CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 (inclusief Controleverklaring 2025)

Raadsinformatieavond 22 juni 2026, gemeente MaashorstBij agendapunt: Mogelijkheid tot het stellen van technische vragen aan verschillende tafels25.626 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

De uitkomsten gebruiken we bij maatregelen in de openbare ruimte, waarbij we ook meer aandacht besteden aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en recreatieve functies. Daarnaast werken we aan de transitie naar een circulaire economie, met nadruk op afvalscheiding, het gebruik van secundaire grondstoffen en het voorkomen van afval.

64

Wat willen we bereiken? 7.1.1 Vitaal oud(er) worden, mentale gezondheid versterken en gezondheidsverschillen verkleinen De gemeente Maashorst wil activiteiten en netwerken stimuleren die bijdragen aan: •

vitaal ouder worden in een gezonde leefomgeving;

•

versterking van mentale gezondheid;

•

verkleining van gezondheidsverschillen tussen inwoners.

Wat zouden we ervoor gaan doen? Toewerken naar integraal gezondheidsbeleid Het is van belang om te omschrijven hoe we tot een gezonde samenleving, leefomgeving en leefstijl komen. Dit vergt een integrale en gedragen aanpak. Tijd Positieve gezondheid als basis nemen voor de versterking van informele gemeenschappen en benadering van individuele inwoners In de uitvoering willen we onze inwoners benaderen volgens de principes van positieve gezondheid. Dit is een benadering die niet ziekte centraal stelt, maar een betekenisvol leven van mensen. En die de nadruk legt op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens en niet op de beperkingen of ziekte zelf. Het op een gezonde manier kunnen omgaan met de veranderingen in het leven, is onderdeel van deze aanpak. Door te werken volgens de principes van positieve gezondheid kunnen we de informele gemeenschappen versterken en de leefomgeving beter inrichten. Tijd Verder ontwikkelen van goede gezondheidspreventieprogramma's Ook vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) werken we op regionaal en subregionaal niveau met de brede benadering van gezondheid. Het samenwerkingsverband rondom ziekenhuis Bernhoven, met de naam ‘Samen in Gezondheid’ (SIG), is bezig met het uitwerken van een transformatieplan. Dit transformatieplan richt zich op drie speerpunten: 1. vitaal oud(er) worden; 2. mentale gezondheid; en 3.

werken vanuit de principes van positieve gezondheid. Die brede benadering zien we ook terug in de sterke sociale basis die lokaal gericht is op uitvoering van 'het Gezond en actief leven akkoord' (GALA). Hiermee sturen we op lokaal niveau op sterke gemeenschappen en een gezonde samenleving door de wisselwerking tussen formele en informele netwerken optimaal te benutten. In deze aanpak wordt op alle niveaus gewerkt aan versterking van de samenwerking met partners en de bouw van een netwerk met partijen binnen het sociaal en medisch domein. Hiermee leggen de landelijke akkoorden (IZA en GALA) ook een directe lijn naar het rijksprogramma 'Wonen en Zorg voor ouderen' (WOZO). 65

Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? 7.2.1 Verbeteren van het functioneren van drukriolering en het lokaal vasthouden van regenwater in het buitengebied In het buitengebied ligt een ander soort riool dan in de gebouwde omgeving. Het vuile water wordt hier via pompen naar het riool in het centrum geleid. In deze buizen is geen ruimte om ook regenwater mee te nemen. Daarom is het verboden regenwater op dit riool aan te sluiten. Uit onderzoek weten we in welke gebieden nog verboden aansluitingen voor regenwater zitten. We laten eigenaren deze verbindingen afsluiten. Wat zouden we ervoor gaan doen? Waar in het buitengebied nog regenwateraansluitingen zijn op het riool, gaan we op bezoek We gaan het gesprek aan met de bewoners en leggen uit waarom het belangrijk is het regenwater op eigen grond op te vangen. Als de verbinding van het regenwater niet wordt afgesloten, leggen we een boete op. Tijd Het vaststellen van een gebiedsaanwijzing voor het buitengebied van Maashorst-Noord heeft vertraging opgelopen door noodzakelijke behandeling van ingediende zienswijzen. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 7.2.2 Een klimaat-veerkrachtige inrichting van onze fysieke leefomgeving We kijken samen waar maatregelen nodig zijn. Een belangrijk uitgangspunt is dat maatregelen nut hebben en betaalbaar zijn.

Het belangrijkste punt in ons hemelwaterbeleid is dat we ‘waterneutraal ontwikkelen’. Dit betekent dat er voor elke extra vierkante meter aan daken, tegels en inritten (verhard oppervlak) waterberging moet worden aangelegd. Die berging moet minimaal 60 mm water (60 liter) per vierkante meter verhard oppervlak kunnen opvangen. Vanuit deze berging moet het water in de bodem wegzakken. Het werkt goed om regenwater niet meer direct naar het riool te laten stromen. Daardoor verminderen de gevolgen van klimaatverandering. Het gaat om regen die valt op daken, inritten, wegen en voetpaden. We leggen projecten aan om dit regenwater te verzamelen, te bergen en in de bodem te laten zakken. Als dat niet snel genoeg lukt, laten we het water naar een plek stromen waar het geen overlast geeft.

66

Wat zouden we ervoor gaan doen? We onderzoeken of onze leefomgeving weerbaar is tegen extreem weer We starten in 2025 met de voorbereiding en uitvoering van de stresstesten en pakken dit (net als in 2020) gezamenlijk op binnen de watersamenwerking as50+. De stresstesten worden elke 6 jaar opnieuw gedaan. Daarbij wordt de informatie geactualiseerd met de laatste stand van het klimaat. Het rapport over ‘wereldwijde klimaatverandering 2022’ van het IPCC (Intergovernemental Panel on Climate Change) is door KNMI in 2023 vertaald naar de situatie voor Nederland. Net als bij de vorige versie uit 2014 zijn klimaatscenario’s uitgewerkt, die als uitgangspunt dienen voor onze nieuwe ronde van stresstesten in 2025. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 7.3.1 We willen onze afvalinzameling uniformeren en we willen dat er meer afval wordt gescheiden en voor recycling beschikbaar komt Belangrijk is dat de gescheiden grondstoffen van voldoende kwaliteit zijn om te kunnen recyclen. In 2028 willen we de hoeveelheid restafval per inwoner terugbrengen van 158 naar 80 kilo. Dit is een eerste stap richting een circulaire economie in 2050. Wat zouden we ervoor gaan doen? Optimaliseren papierinzameling We gaan de papierinzameling in Maashorst evalueren. We kijken hierbij naar de efficiëntie, en of de kosten in verhouding zijn met de in te zamelen hoeveelheden.

We gaan beoordelen of de huidige inzamelmethode de meest geschikte is om zo optimaal mogelijk papier gescheiden in te zamelen. En we gaan daar waar nodig een verbeterplan opstellen. Tijd We ronden de evaluatie in 2026 af. In 2025 is prioriteit gegeven aan onvoorziene ontwikkelingen met hogere urgentie, zoals de afwikkeling van textielinzameling. Uitvoeringsprogramma Nee

67

Optimaliseren afvalinzameling bij hoogbouw We gaan de afvalinzameling bij de hoogbouw evalueren. We kijken hierbij naar de efficiëntie, en of de kosten in verhouding zijn met de in te zamelen hoeveelheden. We gaan beoordelen of de huidige inzamelmethode de meest geschikte is om zo optimaal mogelijk alle afvalstromen gescheiden in te zamelen. En we gaan daar waar nodig een verbeterplan opstellen. Tijd We ronden de evaluatie in 2026 af. In 2025 is prioriteit gegeven aan onvoorziene ontwikkelingen met hogere urgentie, zoals de afwikkeling van textielinzameling, waardoor enige vertraging is ontstaan in de evaluatie van afvalinzameling bij hoogbouw. Uitvoeringsprogramma Nee Uitvoering uitvoeringsprogramma ‘Van Afval naar Grondstof’ We voeren het uitvoeringsprogramma 'Van Afval Naar Grondstof' uit, waarbij we invulling geven aan het doel om de hoeveelheid afval per inwoner terug te dringen. In 2025 gaan we meten wat het effect is van de afvalinzameling in Reek, Schaik en Zeeland. Ook leggen we de inzameling van textiel onder de loep. In de uitrol van de nieuwe afvalinzameling in geheel Maashorst zetten we meer in op positieve communicatie over de meerwaarde van goed scheiden. Tijd Het uitvoeringsplan is gevolgd.

