01 Ontwerp Omgevingsvisie Medemblik

Zo kunnen we bijvoorbeeld buurtoverstijgende wegen en paden of groen en water financieren. De gemeente heeft hiervoor een Nota Kostenverhaal vastgesteld. Voor veel nieuwe woningbouwlocaties geldt dat er veel functies strijden om een plek: woningen, parkeerplaatsen, openbaar groen, watercompensatie. Vaak betekent dit dat er nauwelijks ‘extra’s’ mogelijk zijn. Op het vlak van klimaatadaptatie/water/groen leidt dat niet zelden tot geforceerde oplossingen binnen het plangebied die niet of nauwelijks bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit, belevingswaarde of vergroten van de biodiversiteit. Bepaalde elementen kunnen dan wellicht beter bovenwijks gerealiseerd kunnen worden om voor mens, plant en dier van betekenis te kunnen zijn. Dat vergt een lange termijn visie. De omgevingsvisie Medemblik biedt hiervoor goede handvatten.

50

5.4 Ruimte voor Nieuwe Ontwikkelingen Het succes van de omgevingsvisie hangt samen met de ruimte die we bieden aan innovatieve en duurzame initiatieven. Flexibiliteit is daarbij van belang om nieuwe ontwikkelingen op het gebied van technologie, economie en klimaat snel te kunnen omarmen.

5.4.1 Initiatieven en de rol van de Omgevingsvisie Innovatieve initiatieven moeten passen binnen de koers en doelen van de omgevingsvisie, maar flexibiliteit is essentieel om ontwikkelingen te faciliteren. Als we nu kijken naar de ambities uit deze omgevingsvisie, welke rol zou de gemeente dan moeten aannemen om deze waar te maken? Natuurlijk is die vraag niet eenduidig te beantwoorden. Meestal speelt de gemeente meerdere rollen tegelijk. Ze levert bijvoorbeeld een projectleider voor een nieuw schoolgebouw (realiseren), maar moet tegelijk ook de omgevingsvergunning afgeven (reguleren). Wel kunnen we duiden welke rol bij welk onderwerp de overhand heeft. 5.4.2 Samenwerking: rollen van gemeente, raad/college en initiatiefnemers Samenwerking tussen gemeente, regionale partners, inwoners en bedrijven is essentieel voor het realiseren van de omgevingsvisie. De omgevingsvisie vormt hiervoor een basis. 5.4.3 Afwegingen en toetsing aan de koers Verschillende gebieden vragen om specifieke doelen en benaderingen. Een toetsingskader moet richting geven aan ruimtelijke ontwikkelingen. De gebiedsindeling biedt ruimte voor specifieke ontwikkelingen: • In het oosten richten we ons op economische groei en bedrijvigheid. • In het westen ligt de nadruk op natuur en landschapsversterking.

• Langs het IJsselmeer zetten we in op recreatie en duurzame energie, met speciale aandacht voor meekoppelkansen. • Rondom Wognum is ruimte voor grotere groei van woningbouw. 5.4.4 Proces en omgevingstafel De Omgevingswet vraagt om een integrale afweging, met als uitgangspunt: ‘Hoe kunnen we dit initiatief mogelijk maken?’ De gemeente Medemblik werkt daarom met een zogenaamde ‘omgevingstafel’. Aan de tafel komen (in een of meerdere sessies) de initiatiefnemer en alle betrokkenen bij elkaar. Het initiatief wordt dan besproken vanuit de gedachte om het mogelijk te maken. Dit levert de initiatiefnemer een integraal advies op, waarmee hij de vergunningaanvraag kan opstellen en indienen. Daarna kan de vergunning in acht weken worden afgehandeld.

51

Keuze

De eerste projecten die we uitvoeren, zijn gericht op het versterken van de energie-infrastructuur en de realisatie van nieuwe woningen voor starters en senioren. In de periode 2025-2028 starten we met de aanleg van een zonnepark op het bedrijventerrein en de bouw van 200 nieuwe woningen in Medemblik-stad. Dit wordt gevolgd door infrastructurele verbeteringen rondom de A7 voor een betere ontsluiting van nieuwe bedrijven.

