CConstaterende datMedemblik
Koppel je AI →
Document · PDF

01 Programmabegroting 2027

Gemeenteraad 12 november 2026, gemeente MedemblikBij agendapunt: Programmabegroting 2027-2030 (pfh. B. de Wit) - 20:1529.529 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 PAGINA 2 Inhoudsopgave Inleiding ..............................................................................................................................................3 Aanbiedingsbrief ...........................................................................................................................4 Samenvatting .................................................................................................................................5 Programma's ......................................................................................................................................7 Programma 1 Dienstverlening en organisatie ................................................................................8 Programma 2 Samen leven en ondersteuning ..............................................................................11 Programma 3 Ruimte ....................................................................................................................15 Programma Algemene dekkingsmiddelen ..................................................................................19 Paragrafen ........................................................................................................................................21 Lokale heffingen

..........................................................................................................................22 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...............................................................................30 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................................38 Financiering ..................................................................................................................................57 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................60 Verbonden partijen ......................................................................................................................64 Grondbeleid .................................................................................................................................77 Openbaarheid (WOO) .................................................................................................................82 Financiële begroting .......................................................................................................................83 Kaders en uitgangspunten ..........................................................................................................83 Actueel begrotingsresultaat 2027-2030

...................................................................................83 Overzichten ......................................................................................................................................95 Totaaloverzicht 2027-2030 ........................................................................................................96 Taakvelden 2027-2030 ...............................................................................................................97 Investeringen 2027 ......................................................................................................................99 Incidentele baten en lasten 2027-2030 ....................................................................................101 Reserves en voorzieningen 2027-2030 .....................................................................................110 Balans 2027-2030 ......................................................................................................................113 EMU-saldo ...................................................................................................................................114 Bijlagen ............................................................................................................................................115 PAGINA 3 Inleiding In deze begroting leest u wat onze doelen zijn

voor 2027 en hoe ons huishoudboekje erbij staat. In de bijbehorende aanbiedingsbrief lichten we de gemaakte keuzes verder toe. PAGINA 4 Aanbiedingsbrief Beste raads- en commissieleden, Hierbij bieden wij u de programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 aan. Beleidsarme voorjaarsnota als startpunt U heeft vanwege de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 een beleidsarme voorjaarsnota vastgesteld. Het nieuwe college is vervolgens geïnstalleerd en het coalitieakkoord “Dichtbij, duidelijk en daadkrachtig!” is voor de zomer door u vastgesteld. Het college is daarna aan de slag gegaan om de door u vastgestelde ambities vanuit het coalitieprogramma om te zetten in een concreet uitvoeringsplan. Dit moet resulteren in een college uitvoeringsprogramma (CUP) met duidelijke doelen, activiteiten en resultaten. Nieuw college werkt aan college uitvoeringsprogramma We hebben met elkaar afgesproken hoe we onze mooie gemeente willen besturen en hoe we willen samenwerken. We willen een college zijn dat zichtbaar en benaderbaar is, naar inwoners en ondernemers luistert voordat besluiten vastliggen en aanwezig blijft als het moeilijk wordt. We kiezen voor uitvoering en resultaat, maar zijn ook duidelijk als iets niet direct kan of meer tijd nodig heeft. Om onze ambities uit te werken in realistische doelen hebben we tijd nodig.

Want sommige resultaten kunnen snel worden bereikt, terwijl andere opgaven meerdere jaren vragen. En dat vraagt ook om goed onderbouwde keuzes. Beleidsarm voor 2027, toenemend tekort in meerjarenraming We hebben er dan ook voor gekozen om deze programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 die u nu wordt aangeboden, beleidsarm te houden. Voor 2027 presenteren wij een sluitende begroting. Dit verklaart waarom de opgenomen activiteiten in de drie programma's (vermeld onder "wat gaan we ervoor doen") beperkter zijn dan u gewend bent. Meer informatie hierover volgt in het CUP. Tegelijkertijd ziet u in de meerjarenraming toenemende structurele exploitatietekorten onder andere door een verandering in de uitkering uit het gemeentefonds en toenemende kosten voor jeugdzorg. Het vraagt om keuzes om als gemeente daarbij zelf het stuur in de hand te houden. Door het project Ombuigingen, waarover u in september bent geïnformeerd, houden wij daar grip op. Wij zullen u gedurende 2027 hierover nader informeren. In november 2026 volgende stap voor college uitvoeringsprogramma Ondertussen werken we hard aan het verder uitwerken van het CUP, met focus op het jaar 2027 waarin de eerste uitwerking van het coalitieakkoord is verwerkt en financieel vertaald. De financiële effecten van de keuzes gaan we u vervolgens voorleggen in de raadsvergadering van 26 november.

We bespreken dan het concreet uitgewerkte CUP 2027 en de financiële gevolgen daarvan worden u ter vaststelling aangeboden. Deze worden vervolgens verwerkt in de begroting 2027. Kortom, de voorliggende Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 vormt een solide basis en vertrekpunt voor de verdere uitwerking. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van Medemblik Samenvatting Hieronder vindt u een overzicht van onze lasten (uitgaven) en baten (inkomsten). We maken hierbij onderscheid tussen eenmalig geld (incidenteel) en geld dat elk jaar terugkomt (structureel). Daarna ziet u een tabel met de totale lasten en basten uitgesplitst per programma. De raad stelt de begroting vast en autoriseert daarmee de begrote inkomsten en uitgaven per programma. Bedragen * € 1.000 Begroting | Meerjarenraming 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Lasten | -171.998 | -163.517 | -164.249 | -168.300 Baten | 170.115 | 159.826 | 159.478 | 163.188 Begrotingssaldo | -1.883 | -3.691 | -4.771 | -5.112 Waarvan incidenteel | -749 | 484 | 710 | 438 Reëel begrotingssaldo | -1.134 | -4.176 | -5.481 | -5.550 Voor een gedetailleerd overzicht van incidentele en structurele baten en lasten verwijzen we naar het hoofdstuk "Incidentele baten en lasten 2027-2030" onder het hoofdstuk "Overzichten".

Bedragen * € 1.000 Begroting | Meerjarenraming Lasten per programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Dienstverlening en organisatie | -26.377 | -25.558 | -25.520 | -28.447 Samen leven en ondersteuning | -91.508 | -91.947 | -91.009 | -91.590 Ruimte | -49.870 | -44.158 | -45.385 | -45.879 Algemene dekkingsmiddelen | -1.108 | -754 | -1.318 | -1.526 Totaal lasten voor mutaties | -168.862 | -162.417 | -163.232 | -167.442 reserves Baten per programma Dienstverlening en organisatie | 1.048 | 567 | 567 | 740 Samen leven en ondersteuning | 16.614 | 18.535 | 18.535 | 18.385 Ruimte | 29.516 | 22.634 | 24.538 | 24.611 Algemene dekkingsmiddelen | 121.175 | 115.487 | 113.051 | 113.758 Totaal baten voor mutaties | 168.353 | 157.224 | 156.692 | 157.494 reserves Totaal saldo voor mutaties reserves | -509 | -5.193 | -6.539 | -9.948 Toevoeging reserves | -3.135 | -1.100 | -1.018 | -858 Onttrekking reserves | 1.762 | 2.602 | 2.786 | 5.694 Totaal na mutaties reserves | -1.883 | -3.691 | -4.771 | -5.112 Waarvan incidentele lasten | -10.645 | -4.486 | -5.977 | -7.851 Waarvan incidentele baten | 9.896 | 4.970 | 6.687 | 8.289 Reëel begrotingssaldo | -1.134 | -4.176 | -5.481 | -5.550 PAGINA 5 PAGINA 6 Inzet surplus Algemene reserve Onder voorwaarden is het toegestaan om uit het surplus in de algemene reserve onttrekkingen te doen, direct ten gunste van de exploitatie, ter dekking van structurele lasten.

