02 DOC-23-728993 - Notitie (beleids)analyse, trends en ontwikkelingen

NOTITIE (BELEIDS)ANALYSE, TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Omgevingsvisie Medemblik 21 augustus 2023

1

Inleiding De notitie ‘analyse, trends en ontwikkelingen’ (A,T &O) geeft beknopt de bevindingen weer van de eerste deel van de definitiefase (zie plan van aanpak voor de omgevingsvisie). Input voor deze notitie vormt: • Beleidsanalyse (zie concept bijlage 1); • Kick off brede ambtelijke groep (zie bijlage 2). De notitie A, T en O vormt samen met de notitie over thema’s en gebieden de voorbereiding voor de ‘Agenda voor de toekomst’. Met de ‘Agenda van de toekomst wordt de definitiefase afgesloten. De notitie is opgebouwd aan de hand van de volgende thema’s: • Landschap en cultuurhistorie; • Natuur, biodiversiteit en water; • Bedrijvigheid en werkgelegenheid, agrarische sector; • Verkeer en mobiliteit; • Wonen en werken, gebouwde omgeving; • Sociaal domein; • Milieu, klimaat en duurzaamheid en energie; • Detailhandel, horeca, recreatie en toerisme, evenementen; • Gezonde samenleving; • Diversen (veiligheid, beheer en onderhoud, openbare ruimte). Per thema wordt beknopt ingegaan op: • Beleidsanalyse; • Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen; • Koppelkansen, schuurpunten, dwarsverbanden met ander disciplines.

1. De kracht van Medemblik De gemeente Medemblik heeft een rijke historie met diverse historische gebouwen en monumenten liggend in een uitgestrekt en gevarieerd landschap met polders, dijken, waterwegen en natuur. Dit maakt de gemeente aantrekkelijk voor recreatie en toerisme, met name watersport en fietsen. De agrarische sector en de (glas) tuinbouw zorgen voor een sterke economische positie, niet alleen regionaal maar zelfs landelijk. De gunstige ligging ten opzichte van steden als Amsterdam en Alkmaar zorgen ervoor dat de gemeente goed bereikbaar is. Tot slot heeft de gemeente Medemblik een actief verenigingsleven en zijn er veel evenementen en activiteiten voor jong en oud. De kracht van Medemblik wordt in volgende fase verder uitgewerkt. Hierin wordt gekeken in hoeverre waarden en kwaliteiten kunnen worden behouden en versterkt, ook in het licht van nieuwe opgaven.

2. Landschap en cultuurhistorie Het grondgebied van de gemeente Medemblik omvat een gebied met een rijke cultuurhistorie die nog steeds zichtbaar is in het landschap en de dorpen. Het gebied wordt gekenmerkt door uitgestrekte polders, veenweidegebieden en dijken langs de kust. In het westen grenst het aan het IJsselmeer. Langs de kustlijn zijn verschillende dorpen en kleine havens te vinden, zoals Medemblik, Andijk en Onderdijk. Het binnenland van de gemeente wordt gedomineerd door weilanden, akkers en kleine bosgebieden. In het zuiden van de gemeente liggen de Westfriese Omringdijk en het natuurgebied De Vooroever, waar men kan wandelen, fietsen en genieten van de natuur. De rijke cultuurhistorie is ook terug te vinden in de vele

2

historische gebouwen, zoals oude boerderijen, kerken en molens. Het historische stadje Medemblik zelf heeft een prachtig oud centrum met smalle straatjes en mooie oude panden. In de gemeente Medemblik zijn ook verschillende musea te vinden die de cultuurhistorie van de streek belichten. Verder heeft de gemeente Medemblik ook een rijke traditie op het gebied van zeilvaart. In de havens van Medemblik en Andijk zijn nog veel historische schepen te vinden en worden er regelmatig zeilevenementen georganiseerd. Beleidsanalyse • Er is een monumentenlijst. De ambitie van de gemeente is om de gemeentelijk monumentenlijst uit te breiden. • Lopende beleidstrajecten zijn de kerkenvisie en de nieuwe erfgoednota. • Gemist wordt beleid t.a.v de stolpen. • Provinciaal van belang het ‘bijzonder provinciaal landschap’. De gemeente hecht veel belang aan groen en bomen in de openbare ruimte en heeft als visie om waardevol openbaar groen te behouden en versterken. De ambities zijn onder andere het vergroenen van de kernen, het bevorderen van biodiversiteit en het versterken van de groene structuur. De Groenvisie is onderdeel van de omgevingsvisie en wordt verwerkt in andere beleidsplannen en jaarprogramma's. Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen Kwaliteiten • Medemblik oudste stad van West Friesland. • Veel beschermd historisch landschap en beschermde dorpen.

• Het 'oude', historische groen, de linten en de openheid. Opgaven • Hoe kunnen we ons erfgoed meer beschermen en waarderen? Kansen • Proberen meer te werken in het verlengde van provincie en rijk • Versterken van de groenstructuur (verbindingen). Het boomkroonvolume (m³) is bepalend. • Groenstructuurkaart: belangrijk voor omgevingsvisie • De gemeenteraad wil meer bomen, maar belangrijk is de waarde/kwaliteit van het groen Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • Koppelkansen tussen landschap en duurzaamheid (ruimte), wonen (ruimte), toerisme (genieten en benutten), maatschappij (identiteit), circulariteit, natuur en groen (onderdeel van landschap), water (IJsselmeergebied) • Link met erfgoed en het behoud van (historisch) groen, link met woningbouwopgave (rekening houden met bestaande bomen bij leidingen) • Rekening houden met de kwaliteit openbare ruimte. • Raakvlakken met vrijwel alle beleidsvelden: groen, water, klimaat, landschap, energie, duurzaamheid, erfgoed, gezondheid, bewegen, wonen, recreatie, toerisme biodiversiteit, etc. Dilemma’s • Dilemma: meer groen (bijv. bosaanleg of voedselbos) versus behoud openheid

3. Natuur, biodiversiteit, water Beleidsanalyse De versnippering van groen en natuurgebieden in de gemeente leidt tot geïsoleerde flora en fauna populaties die achteruitgaan of verdwijnen. De gemeente wil de biodiversiteit verhogen door natuurgericht beheer en natuurmonitoring op geschikte locaties uit te voeren en natuurinrichtingsmaatregelen te treffen. De gemeente heeft lokale indicatorsoorten

3

aangewezen om flora- en faunasoorten te monitoren en verbindingszones te versterken voor een robuuster natuurnetwerk en een hogere biodiversiteit. Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen Kwaliteiten • In de gemeente is veel water wat zorgt voor kwaliteit. • De ligging aan IJsselmeer voegt veel kwaliteit toe aan de gemeente. Opgaven • Ondergrondse watervoorziening in Hoorn zit deels in gemeente Medemblik. • Van biodiversiteitsverlies naar herstel. • Aquathermie belangrijke opgave de komende 10 jaar. • Er is een robuust waternetwerk nodig. • Opgave en knelpunt: wateroverlast en watertekort voor agrarische sector. • Tekort aan recreatieve vaarroutes met een wens vanuit de samenleving voor meer routes. • Meekoppelkansen zoeken, anders geen initiatief. • Vergroten zoetwatervoorziening Andijk. Kansen • Er is veel water in Medemblik wat we kunnen benutten. Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • Integraal kijken naar de ondergrond: de ondergrond moet de basis vormen bij ontwikkelingen. • Groen kan multifunctioneel worden ingezet en draagt bij aan heel veel verschillende beleidsaspecten, bijv. gezondheid, biodiversiteit, vastgoedwaarde, werkgelegenheid, etc.

• Raakvlakken met vrijwel alle beleidsvelden: klimaat en duurzaamheid (adaptie), landschap (landschappelijke kwaliteit), energie (benutten om energie op te wekken), erfgoed (historisch groen en water), gezondheid (bijdrage aan gezonde leefomgeving en leefstijl), wonen (bijdrage aan woonkwaliteit), recreatie (ruimte voor ontspanning), etc. • Groen en water kunnen elkaar versterken: koppelkansen, zeker als het gaat om klimaatadaptatie. Dilemma’s • Gemeente heeft nog heel weinig water in beheer. Het beheer van zo’n 90% van onze sloten is overgedragen aan het waterschap. Wij hebben nog zo’n 10 km in beheer en eigendom (dit betreft sloten bij begraafplaatsen, sportvelden en parken). Hoe zorgen we voor een robuust watersysteem? • Hoe creëren we een robuust natuur- en waternetwerk en zorgen we ervoor dat water en natuur in alle ontwikkelingen een uitgangspunt is.

