Toegevoegd door griffie - Bijlage bij Begeleidende mail van de Molen van Jetten Uden - Park Moleneind en honk_en softbalvelden vademecum_terreincommissie_2025
Tekst van het document
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal & Softbal Versie 2.7
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
1|Pagina
VADEMECUM HONKBAL- EN SOFTBALACCOMMODATIES Uitgave van de Koninklijke Nederlandse Baseball en Softball Bond geldend per 1 mei 2024
1.0 Inhoudsopgave 1.0
INHOUDSOPGAVE ............................................................................................................................. 2
1.0
INLEIDING ......................................................................................................................................... 5
2.0
PLANNINGSNORM............................................................................................................................. 6
3.0
SPEELVELD ........................................................................................................................................ 6
1.
SITUERING ..................................................................................................................................................... 6 3.1.1 Situering ten opzichte van hoogspanningslijnen........................................................................... 6 3.1.2 Situering aanwezige bomen .......................................................................................................... 6 3.1.3 Veiligheid buiten het speelveld ..................................................................................................... 6 3.1.4 Visuele horizon / Batters-eye (honkbal) ........................................................................................ 7 3.1.5 Beregening gravel en gras ............................................................................................................ 7 3.2 DEFINITIE VAN HET SPEELVELD ....................................................................................................................... 7 3.2.1 Honkbal (zie ook afbeelding 2a) ................................................................................................... 8 3.2.2 Softbal / jeugdhonkbal (zie ook afbeelding 2b) ............................................................................
8 3.2.3 Thuisplaat, honken en werpplaat ................................................................................................. 8 3.2.4 1-meterlijn..................................................................................................................................... 9 3.2.5 Inslacirkel ...................................................................................................................................... 9 3.2.6 Thuisplaatcirkel honkbal en softbal .............................................................................................. 9 3.2.7 Slagperk ...................................................................................................................................... 10 3.2.8 Vangersperk ................................................................................................................................ 10 3.2.9 Helpersvak .................................................................................................................................. 10 3.2.10 Werpcirkel ................................................................................................................................... 10 3.3 GRAVEL BINNENVELD EN GRAS BUITENVELD (GRAS EN HALFVERHARDING) ............................................................
11 3.3.1 Halfverharding voor honkbal en softbal ..................................................................................... 12 3.3.2 Binnenveld honkbal (zie afbeelding 2a en 3a) ............................................................................ 12 3.3.2.1
3.3.3 3.3.3.1
Werpafstanden en honkafstanden honkbal ........................................................................................... 12
Binnenveld softbal en jeugdhonkbal (zie afbeelding 3b) ............................................................ 13 Werpafstanden en honkafstanden softbal en jeugdhonkbal ................................................................. 13
3.3.4 Warning-track ............................................................................................................................. 13 3.3.5 Kunstgras als alternatief voor natuurgras en halfverharding ..................................................... 14 3.4 HEKWERK VOOR SPEELVELDBEGRENZING EN HEKWERK VOOR TRAINING ............................................................... 14 3.4.1 Algemeen .................................................................................................................................... 14 3.4.2 Backstop...................................................................................................................................... 16 3.4.3 Veiligheidsschermen / verrijdbare trainingsschermen................................................................ 17 3.5 DUG-OUTS .............................................................................................................................................. 17 3.6 LIJNEN .................................................................................................................................................... 19 3.7 EINDPALEN ..............................................................................................................................................
19 3.8 BULLPEN ................................................................................................................................................. 19 3.9 SLAGTUNNELS .......................................................................................................................................... 20 4.0
TRIBUNE ......................................................................................................................................... 20
5.0
ZITGELEGENHEID VOOR SPEAKER, OFFICIËLE SCORERS EN PERS ....................................................... 20
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
2|Pagina
5.1
GELUIDSSYSTEEM EN SCOREBORD ................................................................................................................ 21
6.0
KLEED- EN WASVOORZIENINGEN ..................................................................................................... 21
7.0
SPECIFIEKE FACILITEITEN ................................................................................................................. 23
7.1 7.2 8.0
ONTVANGSTRUIMTE OFFICIALS .................................................................................................................... 23 EHBO- / MASSAGEFACILITEIT / DOPINGCONTROLE RUIMTE............................................................................... 23 VERLICHTING HONKBAL- EN SOFTBALACCOMMODATIES ................................................................. 23
8.1 TOEPASSINGSGEBIED ................................................................................................................................. 23 8.2 EISEN INZAKE DE VELDVERLICHTING NEDERLANDSE COMPETITIE (ZIE OOK BIJLAGE III) ............................................. 24 8.2.1 Horizontale verlichtingssterkte ................................................................................................... 24 8.2.1.1 8.2.1.2
Wedstrijden en trainingsactiviteiten ...................................................................................................... 24 Toeschouwers gebied ............................................................................................................................. 25
8.2.2 Verticale verlichtingssterkte / montagehoogte armaturen ........................................................ 25 8.2.3 Gelijkmatigheid van de verlichting.............................................................................................. 25 8.2.4 Illuminatie verhoudingen en verblindingbegrenzing................................................................... 25 8.2.5 Lichtkleur en kleurweergave ....................................................................................................... 25 8.2.6 Verlichting voor beeldreportages en video-opnamen ................................................................. 25 8.3 LICHTACCOMMODATIE ............................................................................................................................... 26 8.3.1 Lampen ....................................................................................................................................... 26 8.3.2 Armaturen / gelijkmatigheid ...................................................................................................... 26 8.3.3 Dug-out verlichting ..................................................................................................................... 26 8.3.4 Noodverlichting / straatverlichting in het sportpark ..................................................................
26 8.3.5 Eindpalen .................................................................................................................................... 26 8.4 NIEUWE INSTALLATIES ............................................................................................................................... 26 8.5 BESTAANDE INSTALLATIES ........................................................................................................................... 26 8.6 LICHTHINDER ........................................................................................................................................... 27 8.7 ALGEMEEN .............................................................................................................................................. 27 9.0
TECHNISCHE AANLEG EN ONDERHOUD............................................................................................ 27
9.1 9.2
LITERATUUR ............................................................................................................................................ 27 VRIJE STROOK BUITEN HET SPEELVELD ........................................................................................................... 27
10.0
OEFENMATERIALEN EN HULPMIDDELEN .......................................................................................... 27
11.0
RECLAMEBORDEN EN RECLAME(ZEIL)DOEKEN ................................................................................. 27
12.0
BIJZONDERE REGELINGEN ............................................................................................................... 28
13.0
TEKENINGEN / AFBEELDINGEN ........................................................................................................ 28
13.1 13.2
TEKENINGEN ............................................................................................................................................ 28 TOELICHTING AFBEELDINGEN....................................................................................................................... 28
BIJLAGE I ..................................................................................................................................................... 29 Planning........................................................................................................................................................ 29 Honkbal ........................................................................................................................................................ 29 Jeugdhonkbal ............................................................................................................................................... 29 Softbal .......................................................................................................................................................... 30 Kleed- en wasruimte ..................................................................................................................................... 30 BIJLAGE II .................................................................................................................................................... 31 HALFVERHARDING, GRAS EN AFRASTERINGEN .............................................................................................................. 31
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
3|Pagina
Halfverharding :............................................................................................................................................ 31 Speelveldafrastering : ................................................................................................................................... 31 BIJLAGE III ................................................................................................................................................... 33 A. B. C. D. E. F. G. H. I J K L M
VELDVERLICHTING ......................................................................................................................................... 33 BEREKENINGEN EN AANBESTEDING VERLICHTINGSINSTALLATIE ................................................................................ 34 BEREKENINGSRASTER ..................................................................................................................................... 34 TOESTEMMING GEBRUIK LICHTINSTALLATIE ........................................................................................................ 34 CONTROLES LICHTNIVEAU, ENZ. ....................................................................................................................... 34 NIEUWE INSTALLATIE ..................................................................................................................................... 34 METINGEN, ETC. ........................................................................................................................................... 35 VERLICHTINGSSCHEMA’S, ARMATUUROPSTELLING, HOOGTE ARMATUREN EN PLAATSING LICHTMASTEN ETC. ................... 35 HOOGTE ARMATUUR HONKBAL ........................................................................................................................