Het surplus in de algemene reserve is dat deel dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (benodigde weerstandscapaciteit). Voor toepassing van deze surplusregeling dient de volledige benodigde weerstandscapaciteit uit de algemene reserve te worden gedekt zonder andere onderdelen van de weerstandscapaciteit (bijvoorbeeld stille reserves) in te zetten. Van dit surplus kan de gemeente jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele lasten. Daarnaast geldt het solvabiliteitsvereiste van 20%. Het surplus van de Algemene reserve bedraagt ultimo 2026 € 1.544. 000. We stellen voor om € 1.134.000 als structurele dekking in te zetten voor het tekort van 2027 vanuit het surplus van de Algemene reserve. PAGINA 7 Programma's PAGINA 8 Programma 1 Dienstverlening en organisatie Wat willen we bereiken? Wij willen een toegankelijke, betrouwbare en financieel gezonde gemeente zijn. Een goede dienstverlening en een sterke organisatie vormen de basis voor alles wat de gemeente doet. We zorgen voor een open bestuurscultuur, duidelijke communicatie en betrokkenheid van inwoners bij plannen en besluiten. Tegelijkertijd werken we aan gezonde gemeentefinanciën en een efficiënte organisatie die in staat is om maatschappelijke opgaven effectief uit te voeren. Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen.

Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2027. 1.1. Bestuur en participatie Wat willen we bereiken? Een zichtbare, benaderbare en betrouwbare gemeente, met een open bestuurscultuur, begrijpelijke communicatie voor iedereen en participatie bij de start van plannen. 1.2. Financieel gezond en dienstverlenend Wat willen we bereiken? Een financieel gezonde gemeente met een solide begroting, beheersbare lasten voor inwoners en een efficiënte organisatie. Wat gaan we daarvoor doen? We gaan onze financiën structureel op orde brengen en werken aan een sluitende begroting, zodat de gemeente ook op de lange termijn financieel gezond blijft. Daarbij maken we scherpe keuzes in onze uitgaven en investeren we alleen waar dat noodzakelijk en verantwoord is. De OZB verhogen we uitsluitend met de landelijke indexering in 2027, zodat de lasten voor inwoners zo veel mogelijk voorspelbaar en beheersbaar blijven. Beleidsindicatoren Hieronder staat de verplichte set aan beleidsindicatoren die specifiek horen bij het programma Dienstverlening en organisatie. Deze indicatoren worden ingezet om de effecten van het beleid nauwkeurig te volgen en waar nodig gerichte bijsturingen door te voeren. Een uitgebreide toelichting op deze resultaten is te vinden in de paragraaf Bedrijfsvoering.

De cijfers uit voorgaande jaren komen uit het laatst vastgestelde raadsbesluit en dat is de jaarrekening 2025. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht) | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Formatie (fte per 1.000 inwoners) | 8,0 | 8,4 | 8,6 | n.b. Bezetting (fte per 1.000 inwoners) | 8,1 | 8,1 | 8,5 | n.b. Apparaatskosten (€ per inwoner) | 876 | 970 | 1.248 | n.b. Externe inhuur (% van totale loonsom) | 24,2% | 17,4% | 16,7% | n.b. Overhead (% van totale lasten) | 12,6% | 13,8% | 13,2% | n.b. Met wie werken we samen? Voor het programma Dienstverlening en organisatie werken we samen met de volgende verbonden partijen: • Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) • Westfries Archief • Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland (OBS) • SSC DeSom • Rekenkamercommissie Medemblik – Opmeer-Koggenland Deze partijen worden verder toegelicht in de paragraaf Verbonden Partijen. Overhead In het onderstaande overzicht staan de kosten van de overhead en de exacte opbouw daarvan vermeld. Onder overhead vallen alle kosten die de organisatie maakt die niet direct aan één specifiek taakveld te koppelen zijn, maar die de algemene ondersteuning van de gemeentelijke taken mogelijk maken.

Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 wijziging Personeel & Organisatie | -3.430 | -4.066 | -3.416 Management | -934 | -1.028 | -1.330 Inkoop, Juridische Zaken en | -2.552 | -2.951 | -2.777 Facilitaire Zaken Informatie Beheer en | -7.353 | -8.692 | -8.298 Informatie Management Huisvesting | -7.779 | -958 | -1.232 Financiën & AO/IC | -2.601 | -2.888 | -2.581 Communicatie, Secretariaat | -2.513 | -2.600 | -2.660 en Strategie Totaal overhead | -27.162 | -23.185 | -22.295 PAGINA 9 De kosten van huisvesting zoals die gepresenteerd worden in de kolom rekening 2025 wijken aanzienlijk af van hetgeen hiervoor in de jaren 2026 en 2027 is opgenomen. Dit komt doordat bij de beschikbaarstelling van het krediet voor de renovatie van het gemeentehuis in 2025 een eenmalige storting in de voorziening onderhoud gebouwen van € 6.746.000 heeft plaatsgevonden voor de vervanging van de installaties. In de paragraaf Bedrijfsvoering staan de belangrijkste ontwikkelingen binnen de organisatie toegelicht. Wat mag het kosten? Het onderstaande overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Dit geeft een direct en helder inzicht in de financiële stromen, inkomsten en uitgaven die binnen dit specifieke programma vallen. Voor een toelichting op de mutaties verwijzen we u door naar het hoofdstuk Actueel begrotingsresultaat 2027-2030.

Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 wijziging Lasten | -33.463 | -27.373 | -26.377 Baten | 1.580 | 1.068 | 1.048 Saldo voor bestemming | -31.883 | -26.305 | -25.328 Toevoeging reserves | -170 | - | -326 Onttrekking reserves | 6.746 | - | - Totaal na mutaties reserves | -25.307 | -26.305 | -25.654 PAGINA 10 PAGINA 11 Programma 2 Samen leven en ondersteuning Wat willen we bereiken? Wij willen een vitale, veilige en aantrekkelijke gemeente zijn waar inwoners gezond kunnen leven, elkaar ontmoeten en actief kunnen meedoen. Wij zetten ons in voor sterke en leefbare dorpen en stad waarin inwoners zich thuis voelen en kunnen deelnemen aan de samenleving. Goede voorzieningen, veiligheid, gezondheid, sport, cultuur en ontmoeting dragen bij aan kwaliteit van leven. Samen met inwoners en maatschappelijke partners werken we aan een gemeente waarin iedereen kan meedoen. Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2027. 2.1. Sociaal domein en bestaanszekerheid Wat willen we bereiken? Toegankelijke zorg en ondersteuning dichtbij, met focus op preventie, bestaanszekerheid, meedoen en bescherming van kwetsbare inwoners. 2.2.

Voorzieningen in dorpen en stad Wat willen we bereiken? Vitale dorpen en een vitale stad met goede voorzieningen voor sport, onderwijs, zorg, ontmoeting en leefbaarheid. Wat gaan we daarvoor doen? Om onze dorpen en stad vitaal en leefbaar te houden, investeren we in goede voorzieningen voor sport, onderwijs, zorg en ontmoeting. We versterken de samenwerking met verenigingen, maatschappelijke organisaties en inwoners, zodat voorzieningen toegankelijk en toekomstbestendig blijven. Daarnaast zetten we in op aantrekkelijke en veilige woon- en leefomgevingen waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Wat willen we bereiken? We beheersen de kosten van jeugdzorg door stevig in te zetten op preventie, vroegsignalering en passende, lichte ondersteuning dichtbij, zodat minder vaak een beroep op zwaardere jeugdzorg nodig is PAGINA 12 2.3. Cultuur, sport, toerisme en meedoen Wat willen we bereiken? Een gemeente waar cultuur, sport en toerisme bijdragen aan leefbaarheid, gezondheid, verbinding en een aantrekkelijke leefomgeving voor zowel onze eigen inwoners als voor bezoekers aan onze gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? We versterken het aanbod van cultuur, sport en recreatie, zodat inwoners meer mogelijkheden hebben om elkaar te ontmoeten, actief te zijn en mee te doen in de samenleving.

