CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Werkdocument Omgevingsvisie gemeente Maashorst

Commissievergadering Ruimte, Economie en Financiën 16 maart 2023, gemeente MaashorstBij agendapunt: Opinienota Omgevingsvisie gemeente Maashorst17.855 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

40 van 166

3.2.j Groene Campus Uden In de gemeente Maashorst hebben we goede agrarische ondernemers, in verschillende vormen van landbouw. De transitie landbouw vraagt om nieuwe oplossingen. Daarom faciliteren we een sterkere samenwerking tussen onderwijs, ondernemers, markt en overheid. In de Agroproeftuin de Peel wordt geëxperimenteerd met nieuwe vormen van landbouw. De gemeente Maashorst vindt het belangrijk om deze triple Helix samenwerking nog meer ruimte te geven. We zien kansen voor een Groene Campus binnen de gemeente Maashorst. Dit is een samenwerkingsvorm die letterlijk landt in de gemeente. Hier komen onderzoekers, studenten, agrariërs en andere ondernemers, en ambtenaren samen. Met deze samenwerkingsvorm wordt nagedacht over nieuwe vormen van landbouw en ander groen ondernemerschap en met deze ideeën wordt in de praktijk geëxperimenteerd binnen de gemeente Maashorst. De opbrengsten van deze experimenten worden gedeeld, waardoor stakeholders handvatten hebben om de transitie in de landbouw mee vorm te geven. De groene campus speelt ook een belangrijke rol in de praktijkgerichte opleiding van de boeren van de toekomst en andere toekomstige groene werknemers en ondernemers. Daarom zoeken we de samenwerking met HAS Green Academy (HBO) en Yuverta (MBO).

3.2.k Samenwerking regiopartners (netwerken) De opgaven in het landelijk gebied spelen voor alle gemeenten in onze regio. Het is belangrijk om kennis en kunde met elkaar te delen, elkaar te inspireren met goede voorbeelden en samen op te trekken waar we het als gemeente niet alleen kunnen. De inzet bij de verschillende manieren van regionale samenwerking blijft vanwege de grote opgaven, belangrijk en we willen hier als gemeente Maashorst aan blijven deelnemen. In de provincie Noord-Brabant en in de Regio Noord-Oost-Brabant (RNOB) wordt intensief gewerkt aan de transitie van het landelijk gebied, de gemeente Maashorst is hierbij aangehaakt. De gemeente Maashorst is betrokken bij de kopgroep Transitie Landbouw en is betrokken bij de uitvoering van projecten in het kader van de Regiodeal. AgroProeftuin de Peel is samen met de twee andere proeflocaties (open teelten proefbedrijf ‘Vredepeel’ en het Praktijkcentrum voor precisielandbouw) belangrijk voor het daadwerkelijk expirementeren en leren. We willen de nauwe samenwerking met de provincie Noord-Brabant, RNOB en AgriFood Capital voortzetten.

41 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Terug

Kringlooplandbouw Er liggen veel opgaven in het landelijk gebied. Een van de opgaven is om de voedselproductie op een andere wijze vorm te geven, zodat die minder nadelige gevolgen heeft voor de fysieke leefomgeving. Kringlooplandbouw is daarbij een belangrijk uitgangspunt.

Bij kringlooplandbouw worden de kringlopen ’zo dichtbij als mogelijk en zo ver weg als nodig’ gesloten. Optimaal benutten van reststromen betekent niet altijd dat kringlopen op bedrijfsniveau of zelfs op lokaal niveau gesloten kunnen worden. Dat hoeft ook niet. Kringlooplandbouw maakt deel uit van een circulair voedselsysteem, dat in principe de hele wereld omvat. De inzet is om te zorgen dat kringlopen op nationaal en mondiaal niveau zoveel mogelijk gesloten worden. Kringlooplandbouw biedt ruimte aan een breed scala van bedrijfstijlen en verdienmodellen, afhankelijk van de omgeving, beschikbare grondstoffen en markten en afzetmogelijkheden. Kortom, een variatie aan bedrijvigheid van intensief tot extensief, van klein tot groot en van low-tech tot high-tech.

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

voor de veehouder betekent kringlooplandbouw dat hij vooral gebruik maakt van ruwvoer uit eigen land en van reststromen uit akkerbouw, tuinbouw en de voedingsindustrie en de rest van de voedselketen, en dus zo min mogelijk plantaardige eiwitten die ook geschikt zijn voor menselijke consumptie, aan dieren voert. Daarbij kijkt de veehouder ook naar grondstoffen voorbij de horizon, zoals zeewier. Verder produceert hij mest van goede kwaliteit door al in de stal of de mestkelder feces en urine te scheiden. Voor de akkerbouwer betekent kringlooplandbouw dat hij zoveel mogelijk gebruik maakt van dierlijke mest, compost en gewasresten om het bodemleven te stimuleren. Kunstmest wordt alleen gericht ingezet op de momenten dat het gewas extra voeding nodig heeft.

42 van 166

Verder maakt hij maximaal gebruik van agrobiodiversiteit op en in de bodem en teelt hij bij voorkeur robuuste dubbeldoelgewassen, waarvan de resten (bladeren, stengeldelen) bruikbaar zijn als veevoer of plantenvoeding. Zoals gezegd is kringlooplandbouw geen blauwdruk, maar een gezamenlijke zoektocht naar nieuwe perspectieven voor de voedselvoorziening en daarmee voor agrarisch Nederland. Het ontwikkelen van een circulair voedselsysteem, met kringlooplandbouw daarbinnen als een integraal onderdeel, is een enorme uitdaging voor agrarisch Nederland. Een omwenteling die vergelijkbaar is met de omwenteling naar de hoogproductieve landbouw van de jaren vijftig en zestig.

43 van 166

Boeren spelen in deze omwenteling weliswaar de hoofdrol, maar ze kunnen het niet alleen. Een transitie als deze vraagt om de inzet van alle partijen om de technische, economische, wettelijke en maatschappelijke barrières te overwinnen. Belangrijk daarbij is de ontwikkeling van een divers palet aan nieuwe verdienmodellen en daarbij passende bedrijfsmodellen en ketenpartners. Nederland kan daarbij, net als in de jaren vijftig, voorop lopen en kringlooplandbouw tot uitgangspunt maken van het mondiale duurzame landbouwsysteem van de toekomst. Met een Nederlandse agrosector die verdienstelijk blijft bijdragen aan een vitale handelsbalans.

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3.3

Mobiliteitstransitie, voorzieningen & verstedelijking 3

Deze ambitiekaart bestaat uit drie thema’s, die een sterke mate van samenhang kennen. We behandelen achtereenvolgens de ambities met betrekking tot de ‘mobiliteitstransitie’, de ‘voorzieningen’ en de ‘verstedelijking’ in onze gemeente. Deze drie thema’s staan direct met elkaar in verbinding, en er zijn diverse dwarsverbanden te leggen tussen de ambities. Zo bevat de ‘mobiliteitstransitie’ ambities omtrent duurzamere vormen van transport, waaronder het stimuleren van lopen en fietsen. Dit overlapt met de thema’s ‘voorzieningen’ en ‘verstedelijking’, waarbij we kiezen voor inbreiding boven uitbreiding; doordat we verdichten rondom bestaande voorzieningen, is er vanzelf minder autoverkeer nodig.

Bodem, water & natuur

Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor het principe van de deelmobiliteit-hub: hoe meer mensen de auto aan de rand van het dorp parkeert, en vanaf daar te voet of op de fiets naar huis gaat, hoe prettiger het woon-/leefklimaat in onze kernen. Door ook op deze locaties te kiezen voor een zekere mate van (duurzame/klimaatadaptieve) verstedelijking, onder andere met nieuwe woon-/werkmilieus, wordt ook het draagvlak voor andere vormen van mobiliteit (bijv. een hoogfrequente busverbinding) groter.

