01 Voorjaarsnota 2026 (2026-2030)

-

-

-

-

I

7.

Tijdelijke huisvesting Dorpshuis Abbekerk

-

-

-

-

-

I

8.

Overige mutaties (<50K)

- 47

- 37

- 37

- 37

- 37

S

Programma 3: Ruimte

- 590

- 75

- 60

-

-

9.

- 585

-

-

-

-

I

- 30

- 75

- 60

-

-

I

25

-

-

-

-

S

- 1.439

- 237

- 222

- 162

- 162

Realistisch begroten verblijfsbelasting

10. Talentmanager en Coach Traineeship 11.

Overige mutaties (<50K)

Totaal noodzakelijke ontwikkelingen

Voorjaarsnota 2026

I/S

PAGINA 35

Toelichting Programma 1 Dienstverlening en organisatie 1. Onderhoudsbudget thuiswerkplekken Sinds de coronapandemie is onze manier van werken blijvend veranderd. Hybride werken is landelijk gezien inmiddels de norm en maakt structureel onderdeel uit van onze organisatie. In de coronaperiode hebben medewerkers faciliteiten mee naar huis genomen om verantwoord te kunnen werken. Na deze periode zijn deze middelen teruggebracht naar kantoor. De thuiswerkplek faciliteren wij op dit moment niet structureel, terwijl hybride werken wel onderdeel blijft van de praktijk. Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet hebben wij een wettelijke zorgplicht voor een veilige en ergonomisch ingerichte werkplek, ook bij thuiswerken. Wij treffen daarom passende maatregelen om hieraan te voldoen. Daarmee geven wij invulling aan onze zorgplicht en versterken wij onze positie als aantrekkelijke werkgever in een krappe arbeidsmarkt. De incidentele vergoeding biedt medewerkers de mogelijkheid om hun thuiswerkplek passend in te richten. 2. Verhoging budget advieskosten De advisering op fiscaal gebied en op het gebied van applicatiebeheer van onze financiële applicatie, is een noodzakelijke voorwaarde om een bedrijfskritische applicatie draaiende te houden en om te kunnen voldoen aan fiscale wetgeving. Deze functies zijn niet belegd binnen de vaste formatie.

Zonder dit budget loopt de gemeente een groot risico om te rapporteren met geen of onjuiste verantwoordingsinformatie (P&C, IV3 ed.), fiscaal te veel of te weinig af te dragen met risico op naheffingen en boetes, geen of onjuiste sturingsinformatie voor budgetbeheer te verkrijgen met risico op onrechtmatige overschrijdingen en om crediteuren niet te kunnen betalen. 3. Implementatie Belastingapplicatie Teamonderdeel Belastingen heeft een structureel softwarebudget. Door de overgang naar een nieuw softwarepakket ontstaat met ingang van 2027 een structurele besparing van € 90.000. Voorgesteld wordt om deze vrijvallende middelen in te zetten voor het creëren van een formatieplaats voor een functioneel beheerder. Deze formatie wordt organisatorisch ondergebracht bij het team Informatiemanagement. 4. Capaciteit participatieadviseur In januari 2026 heeft de raad ingestemd met de participatievisie. In dit voorstel is opgenomen dat de uitvoeringsagenda verder wordt uitgewerkt, inclusief een inschatting van de benodigde capaciteit om de ambities uit de visie te realiseren. Om uitvoering te geven aan deze ambities zetten we in op het versterken en doorontwikkelen van bestaande participatie-instrumenten. Daarnaast verkennen we nieuwe vormen van participatie, waaronder het burgerberaad, referendum, burgerpanel en het right to challenge.

Met het aanstellen van een participatieadviseur borgen we participatie structureel binnen de organisatie. In het eerste jaar richt de inzet van deze adviseur zich op het onderzoeken van nieuwe participatie-instrumenten en het, waar nodig, opnemen daarvan in de participatieverordening. Ook worden alle participatieroutes uitgewerkt in een participatie routegids, die we vervolgens Voorjaarsnota 2026

PAGINA 36

bespreken met relevante belanghebbenden. Hierbij krijgt de afstemming met de kernraden bijzondere aandacht. Daarnaast starten we het organisatieprogramma participatie op. Naarmate dit programma verder wordt ontwikkeld, verschuift de rol van de participatieadviseur naar het regisseren van de participatieroutes en het adviseren over participatietrajecten binnen de organisatie. 5. NWO bijstelling Voor 2026 wordt de begroting voor de Netwerkorganisatie (NWO) bijgesteld. De reden hiervoor is dat enerzijds een aantal kosten toenemen onder andere door extra werkzaamheden die de NWO gaat uitvoeren en anderzijds doordat voor de doorbelasting van de bedrijfsvoeringstaken aangesloten wordt bij de Handleiding Overheidstarieven. De kosten van de NWO worden doorbelast aan de zeven West Friese gemeenten. Voor ons betekent dit een stijging van de bijdrage in programma 2. Maar doordat wij nu aansluiten bij de Handleiding Overheidstarieven krijgen wij een hogere dekking voor ons bedrijfsvoeringslasten. Dit geeft een voordelig effect op programma 1.