36 HOOGTE ARMATUUR SOFTBAL ......................................................................................................................... 36 EINDPALEN .................................................................................................................................................. 36 ALGEMENE ASPECTEN VERLICHTING .................................................................................................................. 36 TERMIJNEN VOOR LICHTMETINGEN ................................................................................................................... 37
BIJLAGE IV ................................................................................................................................................... 38 ACCOMMODATIE-EISEN .......................................................................................................................................... 38 BIJLAGE V .................................................................................................................................................... 39 MAATTABEL ......................................................................................................................................................... 39 BIJLAGE VI ................................................................................................................................................... 41 AFBEELDINGEN 1 TOT EN MET 13 ............................................................................................................................. 41 AFBEELDING 1A: BENAMINGEN (OP BASIS VAN SCHEMATISCH HONKBALVELD) ................................................................... 41 AFBEELDING 1B: BENAMINGEN (OP BASIS VAN SCHEMATISCH SOFTBALVELD) .................................................................... 42 AFBEELDING 2A: AFMETINGEN HONKBALVELD .............................................................................................................
43 AFBEELDING 2B: AFMETINGEN SOFTBALVELD VOOR DAMES-, HEREN- EN JEUGDSOFTBAL, JEUGDHONKBAL EN BEEBALL (GELE LIJNEN, VOOR BEEBALL MINORS) ......................................................................................................................................... 44 AFBEELDING 3A: MAATVOERING HONKBALVELD .......................................................................................................... 45 AFBEELDING 3B: MAATVOERING SOFTBALVELD ............................................................................................................ 46 AFBEELDING 4A: PLAATSINGSSCHEMA LICHTMASTEN HONKBALVELD ................................................................................ 47 AFBEELDING 4B: PLAATSINGSSCHEMA LICHTMASTEN SOFTBALVELD ................................................................................. 48 AFBEELDING 5A: MEETRASTER/BEREKENINGSRASTER VERLICHTING HONKBALVELD.............................................................. 49 AFBEELDING 5B: MEETRASTER/BEREKENINGSRASTER VERLICHTING SOFTBALVELD ............................................................... 50 AFBEELDING 6A: GEVOELIG GEBIED VOOR FOUTGESLAGEN BALLEN HONKBALVELD .............................................................. 51 AFBEELDING 6B: GEVOELIG GEBIED VOOR FOUTGESLAGEN BALLEN SOFTBALVELD ................................................................
52 AFBEELDING 7A: BEREGENINGSINSTALLATIE HONKBALVELD (DIT PLAN IS SLECHTS EEN VOORBEELD!!) ..................................... 53 AFBEELDING 7B: BEREGENINGSINSTALLATIE SOFTBALVELD (DIT PLAN IS SLECHTS EEN VOORBEELD!!)....................................... 54 AFBEELDING 8A: VERDIEPTE DELEN HONKBALVELD ....................................................................................................... 55 AFBEELDING 8B: VERDIEPTE DELEN SOFTBALVELD......................................................................................................... 56 AFBEELDING 10: VERRIJDBAAR TWEEDE HONK SCHERM ................................................................................................. 57 AFBEELDING 11: VERRIJDBAAR HONKBAL WERPERSSCHERM ........................................................................................... 58 AFBEELDING 12: VERRIJDBAAR SOFTBAL WERPERSSCHERM ............................................................................................ 59 AFBEELDING 13: VERRIJDBAAR PEPPER SCHERM / EERSTE HONK SCHERM .......................................................................... 60
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
4|Pagina
1.0 Inleiding A. De KNBSB terreincommissie heeft dit handboek geschreven voor gemeenten, verenigingsbesturen en andere instanties die zich bezig houden met de aanleg en het beheer van honkbal- en softbalaccommodaties. Dit handboek dient te worden gehanteerd als norm voor honkbal- en softbalvelden. Bij de inrichting en gebruik van een sportaccommodatie dient te worden gelet op de geldende regelgeving zoals verwoord in het ‘Activiteitenbesluit’ van de overheid. Sinds 2010 wordt aangegeven wanneer een artikel van deze norm niet verplicht is maar een aanbeveling of een wens. Met ingang van het Vademecum 2018 wordt niet meer aangegeven sinds wanneer bepaalde regelgeving van toepassing is. Om oudere regelgeving te raadplegen, dient men de oudere versie(s) van het Vademecum in te zien. B. Bij onduidelijkheden verdient het aanbeveling contact met de KNBSB Terreincommissie op te nemen. C. Bij het gebruiken van dit handboek dient men zich te vergewissen voor welk niveau de accommodatie in de toekomst bedoeld is. Voor internationale wedstrijden zijn de eisen voor de sportaccommodatie stringenter dan voor nationale wedstrijden. Zie daarom ook de normen van World Baseball Softball Confederation (WBSC) die beschreven zijn op de website: www.wbsc.org. D.
In de onderstaande gevallen dient de accommodatie door de KNBSB Terreincommissie te worden gekeurd, waarna zij advies geeft aan het KNBSB Bondsbestuur die het veld vrij kan geven voor deelname aan de competitiewedstrijden waarvoor het veld is aangelegd: a. in geval van de aanleg van nieuwe velden b. in geval van renovatie van velden c. in geval van promotie naar een hoger competitie niveau In de eerste twee gevallen dient de cultuurtechnische keuring door een keuringsinstantie (b.v.: KIWA ISA Sport) te worden uitgevoerd. Ook dienen de werkzaamheden te worden aangemeld bij het kwaliteitszorgsysteem van NOC/NSF zodat een certificaat afgegeven kan worden zodra en de keuringsinstantie en de terreincommissie van de KNBSB hun keuringen positief hebben afgesloten. Zonder dit certificaat mag op het betreffende veld geen competitie worden gespeeld. De hiermee gepaard gaande kosten zijn voor rekening van de opdrachtgever. E. Voor de top-competities* geldt dat deelname alleen kan geschieden indien daarvoor door het KNBSB Bondsbestuur een licentie is verleend. F. Voor overleg betreffende aanleg, renovatie van of aanpassingen aan honkbal- en softbalaccommodaties kan altijd contact opgenomen worden met de vertegenwoordiger van de KNBSB Terreincommissie. Wie dit voor uw vereniging is kan teruggevonden worden op de website van de KNBSB.