De glasinzameling is geharmoniseerd; textielbeleid is opgesteld; gratis grofvuil naar mobiele milieustraat is ingevoerd; de afvalstoffenheffing is herijkt; en het haalbaarheidsonderzoek circulair ambachtscentrum is gestart en loopt door tot 2026. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 7.4.1 Duurzame ontwikkeling Samen met onze inwoners willen we van Maashorst een duurzame en groene gemeente maken. We hechten belang aan inclusiviteit (iedereen kan meedoen). Daarom besteden we speciale aandacht aan inwoners met een laag inkomen en aan het voorkomen van energiearmoede. Bij de uitvoering van ons energieprogramma werken we samen met de regio aan de Regionale Energie Strategie (RES). Binnen de mogelijkheden van de huidige, beperkte netwerkcapaciteit richten we ons op oplossingen voor zowel inwoners als bedrijven. Voor de gebouwde omgeving zetten we in op energiebesparing (bijvoorbeeld door gerichte isolatie en het dichten van kieren) én op de overgang naar duurzame warmte. We bieden extra ondersteuning in lijn met het nationale isolatieprogramma en we stimuleren de ontwikkeling van andere energiedragers, zoals waterstof en accu’s.

68

Als gemeente willen we zelf het goede voorbeeld geven door ons gemeentelijk vastgoed energieneutraal te maken. Klimaatadaptatie is een overkoepelend thema dat we belangrijk vinden. We ontwikkelen instrumenten om te beoordelen of onze maatregelen effectief zijn. Wat zouden we ervoor gaan doen? We brengen de mogelijkheden voor een lokaal energiebedrijf in beeld De beweging naar lokale duurzame energie is in ontwikkeling. Een lokaal energiebedrijf kan mogelijk een bijdrage leveren aan onze energietransitie. We onderzoeken of een lokaal energiebedrijf van toegevoegde waarde is voor onze gemeente. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We maken ons eigen gemeentelijke vastgoed energieneutraal We stellen in 2025 een uitvoeringsplan op voor verduurzaming van onze gemeentelijke gebouwen. Verduurzaming wordt hierdoor een onderdeel van het meerjaren-onderhoudsplan en de meerjaren-begroting. We ronden het project ‘Verduurzaming sporthal de Stigt’ af. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja We onderzoeken de haalbaarheid van warmtenetten In Maashorst is de mogelijkheid voor collectieve aardgasvrije warmtenetten beperkt tot de wijken Bitswijk, Nonnenveld en Flatwijk in Uden. De mogelijkheid voor deze wijken hangt samen met de woningdichtheid en het hoge percentage woningen dat eigendom is van corporaties.

Woningcorporatie Area is al gestart met een collectief duurzaam warmtenet in de Flatwijk, ter vervanging van het bestaande (aardgas)netwerk. Een publiek warmtebedrijf heeft in Maashorst geen potentie. Eventuele collectieve voorzieningen, zoals een warmtenet, zullen dan ook op initiatief van de vastgoedeigenaren tot stand moeten komen. In 2025 voeren we samen met Area verdere haalbaarheidsstudies uit voor warmtenetten in Nonnenveld en Bitswijk. Onafhankelijk van de uitkomst zal het initiatief tot realisatie bij Area liggen. Tijd In samenspraak met Area is besloten dat dit onderzoek niet zinvol is. Uit de analyses blijkt dat collectieve warmtevoorzieningen in Nonnenveld en Bitswijk op korte termijn niet interessant zijn. Uit de eerste technische analyse van voorkeursalternatieven voor vervanging van gas komt geen 69

duidelijke voorkeur naar voren voor warmtenetten. Daar waar een kans aanwezig is op kleinschalige warmtenetten (niet alleen bij Nonnenveld en Bitswijk) gaan we dat de komende jaren onderzoeken en volgen. Tot die tijd beginnen we eerst met de vraag te verminderen door het isoleren van de gebouwen. Uitvoeringsprogramma Ja We zorgen voor meer laadmogelijkheden voor elektrische auto’s De gemeente Maashorst neemt deel aan gezamenlijke (provinciale) aanbestedingen voor laadinfrastructuur. Dit moet leiden tot meer laadmogelijkheden in de openbare ruimte. Met een kabelgoot kan een inwoner zonder parkeergelegenheid op eigen terrein de auto opladen op een openbare parkeerplaats. In 2025 gaan we de pilot kabelgoten evalueren. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We zorgen voor lokale initiatieven voor zonneparken in onze gemeente, bij voorkeur op daken. In 2025 openen we de tweede opstellingsronde 'tender zon-op-land'. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We gaan ons aanpassen aan een veranderend klimaat Vanaf 2025 gaan we vooral het duurzame doel 'Veerkrachtig & Soortenrijk' uitwerken. Dat doen we in verschillende omgevingsprogramma’s en door al uitgangspunten en maatregelen mee te nemen in lopende projecten.

Tijd De doelen uit de Duurzame Doelen Agenda ‘Veerkrachtig en Soortenrijk’ vormden in 2025 bij veel lopende projecten de basis voor uitgangspunten en maatregelen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. De verwachting was dat we in 2025 konden starten met het uitwerken van omgevingsprogramma's. Het besluitproces rondom het programmalandschap is niet afgerond in 2025. Daardoor zijn de doelen nog niet verder uitgewerkt in de verschillende omgevingsprogramma's.

70

Uitvoeringsprogramma Nee We ontwikkelen een lokale aanpak voor isolatie en energiebesparing In 2025 gaan we een lokale aanpak voor de isolatie van woningen ontwikkelen, in lijn met het Nationaal Isolatieprogramma en binnen de kaders van het Natuurvriendelijk Isoleren. Daarnaast organiseren we inkoop- en uitvoeringsacties ondersteund door een Regionaal Uitvoeringsplatform. Met communicatiecampagnes brengen we nut en noodzaak van energiebesparing en isolatiemogelijkheden onder de aandacht. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We gaan gebouwen natuurvriendelijk isoleren In 2025 ontwikkelen we ons 'Soortenmanagementplan' (SMP) verder door. Dit plan volgt uit een verplichting vanuit de wet Natuurbescherming. De verblijfplaatsen van diersoorten die gebruik maken van daken en spouwen (mus, huis- en gierzwaluw en verschillende soorten vleermuizen) worden aangetast bij de uitvoering van isolatiemaatregelen. Het SMP leidt tot een collectieve vrijstelling voor het uitvoeren van isolatiemaatregelen. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We gaan samen met wijken en buurten uitvoeringsplannen maken voor duurzame verwarming. Gemeenten hebben de regie in het gebiedsgericht en planmatig verduurzamen en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Een (Wijk)uitvoeringsplan in dit kader is een plan om de gebouwen in een wijk (of ander gebied) aardgasvrij te maken, soms met voldoende isolatie als tussenstap.

