01 Participatievisie gemeente Medemblik

26

10. Commissies

9. Adviesraden

Rol/functie: Burgerparticipatie: verbeteren van beleid en

Rol/functie: Burgerparticipatie: verbeteren van beleid en

besluitvorming

besluitvorming

Omschrijving: Binnen de gemeente Medemblik zijn er ver-

Omschrijving: Medemblik kent twee actieve adviesraden die

schillende commissies die het college ondersteunen met

het college gevraagd en ongevraagd adviseren: de Jongere-

deskundigheid en advies.

nadviesraad (in ontwikkeling) en de Adviesraad Sociaal Domein. Deze raden bestaan uit inwoners en ervaringsdeskun-

Straatnamencommissie (in oprichting) bestaat uit inwoners

digen die vanuit hun perspectief bijdragen aan beter beleid

met kennis van de lokale geschiedenis en gemeenschap. Zij

en uitvoering.

adviseren het college bij de naamgeving van nieuwe straten, pleinen en buurten. Daarbij kijken ze naar herkenbaarheid,

De Jongerenadviesraad brengt de stem van jongeren in bij

historische of culturele betekenis en praktische bruikbaar-

onderwerpen die hen direct raken, zoals onderwijs, vrijetijds-

heid. Het college neemt de uiteindelijke beslissing, maar be-

besteding, wonen en mentale gezondheid. Jongeren denken

nut het advies van de commissie om namen zorgvuldig en in

mee over plannen, signaleren wat er leeft in hun leefwereld en

overleg te kiezen.

adviseren het college hierover. Door hun betrokkenheid sluit beleid beter aan bij de behoeften en ideeën van jongeren in

Daarnaast is er de regionale Adviescommissie Ruimtelij-

de gemeente.

ke Kwaliteit (Mooi Noord-Holland). Deze onafhankelijke commissie van architecten, stedenbouwkundigen en land-

De Adviesraad Sociaal Domein bestaat uit inwoners en verte-

schapsdeskundigen toetst plannen en projecten aan de

genwoordigers met ervaring in zorg, jeugd, werk en inkomen.

ruimtelijke kwaliteit van de omgeving. Zij beoordelen bijvoor-

Zij beoordelen beleidsplannen, geven advies over de uit-

beeld bouwplannen, uitbreidingen of herontwikkelingen, en

voering van regelingen en brengen knelpunten of kansen uit

geven advies over architectuur, stedenbouwkundige inpas-

de praktijk onder de aandacht van het college. Hun adviezen

sing en landschappelijke samenhang. Hun oordeel is advi-

zijn niet bindend, maar worden door het college gemotiveerd

serend, maar speelt een belangrijke rol bij de beoordeling

meegenomen in besluitvorming.

van vergunningaanvragen en de bewaking van de ruimtelijke kwaliteit in Medemblik en de regio.

Beide adviesraden kunnen daarnaast een rol spelen bij project- of beleidsparticipatie. De gemeente kan hen vroegtij-

Status en ambitie: Actief ingezet binnen de beleidsuitvoe-

dig betrekken bij werksessies of ontwerptrajecten, zodat hun

ring; commissies zijn formeel ingericht en hebben een vaste

signalen en adviezen onderdeel worden van het participatie-

plek in de organisatie, Ingedeeld onder de ambitie vastleggen.

proces. Status en ambitie: Actief en ingebed in de beleidspraktijk; formeel ingesteld en onderdeel van de organisatie, aandacht voor nog beter benutten in beleid en besluitvorming. Ingedeeld onder de ambitie vastleggen.

Praktijkvoorbeeld:

Praktijkvoorbeeld:

herijking minimabeleid

advies beschermd dorpsgezicht Twisk

Bij de herijking van het minimabeleid dacht de Advies-

Bij de herinrichting van het beschermd dorpsgezicht in

raad Sociaal Domein mee vanuit de ervaring van inwo-

Twisk adviseerde de Adviescommissie Ruimtelijke Kwa-

ners met een laag inkomen. Zij adviseerden over toe-

liteit dat ook de zijgevels aan de Dorpsweg als voor-

gankelijkheid van regelingen, eenvoudige procedures

gevels moeten worden behandeld. Omdat veel huizen

en het wegnemen van drempels. Hun inbreng hielp om

dwars op de weg staan, zijn juist deze gevels beeldbe-

het beleid beter te laten aansluiten op de praktijk en de

palend. Zo wordt het historische karakter van het dorp

behoeften van de doelgroep.

beter behouden.

