Holland ---------------------------------------------------------------- 18 Regionaal beleidWestfriesland ----------------------------------------------------------------- 24 Beleid gemeente Medemblik ------------------------------------------------------------------- 26 Conclusie beleidskader -------------------------------------------------------------------------- 29

4.

RUIMTELIJKE KADER ---------------------------------------------------------------- 30

4.1 4.2 4.3 4.4

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 30 Historische en landschappelijke context ----------------------------------------------------- 30 Ruimtelijke kwaliteit ------------------------------------------------------------------------------- 32 Conclusie ruimtelijke inpassing in de omgeving ------------------------------------------- 34

5.

OMGEVINGSASPECTEN ------------------------------------------------------------ 35

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11 5.12 5.13 5.15

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 35 Duurzaamheid -------------------------------------------------------------------------------------- 35 Water ------------------------------------------------------------------------------------------------- 42 Bodem ------------------------------------------------------------------------------------------------ 44 Cultureel erfgoed ---------------------------------------------------------------------------------- 45 Natuur ------------------------------------------------------------------------------------------------ 48 Geluidhinder ---------------------------------------------------------------------------------------- 49 Verkeer en parkeren ------------------------------------------------------------------------------ 52 Bedrijven en milieuzonering -------------------------------------------------------------------- 54 Luchtkwaliteit --------------------------------------------------------------------------------------- 59 Externe veiligheid---------------------------------------------------------------------------------- 60 Kabels en Leidingen ------------------------------------------------------------------------------ 61 Vormvrije m.e.r.-beoordeling ------------------------------------------------------------------- 61 Conclusie toets van de omgevingsaspecten

------------------------------------------------ 62

6.

JURIDISCHE PLANOPZET ---------------------------------------------------------- 63

6.1 6.2 6.3 6.4

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 63 Juridische vormgeving --------------------------------------------------------------------------- 63 Verantwoording keuze van de bestemmingen --------------------------------------------- 64 Handhaving ----------------------------------------------------------------------------------------- 65

7.

HAALBAARHEID ----------------------------------------------------------------------- 66

7.1 7.2 7.3

Algemeen -------------------------------------------------------------------------------------------- 66 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ------------------------------------------------------------- 66 Economische uitvoerbaarheid en grondexploitatie ---------------------------------------- 67

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

5

Bijlagen Bijlage 1. Bijlage 2. Bijlage 3. Bijlage 4. Bijlage 5. Bijlage 6. Bijlage 7. Bijlage 8. Bijlage 9. Bijlage 10. Bijlage 11.

Bijlage

Toets ladder voor duurzame verstedelijking Wateradvies en akkoord HHNK, 7 juli 2022 Verkennend bodemonderzoek, FMA Nilessen Bedrijfsadviseurs, 14 april 2022 Archeologisch bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek, Transect archeologisch onderzoek & advies, 13 mei 2022 Beoordeling rapportage en Archeologisch advies, 13 deember 2022 Toetsing in het kader van de natuurwetgeving Wet Natuurbescherming, Groot Eco Advies, 6 mei 2022 Stikstofberekening met bijlagen, Groot Eco Advies/HzA stedebouw & landschap, 28 november 2023 Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai, HGO advies, 4 mei 2022 Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling, HzA stedebouw & landschap, 4 december 2023 Reactienota vooroverleg artikel 3.1.1 Besluit ruimtelijke ordening Stedenbouwkundige visie In de Perenlaan naast Zwaagdijk 354, HzA stedebouw & landschap, 6 oktober 2021 Ontwerpbesluit hogere waarden P.M.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

6

1.

INLEIDING

1.1

Aanleiding

Initiatiefnemer wil in een deel van de boomgaard naast Zwaagdijk 354 een nieuw ‘woonerf’ met 18 woningen realiseren. Het initiatiefplan is opgesteld in samenwerking met de dorpsraad van Zwaagdijk-West. Het bouwplan is binnen de regels van het bestemmingsplan Dorpskernen IV (vastgesteld 29 september 2019) niet realiseerbaar. De beoogde planlocatie heeft op dit moment een bestemming ‘Agrarisch’, zonder bouwvlak. Ter plaatse zijn binnen deze bestemming geen woningen toegestaan. Het initiatief is in strijd met de vigerende planologische regeling. De gemeente staat positief tegenover de beoogde ontwikkeling en wil met een bestemmingsplanprocedure een passend juridisch planologisch kader creëren waarbinnen de ontwikkeling kan plaatsvinden. Het principeverzoek ‘In de Perenlaan’’ is in het rondetafelgesprek van de raadscommissie 1 februari 2021 als kansrijk beoordeeld (zie bijlage 11). Het bestemmingsplan ´De Perenlaan Zwaagdijk-West’ maakt de realisatie van 18 woningen inclusief groen, water, ontsluiting en parkeerplaatsen op het perceel mogelijk. De opzet van het bestemmingsplan is afgestemd op de actuele wet- en regelgeving en op de systematiek van recent opgestelde bestemmingsplannen in de gemeente Medemblik.

De voorliggende toelichting bij het bestemmingsplan motiveert, dat op het gebied van beleid, ruimtelijke kwaliteit, milieutechnisch onderzoek, economische haalbaarheid en afweging van maatschappelijke belangen medewerking kan worden verleend aan de ontwikkeling van dit initiatiefplan.

1.2

Plangebied

De beoogde planlocatie ligt in het voorste deel van een fruittuin, aan de noordzijde van de Zwaagdijk, schuin tegenover de toegangsweg tot het Klokkeweit, binnen de bebouwde kom van Zwaagdijk-West. De planlocatie wordt omringd door woningen en agrarische bedrijven (zie afb.1). Het perceel maakt onderdeel uit van het kadastrale perceel Wognum sectie K perceel 4219 en heeft een omvang van ca. 9.629 m2 (zie afb.2).

afb.1 Ligging planlocatie naast Zwaagdijk 354 Zwaagdijk-West (bron: googlemaps, plangrens indicatief) Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

7

afb.2 Kadastrale situatie (plangrens indicatief)

1.3

Geldende planologische regeling

Voor de projectlocatie gelden de volgende bestemmingsplannen: • Bestemmingsplan Dorpskernen IV (vastgesteld 29 september 2016) • Parapluplan Parkeren Medemblik (vastgesteld 19 september 2019) • Veegplan gemeente Medemblik (vastgesteld 30 november 2023) Bestemmingsplan Dorpskernen IV Het plangebied is geregeld in het bestemmingsplan Dorpskernen IV van de gemeente Medemblik (vastgesteld 29 september 2016). Het plangebied heeft de bestemming 'Agrarisch', ten behoeve van het agrarisch grondgebruik en de uitoefening van agrarische bedrijven. Binnen de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch - opgaande meerjarige teeltvormen’ zijn opgaande meerjarige teeltvormen ondergeschikt toegestaan. De archeologische dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie 3’ beschermt potentieel erfgoed in de bodem. Het realiseren van nieuwe woningen is binnen deze bestemming niet toegestaan. Parapluplan Parkeren Medemblik In de regeling van het parapluplan wordt een koppeling gelegd met het beleid ‘Nota Parkeernormen Gemeente Medemblik’. Bij het verlenen van een omgevingsvergunning, geldt de regel dat voldoende parkeergelegenheid voor auto’s en fietsen wordt gerealiseerd. Het bevoegd gezag kan hiervan afwijken voor zover op andere wijze in de benodigde parkeervoorzieningen wordt voorzien. Hieraan zijn voorwaarden gekoppeld. De Nota Parkeernormen Gemeente Medemblik is in 2021 geactualiseerd.

