01 Nota Dierenwelzijn gemeente Medemblik

Natuurinclusief bouwen houdt in dat de natuur geïntegreerd

clusiviteit. Zo is in het ‘Beleidskader Openbaar Groen’ als uit-

wordt in de bouw, verbouw of renovatie van gebouwen en zo

gangspunt opgenomen dat minimaal 30% van de openbare

mogelijk de directe omgeving. Denk bijvoorbeeld aan het re-

ruimte op buurtniveau groen moet zijn bij nieuwbouw. Bo-

aliseren van dak- en gevelgroen, het plaatsen of inmetselen

vendien is in het ‘Woningbouwkader Gemeente Medemblik

van nestkastjes voor vogels en vleermuizen, en het vergroe-

2024’ opgenomen dat er bij woningbouwplannen met meer

nen van tuinen. Door natuurinclusief te bouwen krijgen dieren

dan 50 woningen in principe voldaan moet worden aan am-

meer ruimte om te leven en kan de biodiversiteit toenemen.

bitieniveau zilver binnen het ‘Convenant Toekomstbestendig

Bovendien kunnen de natuurinclusieve interventies voor

Bouwen’. Meerdere van de criteria uit dit convenant hebben

meer woonplezier zorgen en hebben sommige interventies

betrekking op natuurinclusiviteit en biodiversiteit. Als er niet

zelfs een kostenbesparend karakter. Zo zorgen groene ge-

voldaan wordt aan ambitieniveau zilver, zal de initiatiefnemer

vels en daken onder andere voor een betere isolatie, waar-

dit moeten onderbouwen.

door de energierekening kan afnemen.

6.6 Lichthinder

6.5.1 Natuurinclusieve aanpassingen

In de gemeente Medemblik komen gebieden voor waar die-

aan de eigen woning of tuin

ren hinder kunnen ondervinden van kunstmatig licht. In het

Gemeente Medemblik is voorstander van natuurinclusieve

‘Beleids- en beheerplan openbare verlichting voor de pe-

bouw en zij stimuleert inwoners om, waar mogelijk, zelf na-

riode 2025-2030’ van gemeente Medemblik is specifiek

tuurinclusieve aanpassingen aan de woning en/of tuin toe te

aandacht besteed aan situaties waarin flora en fauna hinder

passen. Om inwoners te informeren over de mogelijkheden,

ondervinden van kunstmatig licht en wordt beschreven hoe

heeft de gemeente adviesbureau BVR de folder ‘Een groe-

hiermee wordt omgegaan. Over deze situaties staat het vol-

ne buurt is goud waard’ laten opstellen over natuurinclu-

gende beschreven:

sieve aanpassingen. Deze folder is te vinden op de website •

Duurzaammedemblik.nl. Gemeente Medemblik stimuleert

Bij nieuw aan te leggen verlichting zal de gemeente in ge-

inwoners ook om hun tuin te vergroenen door deelname aan

bieden waar flora en fauna hinder van licht ondervinden de

het NK tegelwippen. Zo zijn inwoners tijdens het NK tegel-

Wet natuurbescherming (nu Omgevingswet) volgen, en

wippen 2025 gestimuleerd om tegels uit de tuin te halen en te

de richtlijn NPR 13201 en richtlijn Lichthinder (Richtlijnen)

vervangen door groen. Dit is gedaan door inwoners korting te

meewegen in haar afweging of, en hoe, te verlichten. •

bieden op planten bij het inleveren van minimaal twee tegels.

Bij vervanging van bestaande verlichting zal de gemeente de Wet natuurbescherming (nu Omgevingswet) volgen, en de Richtlijnen meewegen in het ontwerp van de verlich-

6.5.2 Natuurinclusieve aanpassingen op het boerenerf

tingsinstallatie.

De gemeente stimuleert agrariërs om hun erf meer natuurin-

•

Voor bestaande verlichting in natuurgebieden zal per ge-

clusief te maken. Dit doet de gemeente door een zogenaam-

val beoordeeld worden of de verlichting in strijd is met de

de ‘erfscan’ aan te bieden aan agrariërs die hun erf aantrek-

Wet natuurbescherming (nu Omgevingswet) of afwijkt

kelijker willen maken voor dieren en de natuur. Bij de erfscan

van de Richtlijnen, en zo nodig gesaneerd of aangepast

kijken een medewerker van de Agrarische Natuurvereniging

kan worden. 21

6.7 Vuurwerk

van 2026 op 2027. Op basis van artikel 2:47 van de Apv is het

Vuurwerk is voor de meeste mensen een leuke attractie tij-

ten slotte verboden om te carbidschieten binnen 300 meter

dens de jaarwisseling. Voor dieren is vuurwerk echter minder

van in gebruik zijnde voorzieningen voor het houden van dieren.

aangenaam. Veel dieren ervaren stress door de knallen van

Op deze manier wordt getracht de dieren te beschermen te-

het vuurwerk omdat hun gehoor veel sterker ontwikkeld is

gen de ernstigste geluidshinder die carbidschieten met zich

dan het gehoor van de mens. Dieren reageren vanuit hun na-

meebrengt.