Met het verschijnen van Vademecum Accommodaties 2025 (versie 2.7) zijn alle voorgaande versies vervallen. *: top-competitie is Hoofklasse en 1e klasse voor zowel honkbal als softbal
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
5|Pagina
2.0 Planningsnorm Bij de aanleg van honkbal- en softbalvelden mag men er in het algemeen vanuit gaan dat bij deelname aan competities in het weekend, zonder dubbele wedstrijden dan wel zonder zogenaamde double-headers (twee wedstrijden tegen dezelfde tegenstander op dezelfde dag), per veld maximaal plaats kan worden geboden aan: • acht normteams bij honkbal • tien normteams voor honkbal U12 en U15 • tien normteams bij softbal Voor een meer gedetailleerde uitwerking zie Bijlage I. Voor kleed- en wasruimte is de norm per wedstrijdveld twee kleed- en wasruimten voor de spelers en twee kleed- en wasruimten voor scheidsrechters per één tot vier wedstrijdvelden aanwezig dienen te zijn. De softbalsport (spelers en scheidsrechters) wordt, soms tegelijkertijd, door zowel mannen als vrouwen beoefend.
3.0 Speelveld 1. Situering De veld-as van het speelveld dient bij voorkeur zodanig te zijn gesitueerd dat slagman, achtervanger en scheidsrechter zo weinig mogelijk hinder ondervinden van het in de ogen stralend zonlicht. Voor honkbal en softbal betekent dit dat de veld-as van het speelveld bij voorkeur gesitueerd dient te worden op de windrichting: WZW - ONO (67,5°). De veld-as is de denkbeeldig getrokken lijn vanaf de thuisplaat over het tweede honk richting buitenveld. Voor softbal en jeugdhonkbal zal de keuze van de situering mede afhangen van tijdsperiode waarop de meeste wedstrijden plaats zullen vinden. Wanneer ook avondwedstrijden worden gespeeld verdient het aanbeveling de veld-as meer in de richting van het noorden (met de wijzers van de klok mee) te verschuiven. 3.1.1 Situering ten opzichte van hoogspanningslijnen Hoewel de meningen buiten de KNBSB daarover niet eensluidend zijn, is de KNBSB van mening dat mede om praktische redenen geen honkbal- en softbalvelden onder hoogspanningsleidingen mogen worden gesitueerd. 3.1.2 Situering aanwezige bomen Bij het plaatsen van bomen, rondom honk- en softbalvelden, dient er rekening mee gehouden te worden dat deze ver genoeg van de velden geplaatst worden, zo dat ze nooit met de kruin (ook niet deels) boven bespeelbaar gebied van de velden kunnen komen c.q. in (door) hoge hekwerken kunnen groeien.
Ook dienen struiken op minimaal 1 meter van de hekwerken te blijven. 3.1.3 Veiligheid buiten het speelveld Rekening houdend met onder meer gebruikers van de naastgelegen openbare weg, woonerven, sportvelden, woningen en andere infrastructurele facetten buiten de accommodatie dient bij de aanleg van een speelveld met standaardafmetingen te worden uitgegaan van een beschikbaar perceel van minimaal 180 x 180 meter bij honkbal en 140 x 140 meter bij softbal.
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
6|Pagina
• Bij honkbal kunnen foutgeslagen ballen tot 55 meter achter de thuisplaat neerkomen. Ook langs het zijveld komen foutgeslagen ballen buiten het veld, met een afstand van 32 meter dient rekening te worden gehouden. Achter het buitenveldhek kunnen ballen 25 meter buiten het hekwerk neerkomen (zie afbeelding 6a). • Bij softbal zijn de afstanden tenminste 26 tot 30 meter afhankelijk van het gebruik van het speelveld (zie afbeelding 6b). Deze afstanden zijn geen zekerheid. Dit vanwege de veiligheid van de rondom gelegen zaken waar de geslagen ballen buiten het speelveld terecht kunnen komen. De eigenaar van de sportaccommodatie is verantwoordelijk voor de veiligheid van personen en goederen op en buiten de accommodatie en is aansprakelijk voor de gevolgen die ontstaan bij onder andere foutgeslagen ballen indien onvoldoende maatregelen zijn getroffen. 3.1.4 Visuele horizon / Batters-eye (honkbal) Het is van groot belang dat de slagman een goed zicht heeft op de naar hem geworpen bal. Een donkere achtergrond achter het midveld is derhalve een vereiste. Een groenvoorziening achter het midveld kan dit zicht aanzienlijk bevorderen. Indien een onvoldoende rustig uitzicht problemen voor de slagman oplevert, kan de batters-eye achter het midveldhek met twee meter tussenruimte worden geplaatst. Deze batters-eye is een donker oppervlak van 20 meter breed en 7 meter hoog.
Het is niet toegestaan reclame-uitingen en andere verstorende zaken in het batters-eye gebied aan te brengen. WBSC: Voor internationale honkbalwedstrijden is een batters-eye verplicht, met de vereiste hoogte van tenminste 10 meter, zie hiervoor ook ‘Facility Standards’. 3.1.5 Beregening gravel en gras Het speelveld, met name het gravel, dient kunstmatig te worden beregend voor aanvang van de wedstrijd en in droge periodes. Bij voorkeur wordt gekozen voor automatisch beregenen voor het gehele veld met een aparte schakelmogelijkheid voor het halfverharde binnenveld. De magneetafsluiters (hydrant put deksels) dienen buiten het speelveld, dat is buiten het hekwerk te worden geplaatst of strak tegen het hekwerk met een afdekking van minimaal 5 cm grond en gras (of gravel indien in een warning-track gesitueerd), als het niet anders kan. De aansluitpunten voor eventueel handmatig sproeien zijn achter de werpheuvel en in de inloop van de dug-out. De beregening van het gravel is van groot belang voor de stevigheid van het gravel en voorkomt stuiven van droog gravel. Het is aan te bevelen de sproeicirkels klein te houden zodat de druppels ook klein zijn. Voor een betere bespeelbaarheid is het goed elke ochtend bij wedstrijden en trainingsdagen het binnenveld te sproeien.
Als het gravel droog is zal bij training en bij wedstrijden de onderlaag (lava stenen) naar boven komen wat groot onderhoud tot gevolg zal hebben (voorbeeld van beregening zie afbeelding 7a en 7b).
3.2
Definitie van het speelveld
Het speelveld is een omheind veld waarbinnen het spel reglementair overeenkomstig de spelregels wordt gespeeld. Dug-outs (zie 3.5) zijn onderdeel van de accommodatie en staan buiten het speelveld en mogen niet vrij toegankelijk zijn voor publiek. Het gehele honkbalveld of softbalveld dient bij voorkeur te worden aangelegd met horizontale afwatering 0,25% gerekend vanaf de veld-as naar de zijkanten en doorlopend tot plusminus 2,00
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
7|Pagina
meter buiten de veldafrastering. Eén en ander staat aangegeven op de ‘Bestektekening honkbal’ en ‘Bestektekening softbal’ die via het bondsbureau te bestellen is. Bij een veld met een grondsoort die goed waterdoorlatend is en waar de drainage op maximaal 0,50 meter diepte is aangelegd, mag het veld vlak worden aangelegd. Het speelveld is een glad, effen veld, vrij van drempels, glooiingen, kuilen, enzovoort en obstakels (met uitzondering van de drie honken en de werpheuvel op het honkbalveld) en is geheel omsloten door een hekwerk met afsluitbare toegangen (naar buiten draaiend) voor spelers, onderhoudsmachines en hulpmiddelen voor training. Op een sportveld waar verschillende soorten sport wordt bedreven en de horizontale afwatering niet kan worden uitgevoerd zoals hiervoor is beschreven, dient contact te worden opgenomen met de KNBSB Terreincommissie. 3.2.1 Honkbal (zie ook afbeelding 2a) Voor de afstand thuisplaat (snijpunt der foutlijnen) langs de foutlijnen tot de buitenveld-afrastering geldt de afstand 98 meter of 100 meter. Voor de afstand thuisplaat (snijpunt der foutlijnen) langs de veld-as tot de buitenveld-afrastering geldt de afstand 115 meter of 122 meter.