Veegplan gemeente Medemblik Dit veegbestemmingsplan (hierna: veegplan) heeft betrekking op het gehele grondgebied van de gemeente Medemblik en heeft verschillende doelen. Een eerste doel is het herstellen van de in de geldende bestemmingsplannen aanwezige omissies. Daarnaast worden de vastgestelde 'beleidsregels huisvesting buitenlandse werknemers gemeente Medemblik' en het 'Beleid verruiming bijgebouwen in beschermd dorpsgezicht Twisk' verwerkt in de geldende bestemmingsplannen. Tot slot heeft Rechtbank Noord-Holland Noord uitspraak gedaan over een bollenbroeierij. De gevolgen van deze uitspraak hebben consequenties voor de juridische regeling van de bestemming 'Agrarisch'.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

8

afb.3 Uitsnede verbeelding bestemmingsplan Dorpskernen IV

Wijziging bestemmingsplan Het bestemmingsplan Dorpskernen IV is een conserverend plan. Nieuwe ontwikkelingen zijn hierin niet meegenomen. Het gewenste initiatief is in strijd met het toegestane gebruik en bouwregels uit de voorschriften ‘Agrarisch’. De beoogde 18 woningen, inclusief de bijbehorende terreininrichting, kunnen niet binnen de huidige bestemming worden gerealiseerd. De bestemmingswijziging op de locatie naast Zwaagdijk 354 betreft het wijzigen van het gebruik van het agrarische perceel ten behoeve van wonen, inclusief het toestaan van bebouwing(het stedenbouwkundig ontwerp wordt in paragraaf 2.2 nader toegelicht).

afb.4 Stedenbouwkundig ontwerp beoogde nieuwe ontwikkeling(bron: HzA stedebouw & landschap 2023)

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

9

1.4

Leeswijzer

Het voorliggende bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding met bijbehorende regels en een toelichting. De regels en de verbeelding vormen de juridisch bindende elementen van het bestemmingsplan. In de toelichting wordt uiteengezet of er vanwege de voorgenomen ontwikkeling sprake is van een goede ruimtelijke ordening. In voorliggende toelichting van het bestemmingsplan is de uitvoerbaarheid van het planvoornemen in het kader van de goede ruimtelijke ordening aangetoond. De toelichting van dit bestemmingsplan is opgebouwd uit zeven hoofdstukken: 1. 2. 3. 4. 5.

6. 7.

Inleiding Planbeschrijving aan de hand van de bestaande situatie en de beoogde ontwikkeling. De hoofdlijnen van de voor de planlocatie relevante beleidskadersv an hogere overheden, de provincie Noord-Holland, de regio Westfriesland en de gemeente Medemblik. Het ruimtelijk kader ‘landschap en cultuurhistorie’ waarbinnen ontwikkelingen in dit gebied plaats kunnen vinden. Afweging van de verschillende omgevingsaspecten en toets aan de wet- en regelgeving op het gebied van o.a. duurzaamheid, water, bodem, archeologie, flora en fauna, geluid, milieuzonering, luchtkwaliteit en externe veiligheid. Een belangrijke invalshoek in dit hoofdstuk is de motivering in relatie tot het provinciaal beleid van de nut en noodzaak (aan de hand van de Ladder voor Duurzame Verstedelijking), de ruimtelijke kwaliteit (afweging kwalitatieve aspecten). Juridische vormgeving van het plan. Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan. Bij de maatschappelijke uitvoerbaarheid wordt de bestemmingsplanprocedure omschreven.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

10

2.

RUIMTELIJKE PLANBESCHRIJVING

2.1

Algemeen

De vraag naar woningbouw in de gemeente Medemblik (en de omliggende regio) is groot en neemt toe. De gemeente heeft als taak om deze vraag zoveel als mogelijk te faciliteren, en is hiervoor deels afhankelijk van initiatieven uit de markt. De eigenaren van het perceel wensen de bestaande fruittuin te verkleinen. De locatie aan de kern van Zwaagdijk-West komt daarbij in beeld voor een nieuwe invulling. Met het toevoegen van 18 woningen draagt het plan bij aan de versnelling van de woningbouwproductie in Westfriesland. Het plan voorziet in de behoefte vanwege een gemêleerd programma van starterswoningen en seniorenwoningen. Door toevoeging van starterswoningen wordt gezorgd voor behoud van de leefbaarheid en voorzieningen in het dorp. Dit hoofdstuk geeft een toelichting op de voorgenomen woningbouwontwikkeling binnen het plangebied. De ontwikkeling van dit plan is tot stand gekomen door middel van participatie met de dorpsraad en omwonenden. De wensen die daaruit voort zijn gekomen zijn zoveel als mogelijk verwerkt in het plan. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de huidige situatie en de beoogde ontwikkeling.

2.2

Bestaande situatie

Huidige situatie Zwaagdijk-West naast 354 Het plangebied is in de huidige situatie agrarisch in gebruik ten behoeve van de teelt van perenbomen. Het perceel grenst met een windsingel aan de Zwaagdijk. Aan de noord- en zuidzijde wordt de planlocatie omsloten door het agrarische bedrijf. Aan de westzijde wordt de kavel ruimtelijk begrensd door bomen en struiken die op de aangrenzende kavel staan. Tussen beide kavels ligt een sloot.

afb.5 Impressie huidige locatie

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

11

Ligging in de omgeving Zwaagdijk West heeft ca. 230 woningen. Het is een langgerekt, overwegend agrarisch, lintdorp. De dorpskern bevindt zich langs het deel van de Zwaagdijk tussen de kerk (net ten oosten van de spoorlijn Hoorn-Medemblik) en de Balkweiterhoek/Klokkeweit. De school ligt tegenover de kerk, achter het lint. De relatief dichtbevolkte kern van bewoning ligt in de twee kleine wijken Balkweiterhoek/Klokkeweit. Naast school en kerk is dorpshuis De Wildebras het belangrijkste gebouw waar diverse culturele en sportieve activiteiten worden gehouden. Langs het lint bevinden zich een aantal agrarische bedrijven. Karakteristiek in dit gebied zijn de fruittuinen en de historische en beeldbepalende stolpboerderijen. Zwaagdijk-West wordt in het zuiden begrensd door de Westfrisiaweg (N23) en ten noorden door de Kromme Leek. Tussen Westfrisiaweg en Klokkeweit is een nieuw dorpspark gerealiseerd: het Meester Derrikspark. Bij de dorpsgrens wordt de Zwaagdijk gekruist door de toeristische stoomtram Hoorn-Medemblik. De lintstructuur is oost-west in dit gebied. Via fietspaden is Zwaagdijk in noord-zuid richting verbonden met Nibbixwoud en Hoorn. In de dorpskern staat de bebouwing overwegend dicht op elkaar. Deze verdichting wordt versterkt door de fruittuinen, die soms tot aan de Zwaagdijk lopen. Er is geen visuele relatie met het open agrarische achterland.

afb.6 Ligging planlocatie binnen bebouwde kom Zwaagdijk-West

2.3

Beoogde ontwikkeling

Het plan voor het gebied bestaat uit de ontwikkeling van maximaal 18 woningen in verschillende segmenten en is tot stand gekomen op als initiatief vanuit de markt en een actief participatieproces met de dorpsraad en omwonenden. Stedenbouwkundig plan De woningbouwlocatie wordt als nieuw ‘woonerf’ aan de Zwaagdijk ontwikkeld (zie afbeelding 7). De opzet van het plan refereert naar voormalige agrarische stolperven, met een brede oprijlaan aan de zijkant van het perceel, de stolpboerderij als markant gebouw, en hiernaast en hierachter in uitstraling ondergeschikte erfbebouwing. Het plan kent groene uitstraling langs de Zwaagdijk, waarbij fruitbomen worden herplant. De bestaande boomgaard wordt zoveel mogelijk gerespecteerd. Langs de noordelijke en oostelijke erfgrens komt een stevige windsingel die de fruittuin afschermt van het woonerf. Achter het

