CConstaterende datMedemblik
Koppel je AI →
Document · PDF

01 Programmabegroting 2027

Gemeenteraad 12 november 2026, gemeente MedemblikBij agendapunt: Programmabegroting 2027-2030 (pfh. B. de Wit) - 20:1529.529 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan in de openbare ruimte. Denk daarbij onder andere aan wegen, groen, gebouwen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Binnen de openbare ruimte van gemeente Medemblik hebben we te maken met veel ontwikkelingen. De ambities van onze gemeente rondom aanpak klimaatverandering en afnemende biodiversiteit hebben niet alleen invloed op het verduurzamen en vergroenen van woningen en bedrijven, maar ook op de leefomgeving. De noodzaak om de openbare ruimte zo optimaal mogelijk in te richten en te beheren vraagt om integraal beheer van de openbare ruimte. Integraal beheer doen wij door prestaties, ambities om kernen vitaal en leefbaar te houden, risico’s en kosten integraal af te wegen. Om de kapitaalgoederen integraal, maar ook slagvaardiger te beheren heeft de werkorganisatie nieuwe instrumenten, processen en daarbij horende werkwijze zich eigen gemaakt. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer hebben we vastgelegd in deze Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) 2023-2028 Met deze nota IBOR vertellen we hoe de budgettering van de verzorging, het onderhoud en de vervanging is en wordt geregeld. Het beheerde areaal toont op beeldschouw in de lijn met de gestelde ambities of daarboven.

Dit voeren we uit met de geboden budgetten en dit is op peil met de doorberekeningen. Wel is alertheid op de plaats voor de ontwikkelingen rondom de indexatie van de prijspeilen. Wegen De gemeentelijke wegen vormen een essentieel kapitaalgoed voor de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid binnen de gemeente. De gemeente beheert ruim 400 kilometer aan wegen, daarvan bestaat de helft uit asfaltverhardingen en de andere helft uit elementenverhardingen. Het areaal omvat onder andere rijbanen, fietspaden, trottoirs en overige verhardingen. Door gebruik en veroudering is structureel onderhoud noodzakelijk om de kwaliteit en functionaliteit op peil te houden. De gemeente stuurt hierbij op een doelmatige inzet van middelen, waarbij het voorkomen van kapitaalvernietiging en het waarborgen van veiligheid centraal staan.

De beleidsmatige uitgangspunten voor wegen is vastgelegd in het Beleidsplan wegen 2024-2034 Areaal Wegtype | Asfalt | Elementen | Onverhard | Beton | Totaal Gemiddeld belaste weg | 727.245 | 111.046 | 44.581 | 13.265 | 896.137 Licht belaste weg | 498.987 | 119.131 | 30.422 | 13.539 | 662.079 Woonstraten | 113.680 | 874.533 | 7.085 | 2.325 | 997.623 Trottoirs en voetpaden | 30.257 | 526.945 | 40.808 | 1.443 | 599.453 Fietspad | 263.375 | 21.429 | 4.460 | 2.310 | 291.574 Totaal | 1.633.544 | 1.653.084 | 127.356 | 32.882 | 3.446.866 Tabel met areaal naar wegtype in m2 Kader Voor het beheer en onderhoud van de wegen hanteert de gemeente kwaliteitsniveau B, conform de CROW-richtlijnen. Voor centrum- en winkelgebieden is dit kwaliteitsniveau A. Kwaliteitsniveau B staat voor een sobere en doelmatige kwaliteit, waarbij de voorzieningen functioneel en veilig zijn, maar niet altijd in optimale staat verkeren. Kleinere schades en beperkte veroudering zijn acceptabel, mits deze geen risico vormen voor de verkeersveiligheid of het gebruik. Kwaliteitsniveau A kent een hoger verzorgings- en kwaliteitsniveau. In gebieden met deze kwaliteitsambitie is sprake van een representatieve openbare ruimte met een net en verzorgd uiterlijk. Schades en oneffenheden zijn beperkt aanwezig en worden sneller hersteld dan bij kwaliteitsniveau B.

Dit kwaliteitsniveau sluit aan bij de functie en uitstraling van centrum- en winkelgebieden, waar de openbare ruimte een belangrijke bijdrage levert aan de verblijfskwaliteit. Het onderhoud wordt uitgevoerd op basis van periodieke inspecties en meerjarenonderhoudsplanningen. Hierbij wordt prioriteit gegeven aan veiligheid en het voorkomen van versnelde achteruitgang. Door consistent te sturen op de kwaliteitsniveaus blijven de beheerlasten beheersbaar en wordt een evenwicht bereikt tussen kwaliteit, kosten en risico’s. PAGINA 39 PAGINA 40 Onderhoudstoestand De onderhoudstoestand van het gemeentelijke wegennet laat een gedifferentieerd beeld zien. De asfaltwegen verkeren in een goede en evenwichtige onderhoudstoestand. Dit is het resultaat van planmatig en tijdig uitgevoerd onderhoud, waarmee de kwaliteit duurzaam op het gewenste niveau wordt gehouden en kapitaalvernietiging wordt voorkomen. Bij de elementenverhardingen zien we uit de inspectieresultaten een ander beeld. Hier komen relatief meer schadebeelden voor, zoals verzakkingen en een ongelijkmatige ligging van verhardingen. Deze ontwikkeling hangt sterk samen met externe factoren, met name de grootschalige werkzaamheden in het kader van de energietransitie en de aanleg van glasvezel.

Voor deze werkzaamheden worden verhardingen en bermen opgebroken en hersteld, wat leidt tot versnelde slijtage en een hogere onderhoudsbehoefte. Deze trend zal naar verwachting de komende jaren aanhouden, gezien de omvangrijke opgaven in de energietransitie tot circa 2050. Dit maakt het beheer van met name elementenverhardingen tot een belangrijk aandachtspunt. De gemeente ontvangt voor de opgebroken verhardingen en bermen in het kader van werkzaamheden aan kabels en leidingen een degeneratievergoeding. Deze middelen worden ingezet ter dekking van het vervroegd noodzakelijk onderhoud als gevolg van de graafwerkzaamheden. Hiermee wordt beoogd de kwaliteit van de openbare ruimte zo goed mogelijk op peil te houden binnen de beschikbare financiële kaders. Groen Openbaar groen, bomen en speelplekken De groene openbare ruimte in de gemeente Medemblik is van grote waarde voor inwoners en bezoekers. Parken, plantsoenen en bomen zorgen voor een prettige en gezonde leefomgeving. Ze bieden schaduw, helpen tegen hitte, versterken de biodiversiteit en maken de kernen aantrekkelijk om in te wonen. Speelplekken in de openbare ruimte zorgen ervoor dat kinderen elkaar kunnen ontmoeten, spelen en bewegen. Het vormt een netwerk van plekken waardoor ze op een veilige manier door een wijk kunnen bewegen.

De komende jaren blijft het belangrijk om zorgvuldig te investeren in het beheer en de ontwikkeling van deze groene voorzieningen en speelplekken. Dit betekent dat de gemeente onderhoud uitvoert, verouderde bomen, speeltoestellen en beplanting vervangt en waar nodig nieuwe groene elementen en speelplekken toevoegt. Op deze manier blijft de openbare ruimte veilig, toekomstbestendig en van goede kwaliteit. PAGINA 41 In deze paragraaf staat beschreven hoe het groen, de bomen en de speeltoestellen er nu voor staan, welke maatregelen gepland zijn en welke financiële middelen daarvoor nodig zijn. Areaal Type groen Omvang Eenheid Bomen 35.029 stuk Heesters 27 ha Gras 341 ha Vaste planten 2.3 ha Speeltoestellen 908 stuk Speelondergrond 18.789 m2 Bos 19 ha Bosplantsoen 25 ha Natuurvriendelijke oevers 1 ha Hagen 6 ha Tabel 1. Areaal groen, bomen en speeltoestellen In voorgaande tabel wordt een iet wat andere indeling gebruikt dan in de jaarstukken 2025. Hiermee wordt een voorschot genomen op een verandering van werkwijze waar een aangepaste typering van het areaal bij hoort. Kader Voor het beheer van het openbaar groen en de speelplekken werkt de gemeente Medemblik met duidelijke kaders. Een belangrijk uitgangspunt is het Groenstructuurplan Medemblik (2024) Dit plan beschrijft de hoofdgroenstructuur, zoals parken, bomenrijen en groene verbindingen tussen de kernen.