5.5 Monitoring van de Omgevingsvisie, Beleid en Projecten Monitoring De leefomgeving is nooit af. De omgevingsvisie is op een hoger abstractieniveau opgesteld om actueel te blijven. De visie wordt echter aangepast als maatschappelijke ontwikkelingen daarom vragen. We blijven in de gaten houden of onze ambities en doelen actueel zijn of om bijstelling vragen. We actualiseren de omgevingsvisie elke 4 jaar. Afzonderlijke omgevingsprogramma’s kennen hun eigen monitoring. Deze koppelen we aan de monitoring van de omgevingsvisie. Zo voorkomen we dubbel werk en houden we de omgevingsvisie levend. Aanpassingen van de omgevingsvisie zijn de verantwoordelijkheid van de gemeenteraad en volgen een volledige vaststellingsprocedure. Actualisatie De omgevingsvisie kijkt naar de lange termijn en geeft richting. Deze overstijgt daarom de veranderingen die zich elke vier jaar voordoen rondom verkiezingen. Desondanks kan het zijn dat specifieke thema’s ten tijde van het opstellen van de omgevingsvisie in het brandpunt van de belangstelling stonden en daaruit jaren later verdwenen zijn. Of er zijn nieuwe opgaven waar we een antwoord op moeten hebben. Hiermee is de richting van de omgevingsvisie vaak nog de juiste, maar het is nodig om accenten te verleggen, of begrippen anders te noemen of laden.

Juist in de ontwikkelingen en opgaven zou de komende jaren veranderingen of andere prioritering kunnen ontstaan. Dan is het goed deze aan te scherpen en vervolgens te verwerken in de omgevingsvisie. Om ad hoc aanpassingen te voorkomen, actualiseren we de omgevingsvisie elke 5 jaar. Per bestuursperiode staan we nadrukkelijk stil bij de stand van zaken rondom de omgevingsvisie.

52

PLAN VAN AANPAK - OMGEVINGSVISIE LEEUWARDEN Colofon

HART VAN DE OPGAVE

PM • Position paper • Stad en ommeland • Leeuwarden 2028 DATUM: 22 september 2025 •B n omgevingsvisie PROJECT: OMGEVINGSVISIE die L helpt bij het maken van keuzes OPDRACHTGEVER: GEMEENTE MEDEMBLIK • Bewuste keuze voor die relatief PROJECTNUMMER: 20221363 korte termijn, mede bepaald door deSTATUS: uitkomsten ONTWERPvan het lopende project LF2028 • Panorama 2028 [Herald] Visie op compleetheid van de positionpaper: de aanzet met drie lagen leefomgeving, samenleving, economie en de koppeling met de Global Goals biedt een interessant kader. Ik denk dat het onderdeel economie nog het minst geladen is met waarden en teveel associeert met de ‘oude’ begrippen van verdienen, groei, bereikbaarheid etc.. Leidraad voor de visie zou de waarde kunnen zijn en het onderscheidende in plaats van het op de kaart zetten en place to be mantra. Toerisme is bijvoorbeeld zoiets. Dit is een economische factor ook in de toekomst maar we moeten niet denken in aantallen [met alle problemen van dien] maar in onderscheidend aanbod op basis van waarden [rust, weidsheid, splendid isolation]. Een sterke economie is gebaseerd op een sterke identiteit en daar liggen de kansen voor de toekomst.

VISIE EN OMGEVINGSWET

De omgevingsvisie moet op basis van de Omgevingswet uiterlijk in 2025 gereed zijn. De gemeente heeft de ambitie om eerder al een omgevingsvisie op te stellen. Die omgevingsvisie in de eerste aanzet van de beleidscyclus, zoals die door het Rijk aan het instrumentarium van de Omgevingswet ten grondslag is gelegd. De omgevingsvisie heeft in die cyclus een nauwgezette relatie met programma’s en het omgevingsplan. Uiteindelijk