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

12

hoofdgebouw is ruimte voor parkeren, op het binnenterrein. Het binnenterrein kent een vrije invulling. Naar aanleiding van overleg met het Hoogheemraadschap heeft een aanpassing van de waterstructuur in het oorspronkelijke stedenbouwkundige plan plaatsgevonden (zie afbeelding8). Er zal geen nieuwe (doodlopende) kavelsloot langs het terrein worden gegraven. De bestaande kavelsloot aan westzijde van het plan zal worden verbreed. Rondom de kavel is een groene afscherming voorzien (hekwerk met een winterdichte bladhoudende haag).

afb.7 Verkavelingsbeeld, schetsontwerp Perenlaan (bron: HzA stedebouw & landschap, 2023)

Programma Het plan kent drie woningtypen die zijn geïnspireerd op de bouwvolumes op een voormalig boerenerf. In deze bouwvolumes kunnen diverse typen woningen worden gerealiseerd die passen bij het actuele woningvraagstuk in Zwaagdijk-West. De stolp vormt het beeldbepalende gebouw op het erf en refereert naar de historische stolpenstructuren in de regio. Hierachter liggen, als eigentijdse ‘schuurwoningen’ woningen met een eenvoudige hoofdvorm en een uitstraling die meer bescheiden is: er is een grotere schuur in de boomgaard naast de stolp, en individuele gebouwen op het achtererf. •

•

•

TYPE A - ‘de stolp’ (4 woningen) De stolp refereert naar de historische stolpenstructuren in de regio. Een stolpboerderijvorm is geschikt voor 4 woningen en kan levensloopbestendig, bijvoorbeeld geschikt voor senioren, worden uitgewerkt. TYPE B - ‘de lange schuur in de boomgaard’ (10 woningen) Het woonblok in de boomgaard bestaat uit rug aan rug woningen. Dit woningtype is geschikt voor (her-)starters: 8 woningen betaalbare koop (45%), 2 woningen goedkope koop (10%). (betaalbaar = <85% NHG-grens, goedkoop <€200.000 VON, prijspeil 2022). TYPE C - ‘de erfschuren’ (4 woningen) Dit zijn vrijstaande kavels voor vrijstaande woningen. De woningen zijn geschikt voor doorstromers uit het dorp.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

13

afb.8 Impressie nieuw straatbeeld langs Zwaagdijk(bron: Studio DWP, juni 2022)

afb.9 Impressie stolpwoning type A (bron: Studio DWP, juni 2022)

afb.10 Impressie rug-aan-rug schuurwoningentype B (bron: Studio DWP, juni 2022)

afb.11 Impressie gevelbeeld vrijstaande woningen(bron: Breg+Breg architecten)

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

14

afb.12 Impressie vooraanzicht varianten vrijstaande woning type C (bron: Studio DWP, juni 2022)

Ontsluiting en parkeren Het erf wordt aan de rechterzijde vanaf de Zwaagdijk ontsloten. De toegangsweg geeft zicht op de achterliggende boomgaard, en toegang tot een centraal erf waarop geparkeerd wordt. Tussen de woningen zal een tweede ontsluitingsroute worden gerealiseerd uitsluitend ten behoeve van calamiteiten. Deze route is in uitstraling en inrichting ondergeschikt (groene uitstraling, bijvoorbeeld graskeien). Op basis van het beoogde woonprogramma en de Medemblikker parkeernormen dienen in het plan 38 parkeerplaatsen te worden gerealiseerd. De vrijstaande woningen beschikken over parkeervoorziening op eigen erf (er is ruimte voor in totaal 8 plaatsen). In openbaar gebied worden de overige parkeerplaatsen gerealiseerd. Er worden in totaal 39 parkeerplaatsen gerealiseerd waarvan 2 mindervalide plaatsen en 2 plaatsen met laadpaal. Er is sprake van een sluitende parkeerbalans (zie paragraaf 5.8). Groen en water De historische boomgaard is onderdeel van het groen in de buurt. Bestaande bomen worden indien mogelijk gehandhaafd en/of verplant. Het plan kent een duidelijke oprijlaan, de overige bomen staan in een losse setting. Kenmerkend is tevens de nieuwe windsingel langs het terrein, deze wordt in overleg met de eigenaar van de naastgelegen fruittuin gerealiseerd langs de rand van de fruittuin.

Ten behoeve van de watercompensatie zal de historische sloot aan de westzijde van de planlocatie worden verbreed. Brandweer De huidige bluswatervoorzieningen in het gebied zijn voldoende voor beoogde ontwikkeling. Er ligt een sloot langs de locatie. De planlocatie is bereikbaar vanaf de Zwaagdijk, snel bereikbaar via de omliggende doorgaande wegen. Tevens wordt een calamiteitenroute op het erf gerealiseerd. De noord- en hulpdiensten zullen om advies worden gevraagd over de bereikbaarheid van de woningen. Afval Het betreft grondgebonden wonen waarbij gebruikt zal worden gemaakt van rolcontainers. Langs de toegangsweg in het plan zal een opstelstrook worden ingericht ten behoeve van de leging van de containers op ophaaldagen. De loopafstand van een woning tot deze opstelplaats is maximaal 75 meter.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

15

3.

BELEIDSKADER

3.1

Algemeen

Op diverse bestuurlijke niveaus zijn beleidsuitspraken geformuleerd die relevant zijn voor de planlocatie. In dit hoofdstuk volgt een korte samenvatting van de betreffende nota's. Hierbij wordt ingegaan op het relevante rijks-, provinciaal, regionaal en gemeentelijk beleid. Vervolgens wordt aangetoond dat het initiatief past binnen de beleidskaders van de verschillende overheden.

3.2

Beleid hogere overheden

3.2.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI), vastgesteld op 11 september 2020, is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. In de NOVI zijn de maatschappelijke opgaven samengevat in 4 prioriteiten: • ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie • duurzaam economisch groeipotentieel • sterke en gezonde steden en regio’s • toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Met betrekking tot ‘sterke en gezonde steden en regio’s’ is in de NOVI aangegeven dat vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig zijn voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Tegelijk streeft men naar een verbetering naar de leefbaarheid en klimaatbestendigheid in steden en dorpen. Schonere lucht, voldoende groen en water en genoeg publieke voorzieningen waar mensen kunnen bewegen (wandelen, fietsen, sporten, spelen), ontspannen en samenkomen. Afweging Voorliggend wijzigingsplan sluit aan op het thema 'sterke en gezonde steden en regio's' uit de NOVI.

Met het plan wordt invulling gegeven aan de aanwezige woningbehoefte. De woningen moeten voldoen aan de huidige duurzaamheids-eisen.