Het helpt de gemeente om deze structuren te behouden en te versterken, zodat de groene kwaliteit in alle kernen herkenbaar blijft en we weten waar mogelijkheden liggen om deze te verbeteren. Daarnaast hanteert de gemeente het Beleidskaders Openbaar Groen (2023) . Hierin staan richtlijnen voor het onderhoudsniveau, de gewenste kwaliteit van plantsoenen en bermen, en de manier waarop de gemeente omgaat met biodiversiteit en vervanging van beplanting. Dit kader ondersteunt een gelijkwaardige en zorgvuldige aanpak in de hele gemeente. Voor de openbare speelruimte geldt de Nota Speelplekkenbeleid 2023-2033. Er zijn uitgangspunten geformuleerd waarmee we zorgen voor instandhouding en vervanging. Maar ook waar het wenselijk is om eventueel nieuwe speelplekken te realiseren. Onderhoudstoestand Voor diverse onderdelen van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte hanteert de gemeente kwaliteitsniveau C volgens de systematiek van het CROW. Dit kwaliteitsniveau staat voor een sobere en doelmatige inrichting en onderhoudstoestand, waarbij voorzieningen functioneel en veilig zijn, maar niet altijd in optimale staat verkeren. Voor groenbeheer geldt dit ook. Op een aantal bijzondere locaties zoals het winkelcentra en begraafplaatsen hanteren we kwaliteitsniveau A. Voor onkruid op verharding is gekozen voor kwaliteitsniveau B.

Beheer van bomen vindt plaats op basis van de Boomveiligheidscontrole (BVC). Gezonde bomen worden eens per drie jaar visueel geïnspecteerd op veiligheid, gebreken en PAGINA 42 onderhoudsbehoefte. Op basis van deze inspecties worden de jaarlijkse snoeiwerkzaamheden uitgevoerd en worden waar nodig bomen gekapt en vervangen. Daarnaast worden, waar mogelijk, bij de inrichting van nieuwe openbare ruimte extra bomen aangeplant. Hierdoor neemt het boomareaal geleidelijk toe. Heesters en vaste planten worden vervangen wanneer deze niet langer op een duurzame en kosteneffectieve manier in stand kunnen worden gehouden. Aan de hand van jaarlijkse inventarisaties worden beplantingsvakken geselecteerd voor herstel of vervanging. De algemene onderhoudstoestand van het areaal is momenteel voldoende om de veiligheid, functionaliteit en bruikbaarheid van de openbare ruimte te waarborgen. Door regulier onderhoud, schadeherstel en planmatige vervanging verkeert het grootste deel van de voorzieningen in een acceptabele technische staat. Tegelijkertijd vraagt een deel van het areaal de komende jaren extra aandacht. Veroudering, een toenemende gebruiksintensiteit en uitbreiding van de openbare ruimte zorgen voor een groeiende onderhouds- en vervangingsopgave. We inventariseren wat de stand van zaken is van de kwaliteit van het groen, de bomen en het areaal speelplekken.

De resultaten gebruiken we voor de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan en het bepalen van de toekomstige investeringsopgave. Een belangrijk aandachtspunt is dat uitstel van vervanging kan leiden tot hogere onderhoudskosten, een grotere vervangingsachterstand en een toenemende druk op de beheerorganisatie. Door blijvend te investeren in actuele beheergegevens, periodieke inspecties en planmatig onderhoud kan de gemeente haar zorgplicht blijven invullen en de kwaliteit van de openbare ruimte op peil houden. De verwachting is dat de onderhoudsopgave de komende jaren verder zal toenemen als gevolg van areaalgroei, woningbouwontwikkelingen, herinrichtingsprojecten en de toenemende aandacht voor klimaatverandering, duurzaamheid, leefbaarheid en gezondheid. Een integrale en planmatige aanpak blijft daarom essentieel om de openbare ruimte veilig, functioneel en toekomstbestendig te houden. Meubilair Meubilair en openbare verlichting vormen onmisbare onderdelen van de openbare ruimte en dragen bij aan de veiligheid, bereikbaarheid, verblijfskwaliteit en herkenbaarheid van de gemeente Medemblik. Dagelijks maken inwoners, ondernemers en bezoekers gebruik van voorzieningen zoals verkeersborden, straatnaamborden, bewegwijzering, openbare verlichting, afvalbakken, banken, fietsparkeervoorzieningen en wegmarkeringen.

Gezamenlijk dragen deze voorzieningen bij aan een veilige, herkenbare en goed bruikbare openbare ruimte. Goed beheer en tijdig onderhoud zijn noodzakelijk om deze voorzieningen veilig, functioneel en representatief te houden. De gemeente beheert een omvangrijk en divers areaal aan objecten. Deze objecten worden intensief gebruikt en staan continu bloot aan weersinvloeden, slijtage, schade en vandalisme. Daarnaast groeit het areaal als gevolg van woningbouwontwikkelingen, uitbreidingen van de openbare ruimte en herinrichtingsprojecten. Hierdoor nemen zowel de beheerlasten als de toekomstige vervangingsopgave toe. Door inspecties, onderhoud en vervanging zorgvuldig op elkaar af te stemmen wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke zorgplicht en blijft de openbare ruimte veilig, toegankelijk en aantrekkelijk voor gebruikers.

Onderdeel | Omvang | Eenheid | Onderdeel | Omvang | Eenheid Verkeersborden | 5.569 | stuk | Lichtmasten | 12.775 | stuk verkeersbordpalen | 3.576 | stuk | Armaturen, waarvan | 12.820 | stuk Straatnaamborden | 2.078 | stuk | LED-armaturen | 68% Bewegwijzering | 927 | stuk | Conventionele | 32% armaturen Verkeerszuilen | 500 | stuk | Voedingskasten | 108 | stuk Verkeershekken | 765 | stuk Afvalbakken | 609 | stuk Zit- en picknickbanken | 553 | stuk | Lijnmarkering | 317.995 | m1 Fietsparkeervoorzieningen | 841 | stuk | Vlakmarkering | 2.343 | m2 Fietskluizen | 62 | stuk | Puntmarkering | 3.859 | m2 Hondenpoeppalen | 55 | stuk Boombanken | 2 | stuk Hekwerken | 28 | km Bloembakken | 87 | stuk Aanplakportalen | 29 | stuk Kunstobjecten/gedenkmonumenten | 72 | stuk Tabel 1. Omvang areaal meubilair en openbare verlichting. Circa 50% van de openbare verlichting is aangesloten op het gemeentelijke kabelnet. De overige installaties zijn rechtstreeks aangesloten op het elektriciteitsnet van Liander Kader Het beheer van gemeentelijk meubilair en openbare verlichting is gericht op het waarborgen van veiligheid, functionaliteit, toegankelijkheid en een verzorgde uitstraling van de openbare ruimte. Daarbij wordt gestreefd naar kwaliteitsniveau B. Dit sluit aan bij de verwachtingen van gebruikers en voldoet aan wettelijke eisen en richtlijnen.

Het onderhoud richt zich op het behouden van objecten die: • | veilig zijn voor gebruikers; • | voldoen aan wet- en regelgeving; • | functioneel inzetbaar blijven; • | goed zichtbaar en herkenbaar zijn; • | geen onnodige hinder of gevaar veroorzaken; • | bijdragen aan een verzorgde openbare ruimte. PAGINA 43 PAGINA 44 Voor wegmarkeringen geldt aanvullend dat deze goed zichtbaar en herkenbaar moeten blijven, zodat zij hun verkeerskundige functie behouden. Het beheer vindt plaats in overeenstemming met wet- en regelgeving. Dit wordt aangevuld met de volgende lokale richtlijnen: • gemeentelijke beheer- en onderhoudsplannen; • gemeentelijk duurzaamheidsbeleid; Bij vervanging van objecten wordt waar mogelijk ingezet op duurzame en circulaire oplossingen. Hierbij wordt gekeken naar hergebruik van materialen, een langere levensduur van objecten en beperking van milieubelasting gedurende de gehele levenscyclus. Onderhoudstoestand De onderhoudstoestand van het gemeentelijke meubilair wordt periodiek beoordeeld door middel van inspecties, inventarisaties en meldingen uit de openbare ruimte. De resultaten worden vastgelegd in de gemeentelijke beheersystemen en vormen de basis voor onderhouds- en vervangingsprogramma’s. Ook de wegmarkeringen worden periodiek visueel geïnspecteerd en waar nodig hersteld.