WBSC: Alle honkbalvelden waarop internationale wedstrijden worden verspeeld dienen een afstand thuisplaat over de foutlijn tot de buitenveld-afrastering te hebben van 100 meter en over de veld-as van de thuisplaat tot de buitenveld-afrastering de afstand van 122 meter. De afstand van thuisplaat tot de backstop is 18,30 meter (met een marge van ± 0,30 meter waarbij alle delen van de backstop binnen deze marge behoren te vallen) en de afstand aan het einde van de foutlijnen (bij de buitenveld-afrastering) tussen deze foutlijnen en de zijhek-afrastering is minimaal 2 meter, advies is 5 meter of meer. 3.2.2 Softbal / jeugdhonkbal (zie ook afbeelding 2b) De afstand van de thuisplaat (snijpunt der foutlijnen) tot de buitenveld-afrastering in zowel linksveld, midveld als rechtsveld bedraagt: • Voor softbal dames en jeugd softbal tenminste 67,00 meter • Voor jeugd honkbal en heren softbal tenminste 70,00 meter • Geadviseerd: 80,00 meter De afstand van de thuisplaat tot de backstop is minimaal 7,60 meter en maximaal 9,15 meter (bij voorkeur 8,00 meter), de zijveld-afrastering loopt parallel aan de foutlijn tot aan de buitenveldafrastering. Het jeugdhonkbalveld is voor spelers tot en met 15 jaar. WBSC: Voor velden waarop internationale softbal heren wedstrijden wordt gespeeld is de buitenveld-afrastering minimaal 76,20 meter vanaf de punt van de thuisplaat.
Bij softbal dames is het minimaal 67,00 meter vanaf de punt van de thuisplaat. 3.2.3 Thuisplaat, honken en werpplaat Honkbal en softbal De thuisplaat is een vijfhoekige kunststof plaat die met de bovenkant gelijk ligt met de bovenkant van de gravel toplaag. De thuisplaat kan op verschillende manieren worden vastgemaakt in de gravel
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
8|Pagina
toplaag. De witte punt van de thuisplaat ligt op het punt van oorsprong dus op de kruising van de twee foutlijnen. De witte punt van de thuisplaat is het uitgangspunt van het speelveld. De werpplaat is een rechthoekige kunststof plaat, afmeting 0,152 bij 0,61 meter. De bovenzijde van de werpplaat ligt gelijk met de bovenzijde van de gravel toplaag. Als er gebruik gemaakt wordt van permanente grondankers voor de verschillende werpafstanden op het softbalveld en het jeugd honkbalveld, dienen de ankerbuizen onder de werpplaat tenminste 0,55 meter uit elkaar te staan. Het honk is vierkant van vorm met zijden van 0,38 meter en een dikte van minimaal 0,075 meter en maximaal 0,125 meter. De honken moeten op de gravel ondergrond liggen. Voor de honkafstanden zie artikel 3.3.1 en 3.3.2. Softbal Het softbalhonk is van dezelfde afmeting als die van honkbal, met uitzondering van het eerste honk. Dit honk is een ‘dubbelhonk’, afmeting. 0,38 x 0,76 x maximaal 0,125 meter, oranje - wit van kleur. Het oranje gekleurde gedeelte is gelegen op foutgebied, het witte gedeelte op goedgebied. De honken moeten op de gravel ondergrond liggen. Voor de honkafstanden zie artikel 3.3.2.
3.2.4 1-meterlijn De 1-meterlijn bij honkbal en softbal moet op foutgebied en evenwijdig aan de lijn tussen thuisplaat en eerste honk worden getrokken, op een afstand van 1 meter van de foutlijn, beginnend halverwege de lijn tussen thuisplaat en eerste honk en eindigt aan het eind van het eerste honk. Bij kunstgras softbal / jeugdveld: omdat op een softbalveld met meerdere klassen en dus afstanden gespeeld wordt, is het op een kunstgras softbalveld niet mogelijk om aan bovenstaande regels te voldoen. Daarom mag op een kunstgras softbalveld de 1-meterlijn beginnen op 8,25 meter van de thuisplaat en doorlopen tot 23,00 meter van de thuisplaat. WBSC: de 1-meterlijn (gezien vanaf de thuisplaat) begint op 9,15 meter voor het eerste honk en eindigt aan het eind van het eerste honk. 3.2.5 Inslacirkel Honkbal De inslacirkels bij honkbal hebben een doorsnede van 1,50 meter en worden aangelegd ten behoeve van het zogenaamde ‘inslaan’. Het middelpunt van deze inslacirkel ligt op het midden van de warning-track en 3,50 meter vanaf de doorgetrokken foutlijn. Softbal / jeugdhonkbal De inslacirkels bij softbal en het jeugdhonkbalveld hebben een doorsnede van 1,50 meter. Het middelpunt van de inslacirkels ligt op de lijn die in het verlengde ligt van de achterste lijn van het catchervak, en het middelpunt is 1,50 meter verwijderd van het zijveldhek.
3.2.6 Thuisplaatcirkel honkbal en softbal De thuisplaatcirkel heeft een straal van 4,00 meter bij honkbal en 4,25 meter bij softbal (indien bij softbal geen volledig verhard binnenveld) met als middelpunt het snijpunt van de foutlijnen c.q. de punt van de thuisplaat. De thuisplaat dient met de bovenkant gelijk te liggen met de maaiveldhoogte.
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
9|Pagina
3.2.7 Slagperk Honkbal Het slagperk, één aan iedere zijde van de thuisplaat, heeft een afmeting van 1,80 bij 1,20 meter. Het slagperk moet 0,15 meter van de zijkant van de thuisplaat af liggen. De voorzijde van het perk moet 0,90 meter voor de lijn liggen, getrokken door het hart van de thuisplaat. De lijnen maken deel uit van het slagperk (zie afbeelding 3a). Softbal / jeugdhonkbal Het slagperk, één aan iedere zijde van de thuisplaat, heeft een afmeting van 2,20 bij 1,00 meter. Het slagperk moet 0,15 meter van de thuisplaat af liggen. De voorzijde van het perk moet 1,20 meter voor de lijn liggen, getrokken door het hart van de thuisplaat. De lijnen maken deel uit van het slagperk (zie afbeelding 3b). 3.2.8 Vangersperk Honkbal Het vangersperk is 1,80 meter gemeten vanaf de achterlijnen van het slagperk en 1,20 meter breed (zie afbeelding 3a). Softbal / jeugdhonkbal Het vangersperk is 3,00 meter lang en 2,73 meter breed, gemeten vanaf de buitenhoeken van het slagperk (zie afbeelding 3b). 3.2.9 Helpersvak Honkbal Het helpersvak is het gebied achter een getrokken kalklijn van 6,00 meter, evenwijdig aan de foutlijnen op fout gebied bij eerste - en derde honk. Deze lijn begint ter hoogte van het eind van het eerste - en derde honk op een afstand van 4,50 meter van de foutlijnen en loopt 6,0 meter in de richting van de thuisplaat en is 1,00 meter diep (zie afbeelding 2a).