In 2025 starten we met een eerste (wijk)uitvoeringsplan. De wijk waarop we ons gaan richten, moeten we nog aanwijzen. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee

71

We versterken onze samenwerking met de woningbouwcorporaties In 2025 gaan we een samenwerkingsakkoord vaststellen met beide woningcorporaties om gezamenlijk efficiënter te verduurzamen, te leren van elkaars ervaringen en de lijnen tussen de organisaties te verkorten. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We brengen de mogelijkheden voor het stimuleren van bio-based en circulaire materialen in beeld. In 2025 onderzoeken we hoe we als gemeente het biobased en circulair bouwen meer kunnen stimuleren. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We stimuleren het integraal werken aan duurzame ontwikkelingsdoelen. De Sustainable Development Goals (SDG's) zijn het kompas voor het werken aan duurzame ontwikkeling en brede welvaart. Ze helpen om in samenhang te werken aan duurzame doelen. In 2025 inspireren en informeren we collega's en de gemeenteraad over de waarde van een integrale benadering van duurzame ontwikkelingsdoelen en het belang van inclusiviteit (leave no one behind). Tijd Er wordt gewerkt aan een projectplan voor het implementeren van de SDG's in de organisatie. Daarbij moet ook aandacht gegeven worden aan het betrekken van de gemeenteraad. Uitvoeringsprogramma Nee We gaan onze bedrijven stimuleren om te verduurzamen. In 2025 voeren we een energieanalyse uit die moet uitwijzen welke problemen er zijn en wat mogelijke oplossingsrichtingen kunnen zijn.

Daarnaast brengen we koplopers bij elkaar die zelf al actief zijn op gebied van duurzame ontwikkeling. Tijd

72

Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 7.4.2 Transitie van het landelijk gebied We zoeken naar een nieuwe balans tussen wonen, werken en recreëren in het buitengebied. Daarbij staat de kwaliteit van de fysieke leefomgeving (leefbaarheid en gezondheid) voorop. De transformatie van het landelijk gebied kan volgens ons alleen slagen als we verbinding en samenspel creëren tussen bewoners en gebruikers. Samen met partners willen we goede gesprekken mogelijk maken over de stikstofproblematiek en nemen we waar nodig het initiatief. We willen oplossingen realiseren voor de knelpunten rond ammoniak, stank en de gezondheid van mens en dier. Onze eerste focus ligt op de voormalige LOGgebieden (Landbouw OntwikkelingsGebieden) Graspeel en Odiliapeel. Wat zouden we ervoor gaan doen? We blijven in gesprek met belanghebbenden over stikstof e.d. Omdat het stikstofvraagstuk te groot is om als gemeente zelfstandig op te pakken, trekken we hierbij op met de regio, de provincie en het Rijk. We maken daarbij gebruik van gezamenlijke processen zoals NOVEX de Peel, het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG) en de financiële mogelijkheden die daaruit voorkomen.

Om de doelen voor het landelijk gebied uit te werken, en om opgaven en initiatieven te verbinden, gaan we een verkenning uitvoeren naar het opstarten van een integraal gebiedsproces voor het noordelijke deel van de Peel, oftewel De Noordelijke Peelpoort. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We zorgen voor een Beleidsprogramma Landelijk Gebied We zijn voorbereidingen gestart om te komen tot een ‘Beleidsprogramma Transitie Landelijk Gebied’, in lijn met het regionaal Ruimtelijk Voorstel. De gevraagde budgetten zijn in de begroting opgenomen en gaan we onder meer inzetten voor de verbetering van de uitvoeringsorganisatie op het thema Transitie Landelijk gebied. Tijd We blijven aangehaakt bij de landelijke, provinciale en regionale stikstofaanpak We maken gebruik van gezamenlijke processen zoals NOVEX de Peel en het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG) en de financiële mogelijkheden die daaruit voorkomen. En we zijn doorlopend in gesprek met omwonenden en ondernemers in het landelijk gebied. 73

Tijd Uitvoeringsprogramma Ja We putten uit twee pilots voor meting en streefwaardebepaling van milieubelasting (geur en ammoniak). Daarbij benutten we de kennis uit de regio Er heeft een mobiel meetstation in de Graspeel gestaan. In verband met onverklaarbare gemeten pieken ammoniak moeten we aan de hand van opgesteld advies een keuze maken of en hoe nieuwe metingen effectief kunnen bijdragen. Uit het advies moet ook naar voren komen welke aanpak bijdraagt aan reductie van hinderbeleving en verbetering van de gezondheid. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? 7.5.1 Vanuit een geharmoniseerde begraafplaatsverordening willen we onze begraafplaatsen toekomstbestendig maken. We onderzoeken de mogelijkheden om begraafplaatsen anders vorm te geven en in te spelen op nieuwe ontwikkelingen. De trend is dat steeds minder mensen worden begraven en veel bestaande graven worden geruimd. Wat zouden we ervoor gaan doen? In 2024 wordt een begin gemaakt met de herinrichting van de Udense begraafplaats, die inspeelt op de veranderende tendensen Deze herinrichting kan als model fungeren voor (het opstellen van een plan voor) herinrichting van de Schaijkse begraafplaats. Daarbij besteden we ook aandacht aan het versterken van groen op en rondom de gemeentelijke begraafplaatsen. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee

74

Wat betekent dit financieel? Programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Begroting 2025 (in x € 1.000)

Jaarrekening 2025 Verschil jaarrekening – Jaarrekening 2024 begroting na wijziging

primitieve begroting

begroting na vastgestelde wijzigingen

6.924 N

7.324 N

6.580 N

744 V

7.150 N

Saldo mutaties reserves (B)

82 V

327 N

517 N

190 N

937 V

Gerealiseerd resultaat (A+B)

6.842 N

7.651 N

7.097 N

554 V

6.213 N

Saldo van baten en lasten (A)

(werkelijk)

(werkelijk)

(werkelijk)

Voor een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen wordt verwezen naar het onderdeel 'jaarrekening - analyse jaarrekening resultaat in cijfers.

75

Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Inleiding Dit programma gaat over de ontwikkeling van ruimtelijk beleid en de uitvoering daarvan. Het omvat omgevingsplannen en beleid op het gebied van wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Ook grondexploitatie, de invoering van de Omgevingswet en vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) vallen onder dit programma. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (woningbouw) 8.3 Wonen en bouwen Relevante ontwikkelingen In 2025 is gewerkt aan de verdere uitvoering van de Omgevingswet. Dit vraagt om aanpassing van beleid en processen, maar ook om nauwere samenwerking met inwoners en partners. De inzet is om ruimtelijke initiatieven sneller en meer integraal te kunnen beoordelen. Daarbij zijn de thema’s bodem, water en gezondheid nadrukkelijk richtinggevend. De druk op woningbouw en herontwikkeling blijft hoog. In 2025 zijn stappen gezet in de voorbereiding en uitvoering van meerdere woningbouwlocaties. Daarbij ligt de nadruk op betaalbaarheid, duurzaamheid en aansluiting bij de behoeften van verschillende doelgroepen. Ook is gewerkt aan het transformeren van bestaand vastgoed. Het Grondbedrijf heeft in 2025 voortgang geboekt met diverse grondexploitaties.

Daarbij is ingezet op transparantie richting de raad, door zowel in het Meerjarenperspectief (MJP) als in de tussentijdse rapportage inzicht te geven in de stand van zaken en de financiële kaders. Bestuurlijke keuzes over nieuwe ontwikkellocaties en strategische aankopen vragen blijvende aandacht om het vestigingsklimaat en de leefkwaliteit in Maashorst te waarborgen. Wat willen we bereiken? 8.1.1 Daadkrachtige ruimtelijke ontwikkeling In de omgevingsvisie van Maashorst hebben we een beeld geschetst van de toekomst van onze gemeente. De omgevingsvisie gaat over de fysieke leefomgeving: alles wat we buiten zien, horen, ruiken of op een andere manier ervaren. In deze visie liggen onze ambities en beleidsdoelen vast voor de fysieke leefomgeving. Daarmee is het een overkoepelende visie. Wat zouden we ervoor gaan doen? We actualiseren de archeologische verwachtingskaarten We gebruiken nieuwe methodes waarmee we de te verwachte archeologische waarden beter kunnen voorspellen dan de huidige, verouderde kaarten. Door deze actualisatie zorgen we dat we bij ontwikkelingen gerichter archeologisch onderzoek kunnen laten uitvoeren. Zo maken we het voor inwoners en ontwikkelaars duidelijker èn makkelijker om nieuwe ontwikkelingen voor elkaar te krijgen. We zorgen er ook voor dat de archeologische verwachtingskaarten in het omgevingsplan verwerkt kunnen worden. 76

Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We stellen een ontwikkelperspectief op voor de kern Volkel De kern Volkel wil, aldus de Dorpsraad Volkel, graag aan de slag met de leefbaarheid van de kern Volkel. Hiervoor bestaat al lange tijd de wens om een visie voor de kern Volkel te maken die ingaat op leefbaarheid, woningbouw, sociale cohesie, voorzieningenniveau enzovoort. Deze wens is ook onderdeel van het Kernen-CV Volkel. Tijd Om tot uitvoering van het 'Ontwikkelperspectief Volkel' te komen was budget vereist. Dit was er begin 2025 niet. Ambtelijk is daarom, in de eerste helft van 2025, onderzocht hoe het benodigde budget tot stand kon komen binnen het ‘nieuw-voor-oud’-principe. Hieruit is een financieel voorstel voortgekomen dat aan de raad is aangeboden ter besluitvorming in de raadsvergadering van 25 september 2025. In het resterende deel van 2025 (oktober/november/december) is gestart met de uitvoerende werkzaamheden voor het ‘Ontwikkelperspectief Volkel'. Begin 2026 zijn de eerste onderzoeken en gesprekken met de omgeving gestart. Ook is er een kopgroep samengesteld en worden de eerste scenario's opgesteld en besproken met deze kopgroep en de inwoners. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 8.1.2 Implementatie van de Omgevingswet We zorgen voor een soepele invoering van de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking is getreden.

Daarbij nemen we alle aspecten van de fysieke leefomgeving mee. Onze speerpunten zijn: participatie in ruimtelijke processen, digitalisering, vereenvoudiging van processen en deregulering. Ook zetten we vervolgstappen in het ‘Anders Werken’, waarbij we vanuit een positieve houding initiatieven mogelijk maken. Wat zouden we ervoor gaan doen? Regels voor verbouwingen zijn versoepeld We zorgen voor een goede voorlichting door de frontoffice en begeleiding door omgevingsadviseurs om de initiatiefnemer wegwijs te maken in de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor verbouw. Tijd

77

Uitvoeringsprogramma Ja We blijven ‘Anders Werken’ •

We gaan de vastgestelde omgevingsvisie uitwerken naar beleidsprogramma's.

•

Vanuit het tijdelijk omgevingsplan bouwen we verder aan een casco-omgevingsplan Eind 2025 was het structuur van het casco gereed. Het casco zal tot 2032 gevuld worden met verschillende regelsets

•

We gaan het nieuwe proces ruimtelijke initiatieven implementeren, evalueren en stroomlijnen. Het verloopt straks volledig digitaal.

•

We voeren toezicht en handhaving uit zoals is voorgeschreven door de in werking getreden Wet Kwaliteitsborging.

•

Het anders werken heeft vorm gekregen in onder meer de Intake- en Omgevingstafel. Die gaan we verder doorontwikkelen.

Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 8.3.1 Een circulaire woonomgeving en circulaire woningbouw(projecten) We hebben oog voor toekomstige generaties. We bouwen duurzaam en CO2-neutraal en creëren een leefbare en klimaatbestendige woonomgeving. Dat betekent dat we kansen pakken om onze groene identiteit te versterken. We borgen ruimtelijke kwaliteit en vergroten de circulariteit. Ook verkleinen we onze ecologische voetafdruk. Marktpartijen met wie we samenwerken dagen we uit om maatschappelijke meerwaarde en kwaliteit te leveren. Wat zouden we ervoor gaan doen? We stimuleren het bouwen van circulaire woonmilieus en woningbouw(projecten) We gaan actief aan de slag om biobased en circulair bouwen te stimuleren. In 2025 bepalen we ons ambitieniveau. Inmiddels hebben we dit in het voorjaar van 2025 vertaald naar een duurzaamheidsakkoord (samenwerkingsovereenkomst), dat we met de corporaties hebben gesloten. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja

78

Er is ruimte voor innovatie (vernieuwende initiatieven) op het gebied van levensloopbestendigheid en klimaatneutraal bouwen We sturen actief op innovatieve woningbouwinitiatieven op het gebied van levensloopbestendigheid en klimaat neutraal bouwen. We benutten kansen om circulariteit te vergroten en onze ecologische footprint te verkleinen. We zijn daarbij afhankelijk van initiatieven die we van buiten ontvangen. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We onderzoeken de cultuurhistorische waarden binnen de gemeente Maashorst, met een voorstel tot bescherming We willen op gepaste wijze voor ons erfgoed zorgen. Dat doen we onder andere door inventarisatie van de cultuurhistorische waarden in de gemeente, die we verwerken in digitale kaarten. Als aanvulling op de inventarisatie en als start van het waarderen van cultuurhistorische elementen doorlopen we een participatietraject. We vertalen de waardering naar beleid en gaan aan de slag met de borging in het omgevingsplan. Hier starten we in Q1 mee, en dit loopt het hele jaar door. Daarnaast stellen we eisen op voor het aanwijzen van beeldbepalende panden in de gemeente, in verband met de mogelijkheden voor splitsing in het buitengebied. Een ander onderdeel van het beschermen van de cultuurhistorische waarden in de gemeente is het behouden van kerkgebouwen.

Zo behouden we niet alleen een mooi aanbod van kunst en cultuur, maar faciliteren we ook herbestemming van kerken. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? 8.3.2 Een meer gevarieerd en bijzonder woonaanbod per kern voor alle doelgroepen We sturen op de kwaliteit van woningen én hun omgeving. De inwoner staat daarbij centraal. We noemen dat vraaggericht ontwikkelen en bouwen. We zetten in op beter gebruik van de bestaande woningvoorraad en op verbetering van onderdelen waarin de huidige voorraad nog niet of onvoldoende voorziet.

79

Wat zouden we ervoor gaan doen? We professionaliseren de huisvesting van arbeidsmigranten in Maashorst Maart 2025 zijn de uitvoeringsregels huisvesting internationale werknemers vastgesteld. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja We stimuleren bewonersinitiatieven en initiatieven voor de behoefte aan kleinschalige woningbouw voor onder meer jongeren en starters, (vitale) senioren en kwetsbare groepen Op basis van het 'Beleidsprogramma wonen en zorg' (ook wel woonzorgvisie genoemd) toetsen we woningbouwinitiatieven. Daarbij zijn we afhankelijk van woningbouwinitiatieven die we (hebben) ontvangen. Ook met onze actieve grondpolitiek sturen we op nieuwe ontwikkelingen en (bewoners)initiatieven voor kleinschalige woningbouw. Tijd We stimuleren vraaggericht ontwikkelen en bouwen door ontwikkelende partijen In lijn met het 'Beleidsprogramma wonen en zorg' stimuleren we actief ontwikkelende partijen om vraaggericht te ontwikkelen en te bouwen. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We verkennen nieuwe mogelijkheden voor woningsplitsing en zetten die indien gewenst om in nieuw beleid In 2025 hebben we de mogelijkheden verkend en vertaald in het beleid Beter benutten bestaande voorraad. Tijd We vragen onze samenleving om input (participatie), dit kost tijd. Naar verwachting wordt het nieuwe woonbeleid in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld. Het participatietraject is uitgevoerd en afgerond.

