Jaarstukken 2025 (inclusief Controleverklaring 2025)
Tekst van het document
het beleefbaar maken van de verhaallijnen rondom cultureel erfgoed, zoals Duits Lijntje, Zuiderwaterlinie, Vluchtoord;
•
verbindende themalijn boerenlandleven en food, zowel lokaal als regionaal;
•
actief bewegen stimuleren door wandelen en fietsen in de gemeente en regio;
•
het monitoren en inzichtelijk maken van de bezoekersstromen (herkomst) in samenwerking met de regio NOB-gemeenten.
We zien kansen voor nieuwe recreatieve ontwikkelingen en willen ondernemers het vertrouwen geven om te investeren in hun onderneming. Hierdoor stimuleren we dat toeristen langer in Maashorst verblijven en meer besteden. De geïnde toeristenbelasting komt ten gunste van onze inwoners, bezoekers en ondernemers. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee
32
Wat betekent dit financieel? Programma 3 Economie en toerisme Begroting 2025 (in x € 1.000)
Jaarrekening 2025 Verschil jaarrekening – Jaarrekening 2024 begroting na wijziging
primitieve begroting
begroting na vastgestelde wijzigingen
(werkelijk)
(werkelijk)
(werkelijk)
Saldo van baten en lasten (A)
192 N
1.310 N
181 V
1.491 V
1.565 N
Saldo mutaties reserves (B)
1.376 N
176 N
1.640 N
1.464 N
131 V
Gerealiseerd resultaat (A+B)
1.568 N
1.486 N
1.459 N
27 V
1.434 N
Voor een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen wordt verwezen naar het onderdeel 'jaarrekening - analyse jaarrekening resultaat in cijfers.
33
Programma 4 Onderwijs Inleiding Dit programma gaat over de toegankelijkheid en kwaliteit van het onderwijs in Maashorst. Het omvat peuteropvang en voorschoolse educatie, passend onderwijs, onderwijsachterstandenbeleid, bewegingsonderwijs, leerlingenvervoer, leerplicht, het voorkomen van voortijdig schoolverlaten en volwasseneneducatie. Ook de huisvesting van scholen valt onder dit programma. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: 4.1 Onderwijs algemeen 4.2 Onderwijshuisvesting Relevante ontwikkelingen In 2024 is het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2024–2039 vastgesteld. We werken de aanbevelingen uit in een nieuwe verordening onderwijshuisvesting, zodat de rolverdeling en verantwoordelijkheden beter worden vastgelegd en voorzieningen toekomstbestendig blijven. Daarnaast bereiden we ons voor op de wet ‘Planmatige aanpak onderwijshuisvesting’, die op een later moment ingaat. In 2025 hebben we de eerste stappen gezet om de samenwerking tussen gemeente en schoolbesturen te versterken en de nieuwe werkwijze goed voor te bereiden. In het laatste kwartaal van 2025 hebben gesprekken plaatsgevonden met het ouderinitiatief en met het bestuur van het Udens College. De vervolgstap is dat het bestuur van het Udens College een aanvraag indient voor de uitbreiding van de afdeling voor de Vrije School (Waldorfschool).
Dit draagt bij aan een aantrekkelijker onderwijsaanbod, het voorzieningenniveau in de kernen en de ambitie om jonge gezinnen en jongeren voor Maashorst te behouden. Wat willen we bereiken? 4.1.1 - Een goede start voor elk kind Dit begint met het aanbod van voorschoolse educatie (VE) en peuteropvang. VE-indicaties worden in alle gevallen doorgeleid naar een passende locatie met VE-aanbod. Dit aanbod moet vloeiend overlopen in het basisonderwijs. Wij investeren nadrukkelijk in de doorgaande (leer)lijn. Waar nodig, zorgen we aanvullend op het schoolaanbod voor versterking van de omgeving van kinderen met leerachterstanden. Met als doel dat iedereen aan het einde van de basisschool de overstap moet kunnen maken naar het voortgezet onderwijs om eigen talenten verder te ontwikkelen. Ook willen we dat op scholen aandacht wordt besteed aan omgaan met geld en het voorkomen van verslavingen. Hierbij zien wij een rol onder meer voor de preventiewerkers jeugd, de aansluitfunctionarissen van de GGD en/of jongerenwerkers op scholen. Wat zouden we ervoor gaan doen? Monitoren doelgroep We hebben in beeld hoeveel kinderen gebruik maken van een voorschoolse voorziening en welke doelgroep we nog niet bereiken. Hiervoor maken we gebruik van de VE-indicaties van de GGD, met als doel een 100% bereik van het aantal VE-peuters in 2025.