Programma 2 Samen leven en ondersteuning 6. Nadeelcompensatie Zwembad Wervershoof In de Herfstnota 2025 is € 148.000 beschikbaar t.b.v. nadeelcompensatie voor de buurman van het perceel van het te bouwen zwembad. Dit bedrag was gebaseerd op een rapportage van een onafhankelijke taxateur die de nadeelcompensatie met de toen aanwezige informatie had getaxeerd. Na onderhandeling met de buurman is op basis van een actualisatie van deze rapportage en onderhandeling een onderhandelingsresultaat van € 345.000 overeengekomen welke zal worden verwerkt in een vaststellingsovereenkomst. Om deze reden wordt € 197.000 extra budget aangevraagd. 5. NWO bijstelling Zie de toelichting bij voorstel 6 onder programma 1. 7. Tijdelijke huisvesting Dorpshuis Abbekerk In 2025 is gekozen voor nieuwbouw van MFA Abbekerk/Lambertschaag, met tijdelijke huisvesting in het dorp, zodat alle gebruikers onderdak hebben ter overbrugging. Voor de tijdelijke huisvesting is een budget van €700.000 beschikbaar gesteld (€300.000 in 2025, €200.000 in 2026 en €200.000 in 2027). Dit budget dekken we uit de reserve 3 grote projecten. Door verschillende tegenvallers, met name in de grondwerkzaamheden, nutsaansluiting en installaties zijn extra middelen nodig om de tijdelijke huisvesting tot stand te brengen. In totaal is er €1.415.000 nodig om de tijdelijke huisvesting voor het dorpshuis Abbekerk te realiseren.

Dit geeft een overschrijding van €715.000. We stellen voor om dit tekort te dekken uit de reserve 3 grote projecten. Vanuit het beschikbaar gestelde budget is in 2025 €80.000 uitgegeven. In 2026 is € 1.335.000 nodig om het tijdelijke dorpshuis neer te zetten. In 2027 verwachten we geen kosten. De komende jaren verwachten we circa €500.000 aan terugvloeiende middelen uit andere projecten. Deze middelen zouden tegen die tijd weer teruggestort kunnen worden in de reserve 3 grote projecten. De exploitatie van het Dorpshuis blijft neutraal. Voorjaarsnota 2026

PAGINA 37

8. Overige mutaties (<50K) Bij dit onderdeel zijn voorstellen samengevoegd met een effect van minder dan € 50.000 per voorstel. Dit zijn: • Rijksbijdrage inburgering (€ - 32.000 structureel) • Tolkkosten (€ - 5.000 structureel) • BOA capaciteit (€ 25.000 incidenteel) • Plateau 2 inburgering (€ - 5.000 incidenteel) • Digitale dienstverlening (€ - 30.000 incidenteel)

Programma 3 Ruimte 9. Realistisch begroten verblijfsbelasting In de begroting 2021 is € 400.000 opgenomen aan extra inkomsten verblijfsbelasting, dit is inmiddels opgelopen tot € 585.000. Deze inkomsten zijn de afgelopen jaren niet gerealiseerd. Er is eind 2024 een project gestart om de heffing en de inning van verblijfsbelasting te optimaliseren. Het is duidelijk geworden dat de begroting aangescherpt moet worden; het begrote bedrag is niet realistisch en dient derhalve te worden bijgesteld. 10. Talentmanager en Coach Traineeship Voor de begeleiding van het traineeship in 2026 en verder trekken we een Talentmanager aan voor twee jaar. De inzet van de talentmanager is noodzakelijk om aanstormend talent verder te helpen met opleiding, coaching en intervisie. 11. Overige mutaties (<50K) • BOA capaciteit (€ 25.000 incidenteel)

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 38

Investeringen Voor de voorjaarsnota hebben wij rekening gehouden met het actualiseren van het huidige investeringsschema. Nieuwe investeringen worden betrokken bij de integrale behandeling van de begroting. Investeringen Bedragen * € 1.000 Investeringen

2026

2027

2028

2029

2030

Afschr. Termijn

Programma 1: Dienstverlening en organisatie

-290

-

-

-

-

jaren

1.

Digitale raadsomgeving 2026-2030

10

-

-

-

-

4

2.

Voorber. Kst tijd. huisv. Renovatie GH

-300

-

-

-

-

1

Programma 2: Samen leven en ondersteuning

-37

-

-

-

-

3.

Indexering IHP Werenfridus

-25

-

-

-

-

40

4.

Kinderopvang basisschool De Plaats

-12

-

-

-

-

40

-874

-

-

-

-

-27

-

-

-

-

50

-

-

-

-

-

10

-275

-

-

-

-

VK

-

-

-

-

-

n.v.t.

-122

-

-

-

-

10

10. Verv. besturingssysteem Kwikkelsbrug

-140

-

-

-

-

15

11.

Aanbrengen beschoeiing Twisk

-160

-

-

-

-

20

12. Vervanging kademuur Opperdoes

-150

-

-

-

-

40

Programma 3: Ruimte 5.

Verb. openbare verlichting (motie 106)

6.

Vervanging tractoren

7.

Gebiedsontwikkeling Hoornseweg

8.

Overdracht grond Wieringermeer

9.

Gladheidsbestrijding

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 39

Kapitaallasten Bedragen * € 1.000 Kapitaallasten

2026

2027

2028

2029

2030

Programma 1: Dienstverlening en organisatie

-

3

3

-297

3

2.

-

-

-

-300

-

Kapitaallasten (<50K)

-

3

3

3

3

Programma 2: Samen leven en ondersteuning

-

-9

-9

16

16

Kapitaallasten (<50K)

-

-9

-9

16

16

Programma 3: Ruimte

-

-52

-51

-50

-49

Kapitaallasten (<50K)

-

-52

-51

-50

-49

Totaal kapitaallasten

-

-58

-57

-331

-30

2026

2027

2028

2029

2030

Programma 1: Dienstverlening en organisatie

-

-

-

-

-

N.v.t.