De raad is tijdens de raadsinformatieavond voor wonen eind november 2025 geïnformeerd over

80

het participatietraject, de mogelijkheden voor woningsplitsing (en andere vormen van het beter benutten van de bestaande woningen) en planning. We lopen op schema. Naar verwachting wordt het nieuwe woonbeleid in het eerste kwartaal van 2026 vastgesteld. Uitvoeringsprogramma Ja We zetten de starterslening voort We volgen de ontwikkelingen op de woningmarkt om te bepalen of de huidige 'Verordening starterslening' nog steeds voldoet. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We zoeken naar nieuwe mogelijkheden voor specifieke doelgroepen, zoals mensen die zorg en wonen willen combineren Bij de vorming van nieuwe plannen houden we rekening met mogelijkheden voor specifieke doelgroepen. We sturen er actief op door initiatiefnemers daarop te attenderen. In 2025 hebben we in regionaal verband een woonzorganalyse uitgevoerd en werken we toe naar een regionale woonzorgprogrammering. Hierdoor hebben we meer inzicht in de opgave. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We gaan sommige woonwagenlocaties herinrichten en/of uitbreiden en bereiden een nieuwe locatie voor We gaan de twee bestaande woonwagenlocaties uitbreiden met in totaal drie standplaatsen. De Berkendonk gaan we herinrichten. Zo gaan we nieuwe bergingen plaatsen, waar nodig beplanting toevoegen en de begrenzing van standplaatsen herzien. Voor ’t Oliemeulen in Schaijk starten we de ruimtelijke procedure op om een standplaats te kunnen toevoegen.

Om te voldoen aan de behoefte gaat de zoektocht naar een nieuwe locatie voor extra standplaatsen door. Tijd De overeenkomst met woningcorporaties wordt in 2026 getekend. De herinrichting van Berkendonk start begin 2026. De ruimtelijke procedure voor de extra standplaats op 't Oliemeulen wordt in 2026 opgestart. Een potentiële locatie is ambtelijk gevonden, maar moet nog verder worden beoordeeld.

81

Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 8.3.3 Stevige groei van het aantal woningen We willen dat alle inwoners en woningzoekenden die dat willen een plek vinden in onze gemeente. Dat vraagt vooral om een versnelling van de woningbouwproductie en in beperkte mate om nieuwe locaties. We bouwen passend en betaalbaar in elke kern, voor iedereen. Bouwen voor de eigen behoefte (= de vraag naar nieuwe woningen vanuit onze inwoners) staat centraal. Een mogelijke groei bovenop die eigen behoefte faciliteren we eerst in de kern Uden. We willen gemiddeld 250 nieuwe woningen per jaar bouwen gedurende onze bestuursperiode. Om de gewenste versnelling van woningbouw mogelijk te maken, kijken we buiten de bestaande kaders. We maken concrete afspraken met de woningcorporaties en dagen marktpartijen uit om met versnellingsmogelijkheden te komen. Daarbij voeren we een actiever grondbeleid dan in de vorige bestuursperiode en maken we optimaal gebruik van de beschikbare instrumenten. Wat zouden we ervoor gaan doen? Kansen in bestaand stedelijk gebied (herstructurering) en bestaand vastgoed benutten we beter We benutten kansen in bestaand stedelijk gebied en in bestaand vastgoed. Denk hierbij aan de gebiedsontwikkeling Kastanjeweg-Oost, herontwikkeling van de Pius X-kerk, herbestemming van het voormalige gemeentehuis in Zeeland en de gemeentewerf in Schaijk.

Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Versnelling van het woningbouwprogramma realiseren we aan de hand van een versnellingsagenda We hebben al een versnellingsagenda opgesteld. Die is grotendeels uitgevoerd en waar nodig in de lijnorganisatie belegd. Jaarlijks streven we nog steeds naar het realiseren van (gemiddeld) 250 woningen (start bouw). Tijd Uitvoeringsprogramma Nee

82

Vrijkomende gemeentelijke panden zoals het voormalige gemeentehuis in Zeeland vormen we om naar (sociale) woningbouw De Gebiedsvisie Centrum Zeeland is vastgesteld. In de visie staat het ontwikkelperspectief voor het centrum en is de mogelijkheid opgenomen om in het voormalige gemeentehuis woningen (in het nieuwe deel) en een zorgcentrum (in het oude deel) te ontwikkelen. We hebben daarover al gesprekken met woningcorporatie Mooiland en het Initiatief Zorgcentrum. Daarin onderzoeken we wat er in het oude gemeentehuis Zeeland mogelijk is. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja We maken versnellingsafspraken met corporaties, die we ook hebben opgenomen in de prestatieafspraken We hebben afspraken vastgelegd in onze samenwerkingsovereenkomsten (de zogenaamde prestatieafspraken) met woningcorporaties over versnelling van woningbouw. In 2025 starten we het proces om de (meerjarige) prestatieafspraken te actualiseren. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja We voeren actieve grondpolitiek met lef en maken daarbij beter gebruik van het beschikbare instrumentarium, zoals onteigening of de Wet Voorkeursrecht Gemeenten Voor het zomerreces 2025 is 'Wet regie versterking volkshuisvesting' door de Tweede kamer aangenomen. Deze wet schrijft voor dat bij woningbouwplannen 67% gebouwd moet worden in het betaalbare segment tot € 420.000 vrij-op-naam (VON).

Dit betekent dat het complexer wordt voor een ontwikkelaar om tot een financieel haalbaar en kwalitatief goed plan te komen. Dit vraagt om duidelijke kaders, strakke regie en meer creativiteit in projecten. Het is daarom nog harder nodig dat wij als gemeente actieve grondpolitiek gaan voeren. Onder de Omgevingswet is de bevoegdheid voor onteigening bij de gemeenteraad gelegd. De onteigening van gronden kan de gemeente als gericht instrument inzetten om de woningbouwdoelstellingen met >67% betaalbaarheid te realiseren als de markt niet tot ontwikkeling over gaat. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee

83

We zetten in op tijdelijke huisvesting We onderzoeken de haalbaarheid van diverse locaties voor tijdelijke/flexibele huisvesting. Daar waar mogelijkheden zijn, werken we concrete plannen uit. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Betaalbaar bouwen Om invulling te geven aan de motie 'Betaalbaar bouwen' zijn we medio 2025 met een voorstel gekomen. We verwachten dat dit onderzoek mei 2026 gereed is. De strekking van de motie is een voorstel voor een ‘out of the box’-onderzoek naar de mogelijkheden om minimaal 10 woningen te realiseren die betaalbaar zijn voor gezinnen met één modaal inkomen. Tijd De motie is vertaald naar een onderzoeksvraag die we hebben uitgezet. Medio december 2025 is een onafhankelijk bureau gestart met het onderzoek. We verwachten dat het onderzoek einde eerste kwartaal 2026 gereed is. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 8.3.4 Vitale, krachtige, inclusieve kernen en wijken We willen dat onze inwoners kunnen vertrouwen op een sterke en zelfredzame gemeenschap, waarin zij zoveel mogelijk in hun eigen woonomgeving kunnen blijven wonen. Hiervoor is meer nodig dan alleen woningbouw. Daarom zetten we in op het behoud van goede voorzieningen in de centra van de kernen, want die vergroten de aantrekkingskracht. Daarnaast willen we kwetsbare gebieden versterken, zoals buurten, wijken en kernen.

Wat zouden we ervoor gaan doen? We faciliteren sterke en zelfredzame gemeenschappen, waarin inwoners zoveel mogelijk in hun eigen woonomgeving kunnen blijven wonen We zetten in op (behoud van) goede voorzieningen in de centra van de kernen. Daar reserveren we specifiek ruimte voor in de fase van planvorming. Woningbouwontwikkelingen moeten bijdragen aan een inclusieve samenleving én ze moeten nieuwe energie en kracht geven aan bestaande wijken en kernen. Daar maken we afspraken over met de woningcorporaties. Tijd

84

Uitvoeringsprogramma Nee Wat betekent dit financieel? Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Begroting 2025 (in x € 1.000)

Jaarrekening 2025 Verschil jaarrekening – Jaarrekening 2024 begroting na wijziging

primitieve begroting

begroting na vastgestelde wijzigingen

(werkelijk)

(werkelijk)

(werkelijk)

Saldo van baten en lasten (A)

5.123 N

4.498 N

3.328 N

1.170 V

4.479 N

Saldo mutaties reserves (B)

640 V

30 V

228 V

198 V

240 V

Gerealiseerd resultaat (A+B)

4.483 N

4.468 N

3.100 N

1.368 V

4.239 N

Voor een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen wordt verwezen naar het onderdeel 'jaarrekening - analyse jaarrekening resultaat in cijfers.