4. Bedrijvigheid en werkgelegenheid, agrarische sector Beleidsanalyse Beleid gericht op ondernemers en bezoekers. Hiervoor hebben we 3 pijlers: • productontwikkeling: ondernemersklimaat en vrijetijdsaanbod; • dienstverlening: ondernemersloket en samenwerkingsverbanden; • strategische positionering: ondernemersklimaat en vrije tijdsaanbod. Binnen de agrarische sector in de gemeente Medemblik speelt de (glas)tuinbouw een belangrijke rol. De tuinbouwbedrijven in de gemeente zijn vaak gespecialiseerd in de teelt van groente, fruit en bloemen en maken gebruik van moderne technologieën zoals geautomatiseerde teeltsystemen en LED-verlichting. Deze innovaties zorgen niet alleen voor een efficiëntere en duurzamere productie, maar dragen ook bij aan de economische ontwikkeling van de gemeente

4

door bijvoorbeeld de export van producten. Bovendien biedt de tuinbouwsector in Medemblik werkgelegenheid voor zowel laag- als hooggeschoold personeel, wat bijdraagt aan de lokale economie. Pact van Westfriesland: gericht op het versterken van de regionale economie en het verbeteren van de leefbaarheid in de regio. Gemist wordt beleid ten aanzien van innovaties. Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen Kwaliteiten • Innovatieve landbouwbouwsector. • Het glastuinbouwgebied ‘Het Grootslag’ (kennis- en innovatie/verduurzaming/). Dit maakt onderdeel uit van Greenport Noord-Holland Noord1. Opgaven • De transitie van de landbouw. • Lokale economische doelen: 1. Toekomstbestendige werklocaties en bedrijvigheid; 2. Toename investeringen voor behoud en verbetering bedrijvigheid en werkgelegenheid; 3. Toename bestedingen voor behoud en verbetering voorzieningen. • Zorgen voor verduurzaming en circulariteit van bedrijvigheid. • Het huisvesten van buitenlandse werknemers en arbeidsmigranten. Er is gemeentelijk beleid over de huisvesting buitenlandse werknemers. Kansen • Farm to fork 2. • Kansen voor de arbeidsmarkt en combinatie onderwijs en innovatie. Dit kan bijdragen aan de profilering van de gemeente/regio. Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • Zorgen voor voldoende huisvesting, een vitale arbeidsmarkt en een combinatie maken met onderwijs.

• Veel samenwerking met regio/andere gemeenten (regionale economische visies): • Provinciaal programma Landelijk Gebied. • Werklocaties (provinciaal vastgesteld): agrisector, bedrijventerreinen, detailhandel en verblijfsrecreatie. Dilemma’s • Gebruik van grond: vruchtbare landbouwgrond versus bedrijfsontwikkeling. • Hoe zorgen we voor de verduurzaming van onze economie zonder dat dit ten koste gaat van arbeidsplaatsen en zorgt voor hoge kosten bij ondernemers?

5. Verkeer en mobiliteit Beleidsanalyse In de gemeente Medemblik zijn verkeersvraagstukken en verkeersveiligheid belangrijke onderwerpen van aandacht. Er wordt ingezet op verbetering van de verkeersveiligheid en bereikbaarheid, onder meer door het aanpakken van gevaarlijke verkeerssituaties en het verbeteren van fietspaden. Er is speciale aandacht voor de verkeersveiligheid rondom scholen en er worden maatregelen genomen om de snelheid van het verkeer te verminderen. Er wordt samengewerkt met andere 1 Greenport Noord-Holland Noord is een van de meest veelzijdige agriregio’s van Nederland die werkgelegenheid biedt aan vijftien- tot twintigduizend

werknemers. De regio heeft een productiewaarde van ongeveer 3 miljard euro. 2 Farm to fork (Nederlandse versie: "van boer tot bord") is een strategisch actieplan binnen de Europese Green Deal voor het bereiken van klimaatneutraliteit in 2050. Daartoe wil de EU het voedselsysteem omvormen tot een duurzaam model.

5

partijen, zoals de provincie en omliggende gemeenten, om de verkeersdruk in de regio te verminderen en de doorstroming te verbeteren. Het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) beschrijft de verkeerssituatie, trends en ontwikkelingen en geeft richting aan het gewenste mobiliteitsbeleid. Het plan heeft vier prioritaire elementen: verbetering van verkeersveiligheid op specifieke locaties, leefbaarheid en veiligheid van lintbebouwing en kernen, en verbetering van de verkeersveiligheid van fietsroutes. Een uitvoeringsplan is nodig om deze elementen concreet te maken en te prioriteren. Parkeerbeleid moet worden herzien. Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen Kwaliteiten • Goede bereikbaarheid door ligging nabij A7. Opgave • Verbeteren van de verkeersveiligheid (speelt ook op landelijk en provinciaal niveau). • Vanuit provinciaal niveau kan woningbouw en provinciale wegen een knelpunten opleveren: van de ene kant is woningbouw nodig, van de andere mogen de woningen niet aangesloten worden op provinciale wegen. Kansen • Visie op verkeer in gemeente mist. Verkeer is sterk gericht op auto, maar een visie op bijv. deelverkeer, bus, etc. ontbreekt. • Bij woningenbouw verkeer op tijd betrekken; ook op provinciaal niveau is dit belangrijk. Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • Onderhoud van wegen en riolering combineren en samen optrekken bij grote projecten.

Werk met werk maken. Dilemma’s • Woningbouw, opvang van statushouders en bereikbaarheid (met grote machines) van agrarische bedrijven maken het nodig om na te denken over de bereikbaarheid, veiligheid en capaciteit van wegen. Dit staat ontwikkelingen vaak in de weg, met name als het gaat om provinciale wegen waar niet op mag worden aangesloten.

6. Wonen en werken, gebouwde omgeving Beleidsanalyse • Woondeal Noord-Holland Noord: ambitie woontekort inlopen. • Regionale woonvisie Westfriesland komt uit 2017. Gemeentelijke woonvisie moet opgestart worden met ambitie om mee te nemen in visie, afronding Q4 2023. • Pact van West Friesland: hierin zijn focusgebieden aangegeven voor onder andere: 1. Wonen; 2. Innovatie zorg; 3. Geothermie. Onderzoek wordt opgestart naar wonen op het water. Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen Kwaliteiten • Landelijk wonen Opgaven • Grote versnellingslocaties met akkoord van provincie: plannen om 3.000 woningen te bouwen, verspreid over 50 locaties. 2.000 hiervan vóór 2030.

6

•

Komende jaren 2000 extra woningen verdeeld over locaties van 7 tot 600 woningen. Veel locaties zijn bekend, sommigen staan nog ter discussie maar meerderheid is bepaald (maar nog niet vastgesteld). • Woondeal: water en bodem sturend. • Sterke vergrijzing in gemeente, grote woningen, steeds minder voorzieningen in kleine dorpen: hoe gaan we hiermee om? Willen we ouderen naar grote kernen trekken of een plek geven in kleine kernen? Regio's hebben hierover een brief gestuurd naar de provincie. • Woningopgave van provincie is 'in beweging'. • Woningbouw sociale woningen 2/3 betaalbare sector, regionaal 30%. • Verkeer spreekt zorg uit over of de wegen dit aankunnen. Provincie kan uitspreken dat wegen dit niet aankunnen waardoor locatie niet ontwikkeld kan worden (of moeilijk). • Provincie heeft opgeroepen om rekening te houden met recreatieruimte. Provincie heeft onderzoek uitgevoerd. Tekort aan recreatieruimte in West-Friesland. Let hierop bij woningbouw. Kansen • Bij woningbouw of gebiedsontwikkeling koppelkansen maken met andere beleidsvelden, bijvoorbeeld door duurzaam te ontwikkelen, woning te bouwen voor groepen waar behoefte aan is om de vitaliteit van de samenleving te waarborgen of groen toe te voegen.

Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • Opgaves omtrent water en bodem geldt voor NL, maar in West Friesland is dit minder bepalend (signaalkaarten van provincie en waterschap laten zien waar aandachtsgebieden zitten). • Hoe verhouden redelijk vastgestelde locaties zich tot de omgevingsvisie? • Koppelkansen met andere aspecten voor locaties (duurzaamheid/natuur/etc.) moeten nog uitgewerkt worden. • Omgevingsvisie kan handvatten bieden om projecten verder te brengen. Inspelen op waardes (landschap/cultuurhistorie, duurzaamheid, klimaatadaptatie): visie gebruiken om programmatisch te kijken en te kijken naar koppelkansen voor locaties. Dit is met name van belang bij thema’s die een integrale blik wensen, zoals wonen en mobiliteit en wonen en zorg. Dilemma’s • De locaties die geselecteerd zijn stroken niet met het principe ‘water en bodem sturend’. • Huisvesting tijdelijke werknemers of vluchtelingen, statushouders (niet altijd tijdelijk) heeft effect op recreatieve verblijfslocaties; verband met economie en ondernemers. Provincie heeft opgeroepen om rekening te houden met recreatieruimte. Provincie heeft onderzoek uitgevoerd. Tekort aan recreatieruimte in West-Friesland. Let hierop bij woningbouw. • Hoe zorgen we ervoor dat woningbouwlocaties qua locatie en inrichting uitnodigen tot gezond en duurzaam gedrag.

Bijvoorbeeld het aanleggen van woonwijken dichtbij OV-knooppunten, maar die zijn in Medemblik niet veel aanwezig. • Essentiële vraag: wil Medemblik een gemeente zijn die zorgt voor de extra opvang van Metropoolregio Amsterdam? • Woningbouw en openbare ruimte, bijv. stroomnetten, water en riolering: dit moet de toename aan bewoners ook aankunnen.

7. Sociaal domein Beleidsanalyse Er is een toenemend aantal verzoeken voor nieuwe kleinschalige woonzorgvoorzieningen van zowel inwoners als commerciële partijen. De gemeente Medemblik hanteert duidelijke kaders voor de realisatie van deze initiatieven, waarbij vraaggestuurde bouw voor inwoners van de gemeente en overleg met inwoners en zorgaanbieders de voorkeur hebben. Ook wordt gekeken naar de financiële effecten en moet de grootte van de initiatieven passen bij het karakter van de gemeente. Gemist wordt huisartsenvisie en inclusiebeleid, alsmede beleid ten aanzien van kinderopvang en keuterbeleid.

7

Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen Kwaliteiten • Sociale cohesie in de dorpen met veel binding. Opgaven • Uitdaging voor koppeling met sociaal/maatschappelijk domein, bijv. huisvesting senioren, huisarts, zorg-wonen. • Medemblik is een fusiegemeente met veel kernen. De geschiedenis van alle kernen en vorige gemeentes speelt mee, bijv. het feit dat sommige kernen rijker waren veel accommodaties hebben en andere niet. • Onderhoud van accommodaties; belangrijk hierbij is het verwachtingenmanagement: welke accommodaties kunnen we renoveren en welke moeten gesloopt worden? • Opgaven op gebied van vergrijzing, inclusie, diversiteit, gebrek vrije tijd, minder vrijwilligers, minder mantelzorgers mentaal welzijn (jeugd en volwassenen), gezond leven, inclusie, participatie, preventie en vroegsignalering. • Sociaal domein: te weinig aandacht voor hittestress en bijv. voor mensen die hierdoor sterven. Kansen • Ontwikkelingen benutten om het sociale aspect te versterken, bijv. door de openbare ruimte in te richten gericht op ontmoeting of bij herontwikkeling van een buurthuis of sportlocaties te kijken waar kansen liggen om dit te combineren. Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • Kerkenvisie heeft link met lange termijn accommodatiebeleid.

• Huisvesting statushouders heeft een verband met het programma Brede opvang vluchtelingen en het onderzoek dat wordt gedaan naar realisatie van flexwoningen voor statushouders (afdeling wonen/ruimte). • Regionale prestatieafspraken wonen en zorg. Hier zit een link met het ruimtelijke, bijv. woonzorgcirkels rondom bepaalde kernen. Dilemma’s • Uitdaging om RO domein en sociaal domein met elkaar te verbinden: sociaal maatschappelijke opgaven moeten een plek krijgen in de ruimtelijke opgaven.

8. Milieu, klimaat en duurzaamheid en energie Beleidsanalyse De aarde warmt op door broeikasgassen. Ook Medemblik ondervindt gevolgen van klimaatverandering, zoals hitte en droogte. Nederland en Europa hebben ambitieus klimaatbeleid met verstrekkende gevolgen voor de gemeente en inwoners. Medemblik heeft duurzaamheidsbeleid met vijf pijlers en werkt deze verder uit. De gemeenten en het hoogheemraadschap werken samen aan een veilige en aantrekkelijke regio, waarbij klimaatadaptatie een belangrijke voorwaarde en kans is. Drie ambitieniveaus zijn beschreven met bijbehorende strategieën, waarbij elke gemeente haar eigen ambitieniveau kiest. De strategie is de weg naar de ambitie, uitgewerkt in een Uitvoeringsagenda Ruimtelijke Adaptatie voor de periode 2021-2025. Voor Medemblik is klimaatambitie B met de bijbehorende adaptatiestrategie van toepassing. Pact van West Friesland: hierin zijn focusgebieden aangegeven voor onder andere: 1. wonen 2. innovatie zorg 3. geothermie Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen Opgave • 2040 energieneutraal, 2050 klimaatbestendige gemeente

8

• Zorgen voor een circulaire gemeente. • Duurzame energie opwekken • Warmte: aardgasvrije gemeente • Mobiliteit: emmissievrij ov en 2030 geen fossiele auto's > meer energie- laadinfrastructuur. • Riolering en klimaatadaptie moet de goede basis zijn voor mensen die wonen, werken en/of recreëren in de gemeente • Riolering: volksgezondheid, droge voeten en bescherming milieu • Klimaatadaptatie: beschermen tegen klimaat extremen: hitte, droogte, overstroming Kansen • In kanswijken samen met inwoners kijken hoe ze aardgasvrij kunnen wonen3 • Integraal aanpakken riolering, klimaatbestendig maken van bestaande gebieden Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • Aandacht voor landbouw, kansen met water en natuurontwikkeling en energieopwekking op water. • 380KV hoogspanningslijn kan mogelijk over grondgebied Medemblik. • Mobiliteit: omslag naar duurzaam vervoer. • Samenwerking met energie en netbeheerders zijn nodig om laadinfra, etc. aan te kunnen. • Kwaliteit van het landschap, waterberging en recreatie kunnen zowel een koppelkans zijn als een knelpunt opleveren. • Kabels & leidingen moeten aangepast worden. Dit kan zorgen voor knelpunten, maar ook kansen om de openbare ruimte aan te pakken. • Groen en water: koppelkansen voor klimaatadaptatie. Dilemma’s • Werk- en bedrijfsgebieden die klein zijn ontstaan maar nu steeds meer uitbreiden en groter worden.

Dit zorgt voor knelpunten, bijv. Grootslag. Hoe gaan we om met deze locaties? • Veel zaken kunnen een kans vormen, maar als hier niet goed over wordt nagedacht vormt het een knelpunt, bijv. de bescherming van de kwaliteit van het landschap en efficiënt aanpakken van de openbare ruimte waarin de ondergrondse infrastructuur meegenomen worden. Hoe zorgen we voor een aanpak en samenwerking waarin integraal naar deze thema’s wordt gekeken?

9. Detailhandel, horeca, recreatie en toerisme, evenementen Beleidsanalyse Gemist wordt een Masterplan varen. Enkele jaren geleden wel mee gestart, maar gezien de financiële positie van de gemeente destijds, is het niet voortgezet. Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen We zouden graag inzetten om meer en kleinere vaarroutes te realiseren, alleen dit is moeilijk te realiseren i.v.m. de vele peilscheidingen en dammen. Ook links naar buurgemeentes (Opmeer, Enkhuizen) in dat kader van belang4. Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • In Medemblik moet de detailhandel zich voorbereiden op een transformatieopgave, waarbij de winkelfunctie afgebouwd moet worden en meer concentratie moet plaatsvinden in de meest perspectiefrijke delen van de centra. De gemeente streeft naar een optimale dagelijkse verzorging voor alle inwoners, wil de toeristisch-recreatieve functie 3 Het college heeft 7 zogenaamde ‘kanswijken’ aangewezen in de gemeente Medemblik, wijken die klaar zijn om als het moet nu al de transitie te kunnen maken.