3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Barro (in werking getreden op 30 december 2011) stelt regels betreffende de 14 aangewezen nationale belangen zoals genoemd in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De laatste versie van de Barro is op 1 december 2020 geconsolideerd, waarna de Barro gekoppeld is aan de NOVI. Met de Barro maakt het rijk proactief duidelijk waar provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen aan moeten voldoen. Voor het overige hebben provincies en gemeenten de vrijheid om hun eigen belangen te bepalen en daar uitvoering aan te geven. Afweging Het Barro stelt niet alleen regels omtrent de aangewezen nationale belangen zoals genoemd in de SVIR, maar stelt ook regels die in omgevingsplannen moeten worden opgenomen. Bij elk ruimtelijk plan geldt nationaal belang 13 met betrekking tot zorgvuldig ruimtegebruik. De beoogde planontwikkeling raakt geen andere rijksbelangen. Deze verplichte toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking is vastgelegd in het Barro, dat weer verwijst naar het Besluit ruimtelijke ordening (Bro).

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

16

3.2.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Artikel 3.1.6, lid 2 Bro schrijft voor dat de onderbouwing van een ruimtelijk plan, waar een nieuwe stedelijke ontwikkeling mee mogelijk wordt gemaakt, aan de Ladder voor duurzame verstedelijking moet voldoen. In de toelichting bij een bestemmingsplan, dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, wordt een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling gegeven (en voor zover buiten het bestaand stedelijk gebied gelegen ook een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien). Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw, planologisch, ruimtebeslag. Daarvan is in beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologisch regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. Afweging Het gebruik van de Ladder moet nodeloze uitbreiding van het stedelijk gebied voorkomen en leegstand tegengaan. De volgende aspecten zijn van belang bij het bepalen of, en hoe, de Ladder moet worden toegepast: 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? 3. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? 4. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? 5.

Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Op basis van recente jurisprudentie geldt dat voor woningbouwplannen van 12 of meer woningen er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Alleen nieuwe stedelijke ontwikkelingen dienen te worden getoetst aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het plan beoogt de bouw van 18 nieuwe woningen. Dit betreft een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Om deze reden is een toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking aan de orde. In hoofdstuk 5.2.1 wordt nader ingegaan op de toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het planvoornemen voldoet aan de verplichtingen van een zorgvuldig ruimtegebruik die voortkomen uit het Bro.

3.3.4 Crisis- en herstelwet De Crisis- en herstelwet (Chw) is op 31 maart 2010 in werking getreden en is gericht op versnelling van infrastructurele projecten. Hieronder vallen grote bouwprojecten en projecten op het gebied van duurzaamheid, energie en innovatie. Tevens beoogt de wet een economische impuls te geven aan de bouwsector ten tijde van de kredietcrisis. De Chw versnelt enerzijds de procedures voor deze grote projecten, maar handhaaft anderzijds de noodzakelijke waarborgen voor zorgvuldige besluitvorming. De wet bevat een groot aantal wetswijzigingen, waarmee procedures worden ingekort, het aantal benodigde vergunningen wordt teruggedrongen en meer duidelijkheid wordt geschapen in bestuurlijke verantwoordelijkheden waarbij Europese en internationale regelgeving wel volledig van kracht blijft. In december 2011 heeft de ministerraad ingestemd met een voorstel om de wet voor onbepaalde tijd te verlengen. Sinds 25 april 2013 heeft de Chw een permanent karakter gekregen. In deze wet zijn categorieën projecten aangewezen waarvoor de procedurele aspecten van deze wet van toepassing zijn. In bijlage 1 van de wet is als besluit opgenomen het bestemmingsplan waarmee de bouw van meer dan 11 woningen in een aaneengesloten gebied of de herstructurering van woon- en werkgebieden wordt mogelijk gemaakt.

Voor een dergelijk bestemmingsplan zijn de procedurele bepalingen van afdeling 2 van de Chw van toepassing. De bedoeling daarvan is om de bouwnijverheid als economisch vitale sector een stimulans te geven. Deze stimulans is gevonden in een vergaande stroomlijning en vereenvoudiging van besluitvormingsprocessen. Afweging Het plan maakt de bouw van meer dan 11 woningen mogelijk. De Chw is op het onderhavige bestemmingplan van toepassing.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

17

Betekenis nationaal beleid voor dit project: Het transformeren van de tuinderslocatie naar een binnenstedelijke woningbouwlocatie past binnen het nationaal beleid. Met de ontwikkeling van de planlocatie wordt op basis van het Barro geen nationaal belang geschaad. Toetsing van het plan aan de ladder voor duurzame verstedelijking is vanwege de omvang van beoogde ontwikkeling noodzakelijk. Procedureel is de Crisis- en herstelwet van toepassing.

3.3

Beleid provincie Noord-Holland

3.3.1 Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 Op 19 november 2018 hebben de Provinciale Staten van Noord-Holland de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 vastgesteld. Hierin staat de visie op de fysieke leefomgeving beschreven. De Omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie Noord-Holland 2040, het Provinciaal Verkeers- en Vervoerplan, het Provinciaal Milieubeleidsplan 2015-2018 en de Agenda Groen. De leidende hoofdambitie in de Omgevingsvisie NH2050 is de balans tussen economische groei en leefbaarheid. Een gezonde en veilige leefomgeving, die goed is voor mens, plant én dier, is een voorwaarde voor een goed economisch vestigingsklimaat. Tegelijkertijd is duurzame economische ontwikkeling een voorwaarde voor het kunnen investeren in een prettige leefomgeving. Dit betekent dat in heel Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd. Er zijn randvoorwaarden geformuleerd hoe om te gaan met klimaatverandering. De provincie ontwikkelt zoveel mogelijk natuurinclusief en met behoud van (karakteristieke) landschappen, clustert ruimtelijke economische ontwikkelingen rond infrastructuur en houdt rekening met de ondergrond. Afweging In de Omgevingsvisie NH2050 worden 5 bewegingen en ontwikkelprincipes geduid. Sterke kernen, sterke regio is 1 van de principes waar dit plan goed bij aansluit.

De woningbouw wordt vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. Duurzaamheid van de totale voorraad is uitgangspunt. De beoogde ontwikkeling past binnen deze uitgangspunten.

3.3.2 Omgevingsverordening Noord-Holland 2020 Het beleid van de Omgevingsvisie Noord-Holland 2050 is, voor zover het een bindende werking moet hebben, neergelegd in de Omgevingsverordening NH2020 zoals dat op 17 november 2020 in werking is getreden en op 23 mei 2022 aangepast. In de omgevingsverordening zijn 21 provinciale verordeningen samengevoegd, waaronder ook de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV). De provincie wil met de omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals woningbouw en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het beschermen van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. Gezocht is naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid. In de Omgevingsverordening zijn de belangrijkste belangrijke ambities voor NoordHolland uit de Omgevingsvisie verankerd. De voorliggende planlocatie valt in een aantal werkingsgebieden. De relevante werkingsgebieden zijn Landelijk gebied en Landelijk gebied - Noord Holland Noord. Deze worden hierna gecombineerd besproken. Noord-Holland Noord landelijk gebied (artikel 6.7b Omgevingsverordening NH2020) Een ruimtelijk plan kan ter plaatse van het werkingsgebied Noord-Holland Noord landelijk gebied uitsluitend voorzien in een kleinschalige woningbouwontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken.