27

Participatieroutes voor gemeenteraad als initiatiefnemer 11. Burgerpanel

12. Burgerinitiatief

Rol/functie: Burgerparticipatie: verbeteren van beleid en

Rol/functie: Politieke participatie: Versterken van politiek

besluitvorming

bewustzijn en betrokkenheid

Omschrijving: Een digitaal burgerpanel bestaat uit een groep

Omschrijving: Een burgerinitiatief geeft inwoners de mo-

inwoners die zich hebben aangemeld om regelmatig hun

gelijkheid om zelf een onderwerp op de agenda van de ge-

mening te geven over maatschappelijke thema’s en beleids-

meenteraad te zetten. In Medemblik moeten initiatiefnemers

vragen. De gemeente stuurt enquêtes of korte vragenlijsten

daarvoor minimaal 29 handtekeningen verzamelen van inwo-

per e-mail of via een online platform, zodat inwoners laag-

ners of mensen die in de gemeente werken (14 jaar en ouder).

drempelig en op hun eigen moment kunnen reageren. Door

Het voorstel moet betrekking hebben op een onderwerp

een groot en representatief panel samen te stellen, krijgt de

waar de raad bevoegd over is en voldoende draagvlak laten

gemeente snel en betrouwbaar inzicht in wat er leeft in de sa-

zien. Als het initiatief wordt toegelaten, bespreekt de raad het

menleving. De uitkomsten worden gebruikt als waardevolle

voorstel en kan dit leiden tot een besluit, opdracht of verdere

input voor beleid, projecten en besluitvorming.

uitwerking.

Status en ambitie verkennen: De gemeenteraad wil onder-

Status en ambitie: Juridisch mogelijk sinds 2012, maar nog

zoeken of dit past bij Medemblik. Ingedeeld onder de ambitie

weinig bekend; wordt versterkt door meer uitleg en bege-

verkennen.

leiding voor initiatiefnemers te bieden. Ingedeeld onder de ambitie versterken.

Illustratief voorbeeld:

Praktijkvoorbeeld:

mening over afvalscheiding

Ontwikkelcombinatie De Zeehoek (Wervershoof)

De gemeente vraagt via een burgerpanel inwoners om

De Dorpsraad Wervershoof startte samen met inwo-

hun mening over onderwerpen zoals afvalscheiding en

ners, zwembad De Zeehoek, Woningstichting Het

inzamelfrequentie. Uit de reacties komen zowel wensen

Grootslag, projectontwikkelaar Ooms en de lokale VVD

als zorgen naar voren, die inzicht geven in wat inwoners

een burgerinitiatief om het plan Ontwikkelcombinatie

belangrijk vinden. Deze input helpt de gemeente om

De Zeehoek te onderzoeken. Voor dit initiatief zijn ruim

keuzes beter af te wegen en beleid duidelijker toe te

415 handtekeningen opgehaald waardoor het voorstel

lichten.

op de agenda van de gemeenteraad kwam.

28

13. Publieke gesprekken met raad of college

14.Spreekrecht bij de raad

Rol/functie: Politieke participatie: Versterken van politiek

Rol/functie: Politieke participatie: Versterken van politiek

bewustzijn en betrokkenheid

bewustzijn en betrokkenheid

Omschrijving: Inwoners gaan rechtstreeks in gesprek met

Omschrijving: Het spreekrecht geeft inwoners de kans om

raadsleden en bestuurders over maatschappelijke thema’s

tijdens een commissievergadering hun mening te geven over

en beleidskeuzes. Dit gebeurt in openbare bijeenkomsten

voorstellen of beleidsvoornemens, nog voordat de raad een

zoals dorpsgesprekken of themabijeenkomsten. Wat deze

besluit neemt. Ook kunnen zij onderwerpen aandragen die

gesprekken kenmerkt, is de directe ontmoeting: inwoners

niet op de agenda staan, zolang deze binnen de bevoegdhe-

spreken zelf met degenen die besluiten nemen, zonder tus-

den van de raad vallen. Inspreken kan niet over persoonlijke

senlaag van ambtelijke organisatie. Zo krijgen inwoners direct

kwesties of zaken die al bij de rechter liggen. Inwoners mel-

invloed en ervaren raadsleden en bestuurders wat er leeft in

den zich vooraf aan bij de griffie en krijgen enkele minuten

de samenleving.

spreektijd. Hun inbreng wordt meegenomen in de beraadslagingen en kan leiden tot vervolgvragen of agendering. Zo is

Status en ambitie: Nieuwe route om inwoners in gesprek te

het inspreekrecht een laagdrempelige manier om invloed uit

brengen over maatschappelijke thema’s. De gemeente wil

te oefenen op de lokale politiek.

ervaring opdoen en leren wat werkt. Ingedeeld onder ambitie verkennen.