-

-

-

-

-

-

-

-

-20

-20

-

-

-

-20

-20

Programma 3: Ruimte

-

42

41

40

40

Dekking (<50K)

-

42

41

40

40

Totaal dekking

-

42

41

20

20

Effect begroting

-

-16

-16

-311

-10

Voorber. Kst tijd. huisv. Renovatie GH

Dekking Bedragen * € 1.000 Dekking

Programma 2: Samen leven en ondersteuning Dekking (<50K)

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 40

Toelichting Programma 1 Dienstverlening en organisatie 1. Digitale raadsomgeving 2026-2030 Dit is de financiële uitwerking van het genomen collegebesluit over de "Digitale raadsomgeving en apparaten 2026-2030". Dit is een autonome ontwikkeling omdat de digitale raadsomgeving niet voldeed aan de wettelijke eisen gesteld in de BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) en de aankomende Cyberbeveiligingswet. De nieuwe omgeving doet dat wel. Daarnaast is het een verantwoordelijkheid van het college om voor elke nieuwe raadsperiode informatie- en communicatievoorziening ter beschikking te stellen aan de raad. Daar is hiermee ook invulling aan gegeven. 2. Voorbereidingskosten tijdelijke huisvesting Renovatie gemeentehuis We werken aan de renovatie van het gemeentehuis. Op 13 februari 2025 stelde de raad de benodigde middelen voor de renovatie beschikbaar. We gaven toen aan dat het vraagstuk van tijdelijke huisvesting nog niet nader was uitgewerkt. In de komende periode werken we verschillendede varianten uit en maken we een definitieve keuze voor een variant. Vooruitlopend op de definitieve keuze houden we nu alvast rekening met een verhoging van het bestaande krediet voor bijkomende kosten bij de renovatie met €300.000 in verband met de voorbereidingskosten die we maken. Dit krediet schrijven we ineens af in 2029.

In de Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 verwerken we de financiële consequenties van de gekozen variant. De raad stelt dan ook de (eventueel) benodigde investeringsbudgetten beschikbaar.

Programma 2 Samen leven en ondersteuning 3. Indexering IHP Werenfridus In 2026 wordt de basisschool Werenfridus vernieuwbouwd. Begin januari 2025 is het IHP 20242040 vastgesteld, waarin is afgesproken dat de investeringsbedragen jaarlijks geïndexeerd worden op basis van de leerling prognose en de cijfers van kenniscentrum Ruimte-OK. Voor Werenfridus geld dat te weinig is geïndexeerd. Dit betreft een bijstelling van de indexatie. 4. Kinderopvang basisschool De Plaats Voor de inpassing van kinderopvang ’t Bloemhuisje ontvangt schoolstichting Allure ten behoeve van basisschool De Plaats in Abbekerk een voorschot van € 148.000 op de IHP-middelen die in 2033 beschikbaar komen voor de vernieuwbouw. Meer valt te lezen in de informatienota Inpassing van Kinderopvang 't Bloemenhuisje in Basisschool de Plaats in Abbekerk.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 41

Programma 3 Ruimte 5. Verbetering openbare verlichting (motie 106) De gemeenteraad heeft op 22 januari 2026 motie 106 “Verlichting Opperdoezerpad” aangenomen, waarin is verzocht de openbare verlichting langs het Opperdoezerpad en een deel van het Oosteinde te onderzoeken en waar nodig te verbeteren. Inwoners en ouders geven aan dat het pad in de avond en vroege ochtend onvoldoende verlicht is. Dit zorgt voor een onveilig gevoel, vooral voor schoolgaande kinderen die deze route gebruiken. Uit onderzoek is gebleken dat aanpassingen mogelijk zijn om het gevoel van veiligheid te verhogen. Om de veiligheid en zichtbaarheid te verbeteren, worden aanvullende lichtmasten geplaatst en wordt de bestaande verlichting geoptimaliseerd. Met deze investering wordt uitvoering gegeven aan de door de raad aangenomen motie en wordt bijgedragen aan de verbetering van de verkeersveiligheid en het veiligheidsgevoel op een veelgebruikte fiets- en wandelroute. 6. Vervanging tractoren Drie tractoren van de buitendienst zijn economische en technisch zijn afgeschreven. Voor de continuïteit van onze bedrijfsvoering is het nodig de komende paar jaar, drie tractoren te vervangen. Deze vervanging willen wij dit gefaseerd uitvoeren. Door restanten van twee bestaande kredieten samen te voegen kunnen wij de eerste tractor gaan aanbesteden en vervangen.

Deze mutatie heeft geen invloed op het begrotingsresultaat en is budgetneutraal. Hiermee maken wij een start voor de vervangingsopgave voor tractoren. Voor de andere twee tractoren zullen wij op een ander moment in de P&C cyclus met een voorstel komen. 7. Gebiedsontwikkeling Hoornseweg (motie) De gemeenteraad stelde op 18 december 2025 de Gebieds- en Mobiliteitsvisie Wognum/Nibbixwoud vast. Tijdens dezelfde vergadering is de motie “De nieuwe Hoornseweg” (VVD, nr. 100) aangenomen. Deze motie geeft het college de opdracht om, binnen de kaders van de vastgestelde visie, de verkeersstructuur rondom de Hoornseweg nader uit te werken en te verbeteren, met focus op verkeersveiligheid, doorstroming en inpassing in toekomstige gebiedsontwikkelingen. Om uitvoering te geven aan de motie is een voorbereidingskrediet nodig om de interne uren te dekken van het multidisciplinaire projectteam en om haalbaarheidsonderzoeken uit te laten voeren door externe partijen. 8. Overdracht grond Wieringermeer De eerste fase van het buitendijkse parkeerterrein te Medemblik wordt zomer 2026 opgeleverd en in gebruik genomen. De raad besloot op 11 juli 2019 over Parkeren Medemblik. Het college kreeg goedkeuring om de grond aan te kopen die benodigd was voor het buitendijks parkeren.