85

Programma 9 Bestuur en dienstverlening Inleiding Dit programma gaat over de wijze waarop we de gemeente besturen, onze dienstverlening organiseren en participatie vormgeven. We willen als bestuur dicht bij onze inwoners staan: samen denken, samen doen. Onze dienstverlening en communicatie sluiten zoveel mogelijk aan bij de behoeften van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. We gaan actief in gesprek en betrekken inwoners en ondernemers bij beleid en projecten. Tegelijk ondersteunen we initiatieven vanuit de samenleving. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: 9.1 Bestuur en dienstverlening 9.2 Telefonie, receptie en burgerzaken Relevante ontwikkelingen Aansluitend op de ontwikkelingen op het gebied van participatie, dienstverlening en regionale samenwerking die genoemd zijn in de begroting 2025, zijn de volgende zaken interessant om te benoemen: •

Na de vaststelling van het participatiebeleid in 2024 is in 2025 een start gemaakt met het maken van een participatieverordening, waar onder andere het uitdaagrecht een plek krijgt. Deze treedt in werking per 1 januari 2026.

•

Daarnaast zijn in 2025 de voorbereidingen getroffen voor de invoering van de Wmebv (Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer), die op 1 januari 2026 in werking is getreden.

•

In 2025 heeft er, naast de reguliere verkiezingscyclus, een extra verkiezing voor de Tweede Kamer plaatsgevonden.

Wat willen we bereiken? 9.1.1 Een bereikbaar bestuur Als bestuur willen we bereikbaar en toegankelijk zijn voor onze inwoners. Bestuur en ambtelijke organisatie zijn zichtbaar en laten zien wat ze doen. Dat doen we via communicatie, maar vooral door aanwezig te zijn waar het gebeurt. In Maashorst is er, ambtelijk én bestuurlijk, een ‘er-op-af’mentaliteit. Wat zouden we ervoor gaan doen? Ambtenaren zijn als aanspreekpunt regelmatig zichtbaar in de wijk Het is cruciaal om in contact te staan met onze inwoners, om middenin de maatschappij te staan. Eropaf te gaan en te luisteren naar onze inwoners en naar wat zij belangrijk vinden. Dat past bij een dienstverlenende en participatieve organisatie. In 2025 starten we trainingen om onze collega’s te helpen het goede gesprek te voeren. Tijd

86

Er is voor gekozen om geen specifieke trainingen te geven voor het voeren van het goede gesprek. Wel wordt hier structureel aandacht aan besteed in de ‘stoomcursus participatie’ en in de introductiebijeenkomsten voor nieuwe medewerkers. Uitvoeringsprogramma Nee Voor inwoners is het bestuur en wat zij doen zichtbaar Uitgangspunt hiervoor zijn de positioneringsplannen van het college. We stellen de belangrijkste communicatieopgaven vast en brengen aan de hand daarvan focus aan. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? 9.1.2 Een intensieve en constructieve samenwerking in de regio Ons hoofddoel is onderverdeeld in vier subdoelen: •

het versterken van de positie van Maashorst binnen de regio;

•

het versterken van de positie van de regio op provinciaal en rijksniveau;

•

het verbeteren van de dienstverlening voor onze inwoners door robuuste samenwerking in de regio;

•

het gezamenlijk zoeken naar oplossingen voor schaarste.

Wat zouden we ervoor gaan doen? We hebben een prominente rol in de regionale samenwerkingsverbanden die belangrijk zijn voor het realiseren van onze ambities Actieve deelname aan Regiodagen Actieve deelname aan Regiodagen, zowel in de voorbereiding als in de uitvoering, over alle beleidsvelden die daar geagendeerd worden. Daarbij kiezen wij voor een ambtelijke en bestuurlijke trekkersrol voor die onderwerpen die bijdragen aan de speerpunten van het bestuursakkoord nu en de richtinggevende uitspraken in de kadernota voor de toekomst. Actieve deelname aan regionale werkgroepen We nemen actief deel aan regionale werkgroepen (vanuit o.a. de Regionale Woondeal en IZA-transformatie) om wel oplossingen te krijgen voor vraagstukken van onze eigen inwoners, zodat we als afzonderlijke gemeente niet het ‘wiel hoeven uit te vinden’ binnen de krapte van de arbeidsmarkt.

87

Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 9.1.3 Innovatieve en klantvriendelijke dienstverlening Innovatieve en klantvriendelijke dienstverlening: in 2025 doen we dit door ons te richten op de thema’s bereikbaarheid, digitalisering en klantgemak, innovatie, klantfeedback en houding en gedrag. Wat zouden we ervoor gaan doen? Bereikbaarheid: we willen dat onze inwoners ons gemakkelijk kunnen bereiken We voeren het plan ‘telefonische bereikbaarheid’ uit en monitoren de stand van zaken. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Communicatie: we communiceren begrijpelijk voor iedereen We schrijven op taalniveau B1, passend bij de schrijfstijl van Maashorst, beschreven in onze schrijfwijzer. Alle schrijvende collega's trainen we hierin. Daarnaast herschrijven we onze standaardbrieven en teksten op de website op basis van de schrijfstijl. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Digitalisering & klantgemak: implementatie persoonlijk portaal Om onze inwoners meer inzicht te geven in de status van hun ‘zaak’ openen we in 2025 een persoonlijk portaal. Tijd

88

Implementatie van het persoonlijk portaal heeft vertraging opgelopen, omdat de applicatie later is geleverd door de leverancier. Livegang staat nu gepland voor het eerste half jaar van 2026. Uitvoeringsprogramma Ja Innovatie: ontwikkeling digitale balie We implementeren een nieuw kanaal: de digitale balie. Bij deze balie kunnen inwoners vanuit huis dezelfde dienstverlening ontvangen als aan de balie in het gemeentehuis. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Klantfeedback: verbreden van manieren van klantcontact Op basis van input van inwoners stellen we een kanaalstrategie op en inventariseren mogelijkheden voor aanvullende kanalen. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Houding & gedrag: dienstverlenend DNA van alle collega’s ontwikkelen Via onder andere een hostmanship-traject leiden we medewerkers op om te handelen vanuit onze dienstverleningsuitgangspunten en kernwaarden. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 9.1.4 Samen denken, samen doen: toewerken naar een participatieve gemeente We willen een participatieve gemeente worden die: •

luistert naar wat inwoners zeggen over hun omgeving; 89

•

inwoners actief betrekt bij plannen en beslissingen;

•

denkt in kansen en actief meedoet met ideeën uit de gemeente;

•

plannen en beleid maakt samen met inwoners, verenigingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties;

•

inwoners helpt hun omgeving mooi, schoon en veilig te houden.

In het participatieoverzicht van 2025 staan alle activiteiten op het gebied van participatie beschreven. Wat zouden we ervoor gaan doen? Actief inzetten digitale participatiekanaal ‘Maashorst aan het woord’ Participatie is maatwerk. In sommige situaties is het effectief om ook op een digitale manier inwoners te betrekken bij plannen en beleid. Gelet op de digitalisering en de specifieke wensen en behoeftes van inwoners, gaan we deze vorm meer inzetten. Daarnaast proberen we nieuwe vormen van participatie uit in het belang van zowel de inwoners als de gemeente. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Trainingsprogramma participatie maken collega's Maashorst Participatie is een vaardigheid. Om zo goed mogelijk te kunnen (laten) participeren, zijn kennis en ervaring nodig. We trainen collegeleden, projectleiders, beleidsadviseurs en andere collega’s in participatief denken en werken. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Evaluatie Maashorstfonds We evalueren het functioneren van het Maashorstfonds en ontwikkelen een doorkijk voor benodigde middelen voor de periode vanaf 2026. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee 90

Faciliteren en stimuleren inwonersinitiatieven in alle kernen Dit doen we door onder andere het uitvoeren van de samenwerkafspraken met inwonersplatforms, door het houden van subsidiespreekuren en door bij te dragen aan de uitvoering van de Kernen-CV’s. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Leren en continu verbeteren Evalueren is een vast onderdeel van onze participatieaanpak. Op basis daarvan leren we en verbeteren we onze processen. Hierbij betrekken we uiteraard onze inwoners. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Doorontwikkeling van participatie in de kern Uden We ontwikkelen participatievormen-op-maat. Dit doen we samen met professionele partners die in de wijken actief zijn en natuurlijk ook samen met de inwoners. Ook in Uden sluiten we hierbij aan op het beleid ‘Sterke sociale basis’. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 9.2.1 Aanpak adreskwaliteit en integrale benadering briefadres We willen meer zicht krijgen op adresfraude en op de financiële en/of sociale problemen van onze inwoners. Daarnaast willen we inwoners meer maatwerk bieden, onder andere door intern en extern samen te werken.