Daarnaast investeren we in aantrekkelijke voorzieningen, evenementen en toeristische trekpleisters die bijdragen aan de leefbaarheid van onze dorpen. Zo maken we onze gemeente gezonder, socialer en aantrekkelijker voor inwoners en bezoekers. 2.4. Veiligheid en leefbaarheid Wat willen we bereiken? Een veilige gemeente waarin inwoners zich gehoord voelen, handhavers en politie zichtbaar aanwezig zijn en overlast en ondermijning daadkrachtig worden aangepakt. Beleidsindicatoren De gemeente maakt gebruik van een verplichte set aan beleidsindicatoren die specifiek horen bij het programma Samen leven en ondersteuning. Deze indicatoren worden ingezet om de effecten van het beleid nauwkeurig te volgen en waar nodig gerichte bijsturingen door te voeren. De benodigde gegevens zijn afkomstig van het landelijke platform Waarstaatjegemeente.nl. Op die website is uitgebreide achtergrondinformatie te vinden over de opbouw en de definities van deze beleidsindicatoren. De cijfers uit voorgaande jaren komen uit het laatst vastgestelde raadsbesluit en dat is de jaarrekening 2025. Als aanvulling is de indicator uit het Cliëntervaringsonderzoek Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) opgenomen. Dit onderzoek brengt de ervaringen van inwoners met de geboden hulp in kaart.

De resultaten geven inzicht in de kwaliteit en klantvriendelijkheid, waarmee de ondersteuning in de praktijk verder kan worden verbeterd. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht) | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Onderwijs Absoluut verzuim (niet op school ingeschreven) | 2,2 | 1,3 | 1,1 | n.b. (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar) Relatief verzuim (schoolverzuim zonder geldige reden) | 19,0 | 18,0 | 18,0 | n.b. (per 1.000 leerlingen 5 - 18 jaar Voortijdige schoolverlaters totaal VO + MBO (% | 2,2% | 2,2% | 2,2% | n.b. totaal aantal leerlingen 12 - 23 jaar, 2023) Sport Niet-wekelijkse sporters (% niet wekelijkse | n.b. | 43,2% | n.b. | n.b. sporters 19 jaar en ouder) Sociaal Domein Banen (per 1.000 inwoners van 15 - 64 jaar) | 785,7 | 792,7 | 785,2 | n.b. Netto arbeidsparticipatie (% werkzame / totale | 73,5% | 73,6% | 73,5% | n.b. beroepsbevolking) Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen) | 1,0% | 1,0% | n.b. | n.b. Personen met een bijstandsuitkering (per 10.000 | 125,1 | 131,7 | 137,2 | n.b. inwoners) Lopende re-integratievoorzieningen (per 10.000 | 341,8 | 386 | 455,5 | n.b. inwoners van 15 - 64 jaar) Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar) | 4,0% | 4,0% | n.b. | n.b. Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 | 12,8% | 13,3% | 13,5% | n.b. jaar) Jongeren met jeugdbescherming (% van alle | 1,4% | 1,5% | 1,4% | n.b.

jongeren tot 18 jaar) Jongeren met jeugdreclassering (% van alle | 0,2% | 0,3% | 0,2% | n.b. jongeren van 12 tot 23 jaar) Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m | 1,0% | n.b. | n.b. | n.b. 21 jarigen) Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (per | 540 | n.b. | 630 | n.b. 10.000 inwoners) PAGINA 13 Met wie werken we samen? Voor het programma Samen leven en ondersteuning werken we samen met de volgende verbonden partijen: • GGD Hollands Noorden • WerkSaam Westfriesland • Sportbedrijf Medemblik B.V. Deze partijen worden verder toegelicht in de paragraaf Verbonden Partijen. Wat mag het kosten? Het onderstaande overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Dit geeft een direct en helder inzicht in de financiële stromen, inkomsten en uitgaven die binnen dit specifieke programma vallen. Voor een toelichting op de mutaties verwijzen we u door naar het hoofdstuk Actueel begrotingsresultaat 2027-2030.

Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 wijziging Lasten | -94.341 | -93.841 | -91.508 Baten | 22.251 | 20.125 | 16.614 Saldo voor bestemming | -72.090 | -73.716 | -74.894 Toevoeging reserves | -1.481 | - | -685 Onttrekking reserves | 709 | - | 530 Totaal na mutaties reserves | -72.862 | -73.716 | -75.049 PAGINA 14 PAGINA 15 Programma 3 Ruimte Wat willen we bereiken? Wij willen een aantrekkelijke, bereikbare en toekomstbestendige gemeente zijn waar inwoners kunnen wonen, ondernemen en prettig leven. Wij werken aan een fysieke leefomgeving die aansluit bij de behoeften van huidige en toekomstige generaties. Daarbij zorgen we voor meer woningen, een goede bereikbaarheid, ruimte voor ondernemen en een aantrekkelijke openbare ruimte. Ook zetten we in op een haalbare verduurzaming en een evenwicht tussen wonen, werken, mobiliteit, natuur en recreatie. Wat gaan we daarvoor doen? Hieronder geven we inzicht in de doelen die we willen halen. Per doelstelling geven we aan wat we daarvoor gaan doen in 2027. 3.1. Wonen en woningbouw Wat willen we bereiken? Meer voortgang in woningbouw in alle dorpen en de stad, met aandacht voor starters, gezinnen, senioren en doorstroming. Wat gaan we daarvoor doen? • We maken het makkelijker om een mantelzorgwoning te plaatsen. Ook als de zorg nog niet nodig is, maar wel te verwachten (premantelzorg).

We lopen hierbij vooruit op nieuwe landelijke regels. • We maken het makkelijker om een grote woning te splitsen in meer woningen. 3.2. Bereikbaarheid en verkeer Wat willen we bereiken? Een gemeente waarin inwoners zich veilig, logisch en goed bereikbaar kunnen verplaatsen. 3.3. Economie, landbouw en ondernemerschap Wat willen we bereiken? Een gemeente die een betrouwbare en meedenkende partner is voor ondernemers, agrariërs en het MKB. PAGINA 16 3.4. Energie, klimaat, openbare ruimte, groen en dierenwelzijn Wat willen we bereiken? Een realistisch en betaalbaar klimaatbeleid, gecombineerd met een nette en praktische openbare ruimte en aandacht voor groen en dierenwelzijn. Wat gaan we daarvoor doen? • We zoeken samen met bedrijven, de netbeheerder en de regio naar oplossingen voor het volle stroomnet (netcongestie). • We geven ruimte aan slimme oplossingen, zoals het delen van energie, energiehubs en buurtbatterijen. Beleidsindicatoren Hieronder staat de verplichte set aan beleidsindicatoren die specifiek horen bij het programma Ruimte. Deze indicatoren worden ingezet om de effecten van het beleid nauwkeurig te volgen en waar nodig gerichte bijsturingen door te voeren. De benodigde gegevens zijn afkomstig van het landelijke platform Waarstaatjegemeente.nl. Op die website is uitgebreide achtergrondinformatie te vinden over de opbouw en de definities van deze beleidsindicatoren.