Deze grondaankoop vond plaats in 2020.We brachten de kosten vooralsnog ten laste van het beschikbare investeringskrediet voor Parkeren in Medemblik. Omdat conform het raadsvoorstel uit 2019, de verslaggevingsregels en ons eigen activabeleid verwervingskosten geen onderdeel kunnen zijn van het beschikbare investeringskrediet, is aanpassing van de begroting nodig. Op grond schrijven we niet af (grond slijt niet), terwijl we wel afschrijven op het beschikbare investeringskrediet voor Parkeren in Medemblik. We voeren derhalve een investeringskrediet op voor de eerdere grondaankoop. Het resterende investeringskrediet voor Parkeren in Medemblik zetten we in voor de uitvoering van de aanleg van het buitendijks parkeerterrein, inclusief kunstwerk, voorbereidende werkzaamheden Voorjaarsnota 2026

PAGINA 42

parkeerplan binnenstad en onderzoek herinrichting Overtoom. Dit in lijn met het raadsbesluit uit 2019. 9. Gladheidsbestrijding Op dit moment wordt een deel van ons areaal nog gestrooid door Rijkswaterstaat. Dit komt voort uit oude afspraken voordat de wegen in het buitengebied werden overgedragen aan de gemeente. Vanaf strooiseizoen 2026/2027 moeten we zelf de gladheidsbestrijding uitvoeren voor de hele gemeente. We willen hiervoor de samenwerking aangaan met één of meerdere aannemers. Uitbreiding van het materieel is noodzakelijk om dit mogelijk te maken. Aannemers zullen zelf geen strooimateriaal aanschaffen. Er is nu een eenmalige kans om het strooimaterieel van Rijkswaterstaat en HHNK tegen scherpe prijsstelling over te nemen. Hiervoor is een investeringskrediet van € 62.000 nodig. Daarnaast gaan we met pekel strooien waardoor de uitbreiding van het aantal strooiroutes beperkt kan worden. Om dit mogelijk te maken is een pekelmenginstallatie nodig. Voor de menginstallatie is een aanvullend investeringskrediet nodig van € 60.000. De totale kapitaallasten dekken we binnen het beschikbare budget voor gladheidsbestrijding. Als laatste dient het eigen materieel aangepast te worden voor een nieuwe werkwijze die nodig is om deze taak uit te kunnen voeren. De kosten € 18.000 dekken we uit de reserve Kapitaalgoederen. 10.

Vervanging besturingssysteem Kwikkelsbrug Het besturingssysteem van de Kwikkelsbrug is verouderd en geeft niet de gewenste bedrijfszekerheid die men van een dergelijk brug mag verwachten. In 2025 is de brug zes keer uitgevallen. In alle gevallen zijn de storingen tot enkele uren beperkt gebleven. Met de toenemende ouderdom van het systeem zal de betrouwbaarheid van het systeem alleen maar afnemen. Ook is het niet ondenkbaar dat de brug voor langere tijd (meerdere dagen) uitvalt. Dit heeft gevolgen voor zowel de verkeersafwikkeling in de binnenstad als toegang tot de Westerhaven en het achterliggend vaargebied. 11. Aanbrengen beschoeiing Twisk Langs de Bennemeersweg in Twisk is sprake van afbrokkelende slootoevers. Een aantal elementen hebben dit in een sterke stroomversnelling gebracht. Hierbij moet gedacht worden aan hogere stroomsnelheid van het water, graafactiviteiten ongedierte en omgewaaide bomen. Dit vormt een direct risico voor de stabiliteit van de weg, het beheer en onderhoud, en daarmee de verkeersveiligheid. Het tijdig treffen van maatregelen voorkomt hogere kosten en grotere ingrepen in de toekomst. Door nu te investeren in een structurele oplossing, het plaatsen van 1600 meter beschoeiing, wordt de veiligheid gewaarborgd. Wanneer risico's zich voordoen doordat niet tijdig ingegrepen wordt zullen kosten vele malen hoger uitvallen. 12.

Vervanging kademuur Opperdoes Een deel van de kademuur in Opperdoes is zwak en instabiel en moet op korte termijn worden vervangen. Vanwege de complexiteit van het werk, is voor de uitvoering extra krediet nodig.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 43

4.

Kadernota 2027-2030

4.1

Financiële ontwikkelingen

In de kadernota schetsen wij een financiële koers zonder grote nieuwe ambitieuze plannen, om zo financiële stabiliteit te waarborgen. De kadernota dient als een financieel kader om de begroting 2027-2030 op te stellen. Voorstellen voor nieuw beleid en/of intensivering zijn bespreekpunten voor het nieuwe college en raad bij de behandeling van de programmabegroting 2027-2030. Deze voorstellen en ambities zullen voortvloeien uit de uitwerking van het coalitieakkoord in een 1e begrotingswijziging. Wat nemen we op? • Update lopende begroting: Het is een moment om mee- en tegenvallers in 2026 te verwerken en de begroting bij te stellen. Dit kunnen alleen noodzakelijke voorstellen zijn. • Reactie op landelijk beleid: Het verwerken van rijksbesluiten waar wij als gemeente geen invloed op hebben, zoals extra geld voor jeugdzorg of het opvangen van een terugval in het gemeentefonds, wat enige financiële 'lucht' geeft. Dit zijn autonome voorstellen als gevolg van wet- en regelgeving. Bij de beoordeling zijn we hier zeer kritisch op. • Focus op stabiliteit: In plaats van nieuwe beleidsambities, ligt de nadruk op het herstel en behouden van een structureel begrotingsevenwicht vanaf 2028. Hierbij dienen wij ook rekening te houden met de structurele uitdagingen, zoals de jeugdzorg, verblijfsbelasting, verduurzaming gemeentelijke gebouwen, ombuigingen, traject Anders Organiseren etc.