Softbal / jeugdhonkbal Het helpersvak is het gebied achter een getrokken kalklijn van 4,50 meter, evenwijdig aan de foutlijnen op fout gebied bij eerste - en derde honk. Deze lijn begint ter hoogte van het eind van het eerste - en derde honk op een afstand van 3,50 meter van de foutlijnen en loopt 4,50 meter in de richting van de thuisplaat en is 1,00 meter diep (zie afbeelding 2b). Bij kunstgras softbal / jeugdveld: omdat op een softbalveld met meerdere klassen en dus afstanden gespeeld wordt, is het op een kunstgras softbalveld niet mogelijk om aan bovenstaande regels te voldoen. Daarom mag het helpersvak hier groter zijn. Het begint dan ter hoogte van het eerste – en derde honk op honkbal U15afstand (23,00 meter vanaf de thuisplaat) en loopt dan 11,00 meter in de richting van de thuisplaat en is 1,00 meter diep. 3.2.10 Werpcirkel Honkbal werpheuvel (U21 en senioren) De werpplaat dient 0,254 meter boven het niveau van de thuisplaat te zijn. De hellingshoek van de werpheuvel vanaf een punt 15 cm voor de werpplaat is 0,0833 m/m. De helling van de werpheuvel
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
10 | P a g i n a
dient gelijkmatig te zijn. Het horizontale vlak van de top van de werpheuvel om de werpplaat is 0,90 bij 1,50 meter, de werpplaat ligt verzonken in dit horizontale vlak. Het centrum van de werpheuvel ligt 18,00 meter van de punt van de thuisplaat. De voorzijde van de werpplaat ligt 18,45 meter van de punt van de thuisplaat. De afmeting van de rubber werpplaat is 0,152 x 0,61 meter (zie afbeelding 3a). Honkbal jeugdveld (op softbalveld) werpcirkel De werpcirkel is getrokken rond de werpplaat met een straal van 2,75 meter, gemeten aan de voorkant in het midden van de werpplaat. Per werpafstand wijzigt zich de plaats van de werpcirkel. De afmeting van de rubber werpplaat is 0,152 x 0,61 meter. De bovenzijde van de werpplaat ligt gelijk met het maaiveld. Voor de werpafstanden zie artikel 3.3.2.1 en de regelkaarten (zie bijlage V).
Honkbal jeugdveld werpcirkel De werpcirkel is getrokken rond de werpplaat met een straal van 2,75 meter, gemeten aan de voorkant in het midden van de werpplaat. Per werpafstand wijzigt zich de plaats van de werpcirkel. De afmeting van de rubber werpplaat is 0,152 x 0,61 meter. De bovenzijde van de werpplaat ligt gelijk met het maaiveld. Voor de werpafstanden zie artikel 3.3.2.1 en de regelkaarten (zie bijlage V). Softbal werpcirkel (U21 en senioren) De werpcirkel is getrokken rond de werpplaat met een straal van 2,50 meter, gemeten aan de voorkant in het midden van de werpplaat. Per werpafstand wijzigt zich de plaats van de werpcirkel. De afmeting van de rubber werpplaat is 0,152 x 0,61 meter. De bovenzijde van de werpplaat ligt gelijk met het maaiveld (zie afbeelding 3b).
3.3
Gravel binnenveld en gras buitenveld (gras en halfverharding)
Het speelveld bestaat uit een binnenveld en een buitenveld. Het gehele speelveld (zowel het gravel als het gras) heeft een horizontale afwatering zoals beschreven in sectie 3.2 Het speelveld moet dusdanig egaal worden aangelegd dat de gras/gravel overgangen zonder drempels zijn. Het binnenveld is gemarkeerd door de grens van het halfverharde deel en het aangrenzende hekwerk. Het buitenveld begint bij de gravelrand van het binnenveld en bestaat uit het grasveld omzoomd door de warning-track van halfverhard materiaal dat doorloopt tot het hekwerk. Het is aanbevolen scherpe en stompe hoeken bij de overgang van halfverharding en grasranden af te ronden. Door het afronden is een beter onderhoud mogelijk van de hoeken met het materieel dat gebruikt wordt bij het maaien (zie ´leidraad voor onderhoud´ voor meer informatie over maaien), slepen en vegen. De afrondingen zijn bij voorkeur gemaakt met een straal van twee meter. Zie detail in ‘Bestektekening honkbal’. Alle halfverharding dient te voldoen aan de normen van NOC*NSF. Bovendien dient de halfverhardiing per veld altijd van hetzelfde merk/soort/type te zijn. Het overige niet verharde deel van het veld dient van een grasmat te zijn voorzien volgens de normen van NOC*NSF.
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
11 | P a g i n a
Voor de werpheuvel bij honkbal en de werpplaat omgeving bij softbal en de slagperken en het catcherperk wordt, op velden waar top-competitie wordt gespeeld, gebruik gemaakt van ongebakken klei volgens norm NOCNSF-M9.c. De betreffende vereniging dient dat zelf aan te geven. 3.3.1 Halfverharding voor honkbal en softbal De constructie van de halfverharding is als volgt: • Een drainerend pakket van minimaal 25 cm zand, behalve bij de plaatsen waar de toplaag 10 cm is daar is het pakket 20 cm zand, ‘gebied gebonden’, volgens normblad NOCNSF-M3.c. • Een lavafundering van 10 cm aangewalst, een en ander volgens normblad NOCNSF-M2.a. • Een halfverharde toplaag van lava met ongebonden mineraal van 5 cm, eveneens volgens de normen van NOC*NSF, volgens normblad NOCNSF-KNBSB2-15c. • Een halfverharde toplaag van 10 cm lava met ongebonden mineraal. Bij de honken over een afstand van 4.50 meter met een breedte van 2 meter. Achter het eerste honk (tussen het eerste en tweede honk) en vóór het tweede honk (tussen het eerste - en tweede honk) en vóór het derde honk (tussen het tweede – en derde honk). Ter plaatse van de werpheuvel en op het softbalveld/jeugdhonkbalveld vanaf de werpplaat (heren seniorenafstand), over een lengte van 3,5 meter richting de thuisplaat, in het catcherperk en de slagperken.
De dikte van de lava dient ook op deze plaatsen 10 cm te blijven, volgens normblad NOCNSF-KNBSB2-15c (zie afbeelding 8a en 8b). • De helpersvakken bestaan bij honkbal uit drie lijnen op het gras (zie 3.2.9). • De halfverharding mag niet omsloten worden door harde randen gelijk of onder het maaiveld, behalve onder de hekwerken daar mogen opsluitbanden worden gebruikt. In het speelveld mogen geen obstakels en geen drempels aanwezig zijn, behalve die welke in dit Vademecum zijn vermeld (bijvoorbeeld honken en werpheuvel). Zie ook Bijlage II: halfverharding, grasbodem en afrasteringen. 3.3.2 Binnenveld honkbal (zie afbeelding 2a en 3a) De buitenzijde van het halfverharde gedeelte van het binnenveld, loopt cirkelvormig achter de honken, heeft een straal van 29 meter met als middelpunt punt ‘M’, 18,0 meter gelegen vanaf de thuisplaat (midden van de werpheuvel). Het overige gedeelte van het binnenveld bestaat uit gras, behalve de looppaden tussen de honken, de ruimte bij de honken, de werpheuvel en het slagperk, één en ander volgens tekening. Werpheuvel en slagperk mogen gedeeltelijk van ongebakken klei zijn. Het vierkant met zijden van 27,50 meter is een veld met een werpheuvel met honken op de hoeken.