De cijfers uit voorgaande jaren komen uit het laatst vastgestelde raadsbesluit en dat is de jaarrekening 2025. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht) | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Openbare orde en veiligheid Verwijzingen Halt (jongeren van 12 tot 18 jaar) (per | 6 | 5 | 8 | n.b. 1.000 jongeren) Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners) | 1,4 | 0,8 | 0,7 | n.b. Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners) | 3,4 | 2,7 | 3,4 | n.b. Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) | 0,9 | 0,8 | 0,5 | n.b. Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde | 3,5 | 3,7 | 3,2 | n.b. en gezag (per 1.000 inwoners) Wonen en bouwen Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen) | 2,1 | 4,3 | n.b. | n.b. Demografische druk (Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd | 78% | 79% | 79% | 79% personen van 20 tot 65 jaar) (%) Economie Functiemenging (verhouding banen en woningen) | 53,7% | 53,7% | 53,2% | n.b. (%) Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - | 187,3 | 192,3 | 199,1 | n.b. 64 jaar) Milieubeheer Omvang huishoudelijk restafval (niet gescheiden | 74 | 76 | n.b. | n.b. ingezameld huishoudelijk afval) (kg per inwoner) Hernieuwbare elektriciteit (% hernieuwbare | 65,1% | 67,2% | n.b. | n.b. elektriciteit t.o.v.

elektriciteitsverbruik) PAGINA 17 Met wie werken we samen? Voor het programma Ruimte werken we samen met de volgende verbonden partijen: • Veiligheidsregio Noord-Holland Noord • Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN) • Recreatieschap Westfriesland • Afvalbeheer Westfriesland • Alliander N.V. • Archeologie West-Friesland • Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) • Stadshavens Medemblik B.V. • NV H.V.C. Deze partijen worden verder toegelicht in de paragraaf Verbonden Partijen. Wat mag het kosten? Het onderstaande overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Dit geeft een direct en helder inzicht in de financiële stromen, inkomsten en uitgaven die binnen dit specifieke programma vallen. Voor een toelichting op de mutaties verwijzen we u door naar het hoofdstuk Actueel begrotingsresultaat 2027-2030. Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 wijziging Lasten | -42.198 | -49.355 | -49.870 Baten | 22.365 | 28.225 | 29.516 Saldo voor bestemming | -19.833 | -21.130 | -20.355 Toevoeging reserves | -4.501 | - | -2.124 Onttrekking reserves | 4.908 | - | 1.232 Totaal na mutaties reserves | -19.021 | -21.130 | -21.247 PAGINA 18 Programma Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen van de gemeente zijn die inkomsten waar geen directe dienstverlening en/of bestedingsverplichtingen tegenover staan.

Het zijn vrij besteedbare middelen die de gemeenteraad kan gebruiken om de uitgaven op de verschillende programma’s te dekken. In het overzicht van algemene dekkingsmiddelen nemen we verplicht (volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) onze algemene inkomstenbronnen op. Deze inkomstenbronnen zijn: • | Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is aan een bepaald doel; hieronder vallen de onroerende zaakbelastingen (OZB) en waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting • | Algemene uitkeringen • | Dividenden • | Saldo van de financieringsfunctie • | Overige algemene dekkingsmiddelen; hieronder vallen bijvoorbeeld het renteresultaat, saldo kapitaallasten en vennootschapsbelasting Algemene dekkingsmiddelen Inkomsten zonder specifiek bestedingsdoel zijn vrij inzetbaar binnen de begroting. Voor een aantal van deze dekkingsmiddelen, zoals de lokale heffingen is een uitgebreidere toelichting opgenomen in de betreffende paragraaf. Vennootschapsbelasting Voor het jaar 2027 wordt rekening gehouden met een nihil last. Voor het grootste deel van de activiteiten is de gemeente geen ondernemer, er wordt niet voldaan aan een of meerdere ondernemingscriteria. Bij de grondexploitaties is de gemeente wel ondernemer. De belasting die hierover betaald moet worden, berekenen we bij de jaarrekening. Onvoorzien Voor de post onvoorzien is € 0 opgenomen.

Bedragen * € 1.000 Algemene dekkingsmiddelen | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Lokale heffingen | 15.725 | 15.628 | 16.890 Algemene uitkeringen | 101.167 | 100.536 | 104.344 Dividenden | 485 | 366 | 366 Grondexploitaties | 50 | - | - Saldo financieringsfunctie | 846 | 312 | 182 Totaal algemene dekkingsmiddelen | 118.273 | 116.842 | 121.782 PAGINA 19 Beleidsindicatoren De gemeente maakt gebruik van een verplichte set aan beleidsindicatoren die specifiek horen bij dit onderdeel van de begroting. Deze indicatoren worden ingezet om de effecten van het beleid nauwkeurig te volgen en waar nodig gerichte bijsturingen door te voeren. De benodigde gegevens zijn afkomstig van het landelijke platform Waarstaatjegemeente.nl. Op die website is uitgebreide achtergrondinformatie te vinden over de opbouw en de definities van deze beleidsindicatoren. De cijfers uit voorgaande jaren komen uit het laatst vastgestelde raadsbesluit en dat is de jaarrekening 2025.

Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht) | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 Lokale heffingen Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000) | 376 | 386 | 409 | 446 Gemeentelijke woonlasten | 967 | 1.004 | 1.029 | 1.056 eenpersoonshuishouden (€) Gemeentelijke woonlasten | 1.067 | 1.105 | 1.136 | 1.172 meerpersoonshuishouden (€) Wat mag het kosten? Het onderstaande overzicht laat de totale baten en lasten zien met betrekking tot het programma voor algemene dekkingsmiddelen. Dit geeft een inzicht in de inkomsten en de algemene uitgaven die niet aan één specifiek beleidsterrein zijn gekoppeld, maar die de brede financiering van de gemeentelijke taken mogelijk maken. Voor een toelichting op de mutaties verwijzen we u door naar het hoofdstuk Actueel begrotingsresultaat 2027-2030. Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 na | Begroting 2027 wijziging Lasten | -1.580 | -1.538 | -1.108 Baten | 118.786 | 117.061 | 121.175 Saldo voor bestemming | 117.205 | 115.524 | 120.067 PAGINA 20 PAGINA 21 Paragrafen PAGINA 22 Lokale heffingen De paragraaf lokale heffingen bevat een overzicht van de inkomsten, het beleid en een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, de lokale lastendruk en een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. In de Gemeentewet en een aantal bijzondere wetten is geregeld welke heffingen (belastingen en retributies) een gemeente mag opleggen.

De raad bepaalt de invoering, wijziging of intrekking van een gemeentelijke belastingverordening. Belastingen Belastingen zijn heffingen waarvan de opbrengst vrij besteedbaar is. Medemblik kent de volgende belastingen: 1. onroerende zaakbelastingen 2. waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting Bestemmingsheffingen en Retributies Retributies zijn heffingen waarbij een bepaalde vergoeding wordt betaald voor een specifieke dienst. De geraamde opbrengsten van een retributie mogen niet hoger zijn dan de geraamde kosten. Medemblik kent de volgende retributies: 1. afvalstoffenheffing; 2. rioolheffing; 3. leges; 4. grafrechten. De grafrechten zijn onderverdeeld in begrafenisrechten, zoals inkopen eigen graf, begraving, gebruik aula en dergelijke en onderhoudsrechten begraafplaats. De paragraaf lokale heffingen bevat een overzicht van de geraamde inkomsten lokale heffingen 2027. Daarnaast wordt inzicht gegeven in het beleid dat de gemeente hanteert voor de bepaling van de hoogte van de heffingen 2027 en wordt een uiteenzetting per belasting en heffing gegeven. In de Voorjaarsnota 2026 zijn de kaders en uitgangspunten door de raad vastgesteld: • We indexeren de opbrengsten van belastingen en heffingen met 2,5% (prijsstijging) gebaseerd op de vooruitblik van het Centraal Planbureau (CPB cijfer prijs bruto binnenlands product).