53

omvat de beleidscyclus volgens de Omgevingswet het volledig wettelijke instrumentarium in een voortdurende dynamische cyclus die in kan spelen op ontwikkelingen. Inhoudelijk verhoudt de visie zich dan ook nadrukkelijk met de andere instrumenten. Omdat het omgevingsplan voor het hele eiland pas in 2029 klaar hoeft te zijn en er ook nog geen programma’s zijn gemaakt, functioneert de omgevingsvisie op dit moment, nu er nog geen omgevingsplan ligt dat juridische kaders stelt, anders dan straks wanneer alle instrumenten volwaardig functioneren onder de Omgevingswet. De omgevingsvisie die nu voorligt moet duidelijke kaders stellen en koers bepalen als (juridische) basis voor de toetsing van initiatieven, zolang de cyclus nog niet optimaal functioneert. Een deel van die kaders kan straks naar het omgevingsplan, waarna de omgevingsvisie uiteindelijk een meer strategisch abstractieniveau kan krijgen. De omgevingsvisie is daarmee eveneens een dynamisch document, dat binnen de beleidscyclus telkens om aanpassing en actualisatie vraagt aan ontwikkelingen en opgaves die zich voor gaan doen. Er zijn meer zaken die op dit moment nog niet duidelijk zijn of waarin de gemeente nog geen keuzes heeft gemaakt. Vraagstukken die pas bij het opstellen van het omgevingsplan aan de orde komen, zoals beleidsmatige keuzes met betrekking tot o.a.

de regels uit de Bruidsschat (vooral de gemeentelijke milieuregelgeving), de zorgplichten, de regels met betrekking tot de fysieke leefomgeving uit de verschillende gemeentelijke verordeningen, en dergelijke. Onderdelen die op grond van artikel 3.2. en 3.3. van de Omgevingswet deel uit moeten maken van een omgevingsvisie, zoals bedoeld onder de Omgevingswet. Deze omgevingsvisie is om die reden nog niet volledig een omgevingsvisie zoals de Wet die voor zich ziet en zoals die in de toekomst binnen een optimale beleidscyclus moet gaan functioneren in relatie tot hogere regelgeving en het eigen gemeentelijke instrumentarium. Om die reden wordt deze omgevingsvisie gezien als een tussendocument, een eerste stap naar de toekomstige volwaardige omgevingsvisie.

BESTUURLIJKE CONTEXT

verder zou ik ook aangeven dat we met de visie aansluiting willen zoeken bij de 9 principes van de Omgevingsvisie van de provincie en tot slot zou ik ook de kamerbrief willen noemen waarbij het Rijk heeft aangegeven de regie te pakken in ieder geval op vier voor Leeuwarden relevante onderdelen, namelijk dat verbindingsverhaal van regio’s (ken jij beter dan ik), een nationaal programma voor het landelijk gebied (met name landbouw), een aanpak van de veenweideproblematiek en een beschouwing van het Nederlandse landschap en de betekenis daarvan. Kortom je zit straks met een sterke regie vanuit het Rijk, daaronder komt een zeer strakke regie vanuit de provincie, dus is de vraag wat er voor de gemeente resteert. Dat vraagt van ons wel de nodige creativiteit, maar ook aandacht voor de rol die Leeuwarden in de processen kan innemen en zo.

LOKALE KLEURING

De samenhang van thema’s – wat willen we per beleidsthema bereiken – met gebieden – hoe vindt de vertaling plaats per wijk, dorp of gebied – moet in de omgevingsvisie een goede plek krijgen. Juist voor Leeuwarden is dat ook bijzonder relevant: dragende groenen waterstructuren enerzijds en een veelzijdige stand en diverse dorpen met een eigen kleur en identiteit anderzijds. Een thematische aanpak voor bijvoorbeeld leefbaarheid of duurzaamheid die voor alle wijken en dorpen geldt, is weinig effectief. Er zal een gebiedsgerichte uitwerking nodig zijn die specifieke oplossingsrichtingen kan bieden. De omgevingsvisie zet daarbij vooral in op de meest dynamische gebieden. In het proces brengen wij dat onder door de themaambities te vertalen in een beperkt aantal leidende ambities per gebied. In focusgesprekken maken we daar een gebiedsgerichte uitwerking van.