N.B.: De inslacirkels (indien geen warning-track) en de bullpens worden evenals de warning-track langs de backstop, zijveld-afrastering en het buitenveld-afrastering van halfverhard materiaal vervaardigd volgens normen van NOC*NSF. 3.3.2.1 Werpafstanden en honkafstanden honkbal De werpafstand op het honkbalveld is 18,45 meter gemeten vanaf de voorzijde van de werpplaat tot de witte punt van de thuisplaat. De honkafstand van het eerste - en derde honk is 27,50 meter gemeten vanaf de punt van de thuisplaat tot de achterzijde van het honk. De honkafstand van het tweede honk is 27,50 meter, gemeten vanaf de foutlijn bij het eerste - en derde honk tot het hart van het tweede honk.
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
12 | P a g i n a
De afstanden voor de verschillende categorieën staan in de regelkaarten voor de betreffende categorie. Deze regelkaarten zijn te vinden op de website van de KNBSB onder Competitie/Reglementen/Wedstrijdbepalingen. 3.3.3 Binnenveld softbal en jeugdhonkbal (zie afbeelding 3b) Het binnenveld dient volledig uit halfverhard materiaal te bestaan. De straal ter bepaling van de ronding van het binnenveld is 16,0 meter en heeft zijn middelpunt op de veld-as op een afstand van 20 meter van de thuisplaat. 3.3.3.1 Werpafstanden en honkafstanden softbal en jeugdhonkbal De werpafstanden worden gemeten vanaf de voorzijde van de werpplaat tot de witte punt van de thuisplaat. De werpafstanden staan in de regelkaarten voor de betreffende categorie. Deze regelkaarten zijn te vinden op de website van de KNBSB onder Competitie / Wedstrijdreglementen. De honkafstanden van het eerste - en derde honk zijn gemeten vanaf de witte punt van de thuisplaat tot de achterzijde van het honk. De honkafstand van het tweede honk is gemeten vanaf de foutlijn bij het eerste - en derde honk tot het hart van het tweede honk. De afstanden voor de verschillende categorieën staan in de regelkaarten voor de betreffende categorie. Deze regelkaarten zijn te vinden op de website van de KNBSB onder Competitie/Reglementen/Wedstrijdbepalingen.
3.3.4 Warning-track De warning-track wordt onder meer aangelegd met het oog op de veiligheid voor de velders bij hun poging hoog geslagen ballen te vangen. Het is een waarschuwing voor de velder dat hij de afrastering nadert. Bovendien werkt de warning-track uit het oogpunt van beheer en onderhoud arbeidsbesparend en kunnen ook bij onderhoudswerkzaamheden gebruikt worden als transportstrook. Het gravel van de warning-track mag doorlopen onder het hek door tot buiten het speelveld. Extra besparing kan worden verkregen als onder de afrastering een rij (trottoir)tegels wordt aangebracht. Deze tegels inclusief opsluitband mogen niet meer dan 0,10 meter onder het hekwerk op bespeelbaar gebied doorsteken. De tegels houden tevens het graven van konijnen en dergelijke tegen. In alle gevallen moeten de ruimtes tussen afrastering en gravel c.q. tegel zodanig zijn dat er geen ballen onderdoor kunnen schieten (max. 5cm). De warning-track langs de backstop is gesitueerd op plaatsen waar in het algemeen toch al veel slijtage aan de grasmat optreedt, bij in- en uitgangen van de dug-outs, pepergames, enz. De warning-track is van halfverhard materiaal volgens normen van NOC*NSF: Honkbal: Tenminste 5 meter en maximaal 8 meter breed langs het buitenveldhek en 5 meter breed langs het overige hekwerk.
Softbal: De grasmat in het buitenveld heeft een warning-track langs het buitenveldhek en de zijveldhekken van minimaal 3,6 meter tot maximaal 4,6 meter breed.
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
13 | P a g i n a
WBSC: Voor internationale honkbalwedstrijden dient de warning-track langs het buitenveldhek en de overige hekken minimaal 5 meter breed te zijn. 3.3.5 Kunstgras als alternatief voor natuurgras en halfverharding Een alternatief voor natuurgras en gravel is kunstgras. De laatste jaren heeft er een grote ontwikkeling plaatsgevonden met betrekking tot het kunstgras en de infill. De Terreincommissie heeft deze ontwikkelingen gevolgd en samen met diverse stakeholders zoals spelers – coaches en diverse kunstgrasleveranciers pilots uitgezet in Amsterdam en Bussum. Hierbij zijn velden aangelegd die volledig (zowel slagperk als werpplaat bij softbal) in kunstgras zijn uitgevoerd en velden waarbij alleen slagperk en werpheuvel in klei/gravel, en de overige delen met een gelijke opbouw zijn uitgevoerd in kunstgras. Dit heeft geleid tot een nieuwe norm voor kunstgras voor honk- en softbalvelden die in januari 2022 door het Bondsbestuur is bekrachtigd. Norm NOCNSF-KNBSB2-15-.1 Ook wordt verwezen naar de nota “2022 een nieuwe norm voor kunstgras honk- en softbalvelden” waarin alle voor- en nadelen beschreven zijn. Dit naslagwerk geeft geïnteresseerden een goed beeld bij de besluitname eventueel voor kunstgras te kiezen.
Bij softbal is het geen probleem het gehele (binnen)veld in kunstgras uit te voeren, wel moet er dan rekening worden gehouden met (jaarlijks) vervangen van slijtplekken bij werpplaat, slagperk en eerste honk. Echter deze kleine stukken vervangen is makkelijk en tegen redelijke prijzen te doen. Voor honkbalvelden adviseert de Terreincommissie de werpheuvel en slagperk in klei/gravel uit te voeren en de overige delen in kunstgras. In de praktijk is gebleken dat graveldelen bij de honken (en in looppaden) te veel verontreiniging van gravel in het kunstgras oplevert. De infill voor het kunstgras is bij voorkeur een natuurlijk product zoals bv. kurk, dan wel een beige of groen gecoate rubber korrel. Zwarte infill is NIET toegestaan. Mocht u meer willen weten, dan kan altijd contact opgenomen worden met de KNBSB Terreincommissie. Wie voor welke vereniging het aanspreekpunt binnen de KNBSB Terreincommissie is, is terug te vinden op de website van de KNBSB (KNBSB / Over KNBSB/ Organisatie /Commissies / Terreincommissie / Pagina accommodaties voor …… / Indeling Terreincommissie ……)
3.4
Hekwerk voor speelveldbegrenzing en hekwerk voor training
3.4.1 Algemeen Het hekwerk geeft de grenzen aan van het speelveld en maakt daar deel vanuit, het is ook belangrijk voor de veiligheid van spelers, helpers, medewerkers, publiek en omgeving. De genoemde afstanden in 3.2.1 en 3.2.2 worden gemeten aan de speelveldzijde van de hekwerken. De hekwerken worden voorzien van geplastificeerd vierkant vlechtwerk (harmonica gaas) met een maaswijdte van 50 x 50 mm en een draad van ≥ 3,8 mm (incl. coating). De KNBSB Terreincommissie beveelt voor de backstop stevige (nylon) netten aan (in plaats van harmonicagaas) met een maaswijdte van ten hoogste 50 x 50 mm, koorddikte van minimaal 2,5 mm en zwart van kleur. De bevestigingen voor het gaas aan buizen (boven- c.q. onderbuizen en staanders) dienen met stalen binddraad, op elke maas, te worden uitgevoerd. Hierbij dient het bijeen gedraaide deel altijd naar beneden en buitenkant van hekwerk te worden vastgezet en afgekort. E.e.a. om te voorkomen dat spelers en/of publiek zich kunnen openhalen aan de scherpe einden van het binddraad. Als in het hekwerk scherpe hoeken voorkomen is het verplicht paddings (stootkussens) aan te brengen.