Door het uitgestrekte wegennet en het intensieve gebruik van het buitengebied, onder andere door landbouwverkeer en zwaar verkeer, slijten markeringen sneller. Waar mogelijk worden onderhoudswerkzaamheden gecombineerd met asfaltonderhoud. De openbare verlichting wordt beheerd op basis van dagelijks onderhoud en planmatige vervanging. Storingen, schades en calamiteiten worden afgehandeld binnen het reguliere onderhoudscontract. Inspecties, storingsinformatie en areaalgegevens worden vastgelegd in gemeentelijke beheersystemen en vormen de basis voor onderhoudsplanning, investeringskeuzes en het beheersen van risico's. Binnen de meerjarige raamovereenkomst voor groot onderhoud worden lichtmasten en armaturen planmatig vervangen aan het einde van hun technische levensduur, waarbij werkzaamheden waar mogelijk worden gecombineerd met reconstructies en andere civiele projecten. De algemene onderhoudstoestand van het areaal is momenteel voldoende om de veiligheid, functionaliteit en bruikbaarheid van de openbare ruimte te waarborgen. Dankzij regulier onderhoud, herstel van schades en planmatige vervanging blijft het merendeel van de objecten in een acceptabele technische staat. Tegelijkertijd vraagt een deel van het areaal de komende jaren extra aandacht.

Veroudering, toenemende gebruiksintensiteit en de groei van de openbare ruimte zorgen voor een toenemende onderhouds- en vervangingsopgave. Binnen de openbare verlichting vragen de resterende conventionele armaturen, verouderde voedingskasten en het gemeentelijke kabelnet de komende jaren om een planmatige investeringsaanpak. Daarnaast zijn niet alle kwaliteitsgegevens volledig actueel. Om die reden worden straatnaamborden en bewegwijzering opnieuw geïnventariseerd en technisch beoordeeld. De resultaten hiervan PAGINA 45 worden gebruikt voor de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan en het bepalen van de toekomstige investeringsopgave. Om inzicht te verkrijgen in de technische staat en toekomstige onderhoudsbehoefte van de evenementenkasten wordt hiervoor een nulmeting uitgevoerd. De resultaten worden gebruikt voor de verdere inrichting van het beheer en de toekomstige vervangingsopgave. Een belangrijk aandachtspunt is dat uitstel van vervanging kan leiden tot hogere onderhoudskosten, een grotere vervangingsachterstand en een toenemende druk op de beheerorganisatie. Door te blijven investeren in actuele beheergegevens, periodieke inspecties en planmatig onderhoud kan de gemeente haar zorgplicht blijven invullen en de kwaliteit van de openbare ruimte op peil houden.

De verwachting is dat de onderhoudsopgave de komende jaren verder zal toenemen door areaalgroei, woningbouwontwikkelingen, herinrichtingsprojecten en de toenemende aandacht voor verkeersveiligheid, toegankelijkheid en duurzaamheid. Een integrale en planmatige benadering blijft daarom essentieel om het gemeentelijk meubilair en de openbare verlichting veilig, functioneel en toekomstbestendig te houden. Kunstwerken De gemeentelijke kunstwerken vormen een belangrijk kapitaalgoed voor de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en waterhuishouding binnen de gemeente. De gemeente beheert een omvangrijk areaal bestaande uit bruggen, duikerbruggen, botenhellingen, steigers, beschoeiingen, damwanden en kademuren. Door veroudering, gebruik en de uitbreiding van de openbare ruimte is structureel onderhoud noodzakelijk om de kwaliteit, veiligheid en functionaliteit van de kunstwerken op peil te houden. De gemeente stuurt hierbij op een doelmatige inzet van middelen, waarbij het voorkomen van kapitaalvernietiging en het waarborgen van veiligheid centraal staan. Areaal Onderdeel Aantal Lengte Vaste bruggen* 298 Beweegbare bruggen 3 Schutsluis 1 Botenhellingen 12 Steigers 43 Damwand 5,8 km Kademuur** 2,6 km * In de jaarstukken 2025 rapporteerden we 301 vaste bruggen.

Door natrekking is duidelijk geworden dat 3 bruggen niet onder verantwoordelijkheid vallen van de gemeente Medemblik maar van Rijkswaterstaat. Dat is nu gecorrigeerd. ** In de jaarstukken 2025 rapporteerden we 2,7 km kademuur. Data-onderzoek heeft aangetoond dat een klein deel eerder onterecht was gecategoriseerd als kademuur. Ongeveer 0.1km, is beschoeiing i.p.v. kademuur. PAGINA 46 Kader Voor het beheer en onderhoud van de kunstwerken werkt de gemeente volgens de uitgangspunten van het Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR). Het beheer is gericht op het waarborgen van veiligheid, beschikbaarheid en duurzaamheid. De technische staat van de kunstwerken wordt periodiek beoordeeld aan de hand van inspecties conform de geldende richtlijnen, waaronder NEN 2767 en CUR-aanbeveling 117. Hierbij wordt onderhoud op conditieniveau 3 gemeten wat omschreven wordt als een 'redelijke' onderhoudsstaat. De CUR-aanbeveling is een richtlijn voor het inspecteren van betonconstructies in de beheerfase. Op basis van de meest recente inspecties wordt een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) opgesteld. Hiermee wordt inzicht verkregen in de benodigde onderhouds- en vervangingsmaatregelen voor de komende jaren. Het onderhoud wordt uitgevoerd op basis van periodieke inspecties. Hierbij wordt prioriteit gegeven aan veiligheid en het voorkomen van versnelde achteruitgang.

Door consistent planmatig onderhoud uit te voeren blijft het areaal op het gewenste kwaliteitsniveau en wordt een evenwicht bereikt tussen kwaliteit, kosten en risico's. Onderhoudstoestand De onderhoudstoestand van de gemeentelijke kunstwerken is over het algemeen goed. Uit de inspecties van 2022 en 2023 blijkt dat het areaal grotendeels voldoet aan het beoogde kwaliteitsniveau. Begin 2026 is een nieuwe inspectieronde gestart, waarvan de afronding momenteel plaatsvindt. De resultaten worden verwerkt in het nieuwe Meerjarenonderhoudsplan. Voor de beweegbare bruggen geldt eveneens dat deze zich in goede staat van onderhoud bevinden. Het besturingssysteem van de Kwikkelse brug is verouderd, en zal dit jaar vervangen worden. De Westerhavensluis is in 2021-2022 ingrijpend gerenoveerd om de betrouwbaarheid en veiligheid van de sluis en brug voor de toekomst te waarborgen. Landelijk neemt de aandacht voor de renovatie- en vervangingsopgave van kunstwerken toe. Veel bruggen uit de jaren zestig en zeventig naderen het einde van hun technische levensduur. Ook binnen de gemeente Medemblik zal op langere termijn een vervangingsopgave ontstaan voor een aantal grotere betonnen verkeersbruggen. Om tijdig op deze ontwikkeling in te spelen neemt de gemeente deel aan het Samenwerkingsverband Strategische Renovatie- en Vervangingsopgave (SSRV).

Binnen dit samenwerkingsverband werken overheden samen aan kennisontwikkeling en de voorbereiding op toekomstige renovatie- en vervangingsopgaven. De beschikbare middelen zijn op dit moment voldoende om het reguliere beheer en onderhoud van de kunstwerken uit te voeren. De resultaten van de lopende inspectieronde en het nieuwe Meerjarenonderhoudsplan geven de komende periode meer inzicht in de onderhouds- en vervangingsopgave op de langere termijn. Vooral voor de grotere betonnen verkeersbruggen wordt in de toekomst rekening gehouden met een toenemende investeringsbehoefte. De financiële consequenties hiervan worden de komende jaren verder uitgewerkt en betrokken bij toekomstige beheer- en investeringsplannen. PAGINA 47 Water Inleiding De gemeente beheert een omvangrijk areaal aan watergangen, vijvers en aanverwante waterhuishoudkundige voorzieningen. Deze vormen een belangrijk onderdeel van de openbare ruimte en dragen bij aan waterberging, waterafvoer, klimaatadaptatie, ecologie en ruimtelijke kwaliteit. Door middel van planmatig onderhoud wordt de functionaliteit en kwaliteit van het watersysteem gewaarborgd. Onder dit planmatig onderhoud valt het baggeren van watergangen, maaien van waterplanten en het onderhoud van oevers en beschoeiingen. Een groot gedeelte van de gemeente Medemblik ligt onder zeeniveau. Dit maakt een goed functionerend watersysteem van groot belang.