tuurlijk gedrag en instinct op wat zij horen, zien en ruiken. Hierbij gebeurt het helaas veelvuldig dat dieren door vuurwerk in paniek op de vlucht slaan en aangereden worden. Bovendien

6.8 Verbod wensballonnen

kunnen dieren (net als mensen) door vuurwerk geraakt wor-

Wensballonnen waren enige tijd populair om het nieuwe jaar

den wanneer ze toevallig in de buurt zijn.

mee in te luiden. De ballonnen zijn echter van kwetsbaar materiaal gemaakt en kunnen een speelbal worden van weersom-

Het hele jaar is het verboden vuurwerk af te steken. Particulie-

standigheden. Op deze wijze belanden veel wensballonnen

ren kunnen een verzoek tot ontheffing op dit vuurwerkverbod

in de natuur, waar ze niet alleen voor vervuiling zorgen, maar

indienen bij de provincie. Hierbij wordt gekeken naar veilig-

ook de oorzaak kunnen zijn van brand. Dieren kunnen boven-

heid en overlast. Tijdens de jaarwisseling mogen particulieren

dien (onderdelen van) de ballon proberen te eten of kunnen in

alleen vuurwerk afsteken op 31 december van 18:00 ’s avonds

de ballon verstrikt raken. Dit kan tot ernstige verwondingen

tot 1 januari 02:00 uur ’s nachts. De gemeente Medemblik

en zelfs het overlijden van het dier leiden.

11

hanteert geen vuurwerkvrije zones, maar vraagt inwoners wel om uit te kijken met het afsteken van vuurwerk in de buurt van

In de gemeente Medemblik is het verboden om wensballon-

een kinderboerderij. In 2025 heeft de Tweede Kamer een ini-

nen op te laten op grond van de Verordening fysieke leefom-

tiatiefwetsvoorstel tot een landelijk vuurwerkverbod aange-

geving gemeente Medemblik 3e tranche, artikel 2.17 Verbod

nomen. Dit vuurwerkverbod zal ingaan vanaf de jaarwisseling

op gebruik wensballonnen.

11

Bron: Pagina ‘The harmful impacts of sky lanterns’ op de website van RSPCA Assured.

22

7. Financiële paragraaf Zoals uit voorgaande hoofdstukken gebleken is, doet gemeente Medemblik al veel op het gebied van dierenwelzijn. De kosten die hiervoor gemaakt worden, worden gedekt uit verschillende budgetten. In dit laatste hoofdstuk worden de huidige budgetten besproken en wordt gereflecteerd op de financiële gevolgen van de in deze nota gespecificeerde actiepunten. 7.1 Huidige situatie

vastgelegd dat de gemeenten een vast bedrag per inwoner

In onderstaande tabel is een overzicht geboden van de ver-

aan de organisaties afdragen. Voor het dierentehuis betekent

schillende budgetten die specifiek ingezet worden voor die-

dit een structurele verhoging van het budget, aangezien zij

renwelzijn. Hierin staan de bedragen vermeld voor 2025 en

per 1 juli 2025 naast honden en katten ook andere gehouden

2026 en verder.

dieren zijn gaan opvangen. Ook het budget voor de dierenambulance is vanaf 1 juli 2025 verhoogd om ervoor te zorgen

In 2025 was een bedrag van € 40.387 beschikbaar in het bud-

dat hun primaire kosten gedekt worden.

get ‘Subsidie Natuur, Milieu en Dieren’. Dit budget wordt jaarlijks geïndexeerd en wordt ingezet om activiteitensubsidies

Ten slotte was er in 2025 een incidenteel budget van € 25.000

te verstrekken aan wildopvang De Bonte Piet, kinderboerderij

beschikbaar. Dit bedrag is in 2024 door de gemeenteraad van

’t Langoortje en kinderboerderij de Put.

Medemblik beschikbaar gesteld om ervoor te zorgen dat de opvang van andere huisdieren dan honden en katten mogelijk

Naast de ‘Subsidie Natuur, Milieu en Dieren’ is er een budget

wordt gemaakt. Dit budget is in 2025 gedeeltelijk ingezet om

beschikbaar voor het dierentehuis en een ander budget voor

ervoor te zorgen dat adequate voorzieningen aangeschaft

de dierenambulance. Sinds 1 juli 2025 zijn nieuwe overeen-

konden worden door het dierentehuis om deze dieren op te

komsten van kracht tussen zowel het Heberdina Japin-Tim-

kunnen vangen.

mer Dierentehuis als Dierenambulance Hoorn en omstreken en de Westfriese gemeenten. In deze overeenkomsten is Budgetten Dierenwelzijn 2025 en verder Incidenteel/structureel