• Voor leges, riool en afval heffen we, indien mogelijk en acceptabel, kostendekkende tarieven. • We gaan zuinig om met belastinggeld. Bij alle keuzes wegen we af of de kosten in verhouding staan tot de opbrengsten voor de samenleving. De verordeningen met daarin de tarieven voor de lokale heffingen 2027 worden door de raad vastgesteld in de vergadering van 19 november 2026. Belastingen De opbrengsten uit de gemeentelijke belastingen stromen naar de algemene middelen, waardoor de gemeenteraad de volledige vrijheid heeft om deze inkomsten naar eigen inzicht te alloceren aan lokale prioriteiten en voorzieningen. 1 Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stellen we van alle onroerende zaken jaarlijks de waarde vast. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de tariefbepaling van de onroerende zaakbelasting (OZB). In de belastingverordening 2027 worden de tarieven voor 2027 opgenomen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengsten zien. Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Eigenaar niet-woning | 3.555 | 3.446 | 3.532 Eigenaar woning | 9.752 | 9.705 | 10.007 Gebruiker niet-woning | 2.545 | 2.470 | 2.532 Totaal | 15.852 | 15.622 | 16.071 De opbrengsten OZB zijn in 2027 geïndexeerd met 2,5%.

In 2027 verwachten wij € 59.000 hogere OZB opbrengsten voor de eigenaar woning. Dit komt door de toename van de woningvoorraad. 2 Waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting We heffen deze belastingen van personen die niet in de gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Daardoor dragen zij bij in de kosten van gemeentelijke voorzieningen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Verblijf | 828 | 756 | 789 Forensen | 180 | 267 | 274 Waterverblijf | 158 | 255 | 262 Totaal | 1.167 | 1.278 | 1.324 De opbrengsten stijgen in 2027 met 2,5% ten opzichte van de vastgestelde begroting 2026. De inkomsten zijn structureel met € -585.000 bijgesteld, omdat ze in de afgelopen jaren niet zijn gerealiseerd. PAGINA 23 Heffingen Heffingen zijn rechten waar gemeentelijke diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. Ook geven we inzicht in de opbrengsten en uitgaven die we in 2027 verwachten. De opbrengst van de heffing mag niet meer bedragen dan de kosten die we hiervoor maken. Per heffing geven we ook inzicht in de kostendekkendheid. Hieruit blijkt hoe dit uitgangspunt doorwerkt in de tarieven. We verwijzen u verder naar de Berekening kostendekkendheid.

1 Afvalstoffenheffing Huisvuilcentrale (HVC) verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC brengt de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing brengen we vervolgens deze kosten in rekening bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing heeft afzonderlijke tarieven (vast en variabel) voor een éénpersoons huishouden en voor een meerpersoons huishouden. Het zijn kostendekkende tarieven. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Afvalstoffenheffing | 6.389 | 7.062 | 7.391 Totaal | 6.389 | 7.062 | 7.391 We berekenden de (kostendekkende) afvalstoffenheffing voor 2027. Dit deden we op basis van de meest recente prognose van HVC en onze uitgangspunten. De stijging van de baten uit afvalstoffenheffing in 2027 ten opzichte van de begroting 2026 kent een aantal oorzaken. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: - | We zien een (autonome) toename van de kosten die HVC bij ons in rekening | brengt, zoals een stijging van de Rijksheffingen voor het verbranden van restafval, een toename van (grof)huishoudelijk afval en een daling van vergoedingen voor bijvoorbeeld papier. - | Als gevolg van de stijgende kosten van HVC rekenen we - in lijn met onze vastgestelde uitgangspunten - meer btw toe aan de afvalstoffenheffing.

- | We zien een stijging in de bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling Afvalbeheer Westfriesland als gevolg van de afkoop van de nazorg van de voormalige stortplaats in Westwoud. - | We maken kosten van de pilot voor het wekelijks ophalen van PMD bij hoogbouw (motie 40 van 2025) en uitbreiding van het aantal ondergrondse containers. - | We stelden de overige kosten die we toerekenen aan de afvalstoffenheffing bij op basis van loon- en prijsontwikkelingen en actuele inzichten. De effecten van bovenstaande ontwikkelingen rekenen we door in de afvalstoffenheffing. De tarieven voor 2027 bieden we in het voorstel over de belastingverordeningen 2027 ter vaststelling aan de raad aan. PAGINA 24 2 Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering dragen bij in de kosten daarvan. Hiermee betalen we de kosten van de inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater en de zuivering daarvan. De rioolheffing is een kostendekkend tarief. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Riool eigenaar woning | 4.250 | 4.288 | 4.395 Riool eigenaar niet-woning | 594 | 571 | 585 Totaal | 4.844 | 4.859 | 4.980 De opbrengsten uit rioolheffing stijgen in 2027 met 2,5%.

De opbrengst is gebaseerd op het dekkingsplan uit het Programma stedelijk water en riolering 2023-2027. De berekening van de kostendekkendheid van de rioolheffing vindt u hier. 3 Grafrechten De rechten heffen we voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. De Leges en afkoopsommen heffen we voor de kosten van begraven en het afkopen van het onderhoud. Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Begrafenisrechten | 14 | 21 | 21 Leges en afkoopsommen | 328 | 380 | 384 Totaal | 342 | 401 | 405 Voor 2027 wordt uitgegaan van een gelijkblijvend aantal begravingen. Er zijn geen aanwijzingen voor een substantiële stijging of daling van het aantal begravingen. De opbrengsten zijn gebaseerd op een ongewijzigd aantal begravingen, bijzettingen en verlengingen en sluiten beter aan bij de gerealiseerde opbrengsten van voorgaande jaren. De berekening van de kostendekkendheid van lijkbezorging vindt u hier. PAGINA 25 4 Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag. Voorbeelden van deze diensten zijn vergunningverlening en afgifte paspoort en rijbewijs. Met uitzondering van Titel 3 is sprake van een kostendekkend tarief. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien.

Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Leges | 2.904 | 2.957 | 4.019 Totaal | 2.904 | 2.957 | 4.019 In 2025 en 2026 werkten we aan het verbeteren van onze werkprocessen. Daarbij hebben we ook gekeken of de leges voor omgevingsvergunningen en voor de intake- en omgevingstafels de kosten dekken. In 2027 rekenen we daarom realistischere tarieven voor de intake- en omgevingstafels. Ook nemen we de kosten van adviezen van de Omgevingsdienst en de Veiligheidsregio beter mee in de leges. Daarnaast verwachten we tijdelijk meer aanvragen. We verwerken deze wijzigingen in 2027 eenmalig in de begroting. Bij 'anders organiseren' bekijken we of we ze vanaf 2028 structureel doorvoeren. Door deze wijzigingen stijgen de tarieven voor leges. Zo betaalt de aanvrager voor de dienst die hij krijgt, en niet de belastingbetaler. Daar staat betere dienstverlening tegenover: we verkorten de doorlooptijden van vergunningen en denken vanuit "ja, mits" mee met de aanvrager. De berekening kostendekkendheid van de leges vindt u hier. 5 Berekeningen kostendekkendheid Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het overzicht daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges.