Voor 2 van deze wijken ziet het college om deze aan te sluiten op al bestaande aardwarmtebronnen, voor de 5 andere wijken zien zij vooral kansen voor elektrisch koken en verwarmen. Techniek en betaalbaarheid zijn onderwerp van gesprek. 4 Op zich is er geen tekort aan vaarroutes (officieel 80 km, onofficieel veel meer). De uitdaging ligt om meer rondjes te maken, die je in een middag zou kunnen varen. Nu is er één vaarronde in de gemeente, maar dan ben je de hele dag bezig. Praktisch bezwaar hierbij zijn de verschillende waterpeilen in het gebied die je moet zien te overbruggen. Officiële vaarpeil is 2.20m - N.A.P. Ontsluiting van polder de Grootslag (=Andijk) op het bestaande vaarnetwerk is ook een mogelijkheid c.q. wens. Alleen ook hier geldt weer veel verschillend peilgebieden, dus dan ook weer extra vaar infrastructuur nodig.

9

•

van het centrum van de kern Medemblik versterken en clusteren van de juiste functies op de juiste plekken. Het centrum van de kern Medemblik is het hoofdcentrum van de gemeente en heeft een toeristisch-recreatieve functie en een substantieel aanbod aan regulier niet-dagelijks aanbod en horeca. Een aantrekkelijk vaarroutenetwerk levert de regio veel voordeel. Denk aan een toenemend toerisme en de daarbij behorende kansen voor de Westfriese economie.

Dilemma’s • Hoe zorgen we voor vitale winkelgebieden die zorgen voor een levendige woonomgeving voor inwoners en bijdrage aan de toeristische sector. • Hoe zorgen we ervoor dat tijdelijke huisvesting geen afbreuk doet aan de recreatieruimte? • Provincie heeft opgeroepen om rekening te houden met recreatieruimte. Provincie heeft onderzoek uitgevoerd. Tekort aan recreatieruimte in West-Friesland. Let hierop bij woningbouw.

10. Gezonde samenleving Beleidsanalyse De gemeente Medemblik heeft als beleid om de gezondheid van haar inwoners te bevorderen en te beschermen. Dit doen ze door middel van verschillende activiteiten en programma's op het gebied van preventie, zorg en welzijn. De gemeente werkt hierbij samen met verschillende lokale partners, zoals huisartsen, scholen en sportverenigingen. Er wordt onder andere aandacht besteed aan het bevorderen van een gezonde leefstijl, het voorkomen van overgewicht en het verminderen van eenzaamheid onder ouderen. Daarnaast heeft de gemeente Medemblik ook aandacht voor de mentale gezondheid van haar inwoners en biedt ze ondersteuning op dit gebied. Belangrijkste kwaliteiten, opgaven en kansen Zorgen voor een gezonde leefomgeving waarbij zowel de fysieke als mentale gezondheid in orde is. Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines De gemeente Medemblik ziet het bevorderen van gezondheid als een belangrijke factor bij ruimtelijke opgaven en streeft ernaar om gezondheid te integreren in alle aspecten van ruimtelijke planning en ontwikkeling. Dit betekent bijvoorbeeld dat bij de inrichting van de openbare ruimte rekening wordt gehouden met factoren die bijdragen aan een gezonde leefomgeving, zoals groenvoorzieningen, fiets- en wandelpaden en speelgelegenheden voor kinderen.

Daarnaast wordt bij nieuwbouwprojecten en herontwikkeling van bestaande wijken gekeken naar mogelijkheden om de gezondheid van bewoners te bevorderen, bijvoorbeeld door het realiseren van gezamenlijke tuinen of sportvoorzieningen. Door gezondheid te integreren in ruimtelijke opgaven streeft de gemeente Medemblik naar een leefomgeving waarin inwoners gezond en gelukkig kunnen leven. Dilemma Hoe zorgen we ervoor dat een niet-tastbaar aspect als gezondheid een gegronde plek krijgt in ontwikkelingen?

11. Diversen (veiligheid, beheer en onderhoud, openbare ruimte) Beleidsanalyse • Pijlers: veilig verkeer, veilige woonomgeving tegengaan cybercrime tegengaan ondermijning Gemist wordt: goede visie op verkeer Belangrijkste kansen en opgaven • Verbeteren van de sociale en fysieke veiligheid, veilige winkels, toerisme en uitgaan.

10

• • •

Bestaande infrastructuur moet aangepast worden / veilige en bereikbare wegen/ ontsluiting van woonwijken is aandachtspunt. Meer ruimte voor openbare ruimte omdat intensiever gebruik wordt gemaakt van de ruimte. Niet alleen de bovengrondse infrastructuur, maar vooral ook op de ondergrondse infrastructuur ligt een zware opgave. Aanleg van glasvezel, verzwaring van het energienetwerk, vervanging riolering (klimaatadaptatie), aanleg van mogelijke warmtenetten, laadvoorzieningen auto's. De ondergrond zal regelmatig opgebroken moeten worden in bestaand gebied. Ook om nieuwe ontwikkelingen te kunnen realiseren.

Koppelkansen en dwarsverbanden met ander disciplines • Heel veel dwarsverbanden, o.a. wonen/woningbouwopgave, verkeer, groen, openbare ruimte, gezondheid, toerisme en recreatie, openbare veiligheid: rampen en crisisgebieden. • Verkeer, klimaat, duurzaamheid, kabels en leidingen. Dilemma • Hoe zorgen we ervoor dat de ondergrondse infrastructuur de hoeveelheid extra gebruikers en intensiever gebruik aankan, bijv. bij nieuwe woningbouwlocaties en verduurzaming?

11

Bijlage 1 Omgevingsvisie Medemblik: Beleidsinventarisatie Versiedatum: 20-04-2023

1. VASTGESTELDE STRUCTUUR- EN GEBIEDSVISIES 1.1 Structuurschets Westfriesland (maart 2017) De essentie van de structuurschets • De structuurschets is uitvoeringsgericht en biedt een uitnodigend verhaal dat regionale partijen en initiatiefnemers verleidt om mee te bouwen aan de toekomst van de regio. Een structuurschets die niet alles vastlegt, maar ruimte en flexibiliteit biedt aan initiatieven van, en gericht is op samenwerking tussen, publieke, private en maatschappelijke partijen. • ‘Elkaar iets gunnen’: er wordt gedacht vanuit het regionaal belang. Wat goed is voor de regio, is goed voor alle gemeenten. Keuzes zijn gebaseerd op regionale kwaliteiten, potenties en marktkansen en niet op basis van gemeentegrenzen. • ‘Integratie van beleid’: er is veel beleid beschikbaar: soms recent, soms iets ouder; soms integraal en soms sectoraal. Dit beleid heeft een plek gekregen in de structuurschets. • Inhoudelijk en procesmatig is ‘in de geest van de Omgevingswet’ gewerkt. De structuurschets bevat primair de Westfriese visie op de regio. De regio ziet deze structuurschets als inhoudelijke input voor de provinciale omgevingsvisie. Ambities: Economische- sociale en ruimtelijke structuurversterking.

Maak sterker wat sterk is: • Agribusiness / Greenport Noord-Holland Noord • Recreatie en toerisme, gekoppeld aan kust en de Hollandse steden • Sterke ondernemersgeest • Sterke sociale samenhang en cohesie.

12

De ambities zijn vertaald in 7 doelstellingen: 1. versterken leefbaarheid van de (kleine) kernen 2. benutten recreatieve potenties van kust en steden 3. bouwen aan een duurzame, klimaatadaptieve regio 4. zorgen voor woonruimte voor de Westfriese bevolking 5. versterken externe woonkwaliteit 6. ruimte bieden voor ondernemen 7. versterken agribusiness. Westfriesland ligt centraal: het perspectief is gekanteld. De grootste kracht van Westfriesland is Westfriesland zelf. Een sterke regionale woning- en arbeidsmarkt, ondernemersgeest, een gevarieerd en aantrekkelijk landschap en een regionaal gewortelde economie. Veel regionale grote bedrijven zijn hier klein begonnen. Westfriesland doet het vooral op eigen kracht. Westfriesland is een vitaal en krachtig onderdeel van de Greenport Noord-Holland Noord. Seed Valley / de zaadveredeling behoort tot de wereldtop met bedrijven als Incotec, Enza, Monsanto en Syngenta. De regio kent juweeltjes als de Hollandse steden Enkhuizen en Medemblik, de mooie Westfriese Omringdijk en de Markermeer/IJsselmeerkust. Hoorn is een aantrekkelijke centrumstad binnen Westfriesland. Daarnaast ligt Westfriesland strategisch op gunstige van de Noordelijke Randstad en de (oostelijk doorgetrokken) Westfrisiaweg N23 kan gaan functioneren als tweede ring rond de Amsterdamse regio. Voor de regionale bedrijven een aantrekkelijk perspectief.