Zonder goede doorstroming zou regenwater onvoldoende afgevoerd worden, waardoor locaties onder water komen te staan en de burger veel overlast ervaart. Het watergangenstelsel van de gemeente is daarom belangrijk voor de waterveiligheid en water afvoer. Ook de nautische vaarweg (bestaande uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal) valt onder dit taakveld. De nautische vaarroute is belangrijk economische pijler voor de gemeente Medemblik. Veel recreanten maken gebruik van de haven en de Westerhavensluis geeft toegang tot vaarroutes in het achterland. De beschoeiingen die door de gemeente worden beheerd behoren ook tot het taakveld. Beschoeiing houden de watergangen in stand en beschermen het achterliggende terrein. Areaal Areaaltype Hoeveelheid Eenheid Watergangen Landelijk 186 km Stedelijk 14 km Vaarroute 15 ha Duikers Duikerbruggen 66 stuk Overige duikers > 1m 185 stuk Overige duikers < 1m 411 stuk Oeverbescherming Beschoeiingen 100* km Kader Voor het onderhoud van de sloten is de Keur Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier leidend. De keur schrijft voor wie verantwoordelijk is voor welk onderhoud, en wat de afmetingen en diepte van de sloot dienen te zijn. Hier wordt ook elk jaar op gecontroleerd (“de schouw”). Elk jaar worden een gedeelte van het areaal gepeild en waar nodig, gebaggerd.

Het duiker areaal is in drie rayons verdeeld en elk jaar worden alle duikers binnen één rayon in het najaar doorgespoten. Zo blijft de doorstroming gewaarborgd. Tijdens de doorspuitronde worden ook de onderhoudstoestand van de duiker gecontroleerd. PAGINA 48 Beschoeiingen worden periodiek geïnspecteerd en regelmatig vervangen. De laatste inspectieronde beschoeiingen is uitgevoerd in 2025. Onderhoudstoestand Voor de gemeentelijk watergangen geldt dat deze grotendeels op diepte zijn. De gebieden waarvoor dit niet geldt worden de komende jaren gebaggerd. Het baggeren van watergangen is een telkens terugkerend werk, omdat de meeste sloten een slibaanwas kennen van ca. 1 cm per jaar. De duikers van de gemeente voldoen grotendeels aan de technische en functionele eisen die eraan gesteld zijn. Een deel van duikers is toe aan vervangen vanwege ouderdom. Daarnaast zijn een aantal duikers te klein voor de huidige wateropgave (klimaatverandering) en zullen daarom ook op termijn vervangen moeten worden. Uit de inspecties die in 2025 zijn uitgevoerd, geldt de meeste beschoeiingen in goede staat van onderhoud zijn en aan het beoogde kwaliteitsniveau voldoen. Beschoeiingen die aan het eind van hun technisch levensduur zijn worden vervangen. Waar nodig wordt extra beschoeiing geplaatst, zodat de veiligheid geborgd blijft. Voor baggeren en beschoeiingen zijn voldoende middelen beschikbaar.

Voor duikers geldt dat op de middel tot langere termijn rekening gehouden moet worden met een toenemende vervangingsopgave. Op dit moment is de financiële dekking voor het vervangen van duikers niet toereikend. In de begroting 2027 wordt daarom een verhoging van het vervangingskrediet aangevraagd. PAGINA 49 Riolering De gemeentelijke riolering vormt een essentieel kapitaalgoed voor de inzameling, het transport en de verwerking van afvalwater, hemelwater en grondwater. Het levert een bijdrage aan de volksgezondheid, de bescherming van het milieu, het voorkomen van wateroverlast en een veilige leefomgeving. Vanwege dit belang wordt de riolering door het Rijk aangemerkt als vitale infrastructuur. Areaal Het areaal vrijverval riolering omvat ongeveer 285 km, waarvan: o 92 km gemengde riolering o 100 km vuilwaterriolering o 93 km hemelwaterriolering Dit areaal kent de volgende leeftijdsopbouw: Het areaal bestaat verder uit ongeveer: • 86 km riolering onder druk • 15 km drainage • 133 gemalen • 566 pompunits • 19.500 huisaansluitingen • 19.000 kolken* • 5 randvoorzieningen** • 2 IBA’s*** Kenmerkend voor Medemblik is het relatief grote areaal aan riolering onder druk. Die vindt zijn oorsprong in de uitgestrekte lintbebouwing en de vele verspreid liggende kernen.

* Door uitbreiding van het areaal is een duidelijke toename te zien aan het aantal kolken tussen de jaarstukken 2025 en begroting 2027. ** Een randvoorziening is een voorziening in of aan het rioolstelsel die bij hevige neerslag tijdelijk rioolwater kan bergen en/of vuilwaterworp naar het oppervlaktewater vermindert. Voorbeelden zijn bergbezinkbassins en bergingsleidingen.

PAGINA 50 *** Een IBA is een lokale zuiveringsvoorziening voor percelen die niet op de gemeentelijke riolering zijn aangesloten, of aangesloten kunnen worden. Kader De belangrijkste kaders voor de riolering zijn opgenomen in het 'Programma stedelijk water en riolering 2023-2027 (PSWR)'. Het uitgangspunt bij het beheer van de riolering is het doelmatig invullen van de gemeentelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater en het in stand houden van het bestaande beschermingsniveau tegen wateroverlast tegen aanvaardbare maatschappelijke kosten. Het PSWR wordt in 2027 geactualiseerd. Gewenst kwaliteitsniveau De gemeente streeft naar een goed functionerend rioolstelsel waarbij: • afvalwater veilig wordt ingezameld en afgevoerd; • wateroverlast zoveel mogelijk wordt voorkomen; • het milieu wordt beschermd; • het bestaande beschermingsniveau ook bij klimaatverandering behouden blijft. De onderhoudsstrategie is voor de belangrijkste assetgroepen gebaseerd op een preventieve aanpak d.m.v. periodieke inspecties. Beheer en onderhoud van de vrijverval riolering vindt risicogestuurd plaats, waarbij ingrepen op kritische objecten eerder plaatsvindt dan op niet- kritische objecten.

Type object Toetsing Vrijverval leidingen Afwegingskader gebaseerd op NEN-EN 13508- 2+A1:2011 Rioolgemalen en pompunits BRL-K14020 Kolken Visuele inspectie Overige objecten Klachten en meldingen De hydraulische werking (capaciteit) van de vrijverval riolering wordt getoetst aan: Gebiedtype Toetsing Bestaande stedelijke omgeving Herhalingstijd water-op-straat 2 jaar bij bui08 Leidraad Riolering* Vervanging bestaande stedelijke omgeving Herhalingstijd water-op-straat 2 jaar bij bui09 Leidraad Riolering Aanleg in nieuw stedelijk gebied Herhalingstijd water-op-straat 2 jaar bij bui09 Leidraad Riolering *Met bui08 uit de Leidraad Riolering wordt het functioneren van het rioolstelsel bij een theoretische zware regenbui getoetst (20 mm/uur). Een herhalingstijd van twee jaar betekent dat een dergelijke bui statistisch gemiddeld eens per twee jaar voorkomt. Het uitgangspunt is dat het rioolstelsel deze bui kan verwerken zonder dat water vanuit de riolering op straat komt te staan. Bij zwaardere of extremere neerslag kan tijdelijk water op straat wel optreden. PAGINA 51 Onderhoudstoestand Van het vrijverval rioolstelsel heeft ca. 75% een goede technische staat, zonder relevante mankementen. De overige 25% heeft één of meer relevante aandachtspunten.