• Beperkte beleidskeuzes: De term 'beleidsarm' betekent dat het bestuur geen grote, nieuwe beleidsbeslissingen met financiële gevolgen kan nemen op het moment van de huidige voorjaarsnota. • Uitwerking van reeds aangenomen moties: Voorstellen kunnen worden ingediend bij de voorjaarsnota die voortvloeien uit reeds aangenomen moties. De raad kan in een beleidsarm traject haar instrumenten inzetten om invloed uit te oefenen, zoals het inzetten van moties en amendementen. Echter, bij de Voorjaarsnota 2026 kunnen deze instrumenten alleen een wens inhouden die inhoudelijk wordt besproken bij de programmabegroting 2027-2030. In de financiële doorrekening zijn de actuele inzichten uit de jaarrekening, autonome ontwikkelingen en noodzakelijke bijstellingen verwerkt. Dit biedt de raad een realistisch vertrekpunt voor het gesprek over prioriteiten en mogelijke bijstellingen richting de begroting 2027 en verder.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 44

Bedragen * € 1.000 Overzicht begrotingsresultaat

2026

2027

2028

2029

2030

Stand begroting 2026

-197

739

225

-20

-20

- Herfstnota 2025

329

240

-129

-172

-172

- Lentenota 2026

-1.790

-792

-1.390

-1.674

-1.373

Vertrekpunt Kadernota 2027-2030

-1.658

187

-1.294

-1.866

-1.565

-

-1.028

-945

-923

-1.053

-1.658

-841

-2.239

-2.789

-2.618

18.208

7.172

4.416

6.095

6.095

-16.371

-7.287

-5.458

-7.049

-7.049

Stand Voorjaarsnota 2026 (reële resultaat)

179

-956

-3.281

-3.743

-3.572

Dekking vanuit surplus Algemene reserve

-

956

-

-

-

179

-

-3.281

-3.743

-3.572

Begrotingswijzigingen 2026

Bijstellingen Kadernota 2027-2030 - Uitgangspunten en Indexeringen Stand Voorjaarsnota 2026 (resultaat) Incidentele lasten Incidentele baten

Stand Voorjaarsnota 2026 (na inzet surplus)

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 45

4.2

Inflatie en indexatie

Bij het opstellen van de kadernota is rekening gehouden met de doorwerking van loon- en prijsontwikkelingen. Deze indexeringen zijn van invloed op zowel de uitgaven als inkomsten van de gemeente en worden jaarlijks geactualiseerd op basis van landelijke indexatiecijfers. Door het toepassen van realistische indexaties wordt voorkomen dat structurele kostenstijgingen leiden tot onvoorziene tekorten in de begroting. Bedragen * € 1.000 Uitgangspunten en indexering

2027

2028

2029

2030

I/S

3.094

3.082

3.104

2.974

S

395

395

395

395

S

-711

-711

-711

-711

S

-1.033

-1.033

-1.033

-1.033

S

-90

-90

-90

-90

S

Indexering GR'n

-1.328

-1.233

-1.233

-1.233

S

Indexering Jeugd, WMO (OVA) en bijz. bijstand (CPB)

-1.355

-1.355

-1.355

-1.355

S

Totaal uitgangspunten en indexering

-1.028

-945

-923

-1.053

Uitgangspunten Algemene uitkering gemeentefonds OZB Belasting Indexeringen Indexering prijzen exploitatiebudgetten Indexering lonen Indexering subsidies

• •

•

•

Voor prijsstijgingen is rekening gehouden met 2,5%. Dit percentage is gebaseerd op de vooruitblik van het CPB (Centraal Planbureau) cijfer Prijs bruto binnenlands product. Voor loon is, in tegenstelling tot voorgaande jaren, rekening gehouden met een stijging van 2,5 % op grond van het cijfer Prijs bruto binnenlands product. Voorgaande jaren werd het cijfer Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers van het CPB als uitgangspunt genomen. Voor 2027 bedraagt dat cijfer 4,1%. Omdat de huidige CAO-gemeenten 31 maart 2027 afloopt, er nog geen zicht is op de effecten van een nieuwe CAO en gemeenten via de algemene uitkering voor lonen en prijzen gecompenseerd worden op basis van het cijfer Prijs bruto binnenlands product, is ervoor gekozen om in afwachting van een nieuwe CAO bij dit prijsindexatiecijfer aan te sluiten. Voor de prijsstijging Jeugd en WMO gaan we uit van het OVA-percentage (Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling) van 4%. Het OVA-percentage voor 2027 is op dit moment nog niet beschikbaar. Naar verwachting wordt dit cijfer in juni gepubliceerd. Als dit percentage voor 2027 hoger of lager dan 4% uitvalt, zal dit worden dit aangepast in de begroting. Voor het subsidieprogramma is, in tegenstelling tot voorgaande jaren, rekening gehouden met een stijging van 2,5 % op grond van het cijfer Prijs bruto binnenlands product.