Status en ambitie: Juridisch verankerd in het Reglement van orde en al in gebruik. De route wordt versterkt om het inspreekproces duidelijker en waardevoller te maken. Ingedeeld onder de ambitie versterken.

Praktijkvoorbeeld:

Praktijkvoorbeeld:

bestuur – politieke participatie

bezorgde bewoners spreken bij raadscommissie

Politieke Cafés in de kernen. In de kernen zijn inwoners

Tijdens een raadscommissie maakten inwoners gebruik

intensief betrokken bij kernvisies en leefbaarheidstra-

van het spreekrecht om hun zorgen en ideeën recht-

jecten. De dorpsraad Andijk organiseerde in 2018 een

streeks met de politiek te delen. Zo werd ingesproken

Politiek Café waar fracties en inwoners direct met elkaar

over de permanente bewoning van recreatiewoningen

in gesprek gingen.

en over de inrichting van gehandicaptenparkeerplaatsen, met aandacht toegankelijkheid. De bijdragen zijn als stukken toegevoegd aan de vergadering en door de commissie meegenomen in de beraadslagingen.

29

15. Burgerberaad

16. Referendum

Rol/functie: Politieke participatie: Versterken van politiek

Rol/functie: Politieke participatie: Versterken van politiek

bewustzijn en betrokkenheid

bewustzijn en betrokkenheid

Omschrijving: Een burgerberaad is een vorm van participatie

Omschrijving: Bij een referendum of volksraadpleging spre-

waarbij een gelote groep inwoners samen een maatschap-

ken inwoners zich via een stemming uit over een concreet

pelijk vraagstuk onderzoekt. Door middel van loting ontstaat

voorstel of richtinggevend onderwerp. Het kan gaan om een

een groep die een goede afspiegeling vormt van de samen-

bindend referendum, waarbij de uitslag direct wordt overge-

leving, met een mix van leeftijden, achtergronden en opvat-

nomen, of een raadgevend referendum, waarbij de uitslag als

tingen. Deze inwoners krijgen informatie van experts en be-

zwaarwegend advies dient voor de gemeenteraad. In beide

langhebbenden, gaan met elkaar in gesprek en formuleren na

gevallen wordt de hele gemeenschap betrokken bij een be-

een serie bijeenkomsten aanbevelingen of voorstellen.

langrijke keuze, wat de legitimiteit en het draagvlak van besluiten kan vergroten.

Status en ambitie: Nog niet toegepast in Medemblik. De route wordt verkend als mogelijkheid om inwoners samen toe-

Status en ambitie: Nog niet toegepast in Medemblik. De ge-

komstvragen te laten bespreken. Ingedeeld onder de ambi-

meente verkent eerst of en hoe een referendum past binnen

tie verkennen.

de lokale democratie. Ingedeeld onder de ambitie verkennen.

Praktijkvoorbeeld:

Illustratief voorbeeld:

G1000 in gemeente Schagen

referendum over betaald parkeren

In 2024 organiseerde Schagen het G1000- burgerbe-

In een gemeente werd een referendum gehouden over

raad waarbij via loting zo’n 320 inwoners samenwerkten

de invoering van betaald parkeren. Inwoners moch-

aan de vraag: “Hoe ziet een leefbare gemeente er in de

ten zich rechtstreeks uitspreken over dit voorstel. Een

toekomst uit?” In meerdere bijeenkomsten ontwikkel-

meerderheid stemde tegen, waarna de invoering werd

den zij voorstellen die werden vastgelegd in een Burge-

uitgesteld en aangepast.

rakkoord. Dit akkoord is aangeboden aan de gemeenteraad, die toezegde met de aanbevelingen aan de slag te gaan.

30