1

Uiteindelijk leiden alle drie de thema’s naar hetzelfde doel: een gezonde gemeente met een sterke netwerkeconomie, een goede woonkwaliteit en een minimale ecologische footprint.

Transitie landelijk gebied

3.3.1 Mobiliteitstransitie

2 Mobiliteit & verstedelijking

3 Recreatie

4 Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

In 2050 is het STO(M)P principe de norm. Hierbij staat de auto niet langer centraal bij de inrichting van de ruimte. We gaan eerst uit van voetgangers (Stappen), vervolgens fietsers (Trappen), dan het OV (Openbaar vervoer) en MaaS (Mobility as a Service) en pas als vijfde de privéauto. Daarmee komt de personenauto in de toekomst op de laatste plaats, een grote verandering. Op dit moment staat deze in het gebruik, denken en in de gedane investeringen namelijk nog altijd op één. Toch is dit, vanuit de wens om duurzamer te gaan leven in Maashorst, niet langer wenselijk. Er moet iets veranderen om het gebruik van de privéauto terug te dringen. In deze verandering, deze mobiliteitstransitie, zetten we in op nabijheid als leidend principe. Dit doen we enerzijds door andere keuzes te maken met

Hoofdstuk 3

44 van 166

Terug naar index

KAART 3.3

45 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3

terug naar de kaart

betrekking tot voorzieningen en verstedelijking (zie 3.3.2 en 3.3.3); hierdoor worden actieve vormen van mobiliteit (lopen en fietsen) vanzelf aantrekkelijker. Anderzijds passen we ook de prioritering van ons transportnetwerk aan: naast lopen en fietsen krijgt ook het openbaar vervoer meer ruimte en aandacht. Zo willen we een kwaliteitssprong maken in de (hoogfrequente bus)verbinding met de stedelijke knooppunten in de regio om ons heen en met de voorzieningen in onze eigen gemeente. Niet elke voorziening kan immers in elke kern aanwezig zijn, maar we kunnen voorzieningen (waaronder ook onze prachtige natuur) wel goed bereikbaar maken vanuit alle kernen! Daarbij focussen we ons op de aanleg van een goed netwerk van deelmobiliteitshubs, knooppunten waar mensen kunnen overstappen tussen verschillende vervoersmiddelen (zie ook illustratie hieronder). Dit is niet alleen een bushalte, maar zeker ook een verzamelplek voor deelfietsen, deelauto’s, deelscooters of misschien zelfs elektrische steps. Deze deeleconomie, of ‘Mobility as a Service’, leidt tot een veel duurzamer gebruik van ruimte en grondstoffen. Zo bouwen we, stap voor stap, aan een gemeente waar de privéauto steeds minder vanzelfsprekend de eerste optie wordt. We lichten de onderdelen van deze mobiliteitstrantitie hieronder nogmaals, iets uitgebreider, toe.

We doen dit op de ‘nieuwe’ (STOMP) volgorde: eerst stappen, dan trappen, OV en deelmobiliteit; en tot slot de auto.

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

46 van 166

3.3.1 a Meer ruimte voor het actieve vervoer In de toekomst bieden we meer ruimte aan de wandelaar en fietsers door te werken aan brede, groene en veilige wandel- en fietspaden die uitnodigen tot het laten staan van de auto en het kiezen voor deze actieve vervoersmiddelen (zie ook ‘kern vergroenen, 3.1 k). We zetten in op goede lokale en regionale (snel)fietsroutes om alle voorzieningen bereikbaar te houden zonder dat daar een auto voor nodig is. We richten onze infrastructuur zo in, dat mensen verleid worden om de fiets i.p.v. de auto te nemen. Dit betekent bijvoorbeeld in en tussen de kernen (voor de korte afstand) aantrekkelijke, groene en veilige, wandel- en fietspaden en tussen de kernen en de regio (lange afstand) directe snelfietsroutes met bijbehorende faciliteiten (o.a. stalling met oplaadpunt).

3.3.1 b Hoogfrequente regionale verbinding (BRT) We streven naar een Bus Rapid Transit (BRT) via de A50/A59 om de (boven) regionale bereikbaarheid van de gemeente Maashorst te verbeteren. Deze BRT is een vorm van hoogwaardig openbaar vervoer met hoge kwaliteit op basis van busvervoer met hoge snelheid en regelmaat. Langs de A50 realiseren we een of meerdere op- en overstapplaatsen waarmee onze kernen verbonden zijn en waardoor onze gemeente als geheel is aangesloten op het (boven)regionaal vervoersnetwerk. Dit vormt de ruggegraat van het mobiliteitsnetwerk in 2050. Mede door de aanwezigheid van ziekenhuis Bernhove, heeft de noordwestzijde van Uden de beste papieren om op termijn uit te groeien tot BRT-halte ‘Uden Centraal’.

3.3.1 c Mobiliteitsnetwerk en -hubs Vanuit dit BRT-netwerk strekt vervolgens een aanvullend mobiliteitsnetwerk zich uit in alle windrichtingen. Hierbij kan slim worden voortgebouwd op bestaande regionale busverbindingen: onder andere buslijn 99 (richting Grave-Wijchen-Nijmegen), lijn 91 (Mill-Cuijk), lijn 322 (Gemert-Eindhoven), lijn 294 (Oss en Ravenstein) en lijn 157 (Oss en Veghel) kunnen in snelheid, frequentie en onderlinge aansluitingen verder geoptimaliseerd worden. Wat verder bijdraagt aan het doorontwikkelen van het mobiliteitsnetwerk is het realiseren van één lokale (deel)mobiliteitshub in/nabij ieder dorpshart. Mobility as a Service is in de toekomst vanzelfsprekend. Via slimme diensten combineren bewoners en ondernemers allerlei vormen van vervoer, om snel en eenvoudig van A naar B te reizen. Denk aan het OV, de (deel)auto, taxi of deelfiets.

47 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3

terug naar de kaart

De basis hiervan ligt in accurate en actuele informatie over alle beschikbare vervoersopties, die je eenvoudig reserveert, boekt en betaalt. Onze inwoners reizen op die manier zo makkelijk, comfortabel en slim mogelijk, en laten daardoor de auto vaker staan. Hiermee kunnen we de kernen onderling verbinden en tegelijkertijd de nabijheid van (regionale) voorzieningen vergroten. De aard en omvang van een HUB kan per kern en locatie verschillen. Sowieso is het streven dat er binnen een acceptabele afstand van de woningen in de kernen ook een OV-halte is.

3.3.1 d Lokale/sociale vormen van mobiliteit Lokale en sociale mobiliteit betekent mobiliteit voor en door elkaar. Hierbij kan gedacht worden aan buurtbussen die door vrijwilligers mogelijk worden gemaakt, of een sociale taxidienst (zoals AutoMaatje van ANWB), maar ook een netwerk van deelfietsen die op verschillende plaatsen binnen onze gemeente gestald en gebruikt kunnen worden. Deze mobiliteitsoplossingen vormen, zeker in de kleine kernen en het buitengebied, een belangrijke aanvulling op het ‘reguliere’ openbaar vervoer. Daarnaast willen we in de mobiliteitstransitie ook de ‘zachte’ (niet-fysieke) kant van mobiliteit betrekken: denk bijvoorbeeld aan fietslessen voor migranten of het stimuleren van wandel- en fietsclubs in de gemeente. Extra aandacht dient er te zijn voor de kwetsbare inwoner. Voor kwetsbare inwoners geldt in het algemeen dat hun bereik afneemt naarmate hun kwetsbaarheid toeneemt. Als hun leefwereld niet veel groter meer is dan de eigen wijk of kern, is het van belang dat zij in elk geval de basisvoorzieningen kunnen blijven bezoeken (ontmoeting, winkel, huisarts e.v.). Denkbare voorbeelden zijn de Muzemobiel (Uden Noord) evenals ‘scootmobiel pools’ (locaties waar deelvervoer beschikbaar is voor minder validen).