Bedragen * € 1.000 Directe | Overhead | BTW | Opbrengst | Kosten- kosten | dekkendheid Afvalstoffenheffing | -5.961 | -190 | -1.241 | 7.391 | 100% Rioolheffing | -3.230 | -725 | -1.025 | 4.980 | 100% Grafrechten | -487 | -246 | - | 405 | 55% PAGINA 26 Bedragen * € 1.000 Onderwerp legesverordening | Directe | Loonkosten | Overhead | Opbrengst | Kosten- kosten | dekkendheid Hoofdstuk 1 - Algemene dienstverlening Paragraaf 1.1 - Burgerlijke stand | 26 | 26 | 20 | 95 | 133% Paragraaf 1.2 - Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart | 428 | 148 | 113 | 763 | 111% Paragraaf 1.3 - Rijbewijzen | 53 | 68 | 51 | 172 | 100% Paragraaf 1.4 - Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens | 4 | 20 | 15 | 30 | 74% Paragraaf 1.7 - Overige publiekszaken | 8 | 2 | 2 | 10 | 79% Paragraaf 1.9 - Bijzondere wetten | 35 | 89 | 67 | 158 | 83% Totaal hoofdstuk 1 | 555 | 354 | 268 | 1.228 | 104% Hoofdstuk 2 - Omgevingswet Paragraaf 2.2 - Voorfase | - | 187 | 142 | 96 | 29% Paragraaf 2.3 - Activiteiten met betrekking tot bouwwerken | 615 | 540 | 409 | 2.113 | 135% Paragraaf 2.4 - Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed | - | 32 | 24 | 6 | 11% Paragraaf 2.5 - Milieubelastende activiteiten | - | 6 | 5 | 12 | 104% Paragraaf 2.7 - Aanlegactiviteiten | - | 41 | 31 | 15 | 21% Paragraaf 2.8 - Overige activiteiten | - | 21 | 16 | 8 | 22% Paragraaf 2.9 -

Maatwerkvoorschriften | 105 | 6 | 4 | 3 | 2% Paragraaf 2.11 - Overige tarieven | - | 5 | 4 | - | 5% Paragraaf 2.12 - Modaliteiten | 453 | 57 | 43 | 482 | 87% Totaal hoofdstuk 2 | 1.172 | 894 | 678 | 2.735 | 100% PAGINA 27 Onderwerp legesverordening | Directe | Loonkosten | Overhead | Opbrengst | Kosten- kosten | dekkendheid Hoofdstuk 3 - Dienstverlening v/o de Dienstenrichtlijn Paragraaf 3.1 - Horeca | - | 11 | 9 | 14 | 73% Paragraaf 3.4 - Organiseren evenementen of markten | - | 49 | 37 | 10 | 12% Paragraaf 3.5 - Standplaatsen | - | 1 | 1 | 1 | 78% Paragraaf 3.7 - In dit hoofdstuk niet benoemd besluit | 1 | 3 | 2 | 4 | 70% Totaal hoofdstuk 3 | 1 | 64 | 49 | 30 | 27% Totaal | 1.728 | 1.312 | 995 | 3.994 | 99% PAGINA 28 Kwijtschelding De gemeente wil voorkomen dat inwoners met een minimuminkomen en weinig tot geen vermogen door de lokale lasten onder de armoedegrens zakken. Daarom voert de gemeente een actief kwijtscheldingsbeleid.

Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Kwijtscheldingen | -176 | -158 | -178 Totaal | -176 | -158 | -178 Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de geraamde opbrengsten 2027: Bedragen * € 1.000 Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 na wijziging Eigenaar woning | 9.752 | 9.705 | 10.007 Eigenaar niet-woning | 3.555 | 3.446 | 3.532 Gebruiker niet-woning | 2.545 | 2.470 | 2.532 Forensen | 180 | 267 | 274 Verblijf | 828 | 756 | 789 Waterverblijf | 158 | 255 | 262 Afvalstoffenheffing | 6.389 | 7.062 | 7.391 Riool eigenaar woning | 4.250 | 4.288 | 4.395 Riool eigenaar niet-woning | 594 | 571 | 585 Leges en afkoopsommen | 328 | 380 | 384 Begrafenisrechten | 14 | 21 | 21 Leges | 2.904 | 2.957 | 4.019 Totaal | 31.499 | 32.177 | 34.191 PAGINA 29 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Een risico is een kans op een nadelige gebeurtenis die geld kost. Om risico’s op te kunnen vangen heeft de gemeente een buffer nodig. Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. In dit hoofdstuk gaan we in op de zaken die het weerstandsvermogen bepalen. Ook staan in deze paragraaf financiële kengetallen. Deze geven een indicatie over onze financiële positie.

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is een ratio die aangeeft in hoeverre een organisatie eventuele risico's financieel kan opvangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de verhouding tussen: 1. de beschikbare weerstandscapaciteit, dit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om financiële risico's en onverwachte, niet-begrote kosten op te vangen; 2. de benodigde weerstandscapaciteit, dit zijn alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn genomen en die belangrijk kunnen zijn voor de financiële situatie. Voor deze begroting zijn de gemeentelijke risico's opnieuw geïnventariseerd en beoordeeld. Hierbij is de definitie van een risico scherper toegepast: alleen gebeurtenissen die het realiseren van gemeentelijke doelstellingen kunnen belemmeren én kunnen leiden tot een materieel financieel gevolg worden opgenomen in de risicoanalyse. Hierdoor is de risicoanalyse meer gericht op de risico's die daadwerkelijk van betekenis zijn voor de financiële positie en het weerstandsvermogen van de gemeente. Voor meer informatie kunt u de 'Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2023' raadplegen. Volgens het beleid streeft de gemeente naar een weerstandsvermogen tussen de 1,4 en 2,0. Dit betekent dat de beschikbare weerstandscapaciteit 1,4 tot 2 keer zo groot is als de benodigde weerstandscapaciteit.

In 2027 komt het weerstandsvermogen naar verwachting uit op 3,7. Dit is een stijging van het verwachte weerstandsvermogen ten opzichte van 2026. In onderstaande tabel zien we de ontwikkeling van het weerstandsvermogen. Bedragen * € 1.000 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Beschikbare weerstandscapaciteit | 21.475 | 32.264 | 28.490 | 33.071 | 28.842 | 27.382 Benodigde weerstandscapaciteit | 28.091 | 17.299 | 14.391 | 10.475 | 10.221 | 7.358 Weerstandvermogen | 0,8 | 1,9 | 2,0 | 3,2 | 2,8 | 3,7 PAGINA 30 Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit geld en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte kosten te betalen. Het bestaat uit de volgende middelen: Bedragen * € 1.000 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 Algemene reserve | 17.584 | 31.325 | 28.490 | 33.071 | 27.384 | 26.798 Onbenutte belastingcapaciteit | 3.891 | 939 | - | - | 1.458 | 584 Beschikbare weerstandscapaciteit | 21.475 | 32.264 | 28.490 | 33.071 | 28.842 | 27.382 Onbenutte belastingcapaciteit (ongebruikte belastingmogelijkheden) De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen het redelijk peil dat aan belasting geheven kan worden en de werkelijke opbrengsten onroerende zaakbelasting (OZB). Elk jaar stelt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties het redelijk peil vast.