De hier bedoelde afspraken kunnen alleen afspraken bevatten over locaties die zijn gelegen in of aan kernen of in of aan dorpslinten. Voorliggende locatie ligt weliswaar binnen de bebouwde kom van Zwaagdijk, maar het betreft geen kleinschalige woningbouwontwikkeling (11 of minder woningen). Dit heeft tot gevolg dat

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

18

voor beoogde ontwikkeling provinciale toetsing plaatsvindt aan de regel voor het hele grondgebied in het plan. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen (artikel 6.3 Omgevingsverordening NH2020) Op basis van artikel 6.3 van de Omgevingsverordening kan een bestemmingsplan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Bedoelde afspraken kunnen alleen afspraken bevatten voor locaties die zijn gelegen in of aan kernen of in of aan dorpslinten. Dit artikel vormt een aanvulling op het doorlopen van de ladder voor duurzame verstedelijking. Binnen de regio Westfriesland zijn de regionale woningbouwafspraken vastgelegd in het regionaal woonakkoord (zie paragraaf 3.4.2). Ruimtelijke kwaliteitseisen (artikel 6.54 Omgevingsverordening NH2020) Er kan worden meegewerkt aan het bouwplan als voldaan wordt aan de ruimtelijke kwaliteitseis zoals beschreven in artikel 6.54 Omgevingsverordening NH2020. Met de instructie ruimtelijke kwaliteitseis verweeft Provinciale Staten de Leidraad Landschap en cultuurhistorie in de Omgevingsverordening. Bij de inpassing van een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling ter plaatse van het werkingsgebied landelijk gebied, wordt in het ruimtelijk plan, gelet op de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie: 1.

rekening gehouden met: de ambities en ontwikkelprincipes van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren; 2. bij de inpassing betrokken: de kansen zoals beschreven bij de ambities en ontwikkelprincipes; en 3. bij de inpassing betrokken: de ontstaansgeschiedenis en de kernwaarden van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren. Gedeputeerde Staten kunnen hierbij de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling (ARO) om advies vragen, ook in een vroeg stadium, inzake de locatieafweging of de ruimtelijke inpassing. Ruimtelijk minder ingrijpende plannen worden op basis van de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie beoordeeld door het Adviesteam ruimtelijke kwaliteit (ARK). Klimaatadaptatie (artikel 6.62 Omgevingsverordening NH2020) Op grond van artikel 6.62 dient de toelichting van een ruimtelijk plan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te bevatten van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de risico’s van klimaatverandering. Deze beschrijving dient in te gaan op het risico op wateroverlast, overstroming, hitte en droogte en de maatregelen en voorzieningen die worden getroffen om deze risico’s te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. Er heeft overleg plaatsgevonden met het Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier (HHNK).

Afweging De kernkwaliteiten van het landschappelijke ensemble waarin Zwaagdijk-West ligt zijn benoemd in de Leidraad landschap en cultuurhistorie (zie paragraaf 3.3). In het voortraject heeft de provincie ambtelijk via het ARK als volgt geadviseerd over het plan De Perenlaan: “Het voorgelegde plan voorziet in de bouw van achttien woningen die gegroepeerd zijn als en geïnspireerd zijn op de bouwvolumes op een ‘klassiek’ boerenerf. Zowel de indeling van het erf als de afbakening ervan (…), kunnen gezien worden als meerwaarde voor de ruimtelijke kwaliteit op deze plek. De locatie van de toegangsweg aan de noordoostelijke kant naast een (…) groenstrook geeft de mogelijkheid tot een ruimtelijke en historische beleving van het landschap.” Naar aanleiding van enkele aandachtspunten in hetzelfde advies, zijn de volgende punten in het plan aangepast: • uitgangspunt is de realisatie van een dubbele stolp als hoofdvolume op het perceel, volgens de lokale karakteristiek; • de vier volumes op het achtererf worden iets speelser gesitueerd door het draaien van het linker volume; • het plan wordt zo groen mogelijk ingevuld, met halfverharding ter plaatse van de calamiteitenroute;

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

19

•

het parkeren is centraal geregeld, op basis van de nieuwe Parkeernota van de gemeente Medemblik is de behoefte opnieuw bepaald. Overmaat aan parkeerverharding wordt hierdoor voorkomen.

De ruimtelijke opzet van het plan is passend binnen de uitgangspunten en ambities in de Leidraad. In paragraaf 3.3.3 wordt het plan aan de Leidraad getoetst. Voor grootschalige en kleinschalige woningbouw maakt de provincie afspraken in de (regionale) woonakkoorden. Hiermee committeert de provincie zich aan de regionaal afgesproken woningbouwplannen. In paragraaf 5.2.1 wordt nader ingegaan op het regionale afsprakenkader woningbouw en op welke wijze er sprake is van een duurzame ruimtelijke ontwikkeling (aan de hand van de ladder voor duurzame verstedelijking). De instructieregels belemmeren de beoogde woningbouwontwikkeling niet. Ten behoeve van de beschrijving van de wijze waarop klimaatadaptatie in het plan is vormgegeven is overleg met in ieder geval het waterschap in wiens beheergebied de ontwikkeling plaatsvindt noodzakelijk. In de duurzaamheidsparagraaf (paragraaf 5.2.2) zijn de doelstellingen op het gebied van klimaatadaptatie beschreven. Er heeft overleg plaatsgevonden met het Hoogheemraadschap Holland Noorderkwartier (HHNK) (watertoets, zie paragraaf 5.2). Het onderhavige bestemmingsplan is passend binnen de regels zoals deze zijn opgenomen in de Omgevingsverordening NH2020.

3.3.3 Leidraad Landschap en Cultuurhistorie De provincie Noord-Holland wil de kwaliteit en de diversiteit van het Noord-Hollands landschap graag behouden en verder ontwikkelen en de dorpen behouden en ontwikkelen. Daarom heeft het begrip ruimtelijke kwaliteit een belangrijke plek gekregen in de Structuurvisie Noord-Holland 2040 en de Provinciale Ruimtelijke Verordening. De Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018 (vastgesteld door Gedeputeerde Staten op 10 april 2018) is een provinciale handreiking voor het inpassen van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landschap, zoals bebouwing, agrarische bedrijven, infrastructuur of vormen van energieopwekking. Het ruimtelijke kwaliteitsbeleid in het landelijk gebied is in Omgevingsvisie en Omgevingsverordening geconsolideerd. De Ruimtelijke kwaliteitseis landelijk gebied/Leidraad landschap en cultuurhistorie is op een beleidsneutrale wijze omgezet en verduidelijkt in de nieuwe Omgevingsverordening NH2020.De drie provinciale kernwaarden zijn daarin de landschappelijke karakteristiek, openheid en ruimtebeleving en ruimtelijke dragers. De algemene ambitie is om ruimtelijke ontwikkelingen: • bij te laten dragen aan het zichtbaar en herkenbaar houden van de landschappelijke karakteristiek • bij te laten dragen aan het versterken van (de beleving van) openheid en • helder te positioneren ten opzichte van de ruimtelijke dragers.

Afweging De planlocatie ligt op de overgang van het ensemble West-Friesland Midden en het ensemble West-Friesland Oost. De kernkwaliteiten van dit gebied zijn als volgt: • West-Friesland is een oud zeekleilandschap met de landschappelijke karakteristiek van een veenontginningsgebied met incidenteel kleinere, verspreid liggende droogmakerijen (droogmakerijenlandschap ten noorden en westen van Zwaagdijk). Kenmerkend zijn de lange veenlinten en opstrekkende kavels haaks op de linten. In het landschap zijn de voormalige getijdegeulen herkenbaar als relatief hooggelegen kreekruggen. De ligging van de linten is sterk gerelateerd aan de ondergrond en de ontginning. De nederzettingen kwamen uiteindelijk op de hoger gelegen kreekruggen te liggen. De Zwaagdijk is een polderdijk aangelegd ter bescherming van het land tegen overstromingen van de Kromme Leek, een karakteristieke veenstroom die nog steeds

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

20

• •

karakteristiek langs de achterzijde van de agrarische kavels aan de noordzijde van Zwaagdijk stroomt; tussen de lange bebouwingslinten is het landschap open en zijn er lange zichtlijnen. Ten oosten van Wognum is het landschap beslotener door de aanwezigheid van boomgaarden. de beeldbepalende lintdorpen zijn van oudsher de ruimtelijke dragers van verstedelijking en van stolpenreeksen. De Zwaagdijk is een rechte dijk. Langs de dijk zijn nog veel agrarische bedrijven aanwezig, deels in historische stolpen. Het agrarisch grondgebruik heeft er tevens voor gezorgd dat op veel plaatsen doorzicht naar het landschap ontbreekt. De planlocatie is ingesloten door boomgaarden. De Westfriese Omringdijk vormt een herkenbare omlijsting van het oude zeekleilandschap van West-Friesland.