Westfriesland is een schakelpunt in Noord-Holland Noord. Westfriesland kan een (bescheiden) rol gaan spelen in de overspannen woningmarkt van Amsterdam. Niet zozeer door duizenden woningen te bouwen, maar door onderscheidende, unieke woonmilieus te realiseren op gunstige locaties. Denk hierbij aan binnenstedelijke woonmilieus in Hoorn, woningen aan en op het water en woningen (in verbouwde stolpboerderijen) in mooie linten zoals Wijdenes en Twisk. Vanuit dit perspectief zijn vijf arrangementen voor Westfriesland geschetst. Zie ze als ‘verbeelde kansen’. Het is dus geen letterlijke vertaling van beleid en moet ook niet als zodanig worden geïnterpreteerd. Ze bevatten een samenhangende serie kansen en potenties, soms ruimtelijk, soms niet-ruimtelijk. De arrangementen vormen een uitnodiging voor regionale initiatiefnemers, privaat en maatschappelijk. Kunnen en willen initiatiefnemers bijdragen aan deze arrangementen? De overheden gaan er voor en stemmen hun beleid en regionale projecten hier op af. Arrangementen • Kustland: Westfriesland geeft in de kustzone ruimte aan recreatie en toerisme geënt op het landschap en de cultuurhistorie. In het noordelijke deel, van Medemblik tot Enkhuizen bieden de dijk, de vooroevers en het binnendijkse gebied ruimte voor recreatieve elementen. Het experiment wordt niet geschuwd.

Dorpen als Wervershoof en Andijk kunnen profiteren van de economische spin-off van deze ontwikkelingen. De dijk kan worden doorontwikkeld tot recreatieve dijk, uiteraard met respect voor landschap, natuur en cultuurhistorie en mede ter versterking van de waterveiligheid: ‘maak werk met werk’. De drie steden zoeken nog sterker dan nu het water op, ze bieden ruimte voor recreatie, havens en stranden. In Medemblik zal de nadruk sterk liggen op de waterrecreatie. In de steden Hoorn en Medemblik zijn ook bijzondere water-woonmilieus zoals waterwoningen perspectiefrijk • Experimenteerlandschap: specifiek ruimte aan het experiment bieden in de noordoosthoek van de regio. Dit gebied kan tegen een stootje, de ruilverkaveling heeft geleid tot een relatief grootschalig gebied met omvangrijke ontwikkelingen zoals het Grootslag. (kansen voor circulaire economie, energietransities en duurzame watersystemen, agribusiness, nieuwe (productie)landschappen) • Agribusiness-landschap: Westfriesland biedt ruimte aan de sector. Schaalvergroting, verbreding, innovatie, duurzame ontwikkeling en ruimte bieden aan meer activiteiten uit de keten, worden geaccommodeerd. Dit alles uiteraard in balans met de leefbaarheid, de landschappelijke kwaliteit en het watersysteem. • Het Westfriese leven: De regio kiest voor enkele sterke dorpen met een concentratie van voorzieningen.

De dorpen en kleine kernen worden versterkt door in te zetten op inbreiding, transformatie van leegstaand vastgoed (maatschappelijk, commercieel en religieus) en kwaliteitsverbetering van de centra en de wijken. Uitbreidingen liggen

13

•

idealiter bij de dorpen, daar zijn de meeste voorzieningen voor jong en oud. Meer diversiteit tussen de kleine kernen en dorpen mag en zal ontstaan. De overheden bieden ruimte voor (burger)initiatieven op het vlak van nieuwe woonvormen, innovatieve woon-zorg concepten, nieuwe economische activiteiten en functiecombinaties. Transformatielandschap: woonwijken uit de jaren 70 en 80. Nu nog aantrekkelijke wijken, maar aandacht is nodig. Deze wijken bestaan grotendeels uit gezinswoningen. Omdat de bevolking sterk vergrijst en recente wijken populairder zijn bij de jonge gezinnen, kan een negatieve spiraal ontstaan. Dit is echter niet nodig. De wijken liggen centraal, hebben goede voorzieningen en liggen vaak nabij O.V.-knopen. Dit maakt deze wijken geschikt voor starters en voor senioren. Maak deze wijken levensloopbesteding en verdicht ze rond de O.V.-knopen. Maak ze duurzamer vanuit energetisch perspectief en bouw aan de waterrobuustheid van deze wijken.

Landschap is kernkwaliteit van de regio De identiteit van Westfriesland is diep geworteld in het typische ‘ondernemende’ landschap. De landbouw heeft het landschap sterk bepaald: van de fruitteeltgebieden in Drieban, de kleine droogmakerijen, de glastuinbouw, de overal zichtbare agrarische linten tot de grotere ruilverkavelingen. Het landschap heeft verschillende identiteiten met een eigen karakter. Een landschap dat in de loop der jaren is meegegroeid met het veranderende gebruik. Het devies van de structuurschets is: versterk de kwaliteiten, speel in op de landschappelijke verschillen en geef daar waar het kan ruimte aan nieuwe ontwikkelingen. Het landschap is een kernkwaliteit van de regio, koester en versterk deze! Er zijn vier landschappelijke identiteiten geformuleerd: een grove indeling die geen recht doet aan de exacte verschillen op lokaal niveau, maar wel een prima basis vormt voor beleidsvoorstellen op regionale schaal. De landschappelijke verschillen zijn met name sturend voor de keuzes voor de agribusiness en de vrijetijdseconomie. De landschappelijke verschillen zijn verder uitgewerkt in het Natuur- en Recreatieplan. Regionaal beleid In dit deel wordt het beleid per sector uiteengezet. Het betreft de hoofdlijnen van beleid. Gemeenten omarmen de voornemens en werken ze op lokaal niveau uit.

• De ontwikkeling van een agribusiness-landschap • Westfriesland werkt aan een vitale regio met onderscheidende kernen • Ruimte voor een brede economie • Vrijetijdseconomie als kans • Klimaatadaptatie en water • Bereikbaarheid en knooppuntontwikkeling • Duurzaam Westfriesland

1.2 Natuur- en recreatieplan Westfriesland 2016 Recreatieschap Westfriesland, augustus 2016. Het Natuur- en Recreatieplan vervangt het Landschapsplan West-Friesland en de deelplannen voor het HES- en het Koggengebied.

1.3 Pact van Westfriesland Het Pact van Westfriesland is een samenwerkingsverband tussen zeven gemeenten in de regio West-Friesland in NoordHolland, namelijk Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec. Het pact werd in 2007 opgericht en heeft als doel de regionale economie te versterken en de leefbaarheid in de regio te verbeteren. Het pact richt zich op vijf pijlers: economie, onderwijs, zorg, wonen en infrastructuur. Op het gebied van economie wil het pact de regionale samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden versterken en de werkgelegenheid in de regio stimuleren. Op het gebied van onderwijs wil het pact zorgen voor een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Op het gebied van zorg wil het pact de zorgvoorzieningen in de regio op peil houden. Op het gebied van

14

wonen wil het pact zorgen voor voldoende en betaalbare woningen voor alle doelgroepen. Op het gebied van infrastructuur wil het pact zorgen voor goede verbindingen tussen de verschillende gemeenten en de rest van Nederland. Het Pact van Westfriesland is een voorbeeld van een succesvolle regionale samenwerking en heeft al diverse projecten en initiatieven opgeleverd die bijdragen aan de versterking van de regio.

15

2. LANDSCHAP, CULTUURHISTORIE EN NATUUR 2.1 Leidraad landschap en Cultuurhistorie 2018 (Provincie Noord-Holland) Beschrijving van ontstaansgeschiedenis, provinciale kernwaarden, dynamiek, ambities en ontwikkelprincipes. De ambities en ontwikkelprincipes zijn onder andere gebaseerd op het Beeldkwaliteitsplan Westfriese Omringdijk (Feddes/Olthof, Grontmij in opdracht van provincie Noord-Holland, 2009) en Een dijk van een regio, structuurschets Westfriesland (Urhahn | stedenbouw & strategie, in opdracht van de zeven Westfriese gemeenten, 2017).