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
14 | P a g i n a
Het hekwerk maakt deel uit van het speelveld, daarom dient dit van vierkant vlechtwerk (harmonica gaas) te zijn. De boven- en onderzijde van het hekwerk dient van metalen buis of gelijkwaardig materiaal te zijn. Er mag geen horizontale buis tussen de onderbuis en bovenbuis worden gebruikt onder een hoogte van 2 meter. Wel mogen (bij harmonicagaas) spandraden aangebracht worden met spanners om de draad na te kunnen spannen. Beter dan spandraden zijn RVS staalkabels die door het harmonicagaas gevoerd worden en aan een uiteinde voorzien zijn van een RVS kabelspanner. Hekwerken met dubbeldraads staalmatten en/of andere harde hekken hoger dan 1,2 meter zijn uitsluitend toegestaan indien bekleed met paddings (uitgezonderd looppoorten van maximaal 1,00 meter breed. Bij zijveldhekken die uitgevoerd zijn met dubbeldraads staalmatten (waarbij het dubbeldraads staalmatdeel niet hoger is dan 1,20 meter), dient er op gelet te worden dat er geen opening tussen de onderzijde van de dubbeldraads staalmatten en de grond is en dat de opening tussen de bovenzijde van de dubbeldraads staalmatten en de bovenbuis, nergens groter mag zijn dan 5 cm. Bovendien mogen er geen uitstekende pinnen aan de bovenkant van de staalmatten zitten. Het hekwerk voor de dug-out (vanaf de backstop tot minimaal 2,00 meter voorbij de dug-out) dient minimaal 3,00 meter hoog te zijn.
De backstop mag niet van dubbeldraads staalmatten en paddings zijn gemaakt. In het geval van paddings wordt het zicht op het veld belemmerd. Bij gebruik van paddings aan het buitenveldhek is de bovenrand over een breedte van 0,10 meter geel. De backstop moet zodanig zijn geplaatst dat de staanders van het hekwerk symmetrisch verdeelt staan ten opzichte van de thuisplaat. Dat wil zeggen dat bij een oneven aantal staanders de middelste staander op de veld-as staat, bij een even aantal staanders (dit heeft de voorkeur) is de veld-as in het midden tussen twee staanders, hierdoor zijn beide (buitenste) staanders visueel even ver van de veld-as. De poeren en of stalen platen van de staanders dienen onder de toplaag (dus in de lava) te zijn aangebracht. Alle hekwerken van het veld mogen geen punten of andere scherpe of harde uitstekende delen bovenop of aan de speelveldzijde hebben. Wordt een hekwerk verhoogd om reden van veiligheid buiten het speelveld of om andere redenen dient het verschil te worden aangegeven tussen het hekwerk ten behoeve van de veiligheid en het speelveldhek. Het speelveldhek is meestal voorzien van vierkant vlechtwerk gaas, het veiligheidshekwerk is meestal voorzien van net.
Om een goede scheiding aan te geven van het speelveldhekwerk wordt een gele band met een minimale breedte van 0,10 meter aan het speelveldhekwerk gemonteerd met de bovenzijde gelijk aan de bovenzijde van het speelveldhekwerk en zodanig dat er geen ballen klem komen te zitten tussen band en hekwerk. Dit kan zowel in het buitenveldhek als het zijveldhek uitgevoerd worden. De poorten en deuren in het hekwerk mogen aan de speelveldzijde geen deurkrukken, handels of andere uitsteeksels hebben. Wel mogen bij poorten hoger dan 1,2m ronde deurknoppen, die naar alle kanten ook afgerond zijn, aan de veldzijde worden gebruikt. In het zijveldhek dient tenminste één poort, tenminste 6 meter breed, ten behoeve van het doorlaten van onderhoudsmachines en
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
15 | P a g i n a
een slagkooi te zijn. In beide zijveldhekken dienen in de buurt van de dug-outs toegangspoortjes geplaatst te worden. Deze zijn bij voorkeur geplaats in het hekwerk naast de dug-outs. Al deze poorten dienen naar buiten draaiend te zijn. Als deze poorten in het hekwerk grenzend aan het speelveld zitten, mogen geen uitstekende delen aan de speelzijde zitten. Poorten mogen niet voorzien zijn van spijlen en poorten breder dan 1,00 meter mogen niet voorzien zijn van staalmatten. Ook mag geen horizontale versteviging in de poort aangebracht zijn lager dan 2m. Bij gebruik van verharding onder het hekwerk, zoals tegels met opsluitbanden, mag die verharding niet meer dan 0,10 meter onder het hekwerk door het speelveld in steken. Honkbal Het buitenveldhek dient links en rechts van de linker-foutlijn respectievelijk de rechter-foutlijn 5,0 meter (minimaal 2,0 meter) door te lopen en aan te sluiten aan het zijveldhek. De minimale hoogte is 2,5 meter, geadviseerd wordt 3,0 meter (dit is ook de maximale hoogte bij een veld dat aan de diepte-eisen voldoet). Het zijveldhek dient een minimum hoogte van 1,0 meter te hebben, geadviseerd wordt een hoogte van 1,20 meter. Softbal / jeugdhonkbal Het buitenveldhek dient links en rechts van de linker-foutlijn respectievelijk de rechter-foutlijn 8,0 meter (minimaal 7,62 meter, maximaal 9,14 meter) door te lopen en aan te sluiten aan het zijveldhek.
De minimale hoogte is 2,00 meter, geadviseerd wordt 3,00 meter (dit is ook de maximale hoogte bij een veld dat aan de diepte-eisen voldoet). Het zijveldhek dient een minimum hoogte van 1,00 meter te hebben, geadviseerd wordt een hoogte van 1,20 meter. WBSC: Bij honkbalvelden waar internationale wedstrijden worden gespeeld dienen minimaal alle massieve delen, zoals eindstukken en staanders van hekwerken zoals die voor een dug-out en de dubbeldraads staalmatten, te zijn voorzien van paddings ter voorkoming van blessures van spelers. Voor de afrasteringen gelden de minimum hoogtes: Voor de buitenveld-afrastering : 2,00 meter Voor de zijveld-afrastering : 1,20 meter Zie ook Bijlage II: ‘Halfverharding, gras en afrasteringen. 3.4.2 Backstop De backstop is gelegen achter de thuisplaat (zie punt 3.2). De backstop heeft een minimale lengte van iets meer dan een kwart cirkelboog en loopt bij voorkeur vanaf de uiteinden in hoogte aflopend door tot en met de dug-outs. De laatste (hoogste) meter van de backstop werd vroeger vaak onder een hoek van 45°, richting speelveld geplaatst. Dit is sinds 2018 niet meer toegestaan!! Ook het gebruik van zogenaamde H-profielen als staanders is niet meer toegestaan. Als staanders mogen uitsluitend ronde buizen gebruikt worden (constructie volgens NEN norm voor constructieve berekening conform Eurocode 3 en laswerk conform ISO-3834).