Het initiatief ondersteunt de genoemde kernkwaliteiten (zie hoofdstuk 4 en paragraaf 5.5).

afb.13 Uitsnede uit kaart landschappelijke karakteristiek West-Friesland (bron: Leidraad LC 2018)

3.3.4 Provinciale woonvisie De vraag naar betaalbare woningen in Noord-Holland is groot en blijft toenemen. Daarom wil de provincie de woningbouwproductie versnellen om iedereen in Noord-Holland fijn te kunnen laten wonen en leven. Tegelijk wil de provincie de transitie maken naar een volledig klimaatneutrale en circulaire bouw. Naast de ambities en regels vastgelegd in de Omgevingsvisie NH2050 en de Omgevingsverordening NH2020 is het provinciaal beleid vastgelegd in de volgende documenten: Woonagenda Noord-Holland 2020-2025 In april 2020 is de Woonagenda provincie Noord-Holland 2020-2025 vastgesteld. Doelstelling van de woonagenda is dat de provincie Noord-Holland wil zorgen voor voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen. De speerpunten van het provinciale woonbeleid zijn een woning voor iedereen, productie op peil: aanjagen woningbouwproductie, gezond, duurzaam en toekomstbestendig wonen in een aantrekkelijke provincie en een kwalitatief, betaalbaar en divers woningaanbod. De belangrijkste uitgangspunten van het beleid zijn: • De provincie streeft naar voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

21

•

Wonen is onderdeel van een integrale verstedelijkingsopgave. De provincie geeft ruimte voor woningbouw, uitgaande van zorgvuldig ruimtegebruik. De provincie zet in op het versnellen van de woningbouwproductie. De vraag is leidend.

• •

De woonagenda geeft ook richting aan regionale woonafspraken: hierin worden de regionale woningbouwdoelen afgesproken. Hier wordt verder op ingegaan in paragraaf 3.4.2 (Afwegingskader Wonen Westfriesland 2021). Met de toevoeging van 18 woningen kan worden bijgedragen aan de woningbouwproductie. Masterplan Wonen De komende jaren helpt de provincie gemeenten om sneller meer betaalbare woningen te bouwen om het woningtekort in Noord-Holland terug te dringen. Voor 2030 moeten er 165.000 nieuwe woningen worden bijgebouwd. Om dit te bereiken, hebben Gedeputeerde Staten het Masterplan Wonen opgesteld. In juni 2021 is de eerste versie van het Masterplan opgesteld, deze is daarna een aantal keren geactualiseerd. De meest recente versie is het Masterplan 2.0 uit januari 2023. In juni 2021 is de eerste versie van het Masterplan Wonen door Gedeputeerde Staten van NoordHolland opgesteld. Het Masterplan Wonen zet in op het versnellen van de woningbouw. De provincie Noord-Holland wil dat er de komende jaren veel betaalbare en duurzame woningen beschikbaar komen. Er bestaat momenteel een grote vraag naar woningen, maar de bouw wordt vertraagd doordat bestaande plannen niet worden gerealiseerd. De provincie richt zich in eerste instantie op het stimuleren van de plannen die zijn vastgelegd in een bestemmingsplan met een relatief grote bouwopgave.

In tweede instantie kijkt de provincie naar plannen die nog moeten worden vastgelegd in een bestemmingsplan en, wat betreft productie. ook van betekenis zijn en die passen binnen landelijke en provinciale wet – en regelgeving. Samen met afzonderlijke gemeenten, Metropoolregio Amsterdam en Bouwend Nederland zet de provincie zich in om knelpunten weg te nemen en tot productie te komen via het uitvoeringsprogramma binnenstedelijk bouwen en versnellen woningbouw. Monitor woningbouw 2022 De provincie Noord-Holland voert ieder jaar een monitor woningbouw uit om inzicht te krijgen over de ontwikkeling van de woningvoorraad en huishoudens, en de ontwikkeling van de plancapaciteit. Deze cijfers worden afgezet tegen de woningbehoefte zoals deze in het Masterplan Wonen zijn opgenomen. In het Masterplan staan de cijfers van de Bevolkingsprognose Noord-Holland 2021-2050. Uit de monitor van 2021 blijkt dat tot 2030 in Noord-Holland op basis van de actuele inzichten rond de 145-165 duizend woningen nodig zijn1. Uit de monitor van 2022 blijkt dat tot 2030 in Noord-Holland op basis van de actuele inzichten rond de 184 duizend woningen nodig zijn2. Dit is een aanzienlijke stijging. In 2021 groeide de woningvoorraad in Noord-Holland met meer dan 17.000 woningen, waaronder 14.600 nieuwbouwwoningen. Dit is de hoogste groei van de woningvoorraad sinds eind jaren tachtig.

In vergelijking met het dieptepunt in 2012 is de groei van de voorraad in de recente jaren duidelijk toegenomen. Navolgende tabel geeft de bouwopgave voor de regio Westfriesland weer:

tabel 1 Bruto groei per jaar (bron: Monitor woningbouw 2022)

1

Bij afronding van de Monitor woningbouw 2021 waren de cijfers van de Bevolkingsprognose 2021 nog niet gereed.

2 Noord-Holland heeft op 6 oktober 2022 een randvoorwaardelijk bod gedaan aan het Rijk om tot en met 2030 184.000 woningen te

realiseren. Dit is ruim 20% van de nationale woningbouwopgave van 900.000 woningen.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

22

De actuele bevolkingsgroei is bijzonder hoog, deels door ‘reguliere’ migratie maar ook door de instroom van vluchtelingen (bijvoorbeeld uit Oekraïne). Het op peil houden of verhogen van de bouwproductie is daarmee cruciaal. Dit betekent dat Noord-Holland een forse bouwopgave heeft. In onderstaande tabel is de hieruit voorvloeiende ontwikkeling van woningbehoefte in de regio aangeduid:

tabel 2 Ontwikkeling woningbehoefte per tijdsperiode (aantal woningen)

De hiervoor genoemde tabel kan uitgesplitst worden naar gemeente, de navolgende figuur geeft dat weer. Hieruit blijkt dat voor de gemeente Drechterland woningbouwbehoefte de gehele looptijd (tot 2050) blijft stijgen.

tabel 3 Ontwikkeling indicatieve woningbouwbehoefte per gemeente 2021-2050 (aantal woningen)