2.2 Stolpenbeleid Beleidsadvies Noord-Hollandse stolpenkaart Basis stolpenbeleid en aanvullende adviezen 1. Monumenten aanwijzen 2. Sloopvergunning voor alle historische stolpen (voor 1966) 3. Planologische verruiming 4. Splitsingscriteria in de omgevingsverordening bij functieverandering 5. Stolpenloket met ervenconsulent en duurzaamheidscoach 6. Stolpenbeleid bij gemeenten (het is cruciaal dat gemeentes duidelijk en voorspelbaar stolpenbeleid ontwikkelen - als ze dat nog niet hebben) 7. Heroverweeg huidige financiële regelingen 8. Beschikbaarheid van kennis en informatie 9. Onderhoud van de Noord-Hollandse Stolpenkaart 10. Toerisme, recreatie en educatie Beleidsadviezen voor gemeenten 1. Ontwikkeling van voorspelbaar stolpenbeleid en duidelijke procedures op basis van de ordekaart 2. Monumenten aanwijzen Stolpenbeleid gemeente Medemblik Per 1 februari 2011 is het Stolpenbeleid gemeente Medemblik vastgesteld. Het doel van dit beleid is zowel de bestaande NoordHollandse en de West-Friese stolpen in de gemeente Medemblik te behouden, als ook de karakteristieke stolpvormen als basisvorm voor nieuwbouwplannen te stimuleren. In het stolpenbeleid zijn regels opgenomen voor splitsing van bestaande stolpen en de nieuwbouw van stolpen op percelen waar op dit moment een andere woning staat. Voor beide ontwikkelingen worden randvoorwaarden gegeven.

2.3 Beleidsnota biodiversiteit (augustus 2021) De versnippering van groen en natuurgebieden in de gemeente resulteert in geïsoleerde flora en fauna populaties, die daardoor achteruitgaan of uit onze gemeente verdwijnen. De gemeente wil waar mogelijk de biodiversiteit verhogen. Dit wil zij bewerkstelligen door op daarvoor geschikte locaties natuurgericht beheer en natuurmonitoring uit te voeren. Waar mogelijk worden ook natuurinrichtingsmaatregelen getroffen. Deze locaties worden daarmee geschikter gemaakt voor de vestiging van inheemse flora en fauna. Om de flora- en faunasoorten goed te kunnen monitoren en om hier ook praktische uitvoeringsmaatregelen uit te kunnen filteren worden er door de gemeente lokale indicatorsoorten aangewezen: de West Friese indicatorsoorten. Dit zijn met name plant- en diersoorten die zich thuis voelen in het West-Friese landschap. De eeuwige strijd tegen het oprukkende (zee)water en de veenontginningen hebben het huidige natuur- en cultuurlandschap zijn vorm gegeven. De aanwezige

16

flora en fauna en de verschillende habitatten in de gemeente zijn hiervan het gevolg. Goede voorbeelden van ecologische verbindingszones in de gemeente Medemblik zijn groene parken, de brede bermen langs doorgaande wegen, watergangen met moerasplanten en natuurvriendelijke oevers, extensief beheerde graslanden, de voormalige veenrivier de Kromme Leek. Deze liggen als groene en blauwe linten in ons landschap en verbinden grotere natuurgebieden met elkaar. Het versterken van deze verbindingszones in de gemeente zorgt voor een robuuster natuurnetwerk met meer uitwisseling van flora- en faunasoorten en meer verschillende soorten. Dit versterkt en verhoogt de biodiversiteit. De gemeente Medemblik heeft in de Biodiversiteitsnota uit 2013, 27 gebieden aangewezen waar potenties liggen om de biodiversiteit te verhogen. Aan de hand van criteria zijn drie gebieden uitgekozen waar natuurmonitoring plaatsvindt. Het betreft het Pronkvliet in Medemblik, het Kreekbos in Wognum en de Ecozone in Wervershoof. Sinds 2015 voeren vrijwilligers van de KNNV hier monitoring uit. Aan de hand van indicatorsoorten kunnen de resultaten van deze monitoring gebruikt worden om het (maai)beheer waar nodig bij te stellen.

Figuur 1: Globale gebiedsbegrenzing monitoring Ecozone Wervershoof, Kreekbo Wognum en Pronkvliet Medemblik

Goede indicatorsoorten voor graslandbeheer zijn 7 algemene in onze gemeente voorkomende vlindersoorten, afgeleid van de Europese vlinder indicatorlijst. Ecologisch maaibeheer om de biodiversiteit te versterken en waar mogelijk te vergroten kan bestaan uit gefaseerd maaibeheer en sinusbeheer. De kleurkeur is ontwikkeld om het ecologisch maaibeheer toe te kunnen passen in de groenvoorziening.

17

In de gemeente vinden reeds veel biodiversiteitsinitiatieven plaats, waaronder ‘Duurzaam Medemblik’5, en de ontwikkeling van een brochure voor natuurinclusief bouwen. Voor de financiering van de beheermaatregelen en inrichtingsmaatregelen voor de biodiversiteit, gaat de gemeente samenwerking aan met externe partners, zoals Staatsbosbeheer, Recreatieschap, HHNK, Groenfonds, IVN (Groen Dichterbij).

2.4 Beleidskaders Openbaar groen (december 2022) Voor de gemeente Medemblik zijn groen en bomen een zeer belangrijk onderdeel van de openbare ruimte, met als doel om bij te dragen aan verschillende waarden en maatschappelijke thema’s. Dat leidt tot de volgende visie: Wij gaan voor waardevol openbaar groen in Medemblik, voor nu en de toekomst! Expliciet wordt benoemd dat de in dit beleidsplan genoemde kaders voor groen en bomen bij het opstellen van de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan en het Omgevingsprogramma worden geborgd. Ambities: • Minimaal het behouden van het huidige groen en waar mogelijk het versterken van het aanwezige groen en de biodiversiteit. • Vergroenen waar mogelijk, met name in de kernen (kwantitatief en kwalitatief). Er worden meer bomen geplant, de belevingswaarde van groen en het groene oppervlak wordt vergroot, waarbij soorten en typen groenelementen passen bij ondergrond en omgeving. Naast de belevingswaarde werkt het verder vergroenen van woongebieden tegen hittestress. • Bij een groene omgeving past dat de gemeente inzet op bodemdiversiteit zodat planten en bomen goed kunnen wortelen. Hiervoor zet de gemeente in op natuurlijk onderhoud en beheer met organische bodemverbeteraars uit de regio. • Versterken van de groene structuur (verbindingen).

De bomen vervullen zo groot mogelijke waarden voor de omgeving (opvangen emissies, zorgen voor bodemdiversiteit, geven schaduw, etc.), zijn veilig en tegen zo beperkt mogelijke kosten te beheren. De eerdergenoemde ontwikkelingen, bestuurlijke ambitie en verschillende reeds vastgestelde kaders op het gebied van groen en bomen van de gemeente Medemblik kunnen samengebracht worden tot vijf thema’s. Deze thema’s zijn verder uitgewerkt in ambities en (beleids-)uitgangspunten: 1. Biodiversiteit en natuurwaarden 2. Klimaatadaptatie en duurzaamheid 3. Economie, recreatie en toerisme 4. Identiteit en beleving 5. Vitale leefomgeving De Groenvisie zal onderdeel uitmaken van de Omgevingsvisie. Het document is zo opgezet dat dit eenvoudig om te zetten is. In het Omgevingsplan komt het verschillende beleid samen en wordt vervolgens verder uitgewerkt. De Groenvisie dient als input voor andere beleidsplannen binnen de gemeente en wordt verder vertaald in beheerplannen. Om de doelstellingen in dit document te laten slagen, worden er jaarprogramma’s opgesteld. Het bomenbeleid wordt verwerkt in de verordening Fysieke Leefomgeving.

5 Duurzaam Medemblik: De gemeente heeft in het kader van Duurzaamheid, vijf pijlers opgesteld. Een van deze duurzame pijlers is de pijler Water en Groen.