Voorgaande jaren werd het gecombineerde indexcijfer van Prijs bruto binnenlands product en Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers van het CPB als uitgangspunt genomen. Voor 2027 bedraagt dat cijfer 3,6%. Aangezien gemeenten via de algemene uitkering voor lonen en prijzen gecompenseerd worden op basis van het cijfer Prijs bruto binnenlands product, is ervoor gekozen om in afwijking van voorgaande jaren bij dit prijsindexatiecijfer aan te sluiten. Voorjaarsnota 2026

PAGINA 46

•

•

Voor Gemeenschappelijke Regelingen hanteren wij de uitgangspunten van de FUGR (Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen zoals deze zijn vastgesteld binnen de regio NHN (Loon- en prijsindex van 7,59% (inclusief herstelindex oude jaren van 2,85%) Rente op nieuwe investeringen: 3%. De rente op nieuwe investeringen wordt vastgesteld op 3%.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 47

4.3

Kaders en uitgangspunten

Voor de opstelling van de programmabegroting 2027 en de meerjarenraming hanteren wij een aantal kaders en uitgangspunten. Deze geven richting aan de keuzes die wij maken en vormen de basis voor een financieel gezonde en bestuurlijk verantwoorde koers. De kaders zijn opgesteld op basis van actuele ontwikkelingen, zoals de financiële vooruitzichten vanuit het Rijk, lokale beleidsambities en wettelijke verplichtingen. Daarbij houden wij rekening met onzekerheden, zoals mogelijke wijzigingen in het Gemeentefonds en de economische omstandigheden. De uitgangspunten zorgen voor duidelijkheid en consistentie in de financiële doorvertaling van het beleid. Hierbij staan realistische ramingen, doelmatigheid, en het behoud van een weerbare financiële positie centraal. Algemene kaders • Wij zijn een financieel sterke, gezonde en financieel toegankelijke gemeente. De inkomsten en uitgaven zijn duurzaam en structureel in evenwicht. • De uitvoering van wettelijke plichten en wettelijke taken heeft prioriteit. • Wij hebben financiële grip en inzicht op het sociaal domein met passende zorg en ondersteuning voor onze inwoners. Wij zetten in op preventie. • Wij werken aan oplossingen om ons voorzieningenniveau toekomstbestendig, betaalbaar en op peil te houden. • Wij zetten in op duurzaamheid met een focus op de wettelijke taken en benutten onze kansen.

• De organisatie is het fundament voor het realiseren van onze maatschappelijke ambities en doelstellingen. • Wij zetten in op werk, vitaliteit en gezondheid. Een inzet op vitaliteit van de medewerker naast beheersing van ziekteverzuim. • Wij zetten in op de realisatie van meer woningen in onze gemeente. Wij zien de verruiming van het actieve grondbeleid daarin als kans. Technische kaders • In de (meerjaren) begroting toetsen we ons beleid aan de wettelijke uitgangspunten van duurzaamheid, zodat we de gemeente beter doorgeven aan de volgende generatie. • Nieuwe taken voeren we in de basis budgetneutraal uit, dus maximaal binnen de door het Rijk beschikbaar gestelde middelen. • We gaan zuinig om met belastinggeld. Bij alle keuzes wegen we af of de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten voor de samenleving. • Voor leges, riool en afval heffen we, indien mogelijk en acceptabel, kostendekkende tarieven. • We zoeken actief naar projectsubsidies. • De reservepositie en weerstandsvermogen zijn in balans met de risico’s. • De algemene uitkering in de begroting is gebaseerd op de meicirculaire. • De ontwikkeling van de loonkosten van de gemeenteambtenaren volgt de cao. Als er nog geen cao is afgesloten volgen we de vooruitzichten vanuit het CPB.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 48

Bijlage Budgettair neutraal raad In deze bijlage worden de budget neutrale mutaties verwerkt en toegelicht per programma. Bedragen * € 1.000 Budgettair neutrale wijzigingen

2026

2027

2028

2029

2030

Programma 1: Dienstverlening en organisatie

-186

-186

-186

-186

-186

1.

Verplaatsing ziektevervangingsbudget

44

44

44

44

44

2.

Indexering softwarebudgetten

34

34

34

34

34

3.

Verplaatsing Medemblik leeft in vrijheid

-10

-10

-10

-10

-10

4.

Ontwikkeltraject Financiën

-134

-

-

-

-

4.

Ontwikkeltraject Financiën (reserve

134

-

-

-

-

Personeel) 5.

Afvloeiingsregelingen

-243

-

-

-

-

5.

Afvloeiingsregelingen (reserve Personeel)

243

-

-

-

-

6.

Herverdeling opleidingsbudget

-234

-234

-234

-234

-234

7.

Duurzaamheid regionale kosten

-20

-20

-20

-20

-20

3

21

21

21

21

Programma 2: Samen leven en ondersteuning 1.

Verplaatsing ziektevervangingsbudget

-74

-74

-74

-74

-74

2.

Indexering softwarebudgetten

-38

-38

-38

-38

-38

6.

Herverdeling opleidingsbudget

133

133

133

133

133

8.

Penvoerderschap bibliotheek

-

-

-

-

-

9.

Afschrijvingslast VK Dorpshuis Abbekerk

-

-

-

-400

-

9.

VK Dorpshuis Abbekerk (reserve 3 Grote

-

-

-

400

-

10. AZC

81

356

330

330

330

10. AZC (bijdrage COA)

-81

-356

-330

-330

-330

11.

Inhuur project Grip en inzicht Jeugdhulp

-147

-

-

-

-

11.

Inhuur project Grip en inzicht Jeugdhulp

129

-

-

-

-

projecten)

(reserve Sociaal domein)

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 49

Bedragen * € 1.000 Programma 3: Ruimte

183

165

165

165

165

1.

Verplaatsing ziektevervangingsbudget

30

30

30

30

30

2.

Indexering softwarebudgetten

5

5

5

5

5

3.

Verplaatsing Medemblik leeft in vrijheid

10

10

10

10

10

6.

Herverdeling opleidingsbudget

101

101

101

101

101

7.

Duurzaamheid regionale kosten

168

13

13

13

13

7.