Voor de periode 2022-2040 ligt de bouwopgave in Noord-Holland bij de actuele prognose rond de 230.000 woningen. Afgezet tegen de fasering van de plancapaciteit is in alle regio’s ruim voldoende plancapaciteit beschikbaar. Voor de periode 2022-2040 komt de beschikbare plancapaciteit uit op 160% van de woningopgave. Uit de cijfers blijkt dat in de regio Westfriesland er voldoende plancapaciteit is om aan de indicatieve opgave tot 2030 te voldoen. Wat betreft de harde plancapaciteit en de gestelde streefwaarden is er onvoldoende harde plancapaciteit in de regio, zowel voor de opgave tot 2025 als voor de opgave tot 2030 zoals opgenomen in het Masterplan Wonen. In navolgende tabel uit de Monitor Woningbouw 2022 is de Woningbouwopgave provinciale prognose 2022-2030 afgezet tegen de plancapaciteit 2022-2030:

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

23

tabel 4. Provinciale prognose versus plancapaciteit (bron: Monitor woningbouw 2022)

Voor de regio Westfriesland geldt dat de woningbehoefte tot 2030 ca. 15.000 woningen betreft. Het aantal harde plannen in deze periode betreft 2.300 woningen. Het aantal zachte plannen in deze periode betreft 12.500. Hiermee is er voldoende plancapaciteit om aan de woningbehoefte te voldoen. Er moeten echter nog wel voldoende ‘zachte’ plannen ‘hard’ worden gemaakt. Afweging Het plan Perenlaan ten behoeve van de beoogde ontwikkeling van 18 woningen is in de Monitor woningbouw 2022 opgenomen als zacht plan (=plan/besluit in ontwikkeling). Met de vaststelling van dit bestemmingsplan wordt een ‘zacht’ plan ‘hard’ gemaakt. Het ‘hard’ maken van zachte plannen draagt bij aan de bouwopgave. Betekenis provinciaal beleid voor dit project: De planlocatie ligt binnen de bebouwde kom van Zwaagdijk-West, en is een bestaand agrarisch perceel. Op basis van de Omgevingsverordening NH2020 is het werkingsgebied Noord-Holland Noord van toepassing. Uit de voorliggende toelichting blijkt dat voorliggend plan past binnen het provinciaal ruimtelijk beleid. De beoogde ontwikkeling van 18 woningen is opgenomen in de regionale lijst met ´zachte plannen´.

3.4

Regionaal beleid Westfriesland

De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec vormen samen de bestuurlijke regio Westfriesland. De regio heeft de ambitie binnen enkele jaren tot de top 10 van meest aantrekkelijke regio’s van Nederland te behoren. Het gezamenlijk ‘zorgen voor woonruimte voor de Westfriese bevolking en vraaggericht bouwen voor mensen van buiten de regio. De ambities van voorliggend plan, prettige wonen in een aantrekkelijke omgeving, sluiten aan op regionale ambities uit de structuurschets Westfriesland en de regionale woonvisie Westfriesland.

3.4.1 Regionale ruimtelijke ontwikkeling In de structuurschets Westfriesland zijn ambities en doelstellingen geformuleerd die er voor zorgen dat de regio aantrekkelijk en vitaal blijft, met een sterke economische structuur, een goed bereikbaar voorzieningenniveau en leefbare kernen. De zeven regiogemeenten willen gezamenlijke keuzes maken die de kwaliteiten en potentie van de regio volop benutten. Dit is nodig omdat demografische stabilisatie, de veranderende bevolkingssamenstelling en het Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

24

samenvoegen en/of afbouwen van (publieke) voorzieningen kunnen ertoe leiden dat het voorzieningenniveau en de leefbaarheid onder druk komen te staan. De structuurschets is een ruimtelijke vertaling van de Westfriese ambities. Het is de bouwsteen voor het regionaal ruimtelijk beleid en de inbreng vanuit Westfriesland voor de provinciale omgevingsvisie. Het zogenaamde ‘Originele Westfriese landschap’ kent vele pareltjes die het gebied eveneens interessant maken vanuit landschappelijk, cultuurhistorisch en recreatief perspectief. Het aantrekkelijk wonen in een dorpse/landelijke omgeving hier binnen. De Structuurschets spreekt een aantal ambities uit op verschillende thema’s. Zo wordt onder andere ruimte geboden aan (burger)initiatieven op het vlak van nieuwe woonvormen, innovatieve woon-zorg concepten, nieuwe economische activiteiten en functiecombinaties. Afweging Onderhavig woningbouwplan richt zich op het realiseren van woningen waar behoefte aan is op basis van een traditionele Westfriese bouwsteen: het stolperf. Ter plaatse versterkt het plan de lintbebouwing van Zwaagdijk.

3.4.2 Regionaal woonakkoord In de Omgevingsvisie NH2050 is de doelstelling opgenomen om vraag en aanbod van woon- en werklocaties kwantitatief en kwalitatief beter met elkaar in overeenstemming te brengen. Wonen en werken worden zoveel mogelijk binnenstedelijk gerealiseerd en geconcentreerd, en nieuwe ontwikkelingen van woningbouw en voorzieningen worden geconcentreerd in kernen, passend bij de rol van de kernen in het regionale netwerk, en voegen zich naar de vraag op basis van de meest actuele cijfers. De planlocatie aan de Zwaagdijk ligt in het landelijk gebied van Noord-Holland Noord. Op grond van artikel 6.3 ‘Nieuwe stedelijke ontwikkelingen’ kan een ruimtelijk plan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. De gemeenten in de regio moeten het gezamenlijk eens worden over de nieuwe stedelijke ontwikkelingen. De verantwoordelijkheid en de afwegingsruimte liggen bij de regio. Dit is in lijn met de gedachte van de Omgevingswet, waarbij de verantwoordelijkheid zo decentraal mogelijk wordt belegd. De Westfriese gemeente hebben deze afspraken samen met de provincie vastgelegd in het regionaal Woonakkoord 2020-2025.

Volgens het Woonakkoord volgt grootschalige woningbouw in het landelijk gebied (= 12 woningen of meer buiten bestaand stedelijk gebied) de Rijksladder voor duurzame verstedelijking. Vanuit de provincie gelden de bepalingen in de Omgevingsverordening. De bepaling van regionale afstemming is bij deze locaties van toepassing. Westfriesland werkt hiervoor met een eigen afwegingskader woningbouw (2019). Dit afwegingskader is afgestemd met de provincie. Als goed gemotiveerde woningbouwplannen tijdig besproken zijn in de regionale ambtelijke werkgroep en vervolgens in het bestuurlijke overleg (VVRE) instemming hebben gekregen is er sprake van regionale afstemming. Het voorliggende initiatief is als ‘zacht’ plan opgenomen in het regionale Woonakkoord 2020-2025 uit september 2021. Ambitie in het Woonakkoord is het ‘hard’ maken van voldoende zachte plannen. Binnen de regio worden nieuwbouwplannen getoetst aan het Afwegingskader wonen Westfriesland3. De kwantitatieve behoefte binnen de regio wordt bepaald door de indicatieve woningbehoefte uit de Noord-Hollandse bevolkingsprognose4. Aanvullend hierop heeft de regio een aantal afspraken gemaakt. De regio heeft als afspraak dat elke gemeente in principe binnen 3

Het afwegingskader bestaat uit twee onderdelen: De Westfriese basis en het Westfries vooruitdenken. De basis bevat de wettelijke verplichtingen en het vooruitdenken bevat de ambities. Zodra nieuwe woningbouwinitiatieven in ontwikkeling komen, worden deze getoetst aan dit afwegingskader. Het afwegingskader gaat uit van lokale en regionale belangen (onder andere kwantiteit, kwaliteit en fasering). Het vormt geen keurslijf, wel vormt het een manier om met elkaar het gesprek aan t egaan en een handvat om te sturen op de ambities. Het vorm ttevens een basis voor het gesprek met ontwikkelaars en andere initiatiefnemers. 4 De locale behoefteprognose is gebaseerd op de provinciale behoefteprognose 2017-2040 waarbij de cijfers tot 2030 worden aangehouden. Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