Benodigde weerstandscapaciteit In afwijking van de Nota Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2023 is de benodigde weerstandscapaciteit voor de begroting 2027 bepaald op basis van een kans × impact- methodiek, in plaats van op basis van een Monte-Carlosimulatie. Deze methodiek wordt toegepast vooruitlopend op de actualisatie van de nota in 2027. De gemeente kiest hiervoor omdat deze methode transparanter en beter uitlegbaar is en beter aansluit bij de huidige omvang en complexiteit van de gemeentelijke risicoportefeuille. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 7.357.500 is, dit is de benodigde weerstandscapaciteit. PAGINA 31 PAGINA 32 Overzicht risico's In de tabel hierna wordt de risico top 10 weergegeven en kort toegelicht. Als er dekking is voor deze risico's dan geven we dit aan. In de berekening van het weerstandsvermogen nemen we alleen de risico’s mee, die ten laste komen van de algemene reserve. Bedragen * € 1.000 Kans Maximale omvang A. Informatieveiligheid Door toenemende cyberdreigingen neemt de kans op een beveiligingsincident toe. Een datalek, ransomware-aanval of uitval van systemen kan leiden tot verstoring van de gemeentelijke dienstverlening, herstelkosten, inzet van externe specialisten, reputatieschade en mogelijke sancties van toezichthouders.

Om het risico te beperken zijn diverse maatregelen getroffen, waaronder twee-factor-authenticatie, aangescherpt toegangsbeheer, periodieke audits, leveranciersafspraken op basis van BIO- en ISO27001-normen, directe opvolging van IBD-meldingen, een continu bewustwordingsprogramma en versterking van de informatiebeveiligingsorganisatie. Matig 7.500 B. Kosten Jeugdhulp De gemeente moet inwoners ondersteunen via de Jeugdwet. Deze regeling heeft een open einde: als meer jeugdigen hulp nodig hebben, nemen de kosten toe. Doordat externen zoals huisartsen jeugdigen kunnen doorverwijzen heeft de gemeente weinig invloed op de instroom. We dragen wel het financiële risico. Het Rijk heeft het voornemen om te besparen op jeugdzorgkosten. In de Hervormingsagenda Jeugd staan maatregelen om dit op te vangen. Zonder deze maatregelen, of andere besparingen, kan de gemeente de jeugdhulp straks niet meer betalen binnen het budget. Om dit risico te beperken zijn de afgelopen jaren diverse maatregelen ingevoerd zoals meer grip en sturen door beter beheer van uitgaven, meer letten op financiële gevolgen van beschikkingen, meer inzetten op preventie, nieuw inkooptraject Jeugd, hervormingsagenda Jeugd en het project data- gedreven werken. Matig 3.500 C.

Heroriëntatie ICT-dienstverlening De heroriëntatie van de ICT-dienstverlening kan leiden tot wijzigingen in de dienstverlening, organisatie en kostenstructuur van de ICT-voorzieningen. Hierdoor bestaat het risico op verminderde dienstverlening, vertraging van projecten of tijdelijke discontinuïteit van ICT-diensten. De gemeente participeert actief in het heroriëntatieproces om de gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Matig 3.000 D. Uitblijven verduurzamingsagenda gemeentelijk vastgoed We werken aan de verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed. We bereiden de benodigde investeringsagenda voor. Tot die tijd stellen we de (reguliere) vervanging van installaties waar dat kan zoveel mogelijk uit in afwachting van verduurzamingsmaatregelen. Hierdoor bestaat een verhoogd risico op storingen en noodvervangingen. Ook bestaat risico op kapitaalvernietiging wanneer we toch overgaan tot reguliere vervanging van installaties en we later opnieuw moeten vervangen als onderdeel van de integrale verduurzaming. Groot 1.000 PAGINA 33 E. Aanbesteding grote projecten valt hoger uit De raad stelde middelen beschikbaar voor de renovatie van het gemeentehuis en de nieuwbouw van het dorpshuis in Abbekerk. We werken aan de voorbereidingen. De uitvoering van beide projecten is nog niet aanbesteed; we maakten nog geen prijsafspraken met aannemers.

Het risico bestaat dat de aanbestedingsprijzen straks hoger uitvallen dan geraamd. In dat geval kan de raad worden gevraagd aanvullende middelen beschikbaar te stellen of kunnen aanpassingen in scope, planning of uitvoering noodzakelijk zijn. Indien besloten wordt projecten niet uit te voeren, moeten we de gemaakte voorbereidingskosten ineens afschrijven. Klein 2.000 F. Verouderd of onjuist informatielandschap Verouderde applicaties, onvoldoende samenhang tussen systemen en tekortschietende back-up- of herstelmogelijkheden kunnen leiden tot verstoring van bedrijfsprocessen, inefficiënte dienstverlening en risico's voor informatiebeheer. Daarnaast kunnen onverwachte vervangingsinvesteringen noodzakelijk worden wanneer systemen niet langer worden ondersteund. Om dit risico te beperken wordt gewerkt met een meerjarige vervangingskalender voor applicaties en infrastructuur, worden tijdig financiële middelen gereserveerd en wordt planmatig gewerkt aan een toekomstbestendig informatielandschap Zeer groot 500 G. (Onvoorziene) prijsstijging investeringen We werken aan een groot aantal projecten, waaronder investeringen in de openbare ruimte en in maatschappelijke voorzieningen. Door prijsstijgingen op de bouw- en grondstoffenmarkt bestaat het risico dat projecten duurder uitvallen dan oorspronkelijk geraamd.

Hierdoor kunnen aanvullende kredieten nodig zijn of moeten projecten worden aangepast, gefaseerd of uitgesteld. Matig 1.000 H. Onjuiste inrichting of beheer financieel systeem Onjuiste autorisaties, tabellen of systeeminstellingen kunnen leiden tot fouten in de financiële administratie en onrechtmatige transacties. Het risico wordt beperkt door periodieke controles, duidelijke verantwoordelijkheden, een zorgvuldig autorisatieproces en onafhankelijke IT-audits. Matig 500 I. Bestuurlijke handhaving drugsafval in de openbare ruimte De toename van incidenten met dumpingen van drugsafval heeft mogelijke bestuursrechtelijke en financiële gevolgen. Indien drugsafval wordt aangetroffen kunnen kosten ontstaan voor afzetting, onderzoek, sanering en handhaving. Groot 250 J. Minder huurinkomsten door leegstand gemeentelijke panden Een deel van ons gemeentelijk vastgoed verhuren we aan derden. Als gemeentelijke panden langere tijd leeg staan, kunnen huurinkomsten lager uitvallen dan begroot, terwijl beheer-, onderhouds- en energielasten doorlopen. Groot 250 De risico’s van de verbonden partijen zijn deel van onze risico-analyse. Deze risico’s staan niet in de tabel, maar u kunt ze vinden in de paragraaf Verbonden partijen.

PAGINA 34 Toelichting Bij het beoordelen van de risico's hebben we gekeken naar mogelijke nieuwe risico’s en of de risico’s die we eerder hebben genoemd nog steeds gelden. Hierdoor hebben we nieuwe risico’s toegevoegd en zijn voor andere risico’s risicobeperkende maatregelen genomen. Hieronder lichten we de grootste aanpassingen toe. Informatieveiligheid De kans inschatting is verhoogd vanwege de landelijk toenemende cyberdreigingen en de afhankelijkheid van digitale dienstverlening. Ondanks de getroffen beheersmaatregelen blijft de potentiële financiële impact groot. Kosten Jeugdhulp We hebben bij de inschatting van het risico Jeugdhulp het maximale schadebedrag verhoogd van € 2.000.000 naar € 3.500.000. Heroriëntatie ICT-dienstverlening Dit risico is toegevoegd vanwege de lopende heroriëntatie van de ICT-samenwerking en de mogelijke gevolgen voor dienstverlening en kosten. Uitblijven van verduurzamingsagenda gemeentelijk vastgoed Dit is een nieuw risico. De (reguliere) vervanging van installaties wordt – indien mogelijk - uitgesteld in verband met de wettelijke verplichting tot verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed. Verouderd of onjuist informatielandschap De impact is verhoogd vanwege de toenemende afhankelijkheid van digitale informatievoorziening en de mogelijke kosten van vervanging, herstel en continuïteitsmaatregelen.