Biodiversiteit is via deze pijler daarmee een belangrijke schakel in het duurzamer maken van de gemeente. Voor meer informatie over duurzaamheid in de gemeente en de vijf pijlers, zie de website duurzaammedemblik.nl

18

2.5 Erfgoedvisie (cultuurnota Cultuur op Stoom) In de erfgoedvisie is de ambitie gesteld dat inwoners het aanbod aan erfgoed meer waarderen en zich er tot op zekere hoogte verantwoordelijk voor voelen. Een andere ambitie is het aantrekken van meer bezoekers naar de gemeente door de cultuurhistorische kwaliteiten onderdeel uit te laten maken van het merk Medemblik. Het uitvoeringsprogramma laat zien hoe de ambities uit de erfgoedvisie uitgevoerd worden. Dit is opgesteld aan de hand van de drie onderwerpen in de visie: beleid, beheer en bewustwording. Kaderstellende notitie ‘Kansen voor landgoederen Kromme Leekgebied’ (19 maart 2019) In de raadsvergadering van 6 april 2017 is een motie aangenomen welke is opgedragen om een toekomstvisie voor mogelijke recreatieve ontwikkelingen binnen het Kromme Leekgebied op te stellen. Deze Kaderstellende Notitie is opgesteld, waarin de (recreatieve) kansen voor nieuwe landgoederen in het Kromme Leekgebied worden verkend. Deze nota bevat een toetsingskader waaraan nieuwe landgoederen moeten voldoen. In de notitie worden twee scenario’s voorgesteld met ontwikkelrichtingen voor dit gebied: 1. Het landgoed als onderscheidende en bijzondere woonvorm beschouwen; mits akkoord provincie kan dit initiatief verder worden uitgewerkt. 2.

Het landgoed niet als onderscheidende en bijzondere woonvorm beschouwen; het plan past niet in het beleid en het plan wordt niet verder uitgewerkt.

Figuur 2: Ligging gebieden

19

3. AGRARISCHE SECTOR 3.1 Algemeen Greenports Een 'greenport' is een groot tuinbouwcluster, waarin planten, bomen, bollen, bloemen en groenten worden geproduceerd en verhandeld. Het grootste deel van de productie gebeurt in kassen (de glastuinbouw), maar een belangrijk deel ook in de open lucht; vooral de bollenteelt en boomsierteelt. Greenport Noord-Holland Noord is één van de meest veelzijdige agriregio’s van Nederland. Naast (glas-)tuinbouw heeft deze regio een belangrijk (zaad-)veredelingscluster en een enorme variëteit aan groenten, aardappelen en fruit. Noord-Holland Noord is ook een belangrijke leverancier van vlees en zuivel. Glastuinbouwgebied Het Grootslag in Gemeente Medemblik Sinds 1999 is in de polder Het Grootslag is een 412 ha groot gebied ontwikkeld als glastuinbouwconcentratiegebied. De netto bebouwde oppervlakte aan kassen bedraagt 176 hectare. Het gebied kenmerkt zich door een mix van groenteteelt (85%) en sierteelt (15%). Het Grootslag behoort tot een van de duurzaamste glastuinbouwgebieden van Nederland.

3.2 Beleid grootschalige agrarische bedrijven Aanpassing beleid grootschalige bedrijven 2018. De op 8 december 2016 vastgestelde kaders grootschalige agrarische bedrijven kwamen hiermee te vervallen. Regeling voor agrarische bedrijfsuitbreiding met bedrijfsbebouwing > 4 ha De kaders voor grootschalige agrarische bedrijven zijn als volgt: 1. Het omlijnde gebied uit bijlage 1 (DOC-18403442) is aangewezen als gebied waar ruimte is voor agrarische grondgebonden bouwvlakken boven de 2 hectare met dien verstande dat de noordgrens van het gebied voor grootschalige ontwikkelingen zodanig wordt gelegd dat de openheid achter de woonlinten, als dragende structuur zoveel mogelijk behouden blijft. Dit door in het Grootslag bij Andijk en bij Wervershoof de grens van de eventueel te vergroten agrarische bouwvlakken 200 van de lint/ woonbebouwing af te leggen 2. De Handreiking Ruimtelijke inpassing Bollenbroeierij het Grootslag als uitgangspunt te nemen bij de landschappelijk inpassing van de ontwikkelingen; 3. De 'Regeling voor agrarische bedrijfsuitbreidingen met bedrijfsbebouwing’ toe te passen bij agrarische bedrijven die het bouwvlak uitbreiden tot boven de 4 hectare; 4.

Bij verzoeken van agrarische bedrijven buiten polder Het Grootslag, om een dergelijke uitbreiding van hun bouwvlak, het verzoek aan de raad wordt voorgelegd waarbij naast de ruimtelijke inpassing ook de (on)mogelijkheid van bedrijfsverplaatsing zal worden meegenomen in de definitieve beoordeling van de aanvraag.

20

Op 9 maart 2017 is de Structuurschets Westfriesland vastgesteld. In de structuurschets is de polder Het Grootslag aangewezen als experimenteergebied. In dit gebied biedt de regio ruimte voor initiatieven van grootschalige agrarische bedrijven, vooral bollenbroeierijen, om te experimenteren en te innoveren.

3.3 Huisvesting buitenlandse werknemers 3.3.1 Actualisatie onderzoek arbeidsmigranten Noord-Holland Noord (6 juli 2022) Dit onderzoek bevat cijfers over het aantal arbeidsmigranten naar werk- en woonlocatie, de belangrijkste woonwerkstromen, gemiddelde in- en uitstroom, contractduur, werksectoren, herkomstlanden, een prognose en seizoenpieken. De doelgroepen voor arbeidsmigranten bestaan uit 3 groepen: • Internationale werknemer: is een economisch-actieve persoon met alleen een buitenlandse nationaliteit (oftewel deze persoon heeft niet de Nederlandse nationaliteit) en die in loondienst is bij een in Nederland gevestigde organisatie. Voor deze persoon wordt loonheffing afgedragen aan de Belastingdienst. • Kenniswerker: is een internationale werknemer die gerekend wordt tot de groep kenniswerkers waarbij een minimale looneis gesteld is voor twee leeftijdsgroepen. Deze groep valt niet binnen de scope van dit onderzoek. • Arbeidsmigrant: is een internationale werknemer die minder verdient dan de gestelde minimale looneis voor de kenniswerker. Regio Westfriesland De belangrijkste werkgemeentes zijn Medemblik en Koggenland. Ruim 50% van de arbeidsmigranten werkt in deze regio (8.180 arbeidsmigranten in 2019). De meeste arbeidsmigranten zijn werkzaam in de landbouw en visserij. Bijna de helft verblijft minder dan een jaar in de regio.

Van deze groep verblijft 41% minder dan 4 maanden. Uit de prognosescenario’s blijkt voor de regio Westfriesland dat het aantal internationale arbeidsmigranten de komende tien jaar blijft toenemen tot een populatie van naar schatting 11 duizend tot 12,5 duizend arbeidsmigranten in 2030. Dit betekent een gemiddelde jaarlijkse groei van 3,8 tot 6,0%. Structureel vraagstuk: voornamelijk huisvesting Gelet op structurele karakter van groeiend aantal arbeidsmigranten (maar ook: krimp bevolking en beroepsbevolking) is duidelijk dat deze groei aandacht vraagt voor:

21

• • •

vanuit huisvestingsperspectief: beschikbaarheid van voldoende kwalitatief passende woonplekken (in ieder geval short-stay voorzieningen) vanuit economisch perspectief: goed werkgeverschap/HR, goede informatievoorziening en arbeidsomstandigheden vanuit perspectief omgevingskwaliteit: aandacht voor leefbaarheid, sociale cohesie en voorzieningen

3.3.2 Locatieonderzoek naar middelgrote locaties voor de huisvesting van buitenlandse werknemers Regio Westfriesland (20 december 2022) Buitenlandse werknemers zijn belangrijk voor de economie van de regio Westfriesland. Er is een tekort aan huisvesting voor deze doelgroep, terwijl de vraag verder toeneem. De komende jaren zijn 3.000 logiesplekken nodig. In dit locatieonderzoek staat aangegeven welke locaties geschikt zijn als middelgrote huisvestingslocatie. In de gemeente Medemblik gaat het om de volgende locaties: XII Wognum XIII Hauwert XIV WFO XV Het Grootslag XVI Andijk XVII Medemblik XVIII Benningsbroek XIX Zevenhuis Gemeente ziet dit onderzoek als uitnodigingsplanologie.