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

48 van 166

3.3.2

Voorzieningen

De gemeente Maashorst heeft de ambitie een aantrekkelijke plek te zijn om te wonen, te werken en te bezoeken. Een plek waar iedereen zich veilig voelt en waar het voorzieningenniveau op peil is is. Om dit te bereiken zetten we in op het goed ontsluiten van voorzieningen (zie 3.3.1, mobiliteitstransitie) en op een zekere mate van verdichting/verstedelijking nabij onze bestaande voorzieningenclusters. Daarbij streven we tevens naar het behouden en/of het versterken van een goed woon- en leefklimaat en het behoud van onze karakteristieken (waaronder ons (im)materiële erfgoed). We beschouwen hier onze ambities op het gebied van ‘voorzieningen’ in de breedste zin van het woord. Naast belangrijke dagelijkse voorzieningen, zoals winkels of openbaar vervoer, gaat het ook om belangrijke openbare diensten, zoals bibliotheken, zorgclusters en het gemeentelijk loket. Een goed woon- en leefklimaat reikt zelfs nog verder dan sec ruimtelijke aspecten (zoals hoeveel en waar bepaalde diensten te vinden zijn). Juist de meer ‘zachte’ aspecten dragen bij aan een prettig leefklimaat met een goede sociale cohesie en een gezonde leefstijl; denk bijvoorbeeld aan de toegankelijkheid/inclusiviteit van onze voorzieningen, het gevoel van ‘erbij horen’, de kans op vanzelfsprekende/spontane ontmoetingen, het positieve effect van een groene leefomgeving, etcetera.

Woningbouw zien wij als een middel om deze aspecten op het gewenste niveau te houden en, waar nodig, verder te bevorderen. We zien de verstedelijkingsopgave (namelijk het inbreiden/transformeren van woon-/werkgebieden nabij voorzieningen, zie ook 3.3.3), als kans om nieuwe energie en kracht te geven aan het bestaande bebouwde gebied. Een efficiënt ruimtegebruik in de gemeente Maashorst leidt uiteindelijk tot meer draagvlak voor (bestaande en nieuwe) voorzieningen.

3.3.2 a Draagvlak behouden voor voorzieningen We houden onze gezonde mix van commerciële en maatschappelijke voorzieningen op peil en bevorderen deze waar nodig. In de gemeente Maashorst kunnen onze inwoners hierdoor een leven lang gezond en prettig wonen. Een algemene tendens is dat de gemiddelde huishoudensgrootte in Nederland daalt. Hierdoor neemt het draagvlak door voorzieningen geleidelijk af. Wij kiezen daarom voor (duurzame) inbreiding binnen de bestaande kernen en nabij voorzieningen. Door meer huizen, en dus meer huishoudens

49 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3

terug naar de kaart

te vestigen in hetzelfde gebied, blijft het aantal bewoners naar rato gelijk. Daarmee blijft ook het draagvlak voor voorzieningen behouden in de gemeente Maashorst. Om dit te bereiken wordt het nieuwe woningaanbod afgestemd op de doelgroepen van de voorzieningen in de betreffende kern. Een gevarieerd woningaanbod zorgt voor verschillende doelgroepen en zal bijdragen aan het in stand houden of versterken van (een mix van) het voorzieningenniveau in de kernen.

3.3.2 b Goed bereikbare voorzieningen Niet ieder dorp zal over iedere voorziening kunnen beschikken. In Uden is bijvoorbeeld meer draagvlak voor kledingwinkels dan in Schaijk of Volkel. Ook een zwembad is zo’n bovenlokale voorziening. Om toch te zorgen dat het voorzieningenniveau voor alle inwoners van onze gemeente op peil is, zetten we in op goede verbindingen tussen de kernen en de belangrijkste voorzieningen(clusters), zoals bijvoorbeeld het ziekenhuis Bernhove. Meer over de ambities op het gebied van mobiliteit vindt u in paragraaf 3.3.1.

3.3.2 c Toegang tot zorg en onderwijs In Maashorst heeft iedereen goede toegang tot 1ste lijns zorg (huisarts, fysiotherapeut, tandarts, apotheek). Dit doen we, bij voorkeur, door te zorgen voor een goede spreiding van praktijken over de kernen. Van een goede dekking is sprake als patiënten zelf binnen 10 minuten (lopend, fiets) bij de arts kunnen zijn. Waar dit niet kan, is aanvullend een goede digitale bereikbaarheid (via glasvezel) belangrijk. Daarnaast is de leefbaarheid in de kernen gebaat bij het hebben van een basisschool op minder dan 2 km van huis, maar bij voorkeur op ca. 10 minuten afstand (lopend of fietsend). Vervolgonderwijs kan niet in elk kern, maar de bereikbaarheid daarvan via veilige fietsverbindingen is belangrijk voor de leefbaarheid en het kunnen opgroeien in de kern waar je geboren bent.

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

50 van 166

3.3.2. d Detailhandel, horeca en dienstverlening Op het gebied van winkels, horeca en dienstverlening neemt het centrum van Uden een belangrijke regionale positie in. Er zijn veel voorzieningen aanwezig en het centrum krijgt veel bezoekers van buiten Uden. Deze regionale positie willen we behouden en verder versterken. Ook de Woonboulevard in Uden heeft een regionale positie die we graag willen behouden. De dorpscentra van Schaijk, Zeeland, Volkel, Odiliapeel en de kern van Reek hebben een belangrijke verzorgingsfunctie voor de inwoners. We streven ernaar om deze positie voor de inwoners zo sterk mogelijk te houden door de aantrekkelijkheid en de verblijfskwaliteit verder te versterken. Dagelijkse voorzieningen zoals het doen van boodschappen willen we graag toegankelijk houden voor alle inwoners. 3.3.2 e Maatwerk per buurt(schap) We zorgen ervoor dat ook de bereikbaarheid van zorg en voorzieningen voor inwoners (en bezoekers) van ons buitengebied op orde is. Dit vraagt om creatieve oplossingen om te zorgen dat, zeker bij toenemende kwetsbaarheid, bewoners ook in de buitengebieden ‘thuis’ (= in de eigen leefomgeving, niet per sé het eigen huis) kunnen blijven wonen, in plaats van verplicht te verhuizen naar een locatie in meer versteende(/verstedelijkte) gebieden.

3.3.2 f Voorzieningen t.b.v. een gezonde arbeidsmarkt Iedereen moet mee kunnen doen op de arbeidsmarkt. Als gemeente vinden wij het belangrijk dat enerzijds de bedrijvigheid aansluit bij onze beroepsbevolking; anderzijds vinden wij het van belang dat bewoners zich levenslang kunnen blijven ontwikkelen. Onderwijs en kennisdeling zijn dan ook belangrijke voorzieningen, met name vanuit een hybridemodel van leren en werken. Ook zetten we ons in om onbenut arbeidspotentieel alsnog in te kunnen zetten. Hiervoor is (opnieuw) naast nabijheid van geschikte werkgelegenheid, ook nabijheid van onderwijsvoorzieningen belangrijk. Als gemeente maken we bovendien onderdeel uit van een breder provinciaal netwerk waarin kennisdeling en innovatie tot bloei komt. De provincie stimuleert dat clusters (industriële districten) elkaar versterken om onder andere de innovatiekracht onder bedrijven te vergroten. Voor een aantal clusters investeert de provincie in campussen om ontwikkelingen op gang te brengen, verbindingen te leggen en te versterken. Dit campusmodel is in Maashorst gehanteerd bij de opzet van de Groene Campus Uden (meer hierover in paragraaf 3.2, onderdeel k.).