Duurzaamheid regionale kosten

-149

6

6

6

6

11.

Inhuur project Grip en inzicht Jeugdhulp

18

-

-

-

-

12. Soortenmanagementplan (SMP)

-158

-

-

-

-

12. Soortenmanagementplan (SMP)

36

-

-

-

-

12. Soortenmanagementplan (SMP) (reserve

122

-

-

-

-

-18

-

-

-

-

18

-

-

-

-

14. Implementatie omgevingswet

-150

-

-

-

-

14. Implementatie omgevingswet (reserve

150

-

-

-

-

-800

-

-

-

-

-300

-

-

-

-

1.100

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Duurzaam Medemblik) 13. Isolatiesubsidie monumenten en karakteristieke panden 13. Isolatiesubsidie monumenten en karakteristieke panden (reserve Duurzaam Medemblik)

Omgevingswet) 15. Degeneratieopbrengsten Kabels en Leidingen (reserve Kapitaalgoederen) 15. Degeneratieopbrengsten Kabels en Leidingen (toezicht) 15. Degeneratie vergoeding Kabels en Leidingen Totaal

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 50

Toelichting Programma 1 Dienstverlening en organisatie 1. Verplaatsing ziektevervangingsbudget We verplaatsen het ziektevervangingsbudget van de afdeling Ruimte. Hiermee verantwoorden we de lasten op de juiste plek in de begroting. 2. Indexering softwarebudgetten In 2018 is door het college besloten om niet meer te indexeren op bedrijfsvoeringsbudgetten. In 2021 is er voor gekozen de structurele softwarekosten te centraliseren en onder de kostensoort Softwarekosten structureel te brengen. Voor een aantal van deze boekingscombinaties is de afgelopen jaren los geld gevraagd. De kosten van software en onderhoud daarvan hebben de afgelopen jaren echter een aardige vlucht genomen. De stijging van softwarekosten heeft een structureel karakter en er moet ook steeds vaker extra geld aangevraagd worden voor nietstructureel beheer. Met dit verzoek in de voorjaarsnota wordt gevraagd om de softwarebudgetten (structureel) met 10% te indexeren. De voorgestelde dekking is de stelpost voor prijsindexaties. 3. Verplaatsing Medemblik leeft in vrijheid (motie) Het budget voor de uitvoering van de Motie: Medemblik leeft in vrijheid staat momenteel op een verkeerde plek begroot. Via dit format komt het budget op de juiste plaats te staan. 4. Ontwikkeltraject Financiën De financiële advisering binnen het Sociaal Domein staat onder druk door langdurige krapte op de arbeidsmarkt.

Ondanks uitgebreide wervingsinspanningen is vorig jaar één ervaren financieel adviseur geworven, maar de behoefte is groter. Daarom wordt ingezet op een minder ervaren medewerker die via een ontwikkeltraject intern wordt opgeleid. Voor dit traject en om de continuïteit van de ondersteuning aan het Sociaal Domein te kunnen borgen, is het noodzakelijk dat er geld vanuit de reserve Personeel beschikbaar wordt gesteld voor de inhuur van een ervaren externe adviseur. Daarnaast zijn de salarislasten voor de adviseur in 2026 niet gedekt. Om dit tekort op te vangen wordt er ook gevraagd om dit bedrag te dekken uit de reserve Personeel. Er wordt hiermee geïnvesteerd in opbouw van interne expertise. 5. Afvloeiingsregelingen Door de herstructurering van enkele teams sluiten we beter aan bij de concerndoelen en de verdere ontwikkeling van de organisatie. Het doel van deze herstructurering is om de organisatie wendbaarder te maken en beter te ondersteunen bij het realiseren van de organisatiedoelstellingen. Herstructurering leidt soms tot incidentele frictiekosten na de plaatsingsfase. De stelpost Reserve Personeel is bedoeld voor het opvangen van kosten die voortkomen uit personele frictie. Daarom stellen wij voor de incidentele lasten die samenhangen met deze frictie uit dit budget te dekken.

Zo vangen we de incidentele financiële gevolgen van de herstructurering zorgvuldig op binnen de bestaande begroting. 6. Herverdeling opleidingsbudget We verschuiven de opleidingsbudgetten om gerichter te sturen op organisatiebrede ontwikkelopgaven en tegelijk ruimte te houden voor teams.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 51

7. Duurzaamheid regionale kosten De Westfriese gemeenten sloegen vorig jaar de handen ineen om een goede basis te leggen onder de regionale samenwerking duurzaamheid. Hiervoor sloten de gemeenten een convenant waarin afspraken liggen hoe tot een solide basis te komen. En welke bijdragen gemeenten hieraan leveren in geld en capaciteit. Ook is de afspraak gemaakt dat gemeente Medemblik gastgemeente is voor deze samenwerking. Hieruit vloeit voort dat de gemeente Medemblik onder andere een regionale programmamanager aantrekt. En voor een aantal programmalijnen penvoerder is. Deze wordt gedekt uit het regionale budget, elke gemeente draagt 15% van de CDOKE-middelen aan bij. De CDOKE-middelen krijgen gemeenten van het Rijk voor de uitvoering van de klimaattaken.