Deze bestaan uit: • lokale lekkages en/of waterdichtheidsproblemen; • stabiliteitsproblemen; • gecombineerde schadebeelden (circa 10% van de rioolstrengen). De inspecties van de meeste assetgroepen zijn actueel. Riolering onder druk vormt daarop een relevante uitzondering. Deze assetgroep wordt gekenmerkt door een beperkt inzicht in de technische conditie. De combinatie van relatief kleine diameters en een slechte toegankelijkheid maakt het vaststellen van de conditie zowel van binnenuit als van buitenaf lastig. Landelijk is een toenemende vervangingsopgave zichtbaar bij verouderende infrastructuur. We herkennen deze ontwikkeling ook in de gemeente Medemblik. De grootste aanleggolf van riolering vond plaats tussen 1970 en 1980. Hierdoor ontstaat naar verwachting vanaf circa 2030 een vervangingspiek. Daarnaast vragen tenminste de volgende ontwikkelingen aandacht: • Klimaatverandering; Heviger neerslag, hitte en droogte hebben impact op de leefomgeving. Vanuit de riolering kunnen we bijdragen aan het verminderen van de effecten, bijvoorbeeld door hemelwaterverwerking en waterberging. • Woningbouwontwikkeling; Het areaal groeit door woningbouwontwikkelingen en de daarmee samenhangende uitbreiding van de openbare ruimte. Dat leidt tot een toenemende beheer- en onderhoudsopgave.

• Strengere wet- en regelgeving; Door aanscherping van eisen aan de oppervlaktewaterkwaliteit zijn mogelijk aanvullende inspanningen nodig. Ook zullen we vaker en meer moeten verantwoorden: wat is het resultaat van onze inspanningen geweest? Voor het buitengebied vormt de Waterschapsverordening een belangrijke ontwikkeling. Bedrijfsmatige lozingen van huishoudelijk afvalwater via een septic tank zijn in de meeste gevallen niet meer toegestaan. Dat leidt in de komende jaren mogelijk tot aanleg van nieuwe (druk)riolering in het buitengebied. • Drukte in de ondergrond; De toename van kabels en leidingen in de ondergrond leidt tot complexere ingrepen. Voorbeelden zijn warmtenetten en glasvezelnetwerken. • Integraal programmeren van de vervangingsopgave staat onder druk. We programmeren onze vervangingsopgave bij voorkeur integraal. We ervaren dat de opgaven van Nutsbedrijven steeds vaker tot vertraging leiden. Ook de financiële positie van de gemeente speelt hierin een rol. Als we door gebrek aan financiële middelen onvoldoende kunnen investeren in andere kapitaalgoederen (bijvoorbeeld wegen), wordt integraal programmeren steeds lastiger. Dat kan tot kapitaalvernietiging leiden. Voor de komende jaren hebben we rekening te houden met oplopende kosten voor beheer en onderhoud, alsmede renovatie en vervanging.

Het PSWR onderbouwt die toename door een PAGINA 52 oplopende vervangingsopgave van het rioolstelsel, noodzakelijke maatregelen voor klimaatadaptatie en de uitbreiding van het areaal. Aanvullend valt de inflatie de laatste jaren fors hoger uit, onder andere door oplopende materiaal- en energieprijzen. Om de kwaliteit en het functioneren van de voorzieningen op peil te houden zijn inspanningen blijvend noodzakelijk. Uitgaven in de rioleringszorg worden gedekt door de opbrengsten uit rioolheffing. Het Programma Stedelijk Water en Riolering (PSWR) 2023-2027 vormt hiervoor de beleidsmatige en financiële basis. Bij de eerstvolgende herziening van PSWR in 2027 voeren we opnieuw een kostendekkingsberekening uit en brengen we de consequenties voor de rioolheffing in beeld. De gemeente Medemblik hanteert een financieringssystematiek waarbij zoveel mogelijk wordt gespaard voor toekomstige investeringen. Hiermee worden rentelasten en hoge schulden voor toekomstige generaties beperkt. Gebouwen Doel van het gemeentelijk vastgoed is om de eigen gemeentelijke activiteiten te huisvesten en beleidsdoelen te ondersteunen. Met de gebouwen van de gemeente stellen we inwoners in staat om onderwijs te volgen, te sporten en elkaar te ontmoeten. Tegelijkertijd staat maatschappelijk vastgoed steeds meer onder druk.

Stijgende bouw- en onderhoudskosten, gecombineerd met toenemende verduurzamingsopgaven, zorgen voor oplopende kosten. Kader De maatschappelijke doelen zijn verwoord in verschillende beleidsprogramma’s. Aanvullend hierop heeft onze gemeente vastgoed gerelateerde doelen. Deze zijn verwoord in de Nota Vastgoedbeleid 2023. PAGINA 53 Overzicht vastgoed Bij de Nota Vastgoedbeleid 2023 hoort een overzicht van onze gemeentelijke gebouwen. De gebouwen zijn vervolgens ingedeeld naar kern- of nietkernportefeuille. Door te werken met de uitgangspunten, zoals opgenomen in de Nota Vastgoedbeleid 2023, worden transparante afwegingen voor het vastgoed gemaakt. Dit heeft er mede toe geleid dat de samenstelling van de portefeuille is veranderd. Door deze ontwikkelingen is het overzicht gemeentelijke gebouwen gemeente Medemblik in 2025 geactualiseerd en (opnieuw) vastgesteld. Ruim 90% van onze vastgoedportefeuille is kernvastgoed. Onderstaande tabel biedt een recent overzicht van het aantal objecten per categorie: Categorie Aantal objecten Maatschappelijk Vastgoed 54 Overig Vastgoed 31 Beeldbepalend bezit 9 Eigen huisvesting 5 Commercieel vastgoed 1 Herontwikkelingsvastgoed/ Tijdelijk bezit 3 Wonen 1 Totaal 104 Voor een viertal panden is er op dit moment sprake van leegstandsbeheer.

Het betreft voornamelijk panden die in eigendom van de gemeente zijn gekomen om toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk te maken. Onderhoudstoestand De gemeente beschikt over een meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen. We onderhouden de gebouwen volgens de norm NEN2767, conditieniveau 3 (sober en doelmatig). De kosten van het onderhoud zijn opgenomen in het Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2023-2042. Er is een voorziening gemeentelijke gebouwen gevormd om de lasten van het planmatig onderhoud over meerdere begrotingsjaren te egaliseren. Naast het uitvoeren van planmatig onderhoud heeft de gemeente de wettelijke verplichting en de ambitie om haar vastgoedportefeuille te verduurzamen. Hiervoor is een Routekaart Verduurzaming Vastgoed opgesteld, waarin inzichtelijk is gemaakt welke maatregelen nodig zijn om het gemeentelijk vastgoed toekomstbestendig, energiezuinig en waar mogelijk aardgasvrij te maken. In 2026 zijn voor de prioritaire gebouwen energie-maatwerkscans uitgevoerd en zijn de benodigde investeringen en subsidiemogelijkheden nader onderzocht. De komende periode worden deze inzichten vertaald naar een meerjarige investerings- en uitvoeringsplanning, waarbij PAGINA 54 verduurzaming wordt gekoppeld aan natuurlijke onderhouds- en vervangingsmomenten. Hiermee werkt de gemeente stapsgewijs toe naar een duurzame vastgoedportefeuille in 2050.

Informatiemanagement Recent zijn we overgegaan tot de aanschaf van een vastgoedbeheersysteem. In dit systeem worden alle objecten en de daarbij behorende belangrijkste documenten en acties samengebracht. We bewegen ons daarmee richting datagedreven beheer. Dit maakt het beter mogelijk om vroegtijdig knelpunten te signaleren, keuzes te onderbouwen en de portefeuille afstemming te verbeteren. Integraal programmeren en investeringen ruimtelijke projecten Naast het reguliere beheer en groot onderhoud, zijn periodiek investeringen nodig om de kapitaalgoederen te vernieuwen als deze aan het einde van hun levensduur zijn. Deze investeringen leiden in de meeste gevallen tot een herinrichting van de openbare ruimte, zowel bovengronds als ondergronds. Het uitgangspunt is dat we deze investeringen integraal programmeren, waardoor vernieuwing van de verschillende typen kapitaalgoederen in een weg of wijk gelijktijdig plaatsvindt. Hierdoor maken we zoveel mogelijk werk met werk en zorgen we voor een, zowel organisatorisch als financieel, planbaar en beheersbaar pakket aan projecten. De herinrichting van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners en betrekken ze bij het maken van de plannen. We stemmen onze plannen ook af met andere partijen.