51 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3

terug naar de kaart

3.3.3

Verstedelijking

De gemeente Maashorst heeft de ambitie om te voorzien in de eigen woonbehoefte, waarbij er per kern sprake is van voldoende, passend en betaalbaar aanbod. Daarbij hanteren we het principe van ‘inbreiding gaat voor uitbreiding’. Deze intensivering van het grondgebruik binnen onze kernen wordt ook wel ‘verstedelijking’ genoemd. Waarom vinden we dit belangrijk? En hoe zien we dit voor ons? We zien verdichten en verstedelijken als kans om nieuwe energie en kracht te geven aan bestaande wijken en kernen. Het draagvlak voor voorzieningen, zoals winkels, horeca, zorgvoorzieningen, onderwijs, verenigingen neemt hierdoor toe (zie paragraaf 3.3.2 hiervoor). Ook ontstaan door het integraler benutten van de beschikbare ruimte, meer mogelijkheden om woningbouwontwikkelingen te koppelen aan het creëren van maatschappelijke meerwaarde. Denk daarbij aan het vergroenen, het verduurzamen het vergroten van de diversiteit en doorstroming binnen buurten, wijken en kernen. Om voorgaande te bereiken hanteren we, ten aanzien van zuinig ruimtegebruik, het principe van inbreiding voor uitbreiding. Naast nieuwe plannen op inbreidingslocaties (herstructurering) willen we de bestaande woningvoorraad en de transformatiepotentie (zie kader hiernaast) optimaal benutten. Op deze manier gaan we zuinig om met de beschikbare ruimte en geven we nieuwe energie aan kernen, wijken en buurten.

3.3.3 a Duurzame verstedelijking De gemeente Maashorst koppelt daarbij het thema ‘verstedelijking’ één op één aan klimaatbestendigheid. We willen onze ecologische footprint verkleinen, dus we moeten zuinig en zorgvuldig omgaan met de beperkte ruimte die we tot onze beschikking hebben. De gemeente Maashorst stelt daarom hoge eisen aan een duurzame kwaliteit van de woon- en leefomgeving. We doen dit voor de gezonde leefkwaliteit van onze huidige bewoners en voor onze toekomstige generaties. We proberen daarbij vanzelfsprekend om onze circulariteit te vergroten: o.a. door het hergebruik van materialen; het flexibel inzetten van gebouwen en het gebruik van duurzame bouwstoffen.

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

52 van 166

Duurzame verstedelijking is breder dan de fysieke omgeving (energetisch, klimaat, ecologisch). Het heeft ook betrekking op de sociale omgeving (diversiteit, inclusiviteit, ontmoeting e.d.). De ‘gezonde wijk’ is voor ons de basis voor vitale, krachtige kernen en wijken waarin inwoners zoveel als mogelijk in de eigen woonomgeving kunnen blijven wonen. Woningbouwontwikkelingen leveren daarmee tegelijkertijd een bijdrage aan het verbeteren van klimaatadaptatie, het versterken/behouden van de leefbaarheid en het bevorderen van de gezondheid van onze inwoners (zowel in onze kernen als in het buitengebied).

Duurzame verstedelijking in beeld In het (fictieve) voorbeeld hieronder is een bestaand blok van naoorlogse eensgezinswoningen vervangen door een klimaatneutraal woongebouw met een grotere variatie aan woningtypen. Hierdoor kunnen bewoners hun gehele wooncarrière in de eigen buurt blijven.

Dit model laat zien dat we efficiënter om kunnen gaan met dezelfde ruimte. Door in de ontwikkeling ook (nieuwe) sociale buurtfuncties op te nemen, wordt gestimuleerd dat de huidige en de nieuwe buurtbewoners elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten (“ik zie je straks bij ‘t Huukske!”).

Doordat de auto’s ondergronds gaan, wordt er ook een impuls gegeven aan de openbare ruimte in de buurt: hier kan een groene ontmoetings- en speelruimte komen.

53 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3

terug naar de kaart

3.3.3 b Gezonde woon- en leefomgeving Binnen onze gemeente hebben wij oog voor een gezonde leefomgeving. Bij elke ontwikkeling kijken wij dan ook hoe deze bijdraagt aan de leefkwaliteit van de directe omgeving. Een initiatief is niet alleen inpasbaar op een perceel maar draagt door haar vormgeving en uitwerking ook bij aan grotere doelen binnen onze gemeente zoals vormgegeven in deze visie en daarmee aan de gezondheid van onze inwoners, ondernemers en bezoekers.

3.3.3 c Woningbouwlocatie (uitbreiding) Zoals hiervoor aangegeven hanteren we in de woningbouwopgave het principe: ‘inbreiding gaat voor uitbreiding’. Nieuwe woningbouwontwikkelingen realiseren we zoveel als mogelijk nabij voorzieningen; hiermee zetten we een mobiliteitstransitie in gang (zie 3.3.1) en behouden we het draagvlak voor de lokale voorzieningen (zie 3.3.2). Maar, daarmee sluiten we uitbreiding niet uit. We beschouwen woningbouw als een ‘rijdende trein’ die we op de rails willen houden. Tegelijkertijd zijn we (met name in het buitengebied én op uitbreidingslocaties) kritisch op nieuwe toevoegingen. In sommige gevallen is uitbreiding in de 5 kleinere kernen te verantwoorden omdat daar, gelet op behoud van het dorpse karakter, minder intensief kan worden verdicht dan in bijvoorbeeld Uden. Let wel: inbreiding heeft ook hier de voorkeur boven nieuwe uitbreidingslocaties. In het geval van uitbreiding bieden wij ruimte aan kwalitatief goede plannen. Dit zijn plannen die een aanvulling vormen op de bestaande voorraad (incl. bestaande plannen), die voorzien in de kwalitatieve behoefte (naar typologie, soort, prijssegment, doelgroepen etc.) en die ontwikkeld worden in lijn met de andere doelen in het betreffende gebied (bijvoorbeeld natuur ontwikkeling). We hanteren daarbij het uitgangspunt: ‘kwaliteit gaat voor kwantiteit en snelheid’.

3.3.3 d Wonen in het landelijke gebied en buurtschappen De gemeente Maashorst biedt beperkt ruimte aan nieuwe vormen van (kleinschalig) wonen in het buitengebied. De gemeente Maashorst hanteert bij toevoegingen dat elk gebied of buurtschap haar karakter/identiteit behoudt en, waar mogelijk, ook versterkt (in lijn met de vastgestelde streefbeelden per bebouwingsconcentraties). De in de buurtschap liggende cultuurhistorische waardevolle bebouwingen en historische elementen en openheid in het landschap dienen daarbij behouden te blijven.

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

54 van 166

3.3.3 e Ontwikkeling bedrijvigheid We blijven ons MKB-netwerk faciliteren. We koesteren de bestaande bedrijvigheid in de gemeente door het netwerk verder te versterken. Groeiruimte voor MKB is er in alle kernen. Nieuwe grootschalige bedrijven verwijzen we door naar de grootschalige bedrijventerreinen in de regio. Aangezien de ruimte in onze gemeente beperkt is, zetten we in op het benutten van de inbreidingsruimte op bestaande bedrijventerreinen. Daar waar mogelijk intensiveren we door bijvoorbeeld lege plekken te ontwikkelen en door na te denken over gezamenlijk gebruik van parkeerterreinen/-gebouwen of door (waar mogelijk) de hoogte in te gaan met bedrijfsgebouwen. We geven daarnaast ruimte aan bedrijfsverzamelgebouwen ter stimulering van de netwerkeconomie. Daar waar toch behoefte is aan nieuwe bedrijventerreinen, zijn dit de gehanteerde criteria: • Aansluitend op bestaande terreinen • Aansluitend op bestaande infrastructuur • In de nabijheid van ov-verbindingen • Niet onevenredig afbreuk doen op cultuurhistorische, landschappelijke en grotere groenstructuren

3.3.3 f Duurzame bedrijventerreinen Evenals bij de woningbouw, geldt ook op bedrijventerreinen het principe van duurzame verstedelijking. Ten eerste proberen we de ruimte die we hebben zo efficiënt mogelijk te benutten (zie 3.3.3 e hiervoor). Daarnaast verduurzamen we onze bedrijventerrein zodat deze toekomstbestendig zijn en zodat onze ecologische en co2-footprint verkleind wordt. Dit doen we door samen met de ondernemers uit onze gemeente en op basis van de beschikbare kennis en expertise uit de regio, te werken aan bijvoorbeeld een gezamenlijk energieopslag, de aanleg van zonnepanelen op (groene) daken, vergroten van de waterberging, aanleg van groene buitenruimte, etcetera.