91

Wat zouden we ervoor gaan doen? Vooraf adresonderzoek op basis van risico-signalen Door de ontwikkeling van de Wet Landelijke Aanpak Adreskwaliteit werken wij op basis van vastgestelde risicosignalen. We onderzoeken proactief op locatie een adres om adresfraude te voorkomen en om meer inzicht te krijgen in eventuele zorgelijke situaties achter de voordeur. Wij sluiten aan bij het LIO (Ledengroep Intern en Overheidaccountants) om integraal samen te werken met diverse teams en de politie rond thema’s als fraude, ondermijning en eventuele andere sociale problematiek. De netwerkpartners brengen signalen in bij het LIO en dit wordt vanuit de diverse disciplines bekeken. Als er sprake is van inconsistenties starten we een adresonderzoek op en wordt het adres integraal bezocht. We nemen deel aan de projecten Vitalisering recreatieparken en het Project arbeidsmigranten. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Kwetsbare inwoners oplossingen op maat bieden Door de toename van kwetsbare doelgroepen in de samenleving en de landelijke aandacht voor deze groepen als het gaat om hun briefadres, volgen wij de wet Basisregistratie Personen en bieden wij maatwerk. In samenwerking met externe partners, interne gerelateerde dienstverleners en de klant kijken we wat een passende oplossing kan zijn voor financiële en/of sociale problematiek in combinatie met het ontbreken van een vaste verblijfplaats.

We sluiten aan bij integrale overleggen waarin we de problematische casussen anoniem bespreken. Bij die overleggen zijn zowel interne collega's als externe partners aangesloten, zoals bemoeizorg, GGD en de woningcorporaties. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 9.2.2 Een open en transparant verkiezingsproces We willen de kwaliteit van het verkiezingsproces verbeteren en het proces makkelijker maken.

92

Wat zouden we ervoor gaan doen? Wet kwaliteitsbevordering uitvoering verkiezingsproces implementeren Als deze wet wordt aangenomen, gaan we uitvoering geven aan de daarin opgenomen wijzigingen. Daarnaast gaan we in samenwerking met andere organisatie(s) extra aandacht schenken aan behoud en verbetering van de toegankelijkheid van de stembureaus en aan de bezetting van stembureaus, zodat elk stembureau een afspiegeling is van de samenleving waarin iedereen zichzelf herkent. We stimuleren de inclusiviteit van stembureaus door de inzet van prokkelduo's. Ook is de digitale aanvraag van een kiezerspas, volmachtbewijs en vervangende stempas mogelijk. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 9.2.3 Goede dienstverlening reisdocumenten en rijbewijzen Ons doel is om maatregelen te nemen die de dienstverlening aan onze inwoners verbeteren en waarmee we beter aansluiten op hun behoeften. Wat zouden we ervoor gaan doen? Waardedocumenten kosteloos thuis laten bezorgen. Dit voldoet aan een behoefte van onze inwoners. Daarnaast vermindert dit de druk op de medewerkers aan de receptie. Tijd De gemeente Maashorst wil het thuisbezorgen van reisdocumenten budgettair neutraal aanbieden. Daarvoor is onderzocht of er gebruik gemaakt kan worden van een geautomatiseerde kluis. Dit blijkt niet mogelijk.

Omdat we het thuisbezorgen wel mogelijk willen maken, wordt onderzocht welke kosten we hiervoor in rekening gaan brengen. Uitvoeringsprogramma Nee

93

Wat betekent dit financieel? Programma 9 Bestuur en dienstverlening Begroting 2025 (in x € 1.000)

Jaarrekening 2025 Verschil jaarrekening – Jaarrekening 2024 begroting na wijziging

primitieve begroting

begroting na vastgestelde wijzigingen

4.160 N

3.904 N

6.690 N

2.786 N

4.991 N

Saldo mutaties reserves (B)

0N

0N

0N

0N

120 V

Gerealiseerd resultaat (A+B)

4.160 N

3.904 N

6.690 N

2.786 N

4.871 N

Saldo van baten en lasten (A)

(werkelijk)

(werkelijk)

(werkelijk)

Voor een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen wordt verwezen naar het onderdeel 'jaarrekening - analyse jaarrekening resultaat in cijfers.

94

Programma 10 Bedrijfsvoering en inkomsten Inleiding Dit programma gaat over de bedrijfsvoering en de financiële basis van de gemeente. We werken aan gezonde financiën, een wendbare organisatie en een betrouwbare informatievoorziening. Daarmee zorgen we voor goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers en voor een moderne werkomgeving voor onze medewerkers. Een solide financieel beleid is nodig om de doelstellingen uit het bestuursakkoord nu en in de toekomst te realiseren. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: 10.1 Overhead 10.2 Treasury 10.3 Belastinginkomsten 10.4 Gemeentefonds Relevante ontwikkelingen Werken aan een toekomstbestendige organisatie In 2025 is verder gewerkt aan het versterken van een toekomstbestendige organisatie. Daarbij is aandacht besteed aan maatschappelijke ontwikkelingen, zoals veranderingen op de arbeidsmarkt, digitalisering en de toenemende druk op de gemeentelijke financiën. Daarnaast is volop ingezet op organisatieontwikkeling, bijvoorbeeld op het gebied van leren en strategie, maar ook op integraal samenwerken. Deze ontwikkeling wordt in 2026 voortgezet. Aantrekkelijke organisatie om in te werken De arbeidsmarkt blijft krap. In 2025 is daarom extra aandacht besteed aan het aantrekken, ontwikkelen en behouden van medewerkers.

De introductie van een arbeidscommunicatiestrategie en - campagne met de titel ‘Pak de ruimte’ is hier een goed voorbeeld van. Tegelijkertijd vraagt de veranderende rol van de gemeente om nieuwe vaardigheden en manieren van werken binnen de organisatie. Denk daarbij aan Projectmatig Creëren (PMC), wat in 2025 is uitgerold. Een financieel gezonde gemeente Het financiële beeld is in 2025 verbeterd ten opzichte van de programmabegroting. Dit komt door een voorzichtig financieel beleid, het traject ‘Sluitende en toekomstbestendige meerjarenbegroting’ en positieve effecten uit de gemeentefondscirculaires. Het financiële perspectief voor de komende jaren blijft echter onzeker. De algemene uitkering uit het gemeentefonds is lastig te voorspellen door landelijke ontwikkelingen, zoals de discussie over de financiering van de jeugdzorg. Daarnaast zijn er (externe) ontwikkelingen die financiële risico’s met zich meebrengen. Denk aan stijgende kosten in het sociaal domein, investeringen in onderwijshuisvesting en nieuwe wetgeving voor de fysieke leefomgeving, zoals de Kaderrichtlijn Water en de Europese Natuurherstelwet. Ook ontwikkelingen rond woningbouw en grondbeleid kunnen financiële gevolgen hebben. Voorbeelden zijn stikstof, netcongestie en ontwikkelingen op de woningmarkt. Deze risico’s zijn verder uitgewerkt in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