Dit is noodzakelijk omdat er veel meer partijen zijn met ambities in onze openbare ruimte die werkzaamheden plannen in onze gemeente, zoals netbeheerders, de provincie, het Hoogheemraadschap en de woningcorporaties. Door gezamenlijk te programmeren bereiken we dat we zoveel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren, alle partijen vanuit de eigen verantwoordelijkheid. Door integraal te programmeren bereiken wij het volgende: • een duurzame en klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte; • een transitie van de ondergrond, die steeds meer onder druk komt; • een efficiënte inzet van middelen, maatschappelijke kosten drukken; • het beperken van hinder en overlast voor de inwoners.

Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000 Wegen | Groen | Water | Kunst- | Meubilair | Riolering | Gebouwen werken Jaar vaststelling | 2023 | 2023 | 2023 | 2023 | 2023 | 2023 | 2023 beheerplan Beheerplan loopt tot | 2028 | 2028 | 2028 | 2028 | 2028 | 2028 | 2028 Onderdeel Integraal | ja | ja | ja | ja | ja | nee | nee Beheerplan Kapitaalgoederen Kwaliteitsniveau | Centrum | Begraaf- | Keur | Conditie 3 | B | BRL-K | Conditie 3 Medemblik en | plaatsen | (HHNK**) | NEN | (CROW*) | 14020## | NEN winkel- | A, overig | 2767# | NEN-EN | 2767# centrumgebieden | C | 13508- A, | (CROW*) | 2### overig areaal B (CROW*) Financiële vertaling | -4.206 | -2.364 | -641 | -583 | -838 | -1.473 | -1.342 beheerplan Opgenomen in de | -4.280 | -3.491 | -822 | -667 | -713 | -1.518 | -1.342 begroting 2027 Vervangings- | nee | nee | n.v.t. | nee | nee | ja | ja investeringen in beheerplan opgenomen? Is er sprake van | ja | ja | ja | ja | ja | ja | ja uitgesteld onderhoud? Is er een reserve | ja | ja | ja | ja | ja | nee | nee aanwezig? Zo ja, is de omvang van | ja | ja | ja | ja | ja | n.v.t. | n.v.t. de reserve op niveau? Is er een voorziening | nee | nee | nee | nee | nee | ja | ja aanwezig? Zo ja, is de voorziening | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t.

| ja | ja op niveau? (*) CROW = Beeldkwaliteitsystematiek voor het meten van de kwaliteit van de openbare ruimte (**) Keur HHNK= regels die het hoogheemraadschap hanteert bij de bescherming van waterkeringen, watergangen en bijbehorende kunstwerken (#) NEN 2767 = Richtlijn om de onderhoudsstaat van gebouwen te bepalen (##) BRL-K 14020 = Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa-procescertificaat voor kwaliteitsgestuurd onderhoud aan pompinstallaties en gemalen (###) NEN-EN13508-2 = Buitenriolering - Classificatiesysteem bij visuele inspectie van objecten De budgetten opgenomen in de begroting 2025 wijken voor kapitaalgoederen af van de financiële vertaling van het beheerplan (Nota IBOR 2023-2028). De budgetten zijn de afgelopen jaren bijgesteld als gevolg van de stijgende kosten van onderhoudswerkzaamheden in de openbare ruimte. PAGINA 55 PAGINA 56 We werken integraal bij het onderhoud van onze kapitaalgoederen. Fluctuaties tussen totale budget en de daadwerkelijke uitgaven egaliseren we met de reserve Kapitaalgoederen. Op totaalniveau is voor IBOR voldoende budget opgenomen in de begroting 2027. Uitgesteld onderhoud Voor het dagelijks onderhoud aan de openbare ruimte is er geen sprake van uitgesteld onderhoud bij alle kapitaalgoederen. Voor onderhoud van een bepaalde omvang dat integraal aangepakt wordt, is er wel sprake van uitstel.

Voorbereidingen kosten meer tijd en wenselijk is ook om dergelijke werken in combinatie met de nutsbedrijven te programmeren. Actuele beheerplannen Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeente (BBV) bepaalt dat een beheerplan niet ouder mag zijn dan 5 jaar. Dit betekent dat voor deze begroting een beheerplan niet ouder mag zijn dan 2023. We werken aan het opstellen van uniforme beheerplannen voor onze kapitaalgoederen binnen IBOR. Ons vastgestelde beleid vormt hierbij het uitgangspunt. Daaraan gekoppeld streven we naar een andere financiële inrichting, waarbij we in de begroting onderscheid maken tussen de kosten voor klein onderhoud (ten laste van de exploitatie) en groot onderhoud (ten laste van nog te vormen onderhoudsvoorzieningen). Hiermee geven we ook opvolging aan het advies dat de provincie ons hierover gaf. We komen hiervoor op een later moment met een voorstel naar de raad om de benodigde voorzieningen in te stellen en de begroting hierop aan te passen. PAGINA 57 Financiering Een solide financiële positie is belangrijk om onze ambities te kunnen uitvoeren. Daarvoor is het nodig dat we tijdig en onder goede voorwaarden toegang hebben tot de geld- en kapitaalmarkt. De regels voor financiering zijn strikt, omdat de keuzes directe gevolgen hebben voor onze financiële positie.

We sturen daarom actief op het moment en de voorwaarden waaronder we financiering aantrekken of middelen uitzetten. Hiermee dragen we bij aan een financieel gezonde gemeente, wat uiteindelijk ten goede komt aan onze inwoners. In deze paragraaf geven we inzicht in ons financieringsbeleid en de belangrijkste ontwikkelingen. Doelstelling Ons financieringsbeleid is gericht op zorgvuldigheid en het beperken van risico's. De belangrijkste doelstellingen zijn: • Zorgen voor duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid; • Beheersen van financiële risico’s, waaronder rente-, liquiditeits- en kredietrisico's; • Minimaliseren van te betalen rente- en bankkosten. Ons financieringsbeleid ligt vast in het 'Treasurystatuut' van de gemeente Medemblik. Rente- en financieringsbeleid Op 11 juni 2026 heeft de Europese Centrale Bank de rente verhoogd naar 2,25%. Vervolgens heeft ze op 23 juli besloten dit ongewijzigd te laten. Deze ontwikkelingen volgen we nauwlettend en we nemen dit mee in onze financieringskeuzes. We verwachten vanaf 2027 extra leningen te moeten aantrekken om onze investeringen te financieren. Een overzicht met de voorgenomen investeringen is te vinden in het overzicht Investeringen. Kasgeldlimiet Gemeenten mogen hun activiteiten niet onbeperkt financieren met kortlopende middelen.

De Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) stelt hiervoor de kasgeldlimiet vast. De kasgeldlimiet is door het Rijk ingevoerd om risico’s te beperken bij het aantrekken van geld. De limiet bepaalt in hoeverre we tekorten op de bank mogen aanvullen met kortlopend geld. De hoogte van de kasgeldlimiet berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage is door het Rijk vastgesteld op 8,5%. De kasgeldlimiet voor 2027 bedraagt voor gemeente Medemblik daardoor € 14.353.000. Renterisiconorm Bij de structurering van langlopende financiering moet de gemeente voldoen aan de wettelijke vereisten die zijn vastgelegd in de Wet fido. Bij het aantrekken van langlopende geldleningen moeten we voldoen aan de renterisiconorm uit deze wet. Deze norm beperkt toekomstige renterisico's door de aflossingen en renteherzieningen te spreiden. De renterisiconorm berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage is door het Rijk vastgesteld op 20%. De renterisiconorm komt in 2027 daarmee uit op € 33.772.000.