55 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3

terug naar de kaart

“De regionale verstedelijkingstrategie geeft nieuwe energie aan bestaande wijken en kernen”

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

56 van 166

Als gemeente werken wij conform Brabantbrede afspraken over de verstedelijkingsopgave. We nemen deze uitgangspunten mee in onze afweging van de toekomstige woningbouwontwikkelingen en zijn verwerkt in deze visie.

Verstedelijking in Brabant Binnen Brabant wordt gewerkt aan vijf thema’s die toekomstig leidend moeten zijn om te komen tot een duurzame en toekomst verstedelijking en gebruik van de (beperkt) beschikbare ruimte. Dit betreft: • Bodem en watersysteem als basis voor de verstedelijking • Landschap en natuur groeien mee met verstedelijking • Nieuwe woningen versterken bestaande stad en dorp • Mobiliteitstransitie maatwerk voor stad en dorp • Kwalitatieve werkgebieden als randvoorwaarde voor een circulaire economie Binnen de stedelijke regio ‘s-Hertogenbosch waar onze gemeente deel van uitmaakt zijn deze doorvertaald naar de volgende vijf thema’s: • We zetten het polycentrisch karakter van de regio in zijn kracht, complementariteit door het vergroten van de onderlinge verscheidenheid • Met schaalsprong in verstedelijking zetten we in op stedelijke huiskamers voor de regio • Woningbouw als meekoppelkans • Verstedelijking start met bodem- en watersysteem; • Groen en blauw groeien mee met verstedelijking Ook heeft de verstedelijkingsstrategie tot doel om gezamenlijk de regio sterker te maken.

Daarbij wordt gezamenlijk ingezet op: • BRT verbindingen en mobility-hubs; • De transformatie van na-oorlogse woonwijken en de koppeling met duurzaamheidsdoelstellingen; • Het beter benutten van bestaande bedrijventerreinen; • Het verder uitbouwen van stedelijke interactiemilieus, zoals deze bijvoorbeeld kunnen ontstaan bij Kastanjeweg-Oost, maar ook het gebied rondom de Udenseweg/Hockeyweg; • De ontwikkeling van landschapsparken (voor ons gaat het om de zone tussen de Maashorst en Uden); • Een dorpenstrategie om de leefbaarheid en bereikbaarheid van de dorpen ook in de toekomst te waarborgen.

57 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3

terug naar de kaart

3.3.3 h Behoud karakteristieke kenmerken en identiteit We behouden en beschermen de karakteristiek en cultuurhistorie van onze dorpskernen. Verdichting kan er voor zorgen karakteristieke onder druk komen te staan. Het gebruik en (wellicht) gebouwmassa’s in dorpen intensiveert en er zal dus sprake zal van een zekere mate van verstedelijking. Ook intensiever gebruik van bestaande gebouwen levert meer “ruimtedruk” op. Dit betekent dat in specifieke gevallen altijd onderzocht dient te worden wat de toegevoegde waarde van intensiveren voor een kern is. Iedere kern binnen de gemeente Maashorst heeft zijn eigen identiteit, die bij ontwikkelingen voor verdichting goed onderzocht dient te worden. Onderdeel hiervan is inzicht in bestaande (potentieel) waardevolle elementen, die behouden moeten blijven om de identiteit van de kernen te behouden en te versterken. Het hergebruiken van bestaande gebouwen of locaties kan als vliegwiel fungeren voor verdere ontwikkeling en vernieuwing in de omgeving. De manier van verdichten is altijd maatwerk.

3.3.3 i Ontwikkelen met het oog op gezondheid Door verdichting neemt de gemiddelde afstand tot de lokale voorzieningen af. De kortere afstanden maken de fiets (of vergelijkbare vervoermiddelen) automatisch tot een aantrekkelijker vervoermiddel; hoe korter een afstand hoe minder geschikt de auto is als vervoermiddel. Lopen en fietsen zijn zeer ruimte-efficiënte vervoermiddelen, welke bijdragen aan de mogelijkheid het gebruik van de openbare ruimte te intensiveren en het verblijfsklimaat van de openbare ruimte te verbeteren. Daarnaast is fietsen en wandelen gezond. Nieuwe ontwikkelingen ontwerp we meer op de fiets en de wandelaar en beperkt op autogebruik voor lokale verplaatsingen (binnen de kernen, en daartussen (0-10 kilometer)). Door minder ruimte te reserveren voor autoverkeer (wegen en parkeerplaatsen) is er meer

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

58 van 166

ruimte beschikbaar voor ontwikkeling en een goede inrichting van de openbare ruimte die bijdraagt aan bewegen, ontmoeten en een gezond woonklimaat in algemeenheid. [overlap met mobiliteit?]

3.3.3. j Groen wordt mee ontwikkeld met het oog op gezondheid en biodiversiteit Maashorst streeft er naar de groenste gemeente van Nederland te zijn. Vernieuwing van plekken en gebieden zal gepaard moeten gaan met vergroening. Dit kan enerzijds door gebouwen te vergroenen. Kwalitatieve vergroening van gebouwen heeft positieve effecten op hittestress en de binnenstedelijke wateropgave. Daarmee heeft het positieve effecten op het welzijn van onze inwoners. Anderzijds moet er gewerkt worden aan bevordering en ontwikkeling van de ontspannings- en ontmoetingsfunctie van openbaar groen. Openbaar groen draagt met die belangrijke kwaliteiten bij aan het welzijn en de gezondheid van onze inwoners, zowel in de vorm van gebruiksgroen als in de vorm van zichtgroen. Inbreiding leidt tot toename van inwoners binnen gebieden en daarmee neemt de druk op en het belang van openbaar groene plekken alleen maar toe. Ontwikkelingen gaan in de toekomst daarom niet ten koste van het oppervlakte kwalitatief waardevol openbaar groen en dragen idealiter bij een de ontwikkeling hiervan. De ontwikkeling van openbaar gebied en groen wordt in de toekomst niet meer los gezien van nieuwe ontwikkelingen binnen onze gemeente. Belangrijk is hierbij dat de vergroening multifunctioneel ingezet en ingericht wordt. Naast vergroening wordt ingezet op het principe “natuurinclusief bouwen”.

Daarmee kunnen gebouwen en de openbare ruimte bijdragen aan natuurdoelstellingen als biodiversiteit door toegankelijkheid voor diverse soorten dieren, zoals vogels en insecten (natuurinclusief bouwen). Werk aan de vier ecologische V’s (voedsel, veiligheid, voortplanting, verplaatsing) voor meer soortenrijkdom.

59 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

3.4

Recreatie

4

De ambitie van het college is om de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant te worden met een sterke recreatieve sector (bestuursakkoord 2022-2026 ‘Samen bouwen we de Maashorst’). Natuurgebied De Maashorst ontwikkelt zich tot het aantrekkelijkste natuurgebied van de provincie.