Het verdient aanbeveling de backstop te construeren met een netwerk. Daarbij kan het onderste deel (tot circa 2,5 meter hoog) bestaan uit harmonicagaas, of uit een net van een zwaarder koord, dan het gedeelte van het net boven de 2,5 meter. Het gaas of net dient goed gespannen en van een gedegen constructie met een onderbuis te zijn, zodat ballen er niet onderdoor of doorheen gaan (zie ook bijlage II). Het is aan te bevelen om, bij gebruik van netten, op ± 3,00 meter hoogte een dik koord in het net te laten bevestigen. Dit om een goede bevestiging van het net aan de staanders te vergemakkelijken.
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
16 | P a g i n a
NOOT: bij gebruik van staalkabels om netten te spannen dient men er voor te zorgen dat de netten strak aan deze staalkabels worden bevestigd zodat de netten niet kapot kunnen schuren op de staalkabel. Bovendien mogen alleen RVS staalkabels worden gebruikt. Honkbal De backstop heeft een hoogte van tenminste 7 meter. Softbal De backstop heeft een hoogte van tenminste 6 meter. WBSC: Voor internationale honkbalvelden wordt een backstop hoogte van 10 tot 15 meter gevraagd, afhankelijk van de achterliggende tribune. 3.4.3 Veiligheidsschermen / verrijdbare trainingsschermen In het algemeen voor deze veiligheidsschermen geldt: De veiligheidsschermen zijn voor gebruik tijdens trainingen en tijdens de warming-up voor de wedstrijden. WBSC: Voor wedstrijden georganiseerd onder de verantwoordelijkheid van de WBSC zijn deze verplicht.
3.5
Dug-outs
De dug-outs zijn een wezenlijk onderdeel van het speelveld en hebben bij honkbal en softbal een duidelijk andere functie dan bijvoorbeeld voetbal of hockey. De dug-outs moeten tijdens de wedstrijd beschikbaar zijn voor het gehele team, plus begeleiding (als het team zijn slagbeurt heeft). Deze dienen volledig buiten het speelveld te worden geplaatst en plaats te bieden aan een volledig team van spelers, bankspelers, coaches, verzorger en begeleiding. Het beschermingshekwerk voor de dug-out is in één lijn met het zijveldhek en dient voldoende bescherming te bieden aan de inzittenden. De plaats van de dug-out achter het hekwerk wordt bepaald door de ingang tot het veld. De ingang is overeenkomstig de bestektekening bij honkbal en softbal 6 meter van de thuisplaat verwijderd gemeten vanuit het verlengde van de foutlijn. Ingeval deze afstand van 6 meter om technische redenen niet realiseerbaar is, mag hier vanaf worden geweken (echter uitsluitend na overleg met de terreincommissie van de KNBSB). De maximale variatie bij honkbal is +2 meter tot -1 meter en bij softbal + of – 1 meter. Deze afwijking geldt alleen voor renovatie en dus niet voor nieuwe aanleg! De afstand ten opzichte van de thuisplaat van de ingangen dienen zowel links als rechts gelijk te zijn. Elke dug-out mag twee ingangen hebben, zowel aan de linkerkant als een aan de rechterkant van de dug-out.
Deze ingangen dienen naast de dug-out te worden gesitueerd (zie bestektekening). In de ingang naar de dug-outs aan de verreveld zijde mag een poort geplaats worden (mag ook een open doorgang zijn). Als hier een poort geplaatst wordt, moet deze wel zelfsluitend zijn. De dug-outs dienen te voldoen aan het geldende bouwbesluit. Bij een verdiepte dug-out dient de vloer van een afwateringssysteem te zijn voorzien. Bij een verlicht veld dient de dug-out van apart geschakelde lichtpunten ten opzichte van de veldverlichting te zijn voorzien, met verlichtingssterkte van minimaal 100 lux. Overigens is het altijd raadzaam lichtpunten aan te brengen. De dug-outs dienen aan tenminste 20 personen (top-competitie 25 personen) zitplaats te bieden, ten behoeve van spelers, coaches, verzorging en begeleiding. Uitgaande van circa
Vademecum Accommodaties 2025 Honkbal en Softbal
17 | P a g i n a
50 cm per persoon betekent dit een minimale banklengte van 10 meter c.q. 12 meter. Bovendien dient zowel de hoogte binnen de dug-out als de toegang naar de dug-out minimaal 2,20 meter te bedragen en de diepte dient bij voorkeur 3 meter te zijn (minimaal 2 meter). De dug-out dient van ondoorzichtig niet glanzend donker materiaal vervaardigd te zijn. De wanden dienen gesloten te zijn. Wel mag, om de windbelasting te verkleinen, aan de bovenkant van de achterwand een kleine opening van maximaal 4cm aanwezig zijn. Bovendien mogen geen mogelijk gevaarlijke uitstekende delen aanwezig zijn en mogen ook geen (dwars)balken op de vloer bevestigd zijn waar personen mogelijk over kunnen struikelen. Er dienen voldoende kleedhaken in de dug-out voor het team aanwezig te zijn. Tevens is het aan te bevelen in, dan wel aansluitend aan, de dug-out voldoende opslagruimte voor onderhoudsmateriaal (harken, bezems, schaven, enz.) te hebben. De dug-out mag niet vrij toegankelijk zijn voor publiek, daarom dient de dug-out afgesloten te zijn met een (minimaal) 2 meter hoog hekwerk of anderszins (zie bestektekening).
*: top-competitie is Hoofklasse en 1e klasse voor zowel honkbal als softbal De betekenis van de dug-out is een multifunctionele en kan als volgt worden gemotiveerd: a Veiligheid Het is noodzakelijk dat spelers, wachtend op hun slagbeurt, beveiligd zijn tegen fout geslagen ballen en dergelijke. Dit geldt eveneens voor de officiële scorer, die tijdens het spel aantekeningen dient te maken, of voor de coach en de verzorger, die ook beschermd dienen te zijn. NB: het hek vóór de dug-out dient zodanig hoog en breed te zijn dat een optimale bescherming van de personen in de dug-out wordt verkregen. Ook dient het dak goed aan te sluiten op het hek vóór de dug-out zodat hoog geslagen (fout)ballen niet tussen dakrand en hek door in de dug-out kunnen belanden b Medische redenen In de dug-out nemen de personen plaats, die zojuist een zware verdedigende taak hebben uitgevoerd en vaak hevig transpireren. Het verdient om medische redenen aanbeveling om deze spelers te beschermen tegen negatieve invloeden van het klimaat. Afkoeling van spieren dient te worden voorkomen. De dug-out geeft derhalve deze bescherming. In de dug-out kan eveneens beschermende warme kleding worden opgehangen. c Speltechnische redenen De dug-out is de plaats, waar de spelers, die niet direct aan het spel deelnemen een vaste plek hebben en de wedstrijd niet door lichamelijke aanwezigheid kunnen beïnvloeden.