25

de eigen lokale behoefteprognose blijft. Op vrijwillige basis kunnen gemeenten plancapaciteit uitwisselen, mits passend in de uitgangspunten van het kader en mits het regionale randtotaal niet wordt overschreden. Omdat er bij de programmering geen sprake is van een nul situatie heeft de regio de beschikking over een buffer van 250 woningen naast de regionale indicatieve woningbehoefte. Gebruik van de buffer vindt enkel plaats na regionale afstemming en instemming. Nieuwe initiatieven worden voorgelegd aan het bestuurlijk overleg VVRE waar aan de hand van het afwegingskader regionale afstemming plaats vindt. Afweging Voorliggend woningbouwplan is aan de VVRE voorgelegd en is opgenomen in de lijst met plannen. Het plan sluit aan bij de regionale woningbouwambities, zie nadere onderbouwing Ladder voor duurzame stedenbouw en Regionale afstemming in paragraaf 5.2.1. Betekenis voor dit project: De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec hebben een gezamenlijk belang in de ontwikkeling van de regio. De huisvestingsopgave is daar een onderdeel van. Voorliggend plan past binnen het regionale afsprakenkader, voldoet aan een woningbehoefte en is regionaal afgestemd.

3.5

Beleid gemeente Medemblik

3.5.1 Structuurvisie Medemblik ‘Sterke kust en sterk achterland’ Het ruimtelijke beleid van de gemeente Medemblik is vastgelegd in de Structuurvisie 2012-2022 'Sterke kust en sterk achterland' (vastgesteld28 februari 2013). De titel van de structuurvisie verwijst naar de wens van de gemeente Medemblik om de kustlijn van Medemblik tot en met Andijk verder te ontwikkelen en het achterland te versterken. Andere belangrijke thema's zijn verbreding van de economie en het gezond houden van de leefbaarheid in alle kernen. Medemblik wil het vestigen in de gemeente zo aantrekkelijk mogelijk maken. Met oog voor realiteit stimuleert de gemeente dorpsvernieuwingen en geeft ruimte om nieuwe woningen te bouwen. Deze ruimte vult de gemeente als volgt in: • Er zijn voldoende woningbouwlocaties aanwezig, waarbij de gemeente de vinger aan de pols houdt bij het op gang brengen van de ontwikkeling van de locaties. • Daarbij biedt de gemeente ruimte om programmatisch af te wijken van de oorspronkelijke plannen voor een locatie. • In de afweging van de locaties vormt de herontwikkeling van de kwaliteitslocaties (dorpsvernieuwing) een belangrijke rol om verpaupering in de dorpen tegen te gaan. Het plangebied is in samenhang met het thans ontwikkelde deel van Bloesemgaerde aangeduid als ‘Uitbreiding wonen’. In de structuurvisie is in 2012 op deze locatie met de bouw van 25 woningen rekening gehouden.

Momenteel zijn hier 50 woningen voorzien, met name in verband met het doel om voldoende sociale huurwoningen en betaalbare woningen mogelijk te maken. Afweging De ontwikkeling van woningbouw in Zwaagdijk-West is in overeenstemming met de ambities uit de gemeentelijke structuurvisie: wonen naar behoefte in alle kernen, lintbebouwing als drager voor ruimtelijke ontwikkelingen, behouden en herkenbaar houden oorspronkelijke landschap. Wel worden meer woningen gerealiseerd dan in de structuurvisie was voorzien. De actuele woningbehoefte biedt hiervoor voldoende ruimte.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

26

afb.14 Visiekaart Structuurvisie Medemblik

3.5.2 Programma wonen 2018 tot en met 2026 De raad heeft op 22 februari 2018 het Programma wonen vastgesteld. Hierin geeft de gemeente aan wat ze wil met wonen en woonomgeving. Het programma wonen is een lokale uitwerking van de regionale woonvisie (vastgesteld 13 juli 2017). Kernpunt in het gemeentelijk beleid is het bouwen voor kleine huishoudens (starters en senioren). Daarnaast moeten de woningen levensloopbestendig en aardgasloos zijn. Ruimtelijke criteria zijn het open houden van de doorkijkjes in de linten, het saneren van locaties met milieuproblematiek en het voor wonen geschikt maken van gebouwen die van oorsprong een andere functie hebben (transformatie). Afweging In het plan De Perenlaan worden 18 woningen gerealiseerd. De woningen zijn gevarieerd in prijsklasse, van goedkope koop tot dure koopsector. De grootste deel van de woningen is levensloopbestendig en daardoor voor meerdere doelgroepen beschikbaar en ook bereikbaar.

3.5.3 Generiek afwegingskader voor woningbouwinitiatieven 2023 In de Raadsvergadering van 1 juni 2023 is het Generiek afwegingskader woningbouw voor woningbouwinitiatieven 2023 vastgesteld. In dit afwegingskader worden negen criteria beschreven waar rekening mee gehouden dient te worden bij nieuwe ontwikkelingen. In het gemeentelijke afwegingskader wordt gebruik gemaakt van het regionale afwegingskader (Westfriese Basis en Westfries Vooruitdenken) 5, aangevuld met enkele gemeentelijke uitgangspunten. Ten opzichte van eerdere versies is het afwegingskader aangepast op het gebied van sociale huurwoningen. In paragraaf 5.2.1 is nader onderbouwd op welke wijze voorliggend plan voldoet aan het regionale afwegingskader. Het plan voldoet als volgt aan de gemeentelijke uitgangspunten:

5

De Westfriese Basis vormt de voorwaarde waar alle plannen aan moeten voldoen. Hiermee geeft de regio invulling aan haar wettelijke plicht en belangrijkste ambities. Het Westfries Vooruitdenken bevat een aantal aanvullende voorwaarden die ervoor zorgen dat plannen ook écht toekomstgericht zijn en actief bijdragen aan onze regionale ambitie om een aantrekkelijke woonregio te worden.

Toelichting bestemmingsplan De Perenlaan Zwaagdijk-West

27

•

Het plan levert een bijdrage aan de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen: Woningen zullen op een duurzame wijze worden gebouwd en het terrein wordt duurzaam ingericht. Bewoners worden in keuzes betrokken waardoor een breed draagvlak ontstaat. De beoogde ontwikkeling voor starters behoudt de leefbaarheid in het dorp. Het dorp kent gemeenschapsvoorzieningen (de Wildebras en de kerk) en een school. Het toevoegen van een substantieel aandeel aan starterswoningen zorgt ervoor dat jongeren in het dorp kunnen blijven wonen, en daarmee voor draagvlak voor de voorzieningen. Het plan vormt een toevoeging vanwege het type woningen waarin het voorziet: Het plan voorziet in verschillende soorten woningen voor verschillende doelgroepen. Woningen speciaal voor starters, senioren en vrije sector woningen. Het plan vormt een toevoeging vanwege de doelgroep woningzoekenden: Van de 18 woningen zijn in totaal 10 woningen geschikt voor starters. Het plan vormt een toevoeging vanwege de onderscheidenheid in samenhang met woonmilieu en programma waarin het voorziet: Er worden woningen gebouwd voor verschillende doelgroepen. Hierdoor wordt een cohesie beoogt tussen de verschillende doelgroepen. De ontwikkelaar zet zich daarnaast in om in overleg met de toekomstige bewoners in voor sociale duurzaamheid o.a. door het creëren van ontmoetingsplekken.