Programma 2 Samen leven en ondersteuning 1. Verplaatsing ziektevervangingsbudget Zie de toelichting bij voorstel 1 bij programma 1. 2. Indexering softwarebudgetten Zie de toelichting bij voorstel 2 bij programma 1. 6. Herverdeling opleidingsbudget Zie de toelichting bij voorstel 6 bij programma 1. 8. Penvoerderschap bibliotheek Begin 2027 treedt een wijziging van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) in werking. Ter voorbereiding hierop laten zes Westfriese gemeenten, Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland, Koggenland, Opmeer en Medemblik, een meerjarenplan voor de bibliotheekvoorziening ontwikkelen. Het college heeft op 9 december 2025 ingestemd met de samenwerkingsovereenkomst bibliotheekvoorzieningen, waarin is vastgelegd dat Medemblik als penvoerder zal optreden. 9. Voorbereidingskrediet Dorpshuis Abbekerk Bij de vaststelling van de Begroting 2025 is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 400.000 voor de nieuwbouw van het Dorpshuis in Abbekerk. Met de afschrijving van dit voorbereidingskrediet is in de meerjarenbegroting nog geen rekening gehouden. Voorgesteld wordt om deze kosten in 2029 als projectkosten in een keer af te schrijven en de lasten hiervan te dekken via een onttrekking aan de Reserve 3 grote projecten. 10. AZC Met de komst van een AZC in Medemblik is er een veiligheidsplan opgesteld.

Hierna staat dat we voor de eerste 3 maanden inzetten op toezicht en handhaving rondom het AZC. Na drie maanden wordt geëvalueerd of de inzet nog op hetzelfde niveau gewenst is. De gevraagde middelen hiervoor zijn budgetneutraal. 11. Inhuur project Grip en inzicht kosten Jeugdhulp In 2025 werd een tekort op de individuele zorgkosten Jeugd (ZIN Jeugd) geconstateerd. Dit was aanleiding voor verdiepend onderzoek, waarvan later dit jaar een brede analyse van de kostenstijging binnen de jeugdzorg volgt. Met deze analyse zetten we projectmatig vervolgstappen om de grip op de individuele zorgkosten te vergroten en de uitgaven structureel beter beheersbaar te maken. Hiervoor is expertise/capaciteit nodig.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 52

Programma 3 Ruimte 1. Verplaatsing ziektevervangingsbudget Zie de toelichting bij voorstel 1 bij programma 1. 2. Indexering softwarebudgetten Zie de toelichting bij voorstel 2 bij programma 1. 3. Verplaatsing Medemblik leeft in vrijheid (motie) Zie de toelichting bij voorstel 3 bij programma 1. 6. Herverdeling opleidingsbudget Zie de toelichting bij voorstel 6 bij programma 1. 7. Duurzaamheid regionale kosten Zie de toelichting bij voorstel 7 bij programma 1. 11. Inhuur project Grip en inzicht kosten Jeugdhulp Zie de toelichting bij voorstel 11 bij programma 2. 12. Soortenmanagementplan (SMP) We mogen woningen niet isoleren, waarvan bekend is dat er kraamverblijfplaatsen zitten van bedreigde diersoorten. Met ecologisch onderzoek, een Soortenmanagementplan (SMP) en door het uitvoeren van compenserende maatregelen voorkomen we zoveel mogelijk negatieve effecten van isolatie in de bestaande bouw voor de populatie bedreigde diersoorten. Dat zijn bijvoorbeeld de vleermuis, de gierzwaluw en de huismus. We kregen inzicht op de kosten die samenhangen met deze wettelijke taak, inclusief inzicht in subsidies die hiervoor beschikbaar zijn. Niet alle eenmalige kosten kunnen we dekken uit subsidies. We stellen voor het restant van de eenmalige kosten te dekken uit de reserve Duurzaam Medemblik. Met alleen het uitvoeren van ecologisch onderzoek en het opstellen van een SMP zijn we er niet.

Hier vloeien langjarige verplichtingen uit voort, zoals het treffen van compenserende maatregelen en het monitoren van de bedreigde diersoorten. We hebben op dit moment nog geen inzicht hoeveel kosten hiermee samenhangen en ramen die voor nu op p.m. 13. Isolatiesubsidie monumenten en karakteristieke panden Onze gemeente kent veel monumenten en karakteristieke panden. Het is voor bewoners van deze panden uitdagend om deze panden te isoleren. Reden voor het college om deze inwoners een financieel steuntje in de rug te geven in de vorm van een gemeentelijke subsidie. Het subsidieplafond bedraagt € 50.000, we dekken dit uit het budget Duurzaam Medemblik. 14. Implementatie omgevingswet Wij werken nog volop aan de implementatie van de Omgevingswet, bijvoorbeeld aan de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan en de implementatie van onze software voor de vergunningverlening, toezicht en handhaving. De afgelopen jaren is een reserve gevormd, zodat wij ook nu en de komende jaren voldoende budget hebben om deze implementatie te doen. Daarom stellen wij voor om nu € 300.000 uit de reserve Omgevingswet te halen. Als dit bedrag onvoldoende blijkt, stelen wij voor om bij de Herfstnota nogmaals middelen uit de reserve te halen.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 53

15. Degeneratieopbrengsten Kabels en Leidingen (reserve Kapitaalgoederen) Vanwege de energie transitie en aanleg van glasvezel ontvangt de gemeente dit jaar een aanzienlijk hogere degeneratie dan geraamd. Oorzaak hiervan zijn enkele grootschalige projecten van Liander, PWN en Glaspoort. In plaats van de oorspronkelijk geraamde €400.000 verwachten we minimaal € 1.500.000 aan degeneratievergoeding te ontvangen. Omdat we nog geen volledige zekerheid hebben over de planning en voorgang van enkele projecten, is het mogelijk dat in de Herfstnota nog aanvullende inkomsten gemeld worden. De inkomsten dienen ten goede te komen aan de reserve Kapitaalgoederen om degeneratie van het straatwerk te compenseren op een later moment. Ook huren wij extern toezicht in voor het glasvezelproject van Glaspoort.

Voorjaarsnota 2026

PAGINA 54