Onjuiste inrichting of beheer financieel systeem Dit risico is opgenomen vanwege de afhankelijkheid van het financieel systeem voor een betrouwbare en rechtmatige financiële administratie. Fouten in autorisaties, stamgegevens, tabellen of systeeminstellingen kunnen leiden tot onjuiste financiële verantwoording en aanvullende herstelwerkzaamheden. Door versterking van applicatiebeheer, periodieke controles vanuit VIC en onafhankelijke IT-audits wordt de kans op onjuiste inrichting en beheer zo veel mogelijk beperkt. Financiële kengetallen Jaarrekening | Begroting Norm | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 90-130% | -7% | 15% | 16% | 30% | 37% | 36% Netto schuldquote | 90-130% | -9% | 14% | 14% | 28% | 35% | 34% gecorrigeerd Solvabiliteitsratio | 20-50% | 50% | 55% | 51% | 47% | 43% | 41% Grondexploitatie | 20-35% | 2% | 3% | -3% | -4% | -2% | 0% Structurele | Begr = | 2% | 0% | -1% | -3% | -3% | -4% exploitatieruimte | 0% Belastingcapaciteit | 95-105% | 103% | 103% | 104% | 104% | 107% | 114% Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie De financiële situatie ziet er goed uit op basis van de cijfers (kengetallen) en de weerstandsratio. Hieronder leggen we de cijfers uit. We hebben gekeken naar hoe de kengetallen zich tot elkaar verhouden en wat dat betekent voor onze financiële situatie.

Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote laat zien hoeveel schulden we hebben in verhouding tot onze inkomsten. Een lage netto schuldquote betekent weinig schulden. Onze netto schuldquote bij de jaarrekening 2025 is negatief. Dat betekent dat we meer kortlopende vorderingen dan schulden hebben. We hebben op korte termijn voldoende geld om onze geplande investeringen financieren. Daarna trekken we externe financieringsmiddelen aan, waardoor onze langlopende schulden in de komende jaren toenemen. Dit leidt tot een stijging van de netto schuldquote. De gecorrigeerde netto schuldquote houdt rekening met leningen die we zelf hebben verstrekt. Omdat we een kleiner deel van onze leningen doorlenen, wordt de gecorrigeerde netto schuldquote steeds meer gelijk aan de netto schuldquote. Beide waarden zullen de komende jaren naar verwachting stijgen, maar blijven ruimschoots onder onze norm. Solvabiliteitsratio Dit cijfer laat zien of we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. De afgelopen jaren is onze solvabiliteitsratio versterkt door positieve resultaten. Dit komt doordat onze schulden zijn afgenomen en ons eigen vermogen is gegroeid. In de toekomst zullen we reserves gebruiken om een deel van onze kosten te dekken en mogelijk leningen moeten aangaan voor nieuwe investeringen, wat de solvabiliteitsratio kan verlagen.

De ratio laat zien dat we financieel gezond zijn. De daling toont wel aan dat onze vermogenspositie de komende jaren verzwakt. Ondanks de daling blijft de solvabiliteit voldoen aan onze norm. PAGINA 35 PAGINA 36 Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit Het kengetal belastingcapaciteit geeft inzicht in de hoogte van de gemeenschappelijke woonlasten ten opzichte van het landelijke gemiddelde. De woonlasten bestaan uit de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning. Voor de berekening van het kengetal worden de geraamde woonlasten van de gemeente afgezet tegen de gemiddelde gemeentelijke woonlasten in het voorafgaande begrotingsjaar. Voor de begroting 2027 worden de geraamde woonlasten van Medemblik afgezet tegen het landelijke gemiddelde van 2026. Bij de interpretatie van het kengetal is het van belang rekening te houden met de ontwikkeling van de landelijke gemeentelijke woonlasten.

Volgens het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) zijn de gemiddelde gemeentelijke woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning in de periode 2022 tot en met 2026 gemiddeld ongeveer 5% per jaar gestegen. Daarnaast is van belang dat in het meerjarenperspectief het landelijke referentiebedrag voor de berekening van het kengetal constant blijft op het laatst beschikbare landelijke gemiddelde, terwijl in de gemeentelijke woonlasten voor de meerjarenraming wel rekening wordt gehouden met een stijging van de woonlasten als gevolg van een verwachte stijging van de rioolheffing op basis van het uitgangspunt dat de rioolheffing 100% kostendekkend is. Een stijging van het kengetal in de meerjarenraming betekent niet zonder meer dat de relatieve belastingdruk van Medemblik ten opzichte van andere gemeenten toeneemt. Een deel van de stijging wordt veroorzaakt door het verschil in ontwikkeling van de gemeentelijke woonlasten en het constante landelijke gemiddelde referentiebedrag. Het kengetal is daarmee in het meerjarenperspectief beperkt geschikt om de ontwikkeling van de relatieve belastingdruk te beoordelen. Een toelichting op de hoogte van de lokale heffingen is te vinden in de paragraaf Lokale heffingen.

Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte laat zien of we voldoende structurele inkomsten hebben om onze structurele uitgaven te kunnen betalen. Onze structurele exploitatieruimte is tot 2026 positief. Tot en met 2026 zijn onze structurele baten hoger dan onze structurele lasten. Vanaf 2027 zijn de structurele lasten hoger dan de structurele baten. Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat in de jaren 2027 tot en met 2030. De totstandkoming van het begrotingsresultaat is terug te vinden in het hoofdstuk Financiële begroting. Meer informatie over het incidenteel resultaat vindt u in het overzicht Incidentele baten en lasten.

Jaarrekening | Begroting Norm | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal lasten voor | -171.581 | -167.922 | -168.862 | -162.417 | -163.232 | -167.442 mutaties reserves Waarvan incidenteel | 16.850 | 11.358 | 7.756 | 3.633 | 5.206 | 7.239 -154.731 | -156.564 | -161.106 | -158.784 | -158.026 | -160.203 Totaal baten voor | 164.981 | 169.546 | 168.353 | 157.224 | 156.692 | 157.494 mutaties reserves Waarvan incidenteel | -8.288 | -10.675 | -8.683 | -2.936 | -4.417 | -3.228 156.693 | 158.871 | 159.670 | 154.288 | 152.275 | 154.266 Toevoeging reserves | -6.151 | -4.084 | -3.135 | -1.100 | -1.018 | -858 (lasten) Waarvan incidenteel | 6.032 | 2.010 | 2.888 | 854 | 771 | 611 -119 | -2.074 | -247 | -246 | -247 | -247 Onttrekking reserves | 12.362 | 2.302 | 1.762 | 2.602 | 2.786 | 5.694 (baten) Waarvan incidenteel | -11.146 | -1.728 | -1.212 | -2.034 | -2.270 | -5.059 1.216 | 574 | 550 | 568 | 516 | 635 Structureel resultaat | Begr = | 3.059 | 807 | -1.134 | -4.176 | -5.481 | -5.550 0% PAGINA 37 PAGINA 38 Onderhoud kapitaalgoederen De kwaliteit van de openbare ruimte is van belang voor de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. De gemeente is primair verantwoordelijk voor het inrichten en beheren van de openbare ruimte, op een zodanige manier dat de openbare ruimte met de daarin aanwezige kapitaalgoederen bijdraagt aan de behoefte en het welzijn van de gebruikers.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://medemblik.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/3515d06d-17f9-401a-b115-823538b7ac65?agendaItemId=913ed2cb-4a11-4e82-a3aa-960cc26ee158