De volgende tabel geeft inzicht hoe dit uitwerkt in onze lening portefeuille: Bedragen * € 1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Stand leningen per 1 januari¹ | 15.513 | 13.493 | 15.470 | 33.375 Nieuwe leningen² | - | 4.000 | 20.000 | 4.000 Reguliere aflossingen | -2.020 | -2.023 | -2.095 | -3.023 Vervroegde aflossingen | - | - | - | - Stand leningen per 31 december | 13.493 | 15.470 | 33.375 | 34.352 ¹Op 1 januari 2027 is € 286.000 doorgeleend aan Het Grootslag. 2Vanaf 2028 en verder zullen we naar verwachting vaste langlopende geldleningen (looptijd > 1 jaar) aantrekken. De hoogte hangt sterk af van de resultaten in de begroting, de financiering van de investeringen, de herfinanciering van bestaande leningen en de mutaties binnen de bouwgrondexploitaties. In het volgende tabel berekenen we de renterisico's: Bedragen * € 1.000 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Renteherziening op vaste schuld | - | - | - | - Te betalen reguliere aflossingen | -2.020 | -2.023 | -2.095 | -3.023 Te ontvangen reguliere aflossingen | 45 | 46 | 47 | 48 Totaal renterisico | -1.975 | -1.977 | -2.048 | -2.975 Het renterisico voor 2027 van € 1.975.000 blijft ruim binnen de maximale norm van € 33.772.000. We verwachten dat dit de komende jaren zo blijft. Om de ontwikkeling van de schulden per inwoner inzichtelijk te maken berekenen we de netto schuld per inwoner.

Hierbij gaan we uit van 46.305 inwoners op peildatum 1 januari 2026.* Bedragen * € 1 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuld per inwoner | 291 | 334 | 721 | 742 *Bron: CBS PAGINA 58 PAGINA 59 Renteberekening Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat gemeenten inzicht geven in hun renteberekening. De volgende tabel geeft inzicht in onze rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat: Bedragen * € 1.000 2027 Externe rentelasten over de korte en lange financiering -156 Externe rentebaten 338 Subtotaal 182 Rente doorberekend aan grondexploitatie - Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente 182 Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente 6 Renteresultaat op taakveld Treasury 188 PAGINA 60 Bedrijfsvoering Inleiding Bedrijfsvoering omvat de primaire en ondersteunen processen die worden ingezet om de dienstverlening aan de inwoners en bedrijven te garanderen. In deze paragraaf beschrijven wij de ontwikkelingen van de ondersteunende onderdelen binnen de ambtelijke organisatie, zoals personeel, organisatie en digitale zaken. Ombuigingen Realistisch begroten Sinds de begroting 2026 verwerken we de maatregelen voor realistisch begroten financieel. Daardoor sluiten de ramingen beter aan op de werkelijke uitgaven en inkomsten. In de jaarrekening 2026 laten we zien of deze maatregelen het verwachte resultaat opleveren.

Anders organiseren In 2026 startten we met anders organiseren. We werken voorstellen uit om efficiënter te werken en kosten beter toe te rekenen. Een voorbeeld is het onderzoek naar de kostendekkendheid en toerekening van de leges voor omgevingsvergunningen. De voorstellen leggen we voor in de voorjaarsnota 2027 en verwerken we vanaf de begroting 2028. De opbrengst is vanaf 2028 al geraamd. Deze start op 50% van de taakstelling en loopt elk jaar met 10 procentpunt op tot 100% in 2033. Verbreding ombuigingsopgave Per 1 september 2026 is besloten het project te verbreden. Naast het lopende spoor Anders organiseren worden ook Beleidskeuzes en Inkomsten onderzocht. Aanleiding hiervoor is dat het meerjarenbeeld vanaf 2028 opnieuw structurele tekorten laat zien en Anders organiseren onvoldoende potentieel biedt om de totale financiële opgave op te lossen. Begin 2027 wordt de financiële opdracht voor het vervolg via een aparte startnotitie aan de raad voorgelegd. Bij de Voorjaarsnota 2027 maakt de raad vervolgens inhoudelijke keuzes over de invulling van deze opdracht. Organisatieontwikkeling We bouwen aan de toekomst In 2025 is een managementontwikkelingstraject gestart dat in juni 2026 is afgerond. Dit traject heeft een belangrijke impuls gegeven aan het leiderschap binnen onze organisatie. Leiderschap is echter geen eindbestemming, het vraagt voortdurende aandacht en ontwikkeling.

In het maandelijkse overleg van de gemeentesecretaris, strategisch managers en teamleiders (CMT), staat dit dan ook structureel op de agenda, met aandacht voor samenwerking, gedeeld eigenaarschap én voor wat er speelt in de kernen van onze gemeente. In het Strategisch Organisatieplan 2025–2026 hebben we onze ambities voor de doorontwikkeling van de organisatie vastgelegd. We zijn voortvarend van start gegaan met de uitvoering: de processen worden in kaart gebracht, de manier van project- en programmatisch werken wordt verder ontwikkeld en verankerd, en de afdeling Bedrijfsvoering werkt aan de Visie op Bedrijfsvoering. De visies op burgerparticipatie en dienstverlening zijn vastgesteld, en het Strategisch Opleidingsplan legt een stevige basis onder de ontwikkeling van onze medewerkers. Deze trajecten zijn in volle uitvoering en dragen bij aan het realiseren van onze organisatiedoelen, doelen die we continu in beeld houden en actief nastreven. PAGINA 61 Daarnaast worden de organisatiedoelen binnen het CMT getoetst aan de ambities uit het coalitieakkoord, zodat waar nodig tijdig kan worden bijgestuurd en de strategische koers actueel en relevant blijft. Personeel HR HR ondersteunt de organisatie bij het realiseren van de maatschappelijke en bestuurlijke opgaven.

Na de herinrichting van de HR-functie ligt de focus in 2027 op het verder versterken van vakmanschap, strategische personeelsplanning, digitalisering en duurzame inzetbaarheid. Zo dragen we bij aan een toekomstbestendige en wendbare organisatie en ondersteunen we de continuïteit van onze dienstverlening. Strategische personeelsplanning en aantrekkelijk werkgeverschap De arbeidsmarkt blijft krap en de uitstroom door pensionering neemt de komende jaren toe. Daarom investeren we in aantrekkelijk werkgeverschap en strategische personeelsplanning. We versterken onze positie op de arbeidsmarkt met vernieuwende wervingsmethoden en een persoonlijke kandidaat ervaring. In 2027 rollen we, na een pilot bij de buitendienst in 2026, de methodiek voor strategische personeelsplanning verder uit binnen de organisatie. Daarmee brengen we de toekomstige personeelsbehoefte, kennisrisico's en opvolgingsvraagstukken tijdig in beeld. Bij vacatures maken we steeds een bewuste afweging of invulling noodzakelijk is of dat procesoptimalisatie, samenwerking of de inzet van AI een passend alternatief biedt. Zo borgen we de continuïteit van onze dienstverlening en verminderen we de afhankelijkheid van externe inhuur. Digitalisering en AI Na de implementatie van het nieuwe e-HRM-systeem ligt de focus op verdere digitalisering van de HR-dienstverlening.

We ontwikkelen Youforce verder door, verbeteren HR-dashboards en benutten de mogelijkheden van AI om processen eenvoudiger, sneller en efficiënter in te richten. Daarbij zetten we AI waar mogelijk verantwoord in binnen onder andere werving, selectie, onboarding en andere HR-processen. Zo ondersteunen we leidinggevenden en medewerkers beter en werken we steeds meer informatie gestuurd. Leren en ontwikkelen Om ook in de toekomst over voldoende vakmanschap te beschikken investeren we in leren en ontwikkelen. In 2027 realiseren we een eigen leerplatform waarmee medewerkers laagdrempelig toegang krijgen tot opleidingen, leerlijnen en ontwikkelmogelijkheden. Leren en ontwikkelen krijgt een vaste plek binnen de gesprekscyclus en ondersteunt medewerkers bij hun duurzame inzetbaarheid, vakmanschap en interne mobiliteit. Hiermee versterken we de wendbaarheid van de organisatie en spelen we in op toekomstige ontwikkelingen. Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid Vitale medewerkers zijn belangrijk voor een betrouwbare dienstverlening. Daarom investeren we in gezondheid, werkplezier en duurzame inzetbaarheid. We ondersteunen bij het behouden van vakmanschap, het voorkomen van uitval en het versterken van eigenaarschap. Hiermee vergroten we de inzetbaarheid van medewerkers en behouden we kennis voor de organisatie.