95

Een veilige en moderne informatievoorziening In 2025 is verder gewerkt aan het versterken van een veilige en moderne informatievoorziening. Daarbij is aandacht besteed aan digitalisering, informatiebeveiliging en het voldoen aan de Wet open overheid (Woo). Ook wordt ingezet op data-gedreven werken en innovatie om de besluitvorming en dienstverlening verder te verbeteren. Zo zijn bijvoorbeeld de systemen van burgerzaken in 2025 vernieuwd met meer mogelijkheden voor digitale dienstverlening. Ontwikkelingen in de bedrijfsvoering Een nadere toelichting op de ontwikkelingen in de bedrijfsvoering staat in de paragraaf Bedrijfsvoering. Daar gaan we onder meer in op de beleidsvoornemens voor de bedrijfsvoeringsfuncties en de overhead. Ook staan daar de verantwoording over informatieveiligheid, de rechtmatigheidsverantwoording, frauderisico’s en de uitkomsten van rekenkameronderzoeken. Wat willen we bereiken? 10.1.1 Een stevig fundament voor gemeente Maashorst als organisatie Huisvesting die voldoet aan de eisen en wensen van een moderne organisatie. Wat zouden we ervoor gaan doen? Routekaart verduurzaming In 2025 gaan we ons voorbereiden op de uitvoering van de verduurzaming van de overige gemeentegebouwen vanaf 2026. Dit is opgenomen in taakveld 7.4 Duurzaamheid. Het onderhoud van de gebouwen is beschreven in de Paragraaf Kapitaalgoederen, onderdeel Gebouwen.

In het eerste kwartaal van 2024 zijn alle MeerJarenOnderhoudsPlannen (MJOP’s) van de gemeentelijke onroerende zaken geactualiseerd, samengevoegd tot één MJOP Maashorst en behandeld in de raadsvergadering van 4 april 2024. Sinds deze actualisatie werken we aan een lijst van erkende maatregelen en opstelling van duurzaamheidsplannen voor de gemeente Maashorst. Deze voegen we toe aan het MJOP, zodat er een DMJOP ontstaat: een Duurzaam MeerJarenOnderhoudsPlan. In 2025 stemmen we het complete uitvoeringsplan MJOP en het uitvoeringsplan verduurzaming op elkaar af en starten we met de voorbereiding van de eerste projecten die we willen uitvoeren in 2026. In het vierde kwartaal van 2024 gaan we het Meerjareninventarisplan (MJIP) voor de gemeentelijke inventaris actualiseren en voorleggen aan de gemeenteraad. In 2025 gaan we dan het uitvoeringsplan MJIP realiseren en uitvoeren. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee

96

Wat willen we bereiken? 10.1.2 Een toekomstbestendige organisatie Bij gemeente Maashorst past een robuuste organisatie die klaar is voor de toekomst. De basis van deze organisatie bestaat uit vijf kernwaarden: ondernemend & lef, eigenaarschap, omgevingsbewust, samen en open. De komende jaren bouwen we verder aan een organisatie die voldoet aan die kernwaarden. Wat zouden we ervoor gaan doen? Verder bouwen aan de organisatie, met een programma organisatieontwikkeling In 2025 bouwen we verder aan de ontwikkeling van onze organisatie. In 2025 en 2026 investeren we bovendien extra om de schaalsprong te maken naar een gemeente van meer dan 60.000 inwoners en om de veranderende positie van de gemeente op regionaal en landelijk niveau in te nemen. Dit doen we vanuit het programma Organisatieontwikkeling. Daarmee geven we een impuls aan de groei van onze professionele organisatie. De programmatische aanpak zorgt er bovendien voor dat we in samenhang werken aan verschillende ontwikkelinitiatieven. Een professionele werkcultuur waarin we werken vanuit onze kernwaarden is een belangrijke pijler in dit programma. We werken met diverse betrokken collega's samen en dragen gezamenlijk zorg voor inbedding van de kernwaarden in onder andere onze HR-instrumenten.

Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 10.1.3 We zijn een aantrekkelijke werkgever waar mensen graag werken en de ruimte krijgen om hun talenten te ontwikkelen Iedereen die bij gemeente Maashorst komt werken, staat aan het begin van een reis. Deze reis begint bij de werving van het personeelslid en eindigt bij de uitdiensttreding. De volgende vier elementen vormen de basis van onze visie op de reis van medewerkers en het werken bij gemeente Maashorst: •

het vinden en werven van nieuwe collega’s, die we met een onboardingprogramma een goede start geven in onze organisatie;

•

het vinden van je draai binnen de functie en het ontwikkelen van je talenten;

•

fluitend naar je werk én weer blij naar huis gaan;

•

tevreden doorstromen naar je volgende bestemming.

Onze medewerkers zijn net zo verschillend als de inwoners van Maashorst. We willen een organisatie zijn waarin je jezelf kunt zijn, waarin je mag leren en wordt gewaardeerd. We voeren open gesprekken met leidinggevenden over plannen en twijfels. En we nemen verantwoordelijkheid voor ons werk.

97

Wat zouden we ervoor gaan doen? Visie leren en ontwikkelen We starten een project om te komen tot een afgestemde visie op leren en ontwikkelen in onze organisatie. In dat project brengen we bestaande initiatieven en nieuw aanbod samen in een organisatiebrede academie en borgen we een duurzaam leer- en ontwikkelbeleid en aanbod. Tijd Wat willen we bereiken? 10.1.4 Een veilige, moderne en klantvriendelijke informatievoorziening Een veilige, moderne en klantvriendelijke informatievoorziening, waarin de informatie- en privacybeveiliging op orde is en de continuïteit is geborgd. Wat zouden we ervoor gaan doen? Realisatie en opvolging risicoanalyse informatieveiligheid Met de toename van digitalisering neemt ook het risico toe van informatie-onveiligheid. Een belangrijke factor hierin is het menselijk handelen. Digitale veiligheid raakt in de kern ook de kwaliteit en de continuïteit van onze dienstverlening. Daarmee is blijvend investeren in informatieveiligheid geen luxe maar noodzaak. De komende jaren investeren wij in bewustwording van onze medewerkers en van onze inwoners. Want als we digitale diensten leveren, moeten ook inwoners zich bewust zijn van de risico's. Samen houden we onze (digitale) dienstverlening veilig en betrouwbaar.

Daarnaast is het actueel houden van de fysieke en technische informatiebeveiliging een randvoorwaarde om de cyberveiligheid van onze dienstverlening te borgen. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Data-gedreven werken Data-gedreven werken biedt de gemeente de kans om beslissingen te nemen op basis van feiten. Dat helpt ons om efficiënter en effectiever onze diensten te verlenen aan onze inwoners. We gaan daarom aan de slag met ontwikkeling van een visie rond data-gedreven werken en ontwikkeling van concrete plannen om data-gedreven werken verder door te ontwikkelen en te integreren in onze dienstverlening. Tijd

98

Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 10.2.1 Een financieel gezonde gemeente De gemeente Maashorst is ambitieus en zet de financiën maximaal in om die ambities te realiseren. We doen wat nodig is. Een belangrijk uitgangspunt is dat de financiën structureel op orde blijven. Wat zouden we ervoor gaan doen? Om te kunnen sturen op de financiën werken we met een aantal prestatie indicatoren (PI's) Deze PI's hebben we ondergebracht in drie pijlers, namelijk: 'Dekking', 'Risicomanagement' en 'Financiering'. We hebben onze financiële strategie vastgelegd in de paragrafen 'weerstandsvermogen en risicobeheersing' en 'financiering'. De vastgestelde streefwaarden bij de PI's monitoren we en we doen voorstellen tot bijsturing als daar aanleiding toe is. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 10.3.1 De heffingen zijn kostendekkend We streven naar 100% kostendekkendheid, zoals wettelijk is toegestaan en zoals is opgenomen in ons bestuursakkoord. Wat zouden we ervoor gaan doen? Kostendekkendheidsonderzoek en impactanalyse afronden voor de leges op het gebied van de Omgevingswet Op het gebied van belastingen zijn er geen veranderingen. De belastingsamenwerking Oost-Brabant onderzoekt de mogelijkheden van uitbreiding (schaalvergroting) met gemeenten en/of waterschappen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=9a0be442-79d7-4fe5-bace-4b8b7aeb9c9a