Begroot 2025

Begroot 2026 en verder12

Subsidie Natuur, Milieu en Dieren

Structureel

€ 40.387

€ 40.387

Dierentehuis

Structureel

€ 36.282

€ 38.640

Dierenambulance

Structureel

€ 4.260

€ 5.520

Realiseren opvang ‘overige’ gehouden dieren

Incidenteel

€ 25.000

-

12 Alle bedragen in deze tabel zijn weergegeven in prijspeil 2025, maar zullen geïndexeerd worden. 24

7.2 Nieuwe acties In deze nota zijn verschillende actiepunten geformuleerd.

in de toekomst wel tot kosten leiden. Zo informeren we inwo-

Een overzicht van deze actiepunten kan gevonden worden in

ners over signalen van dierenmishandeling, de beschikbare

bijlage 2. De ambitie is om alle actiepunten uit te voeren in de

hulp bij de verzorging van hun huisdier en de zorg die dieren

periode 2025-2026. Actiepunt 1 is hierop een uitzondering.

nodig hebben. Als blijkt dat er behoefte is aan bredere pu-

Dit actiepunt zal gezien de looptijd van de huidige overeen-

blieksvoorlichting, kan ervoor gekozen worden om dit via een

komsten met het dierentehuis en de dierenambulance later

gerichte campagne op te pakken. Ook de inzet van het initia-

worden uitgevoerd. Voor de uitvoering van alle actiepunten is

tief Dierenbuddy behoort tot de mogelijkheden die we gaan

in meer of mindere mate ambtelijke capaciteit vereist.

verkennen. Indien uit de uitwerking van dergelijke acties blijkt dat financiële middelen nodig zijn, zal dit nader worden on-

Een groot deel van de acties heeft geen directe financiële

derzocht. Vervolgens zal per geval worden bekeken op welke

consequenties. Tegelijkertijd kunnen bepaalde actiepun-

wijze deze kosten het beste gedekt kunnen worden: binnen

ten, afhankelijk van de behoeften en verdere uitwerking,

de bestaande begroting of via aanvullende besluitvorming.

Bijlage 1: Signalen van dierenmishandeling/verwaarlozing13 Lichamelijke conditie dier •

Zichtbare verwondingen

•

Mager voorkomen of juist te dik

•

Moeite met zitten, liggen of gaan staan

•

Onverzorgde vacht, te lange nagels of tanden

Gedrag dier •

Overdreven agressief of timide

•

Plotselinge verandering in gedrag

•

Angstig voor eigen baasje, schrikachtig

Omstandigheden •

Onhygiënische leefomgeving

•

Weinig beweegruimte, te weinig lichaamsbeweging of uitdaging

•

Geen eigen ligplek of hok

•

Dier verblijft buiten tijdens extreme weersomstandigheden

•

Dier verblijft hele dag in de bench (‘lastig in huis’)

•

Geen voeder- of waterbak

•

Veel nakomelingen

•

Teveel (niet gecastreerde/gesteriliseerde) dieren

Gedrag eigenaar met dier •

Onjuiste omgang met dier (bijv. ruw, gehaast, onverschillig)

•

Onthouding van nodige basisbehoeften zoals voeding en medische zorg

•

Te weinig uitlaten van de hond (minimaal 3 x per dag)

13 Bron: ‘Signalen van dierenmishandeling/verwaarlozing: Handreiking om zo vroeg mogelijk te signaleren’ van de Dierenbescherming. Deze signalenkaart kan gedownload worden op de pagina ‘Helpdesk hulpverleners’ op de website van de Dierenbescherming.

26

Bijlage 2: Overzicht actiepunten14 1. Aan het einde van de looptijd van de overeenkomsten

8. We onderzoeken de mogelijkheden om het programma

met Dierenambulance Hoorn en omstreken en het

Dierenbuddy van de Dierenbescherming als onder-

Heberdina Japin-Timmer Dierentehuis leggen we defi-

steuning aan te bieden aan inwoners van de gemeente

nitieve afspraken voor het vervoer en de opvang van

Medemblik.

zwervend gevonden gehouden dieren en in beslag 9. We informeren inwoners actiever over de geldende

genomen dieren voor langere tijd vast.

regels uit de Apv met betrekking tot het houden van 2.

paarden, waaronder de opruimplicht voor uitwerpselen. 10. We stellen nieuwe nadere regels op voor de subsidieverlening aan kinderboerderijen, waarbij dierenwelzijn

3. We maken gemeentelijke hulpverleners die achter de

en de educatieve functie van kinderboerderijen leidende

voordeur komen bewuster van de signalen van dieren-

principes zijn.

mishandeling zodat zij de juiste acties kunnen nemen 11. We kijken naar de mogelijkheden die we hebben om de

voor het dier, de eigenaar en het gezin.

organisatoren van evenementen met dieren sterker te 4.

wijzen op de wet- en regelgeving omtrent dierenwelzijn waar zij zich aan moeten houden. 12.

5.

6. We stimuleren inwoners om zich goed te informeren over de verzorging en behoeften van een huisdier, voordat zij 13.

tot aanschaf overgaan. 7. We wijzen inwoners op organisaties die kunnen onder-

14.

steunen bij de verzorging van hun huisdieren in situaties waarin dit voor inwoners (tijdelijk) lastig is.

14 De ambitie is om alle actiepunten uit te voeren in de periode 2025-2026. Actiepunt 1 is hierop een uitzondering. Dit actiepunt zal gezien de looptijd van de huidige overeenkomsten met het dierentehuis en de dierenambulance later worden uitgevoerd.

27