HR in control Een toekomstbestendige organisatie vraagt om actuele stuurinformatie. Daarom investeren we in kwalitatief goede HR-data, dashboards en managementinformatie. Hiermee ondersteunen we leidinggevenden bij het nemen van onderbouwde besluiten op het gebied van personeel, ontwikkeling en organisatie. PAGINA 62 Samenwerking Informatievoorziening en informatieveiligheid De samenleving digitaliseert in hoog tempo. Voor de gemeente Medemblik is een veilige, moderne en slimme digitale werkomgeving geen luxe meer, maar het fundament onder onze dienstverlening aan inwoners, ondernemers en medewerkers. In 2027 richten we ons op drie hoofdthema's: - Basis op orde - Data & Ai - Informatieveiligheid Basis op Orde Om wendbaar te blijven, moet ons digitale fundament stevig zijn. Dit betekent dat we ons applicatielandschap en onze samenwerking continu vernieuwen en vereenvoudigen: - Toekomst vaste ICT-dienstverlening. Na de in 2026 gestarte heroriëntatie op ons regionale samenwerkingsverband SSC DeSom, staat 2027 in het teken van de transitie naar een nieuw ICT dienstverleningsmodel. - We stappen steeds vaker over naar online clouddiensten (Software as a Service). Dit vraagt om een andere, nieuwe manier van samenwerken, financieren en regisseren. - Oude, achterhaalde systemen worden met inachtneming van wettelijke (archief) eisen definitief uitgefaseerd.

Dit vermindert storingen, verlaagt de beheerkosten en verbetert de veiligheid. - We zorgen voor betrouwbare en flexibele apparaten (devices) zodat onze medewerkers altijd en overal prettig kunnen werken. - De kwaliteit van onze basisregistraties houden we scherp op peil en voldoen minimaal aan de wettelijke eisen. Data en AI Om op alle niveaus sneller en betere beslissingen te kunnen nemen, zetten we een volgende stap in datagedreven werken: - We starten de bouw van een centraal datawarehouse. Hierin brengen we losse data veilig samen tot één betrouwbare bron. Dit zorgt voor scherpe managementrapportages en betere inzichten in maatschappelijke trends. - Kunstmatige Intelligentie (AI) is in 2027 de standaard om werkprocessen te versnellen en de werkdruk te verlagen. We zetten AI slim maar verantwoord in, wat alleen kan als onze basisdata (via het datawarehouse) betrouwbaar is. Het up-to-date houden van systemen, de inrichting van het datawarehouse en AI, de transitie van SSC DeSom en het voldoen aan de strenge privacywetgeving vragen om structurele financiële middelen. Naar verwachting levert deze transformatie op de middellange termijn juist relatieve besparingen (lees: minder meerkosten) op: - Minder licentie- en onderhoudskosten door het uitfaseren van oude, niet meer in gebruik zijnde legacysystemen.

- Snellere en efficiëntere processen dankzij het datawarehouse, het vernieuwde ICT dienstverleningsmodel en de inzet van AI. PAGINA 63 - Het voorkomen van kostbare cyberincidenten, datalekken, boetes, imagoschade en/of herstelkosten. Door structureel te blijven investeren in onze ICT, bouwen we aan een efficiënte, veilige en toekomstbestendige informatievoorziening van gemeente Medemblik. Informatieveiligheid De digitale dreiging van cybercriminelen groeit. Het beschermen van privacygevoelige gegevens is onze topprioriteit. Inmiddels is de nieuwe Cyberbeveiligingswet (Cbw / NIS2) volledig van kracht. Gemeenten vallen onder de strengste categorie ('essentiële entiteiten'). Dit brengt strikte verplichtingen met zich mee: - We werken strikt volgens de beveiligingsnormen van de BIO 2.0, ondersteund door een operationeel monitoringsysteem (ISMS) en streng toegangsbeheer. Ernstige incidenten melden we direct. - Bestuurders zijn persoonlijk verantwoordelijk voor informatieveiligheid. Continue training helpt het bestuur digitale risico’s te beheersen en sancties te voorkomen. Privacy Voor 2027 blijven we werken aan privacy en informatiebeveiliging, zodat gegevens en systemen veilig blijven. We blijven de organisatie informeren en medewerkers bewust maken van het belang van privacy.

De digitale leeromgeving levert hier al een waardevolle bijdrage aan en helpt medewerkers om hun kennis over privacy verder te vergroten. Hierdoor wordt privacy steeds beter zichtbaar en vanzelfsprekend binnen de organisatie. PAGINA 64 Verbonden partijen Gemeenten voeren taken uit die direct in het belang van hun inwoners zijn. Een gemeente kan daarbij grotendeels zelf bepalen of zij de taken zelf uitvoert of laat uitvoeren, bijvoorbeeld via een gemeenschappelijke regeling met andere gemeenten. Er zijn ook samenwerkingsverbanden waartoe de gemeenten op grond van een specifieke wet wettelijk verplicht worden om samen te werken zoals bij de Veiligheidsregio's, Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD) en Omgevingsdienst. Wanneer een gemeente de taken door een andere partij laat uitvoeren en er sprake is van een bestuurlijk en financieel belang in een organisatie, dan is er sprake van een Verbonden partij. Van een bestuurlijk belang is sprake als de gemeente op één of andere manier zeggenschap heeft. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om een zetel in het bestuur of stemrecht bij bestuurlijke beslissingen. Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeentemiddelen ter beschikking heeft gesteld die niet verhaalbaar zijn in het geval van faillissement van de verbonden partij, of dat financiële problemen bij de verbonden partij op de gemeente verhaald kunnen worden.

Als gemeentebestuur is het belangrijk om daar aandacht voor te hebben, omdat ook bij het laten uitvoeren van taken door andere partijen het gemeentebestuur eindverantwoordelijk blijft voor de uitvoering. Het is belangrijk om aandacht te hebben voor de wijze waarop invloed wordt uitgeoefend voor wat betreft sturen, beheersen, toezicht houden en verantwoording afleggen (= governance) en de gemeentelijke doelen die worden nagestreefd. Daarom heeft de gemeenteraad een nota Verbonden partijen vastgesteld. In deze nota wordt ingegaan op de wettelijke kaders, algemene beginselen van de governance, scheiding van de eigenaar/ en opdrachtgeverrol en het gemeentelijk beleid dat per verbonden partij wordt nagestreefd. Op 6 maart 2014 stelde de raad de visie over de verbonden partij vast in de 'Nota Verbonden Partijen'. Deze nota bevat ook een lijst van de verbonden partijen. De raad stelde op 9 maart 2017 de notitie 'Toezicht op verbonden partijen' vast. In 2019 is deze verder uitgewerkt in de notitie 'inrichting toezicht houden op verbonden partijen (inrichten governance)'. Een verbonden partij is een publiekrechtelijke of een privaatrechtelijke organisatie. De meest voorkomende vorm van een publiekrechtelijke verbonden partij is een gemeenschappelijke regeling (GR).

Bij privaatrechtelijke participaties gaat het om de deelname van de gemeente in private rechtspersonen zoals stichtingen en verenigingen en vennootschappen (NV’s en BV’s) en coöperaties. Hieronder is geïnventariseerd met welke partijen Medemblik verbonden is. Van alle verbonden partijen is informatie opgenomen over de vestigingsplaats, het bestuurlijk en het financieel belang en de risico's. De financiële gegevens in deze paragraaf zijn afkomstig uit de programmabegrotingen 2027 van de verbonden partijen. Overzicht Verbonden Partijen Gemeenschappelijke regelingen In de tabellen hieronder geven we het bestuurlijke en financiële belang weer van de gemeente in de verbonden partijen. Bedragen * € 1.000 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord Vestigingplaats | Alkmaar Website | www.vrnhn.nl Programma | Wonen, werken en recreëren Openbaar belang | De Veiligheidsregio is een samenwerkingsverband van zestien gemeenten en hulpverlenings-diensten in Noord-Holland Noord. De Veiligheidsregio zorgt voor: • | verkleining van de risico's op een crisissituatie; • | goede voorbereiding op het bestrijden van incidenten; • | een vlotte en adequate aansturing van de hulpverlening bij een ramp. Alle inzet wordt gecoördineerd vanuit een centrale organisatie waar onder andere het ambulancevervoer en de meldkamer zijn ondergebracht.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://medemblik.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/3515d06d-17f9-401a-b115-823538b7ac65?agendaItemId=913ed2cb-4a11-4e82-a3aa-960cc26ee158