We willen ons nadrukkelijk richten op de hele gemeente en de omliggende regio. Om zo spreiding van bezoekers te creëren, maar ook om inwoners en ondernemers die niet dicht bij De Maashorst liggen kansen te bieden. Binnen het programma economie en recreatie & toerisme koesteren we ondernemerschap, zetten we in op profilering en gebiedsmarketing en willen we meer dagactiviteiten realiseren met respect voor de natuur.

Bodem, water & natuur

1

We stimuleren recreatief gebruik van de natuur waarbij de balans tussen natuur en recreatieve druk voorop staat. Inwoners willen we meer tijd laten besteden in de gemeente en de regio. Recreatieve- en agrarische ondernemers krijgen ruimte om nevenactiviteiten te ontwikkelen om de toeristische recreatieve activiteiten te versterken. Er is maatwerk en ruimte voor initiatieven.

PM [toelichting op zonering natuurhart en extensieve/intensieve recreatie]

Transitie landelijk gebied

2 Mobiliteit & verstedelijking

3 Recreatie

4 Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

60 van 166

Terug naar index

KAART 3.4

61 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

4

terug naar de kaart

3.4 a Versterken extensieve recreatie We hebben een grote oppervlakte natuur binnen ons grondgebied dat deel uitmaakt van het Natuurnetwerk Brabant. De verschillende gebieden hebben elk hun eigen karakter en aantrekkingskracht voor de recreant. Hoofdrol is weggelegd voor De Maashorst (zie ook § 4.4 op pagina pagina 56), vanwege de omvang van het gebied en de diversiteit in de natuur. De natuur is het belangrijkste in de natuurkern, hier zetten we in op versterking van de natuurkwaliteit. In de schil eromheen zijn mogelijkheden voor extensieve recreatie. We creeren een recreatielandschap als beschermende schil rondom de natuurkernen. We zorgen voor groene verbindingen van de natuur tot in de kernen en voor een verbetering van de oversteekplaatsen zodat inwoners van Maashorst op een prettige en laagdrempelige manier de natuur kunnen bezoeken. We creeren meer mogelijkheden voor inwoners om ‘ommetjes te maken’ in de eigen woonomgeving. Om de recreatieve druk te verspreiden versterken we de extensieve mogelijkheden voor recreatie in de andere natuurgebieden van Maashorst (Reekse Heide, Trentste bossen, Odiliapeelse bossen, De Leygraaf, Bedaf). We stimuleren de recreatieve verbindingen tussen de deelgebieden van natuurgebied De Maashorst, zoals Herperduin en Bomenpark en van de natuurgebieden in onze omgeving zoals omgeving Maas, Keent, Beerse Overlaat, Hoge Raam, De Peel.

Door integrale ontwikkeling van nieuwe natuur- en recreatieve verbindingen willen we het netwerk met elkaar verbinden en versterken.

3.4 b Versterken intensieve recreatie Op plekken waar het landschap het toestaat, zetten we in op intensievere vormen van recreatie waar meer bezoekers op af komen. Gebieden die zich hiervoor lenen zijn o.a. het gebied tussen Schaijk en Zeeland, Hemelrijk maar ook het centrum van Uden en de dorpskernen behoren tot het intensieve recreatienetwerk. Hier willen we de samenhang en spin-off van de vrijetijdseconomie vergroten. Het centrum van Uden heeft een belangrijke economische en maatschappelijke functie voor Maashorst, en ook voor de regio. Het centrum heeft een hoog voorzieningenniveau en dit willen we behouden en versterken.

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

62 van 166

Uitgangspunten voor het centrum van Uden zijn economisch vitaal, levendig, groen, toegankelijk en herkenbaar. De dorpscentra van Schaijk, Zeeland, Volkel, Odiliapeel en de kern van Reek zijn aantrekkelijke plekken voor de inwoners en voor de recreant. We verbeteren de aantrekkelijkheid van de dorpscentra zodat deze nog meer uitnodigend zijn, bijvoorbeeld om de horeca te bezoeken. We zorgen ervoor dat de kernen en de dorpscentra goed zijn aangesloten op het recreatieve fietsnetwerk en in iedere kern versterken we de mogelijkheden tot verblijven en overnachten.

3.4 c Kleinschalig cultuurlandschap behouden/herstellen In de gehele gemeente hebben we oog voor de historische herkomst van de landschapsstructuur. Deze historische structuren en landschappen zijn authentiek en daarmee ook aantrekkelijk voor de recreant. Waar nog historische kleinschalige landschapsstructuren zichtbaar zijn proberen we deze te behouden en versterken. Waar de historische kleinschalige structuren (deels) verloren zijn proberen we deze te herstellen of gebruiken we de historische structuur als inspiratie bij landschapsinrichting waar mogelijk.

3.4 d Lokaal erfgoed behouden en inzetten als recreatieve trekpleister We zoeken naar manieren om ons lokaal erfgoed in te zetten als unieke recreatieve trekpleister. Hiervoor zoeken we verbinding met lokale ondernemers en samenwerkingspartners. We kijken met hen naar mogelijkheden om een robuust erfgoed netwerk te ontwikkelen. Dit netwerk moet het makkelijker maken voor lokale partners om ons erfgoed te gebruiken in hun bedrijvigheid en activiteiten. (Bouw-)activiteiten vinden plaats met aandacht voor het aanwezige erfgoed. Monumenten en cultuurhistorische panden worden zoveel mogelijk beschermd. Ook beschermen we waardevolle archeologische vindplaatsen en versterken we de zichtbaarheid hiervan. Cultuurhistorie houdt niet op bij de gemeentegrens. Er zijn historische gebeurtenissen die we met de regiogemeenten uitdragen. We versterken de aanhaking bij regionale thema’s en routes. Denk hierbij aan het Duits Lijntje, Land van Ravenstein en de Zuider-waterlinie die ons met elkaar verbindt. Deze verhalen mogen niet verloren gaan en daarom worden activiteiten en routes georganiseerd.

63 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

4

terug naar de kaart

“Het nieuwe landschapspark is er al, je moet het alleen even zien!”

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

64 van 67

PM (intermezzo recreatie, bijv. ontwikkeling van landschapspark?)

65 van 67

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

4

terug naar de kaart

3.4 e Geopark realiseren Voor het gebied met de horsten, slenken en breuken rondom de Peelrandbreuk is de ambitie de UNESCO-status Geopark te verkrijgen. Hiervoor gaan we de unieke landschappen zichtbaar en beleefbaar maken, waarmee de identiteit van de streek in zijn totaliteit wordt versterkt. Inwoners en stakeholders voelen zich verbonden en ontwikkelen initiatieven die bijdragen aan het geheel. Er wordt blijvend gewerkt aan bescherming en herstel van het wijstverschijnsel (zie ook §3.1 op pagina 60) en het ontsluiten hiervan voor een groter publiek. Dit doen we door het verbeteren van het fiets- en wandelnetwerk en de informatievoorziening voor de bezoekers in dit gebied. In Maashorst maken we unieke plekken meer zichtbaar zoals het St. Annabos in Uden en het wijstbosje bij Zeeland. Onderdeel van de UNESCO status is een verbinding van het gebied met het onderwijs en het bedrijfsleven.

3.4 f Recreatie als agrarische nevenfunctie De aanwezigheid van recreanten en bezoekers in het buitengebied biedt kansen voor nevenactivititeiten bij agrarische bedrijven. Denk aan een B&B of een boerderijwinkel. Hiermee is zowel de recreant als de agrarische ondernemer gebaat. Tevens biedt dit de bezoeker de mogelijkheid om eens te kijken op een agrarisch bedrijf. Het is belangrijk om de koppeling tussen consument en voedselproductie te versterken. Naast recreatie is ook educatie een wenselijke toevoeging aan de agrarische activiteiten.