Figuur 3: Voorkeursgebieden

3.3.3 Beleidsregels huisvesting buitenlandse werknemers gemeente Medemblik (9 september 2021) De ‘Beleidsregels huisvesting buitenlandse werknemers gemeente Medemblik’ bevatten beleidsregels uitgesplitst naar duur verblijf ( short-stay en mid-stay) en onderverdeeld naar categorie: • woningen • agrarische bedrijven • bedrijventerreinen • grootschalige huisvesting > 60 personen • Niet-grootschalige huisvesting < 60 personen Tevens zijn er voorwaarden die gelden voor alle vormen van huisvesting. Bij de beleidsregel hoort een kaart waarop de waarop woongebieden en bedrijventerreinen zijn aangegeven (zie hieronder). De gemeente streeft naar beëindiging van short- en mid-stay huisvesting in woningen in woongebieden.

22

Figuur 4: Kaart woongebieden en bedrijventerreinen

23

4. MOBILITEIT 4.1 Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP) Het gemeentelijk verkeer- en vervoerplan (GVVP )is op 23-02 2023 vastgesteld. Het GVVP beschrijft de verkeerssituatie in de gemeente Medemblik, geeft inzichten in trends en ontwikkelingen en geeft richting aan de gewenste verkeerssituatie. Dit beleidsdocument vormt de basis voor het mobiliteitsbeleid in de komende jaren. Het geeft een duidelijke visie en richting voor de huidige en toekomstige Mobiliteit in de gemeente Medemblik. Een uitvoerings- of maatregelplan is echter nodig om op basis van dit document te concretiseren naar verkeerskundige maatregelen en bijbehorend prioritering. De huidige verkeerskundige situatie, de knelpunten en de wensen zijn vertaald naar de ambities en doelstellingen. Op basis hiervan hebben de volgende vier elementen prioriteit: • Aantal specifieke locaties waar de verkeersveiligheid verbeterd dient te worden. • Leefbaarheid en veiligheid lintbebouwing; • Leefbaarheid en veiligheid kernen; • Verbeteren verkeersveiligheid fietsroutes; Per element zijn onderstaand aangegeven welke keuzes gemaakt zijn en zijn handvatten gegeven welke nodig zijn voor een verder uitwerking naar een maatregel- of uitvoeringsplan.

24

5. WONEN EN WERKEN, GEBOUWDE OMGEVING 5.1 Provinciaal 5.1.1 Woonagenda provincie Noord Holland 2020-2025 De woonagenda is de uitvoeringsagenda van het woonbeleid van de provincie Noord-Holland. De actieagenda laat zien waar de focus voor het uitvoeren van beleid ligt. Ruimtelijke uitgangspunten 1. Wonen is onderdeel van een integrale verstedelijkingsopgave. 2. We geven ruimte voor woningbouw, uitgaande van zorgvuldig ruimtegebruik. 3. We versterken de rol van de kernen en steden in het regionale netwerk, leidend tot keuzes voor woningbouw- en economische ontwikkeling en het voorzieningenniveau in de regio. 4. We geven invulling aan onze ambities door aan de hand van deze Woonagenda ruimte te bieden voor maatwerk en te sturen op regionale samenwerking. Speerpunten 1. Een woning voor iedereen: a. Adaptief en vraaggestuurd programmeren. b. Productie op peil: aanjagen woningbouwproductie. c. Kwalitatief, betaalbaar en divers woningaanbod. 2. Gezond, duurzaam en toekomstbestendig wonen in een aantrekkelijke provincie.

5.2 Regionaal 5.2.1 Woondeal 2.0 regio Noord- Holland Noord (15 maart 2023) In de Woondeal 2.0 zijn een aantal versnellingslocaties aangewezen waar een bijdrage moet worden geleverd aan het oplossen van de woningnood in de eigen gemeente en als handreiking naar de MRA. In het oostelijk deel van West Friesland zijn zoeklocaties aangewezen voor circa 4.500 woningen. Drie van die locaties landen in de gemeente. Een locatie van 500 tot 999 woningen bij Wognum en twee locaties van 200 tot 499 woningen bij Medemblik en Wervershoof. 5.2.2 Woonakkoord 2020-2025 Woonakkoord tussen regio Westfriesland en Provincie Noord-Holland. Het woonakkoord loopt tot 1 januari 2026. Het woonakkoord vervangt het Regionaal Actie Programma Wonen 2017-2020. Uitgangspunt bij het invullen van de woningbouwopgave is binnenstedelijk en rond OV-locaties bouwen. Voor een gevarieerd woonmilieu en het aanbieden van een complementair woningbouwprogramma maken buitenstedelijke plannen, conform de woonagenda van de provincie, ook onderdeel uit van dit woonakkoord. Ook in aanmerking genomen dat de provincie in haar woonagenda heeft opgenomen dat ze de woningbouw wil versnellen en aanjagen. Conform de Omgevingsvisie NH 2050 wordt de woningbouw vooral in of aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden gepland.

Ook de voorzieningen en leefbaarheid in kleine(re) kernen verdienen aandacht, evenals de bescherming en ontwikkeling van het landschap. De nieuwbouw moet toekomstbestendig worden gebouwd. Een specifieke opgave op het snijvlak van wonen en economie is de huisvesting van arbeidsmigranten. Het doel van Westfriesland sluit ook aan bij de ambities in Noord-Holland Noord (NHN). NHN wil zich verder ontwikkelen als krachtige regio met aantrekkelijke steden, hoogwaardige ov-knooppunten, goede verbindingen, unieke landschappen, fijne woondorpen en een sterke economische structuur. De ambitie, zoals onder andere verwoord in de propositie “Wonen in Noord-Holland Noord” en in de Woondeal Noord-Holland Noord, is mede gericht op het vasthouden van huidige bewoners en het verleiden van huidige inwoners van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) om naar de regio NHN te gaan verhuizen. De kwalitatieve aanpak waar Westfriesland aan werkt, sluit hier goed op aan. Opgaven nieuwbouw

25

1. Ontwikkelingen in de kwantitatieve vraag volgen/opvoeren van de woningbouwproductie 2. Ruimte voor nieuwe, duurzame en betaalbare plannen 3. Diversiteit vergroten o.a. door complementair bouwen We stimuleren dat nieuwbouw zoveel als mogelijk klimaatneutraal, klimaatadaptief, circulair, natuur- en landschapsinclusief en bereikbaar (auto/ov) zijn, voor zover dit de realisatie van sociale huurwoningen en goedkope koop niet belemmert. De provincie wil kleinschalige woningbouw (tot en met 11 woningen) in het landelijk gebied alleen in of aan kernen of in of aan dorpslinten. Kleinschalige woningbouw in Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL) heeft als aanvullend criterium dat de kernkwaliteiten van het BPL niet mogen worden aangetast. Grootschalige woningbouw in het landelijk gebied volgt de Rijksladder voor duurzame verstedelijking. Uitgangspunt bij het zoeken naar nieuwe locaties in het binnenstedelijk gebied voor woningbouw voor de langere termijn is locaties rond OV knooppunten. De regio zet in op het vergroten van de diversiteit van de woningvoorraad en het bouwen van complementaire woonvormen. De vraag vanuit huishoudens van buiten de regio met midden en hogere inkomens en van jongeren en studenten, wil de regio faciliteren. De regio gaat werken aan promotie en communicatie op het gebied van wonen.

Enerzijds om ontwikkelaars en beleggers te laten kennismaken met de kwaliteiten van nieuwe woonmilieus en anderzijds om bovenregionaal inwoners aan te trekken en te voorkomen dat jongeren wegtrekken uit de regio. Opgaven bestaande woningvoorraad 1. Bestaande woningvoorraad verduurzamen en voorbereid laten zijn op een aardgasvrije gebouwde omgeving 2. Stedelijke vernieuwing inzetten 3. Langer zelfstandig thuiswonen bevorderen 4. Klimaatadaptieve beheersmaatregelen treffen 5. Niet-vitale recreatieparken transformeren Hierbij horen: Woonakkoord wijziging juli 2022: lijst met woningbouwplannen Woonakkoord wijziging juli 2022:kaart met woningbouwplannen 5.2.3 Afwegingskader Wonen Westfriesland 2021 Vastgesteld door de VVRE op 2 juli 2021: aangepast op grond van het Woonakkoord Westfriesland 2020-2025. Het afwegingskader bestaat uit twee onderdelen: De Westfriese basis en het Westfries vooruitdenken. De basis bevat onze wettelijke verplichtingen en het vooruitdenken bevat onze ambities. Zodra nieuwe woningbouwinitiatieven in ontwikkeling komen, toetsen wij deze aan dit afwegingskader. De Westfriese basis • Ambitie of harde plancapaciteit (16.000 woningen) • Krachtige kernen (minimaal 70% van de woningbouwplannen bouwen in krachtige kernen.