3.4 g Verblijfsrecreatie (Verblijfs)recreatie is onderscheidend en heeft een meerwaarde voor het bestaand aanbod. We stimuleren kwaliteitsverbetering en ontwikkelmogelijkheden van de bestaande bedrijven. Er liggen kansen voor bijzonder en uniek. Aandacht is er voor meerdaags verblijf. De intensiteit van de ontwikkeling in combinatie met bestaande recreatieve functies moet in balans zijn met het gebied (leefbaarheid, infrastructuur, natuur). In de zone van extensieve recreatie kunnen kleinschalige overnachtingsaccommodaties (bijvoorbeeld tourcampings) ontwikkeld worden als nevenactiviteit.

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 3

66 van 166

3.4 h Versterken sport en recreatie We zorgen voor bereikbare sportvoorzieningen voor alle inwoners. Sportlocaties liggen zoveel mogelijk in een groene omgeving, zijn bereikbaar, toegankelijk en multifunctioneel inzetbaar. Daarnaast stimuleren we het bewegen in de buitenruimte door een aantrekkelijke en veilige openbare ruimte.

67 van 166

Hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4 Terug naar inhoudsopgave Terug naar hoofdstuk 3

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

Visie per omgeving

Verder naar hoofdstuk 5

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

Mobiliteit & verstedelijking

2

3

Terug naar index

Recreatie

4

> Alle lagen ~ De Maashorst e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

70 van 149

PM

71 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

Mobiliteit & verstedelijking

2

3

Terug naar index

Recreatie

4

1. Bodem, water & natuur ~ De Maashorst e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

72 van 149

Natuur

We willen de meest natuurlijke gemeente van Brabant worden. De stedelijke natuur en de biodiversiteit in het landelijk gebied lopen vanzelfsprekend over in onze natuurgebieden. Bij elk project geven we ook de natuur een kwaliteitsimpuls.

PM

73 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Mobiliteit &

Terug naar index

Recreatie

4

2. Landbouwtransitie ~ De Maashorst e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

74 van 149

Landbouw

De gemeente Maashorst is een landelijke gemeente met veel agrarische bedrijvigheid. Wij zien het als onze opgave om in gezamenlijkheid te zoeken naar agrarische mogelijkheden welke toekomstbestendig zijn, passend bij de karakteristieken van ons landschap en bodem én bijdrage aan een verminderen van de (stikstof) uitstoot.

PM

75 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Mobiliteit &

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Terug naar index

Recreatie

4

3. Verstedelijking ~ De Maashorst e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

76 van 149

Mobiliteit

Binnen het principe ‘inbreiding gaat voor uitbreiding’ zetten we ten aanzien van wonen en werken in op het verdichten bij voorzieningen én op het behouden, versterken en beter ontsluiten van de bestaande bebouwde omgeving. Nabijheid staat voorop.

Eigenheid en kwaliteiten per buurt(schap) bewaken De gemeente maashorst heeft de ambitie een aantrekkelijke plek te zijn om te wonen, te werken en te bezoeken én waar dit in balans is. Ten aanzien van woningbouwontwikkelingen hanteren we het uitgangspunt: ‘inbreiding gaat voor uitbreiding’. We zijn kritisch op nieuwe toevoegingen. Passend binnen het DNA van de buurtschap (maat, schaal, historische structuur, opzet, karakteristieke bebouwing e.d. is slechts bij wijze van uitzondering ruimte voor het toevoegen van (een enkele) nieuwe woningen. Nieuwe woningbouw(ontwikkelingen) dienen recht te doen aan het bijzondere karakter van de buurtschap, met respect voor de bestaande (leef) omgeving en voorzien in maatschappelijke meerwaarde (het behoud van historische bebouwing, historische elementen in het landschap en/of versterken van de kwaliteit van natuur en landschap). Om deze reden zijn we zeer terughoudend met het toevoegen van nieuwe woningen in dit gebied en is dit alleen bij wijze van uitzondering mogelijk. PM

77 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Mobiliteit &

Terug naar index

Recreatie

4

4. Recreatie ~ De Maashorst e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

78 van 149

Recreatie

De Maashorst is een aantrekkelijke plek om te zijn en we kunnen recreëren in het buitengebied. De ambitie van het college is om de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant te worden met een sterke recreatieve sector.

Natuur en recreatie De Maashorst neemt in het Natuurnetwerk Brabant een belangrijke positie in vanwege de omvang van het gebied en de diversiteit in de natuur. In het hart van De Maashorst ligt de nadruk op rust voor de natuur. Recreatie is hier mogelijk, maar alleen in zeer extensieve vorm, zoals wandelen, fietsen, ruiters. De grote grazers zoals de Wisenten en Taurussen hebben een belangrijke trekpleister en hebben zelfs internationale trekkracht. Deze kracht willen we versterken waarbij het zeer belangrijk is dat de natuur niet verstoord wordt. Ook versterken we in dit gebied de archeologische aspecten zoals de grafheuvels. In de bosschil hieromheen is meer ruimte voor recreatie. Hier ligt een fijnmaziger netwerk van wandel- en fietsroutes en ook speelplekken, hondenlosloopgebieden. Dit netwerk gaan we versterken. In 2040 is de bestaande natuurschil naar buiten toe uitgebreid en is het omliggende agrarische landschap recreatief aantrekkelijker geworden.

belangrijke economische en recreatieve meerwaarde, we zetten in op versterking van deze al aanwezige functies. Om de recreatieve druk te verspreiden versterken we de verbindingen naar andere natuurgebieden en de extensieve mogelijkheden voor recreatie in de andere natuurgebieden.

In het noorden van De Maashorst versterken we de aanwezige recreatieve vakantieparken waarbij de balans met de natuur van groot belang is. In het oosten van de Maashorst richting Zeeland ligt een schil waar we het omvormen van agrarische bedrijvigheid richting extensieve vormen van recreatie stimuleren. Aan de Udense kant versterken we de recreatieve functie van De Maashorst. We versterken zowel de recreatieve mogelijkheden in het gebied Uden Noord als in het gebied rondom Naat Piek. Uden Noord is een locatie nabij de snelweg waardoor dit gebied zeer geschikt is voor intensieve vormen van recreatie, zoals het foodcourt, hotel, golfbaan, welness. De inmiddels aanwezige functies Foodcourt en Hotel van der Valk hebben een

79 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

Mobiliteit & verstedelijking

2

3

Terug naar index

Recreatie

4

> Alle lagen ~ Odiliapeel e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

80 van 149

PM

81 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Mobiliteit &

Terug naar index

Recreatie

4

1. Bodem, water & natuur ~ Odiliapeel e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

82 van 149

Natuur

We willen de meest natuurlijke gemeente van Brabant worden. De stedelijke natuur en de biodiversiteit in het landelijk gebied lopen vanzelfsprekend over in onze natuurgebieden. Bij elk project geven we ook de natuur een kwaliteitsimpuls.

PM

83 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Mobiliteit &

Terug naar index

Recreatie

4

2. Landbouwtransitie ~ Odiliapeel e.o.

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

TOTAAL

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

84 van 149

Landbouw

De gemeente Maashorst is een landelijke gemeente met veel agrarische bedrijvigheid. Wij zien het als onze opgave om in gezamenlijkheid te zoeken naar agrarische mogelijkheden welke toekomstbestendig zijn, passend bij de karakteristieken van ons landschap en bodem én bijdrage aan een verminderen van de (stikstof) uitstoot.

In het voormalige LOG gebied heeft de agrarische sector zich verder kunnen ontwikkelen. We zien in overwegende mate een agrarisch productielandschap, wat past bij de grootschaligheid van het landschap. We zien ook dat het agrarisch grondgebruik effect heeft op bodem, natuur, water en het woon- en leefklimaat. PM

85 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Mobiliteit &

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Terug naar index

Recreatie

4

3. Verstedelijking ~ Odiliapeel e.o.

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

TOTAAL

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

86 van 149

Mobiliteit

Binnen het principe ‘inbreiding gaat voor uitbreiding’ zetten we ten aanzien van wonen en werken in op het verdichten bij voorzieningen én op het behouden, versterken en beter ontsluiten van de bestaande bebouwde omgeving. Nabijheid staat voorop.

De gemeente Maashorst heeft de ambitie een aantrekkelijke plek te zijn om te wonen, te werken en te bezoeken én waar dit in balans is. Ook in de kleine kernen zoals Odiliapeel hechten wij er aan dat inwoners, zoveel als mogelijk, in de kern kunnen blijven wonen waar men vandaan komt en kunnen binnen de kern (nagenoeg) alle stappen in hun wooncarrière kunnen maken. Dat vraagt om een diverse woningvoorraad, passend bij de kern Odiliapeel (met behoudt van authenticiteit van de kern) waarmee we een sterke en zelfredzame gemeenschap behouden. Binnen het principe ‘inbreiding gaat voor uitbreiding’ zetten we ten aanzien van wonen in op het behouden en versterken van de bestaande woningvoorraad. Het vergroten van de toekomstbestendigheid (door bijvoorbeeld het vergroten van het aandeel levensloopbestendige woningen), diversiteit en de betaalbaarheid. Ook moet er aandacht zijn voor het bouwen voor starters zodat ook deze in de eigen kern kunnen blijven wonen. Het bouwen voor starters is van belang om aanwas in het dorp te behouden en het draagvlak voor bestaande voorzieningen op het gewenste niveau. We hanteren voor de kern Odiliapeel het principe van ‘bouwen voor eigen behoefte’, waarmee we nieuwbouw enkel inzetten om te voorzien in de lokale woningbehoefte (zowel kwantitatief als kwalitatief).

Naast de bekende uitbreidingslocatie “Odiliapeel-Oost” ligt de focus daarbij op inbreiding- en transformatie binnen het bestaande bebouwd gebied. Dit kunnen bijvoorbeeld voormalige bedrijfspanden zijn. Ook in Odiliapeel is het van belang om de te kijken naar het verduurzamen van de bebouwde omgeving zodat deze klimaat adaptief is, hitte stress voorkomt en water ter plaatse geborgd. Van belang voor de leefbaarheid is een zo compleet mogelijk aanbod aan voorzieningen. De toegankelijkheid van dagelijkse voorzieningen en zorg is voor de inwoners belangrijk. In de kern is nu een supermarkt aanwezig en enkele maatschappelijke/zorgvoorzieningen zoals een fysio, huisartsenpraktijk, bibliotheek en basisschool. Deze willen we voor de kern behouden en we stimuleren

87 van 149

daarnaast initiatieven op gebied van kleinschalige bedrijvigheid om daarmee de leefbaarheid op peil te houden. Niet elke voorziening kan in de kern aanwezig zijn, we kunnen er wel voor zorgen dat voorzieningen goed bereikbaar zijn vanuit de kern. Voor overige voorzieningen is Odiliapeel al snel aangewezen op Volkel en Uden. Wij achtten het van belang dat deze kernen vanuit Odiliapeel niet alleen goed bereikbaar zijn met de auto maar óók met het openbaar vervoer en de (deel)fiets waardoor Odiliapeel integraal onderdeel uitmaakt van het duurzame mobiliteitsnetwerk binnen de gemeente Maashorst. Om bewoners van Odiliapeel langer thuis te kunnen laten wonen zou ook in deze kern naar sociale vormen van vervoer gekeken moeten worden. Zoals deelvervoer en buurtbusjes. Dit zodat een ieder in de samenleving mee kan doen en zolang mogelijk thuis kan wonen in eigen kern. Cultuurhistorie De kerk in Odiliapeel betreft een Rijksmonument ontworpen door Jan de Jong volgens de filosofie van de Bossche School. Hierdoor heeft de kerk architectonisch en als monument veel waarde. De kerk is momenteel echter grotendeels buiten gebruik. Om de kerk toekomst bestendig te houden zou een herbestemming mogelijkheden bieden. Behalve het vinden van een juiste functie is de monumentale waarde van de kerk behalve een reden voor behoud ook meteen een uitdaging. Aangezien hiermee met zorg omgegaan moet worden.

Hierdoor is niet elke functie inpasbaar. In het kader van de het behoud van de identiteit en cultuurhistorie van de kern denken wij als gemeente graag mee in deze herbestemming en faciliteren waar mogelijk.

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Mobiliteit &

Terug naar index

Recreatie

4

4. Recreatie ~ Odiliapeel e.o.

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

TOTAAL

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

88 van 149

Recreatie

De Maashorst is een aantrekkelijke plek om te zijn en we kunnen recreëren in het buitengebied. De ambitie van het college is om de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant te worden met een sterke recreatieve sector.

Natuur en recreatie We versterken de verbinding van de Odiliapeelse bossen met de andere natuurgebieden, zoals De Maashorst, Trentse Bossen, Geopark, omgeving Leijgraaf, Bedafse Bergen en natuurgebied De Peel. Aan de zuidkant van de Odiliapeelse bossen stimuleren we extensieve kleinschalige recreatie. We zorgen ook voor de verbinding met de intensievere recreatiegebieden zoals Hemelrijk, dierentuin ZieZoo, Uden Centrum. Centrum Odiliapeel We verbeteren de aantrekkelijkheid van het centrum van Odiliapeel rondom het Terra Victaplein zodat deze meer uitnodigen om te verblijven en de horeca te bezoeken. We zorgen ervoor dat het centrum goed blijft aangesloten op het recreatieve fietsnetwerk, we brengen de natuur tot in de kern en we versterken de mogelijkheden tot verblijven en overnachten.

89 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

Mobiliteit & verstedelijking

2

3

Terug naar index

Recreatie

4

> Alle lagen ~ Reek e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

90 van 149

PM

91 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

Mobiliteit & verstedelijking

2

3

Terug naar index

Recreatie

4

1. Bodem, water & natuur ~ Reek e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

92 van 149

Natuur

We willen de meest natuurlijke gemeente van Brabant worden. De stedelijke natuur en de biodiversiteit in het landelijk gebied lopen vanzelfsprekend over in onze natuurgebieden. Bij elk project geven we ook de natuur een kwaliteitsimpuls.

PM

93 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Mobiliteit &

Terug naar index

Recreatie

4

2. Landbouwtransitie ~ Reek e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

94 van 149

Landbouw

De gemeente Maashorst is een landelijke gemeente met veel agrarische bedrijvigheid. Wij zien het als onze opgave om in gezamenlijkheid te zoeken naar agrarische mogelijkheden welke toekomstbestendig zijn, passend bij de karakteristieken van ons landschap en bodem én bijdrage aan een verminderen van de (stikstof) uitstoot.

Nabij de Reekse Heide stimuleren we (kleinschalige) recreatieve voorzieningen en kunnen bedrijven nevenactiviteiten hiervoor ontwikkelen. Hiermee kunnen we stimuleren dat bezoekers gaan wandelen en fietsen in dit gebied i.p.v. in natuurgebied De Maashorst waardoor er spreiding kan plaatsvinden. We stimuleren de recreatie richting de Maas, Keent, Zuiderwaterlinie, Land van Ravenstein, beekdal van De Raam (tussen Grave en Langenboom). PM

95 van 149

Hoofdstuk 4

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Alle lagen

Bodem, water & natuur

1

Mobiliteit &

Landbouwtransitie

verstedelijking

2

3

Terug naar index

Recreatie

4

3. Verstedelijking ~ Reek e.o.

TOTAAL

DE MAASHORST

ODILIAPEEL

Omgevingsvisie Gemeente Maashorst

Hoofdstuk 4

REEK

SCHAIJK

UDEN

VOLKEL

ZEELAND

96 van 149

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=117f9458-5bc4-42a7-b99b-9d5fb1b78670