34
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 4.1.2 - Bereikbaarheid van onderwijs faciliteren Voor leerlingen die voor het volgen van onderwijs zijn aangewezen op speciaal onderwijs, faciliteren we (binnen de geldende wet- en regelgeving) het leerlingenvervoer. Hiermee dragen we bij aan de ondersteunende voorwaarden, waardoor elk kind een passend onderwijsaanbod kan volgen. Wat zouden we ervoor gaan doen? Uitvoering leerlingenvervoer harmoniseren Hierbij is de grootste verandering (te weten: de invoering van opstapplaatsen voor de kinderen van de voormalige gemeente Uden) met ingang van schooljaar 2024/2025 in werking getreden. Uitgangspunt is om de harmonisatie van het uitvoeringsproces binnen het huidige budget te realiseren. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 4.1.3 - Gelijke kansen voor iedereen bevorderen We investeren in gelijke ontwikkelkansen van kinderen. Ieder kind in onze gemeente moet de mogelijkheid krijgen om passend onderwijs te volgen. We vinden het belangrijk dat aandacht wordt besteed aan alle vormen van onderwijs en opvang en dat deze toegankelijk zijn voor alle kinderen. We voorkomen thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. Lokaal, regionaal en sub regionaal (het samenwerkingsverband 3006) zijn er uitdagingen als het gaat om de verbinding tussen de wet ‘Passend Onderwijs en Jeugdhulp’.
Door het opstellen van regionale en sub-regionale richtlijnen rondom de grijze gebieden van jeugdhulp en onderwijs versterken we de samenwerking en hiermee de kansengelijkheid onder kinderen en jongeren. Wat zouden we ervoor gaan doen? Regionale samenwerkingsafspraken maken Om de hulpvragen van kinderen die in het grijze gebied vallen tussen jeugdwet en passend onderwijs adequaat te kunnen beantwoorden, werken we in 2025 aan regionale richtlijnen.
35
Tijd Om de hulpvragen van kinderen die in het grijze gebied vallen tussen jeugdwet en passend onderwijs adequaat te kunnen beantwoorden, wordt in de regio Noordoost-Brabant samengewerkt door gemeenten en scholen. Voorstellen voor regionale richtlijnen/afspraken zijn in ontwikkeling. Vanwege diverse regionale omstandigheden loopt dit proces vertraging op. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 4.1.4 - Samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt versterken We dragen bij aan onze ambitie van Maashorst als aantrekkelijk vestigingsgebied. Dit doen we door te zorgen dat het onderwijs aansluit op de vragen van de arbeidsmarkt en de arbeidsmarkt mede zorgdraagt voor opleiding, stage en arbeidsperspectief. Samen met onze partners willen we een goede aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven realiseren en het opleidingsaanbod verbreden. Wat zouden we ervoor gaan doen? Subsidies gericht inzetten We subsidiëren de organisaties Campus Uden en Maashorst Academy. Deze organisaties stimuleren de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Het doel hiervan is om het lerend en ontwikkelend vermogen van bedrijven te stimuleren en daarnaast om inwoners (waaronder jongeren) de gelegenheid te bieden te leren in een hybride leer-/werkomgeving.
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 4.2.1 - Voorzien in goede onderwijshuisvesting We willen goede en eigentijdse onderwijshuisvesting in Maashorst. Een goed schoolgebouw is een belangrijke randvoorwaarde voor het verzorgen van goed onderwijs. Inmiddels is het schoolgebouw echter ook een plek geworden waar meerdere partners bij betrokken zijn (zoals bijvoorbeeld een IKC) en waar organisaties uit de wijk samen werken en samen komen. Wat zouden we ervoor gaan doen? Uitvoeren IHP We werken planmatig en gefaseerd aan het verbeteren van onze onderwijsgebouwen, op basis van een Integraal Huisvestingsplan. 36
Bij nieuwbouw leggen we met duurzaamheid de lat hoog: we willen frisse scholen (een gezond binnenklimaat), gasloos bouwen en gebouwen met een laag energieverbruik. Ook willen we in alle wijken en kernen goed bereikbaar basisonderwijs behouden. Hetzelfde geldt voor kinderopvang. Door de schoolbesturen zijn voor 2025 de volgende aanvragen ingediend: •
Aanpassen van een constructiefout bij basisschool Den Omgang in Schaijk, door schoolbestuur Optimus primair onderwijs.
•
Uitbreiding van onderwijsruimte bij kindcentrum De Morgenzon in Zeeland, door schoolbestuur Optimus primair onderwijs en schoolbestuur Saam.
•
Uitbreiding van onderwijsruimte bij basisschool Bedir in Uden, door schoolbestuur Stichting Simon scholen.
•
Uitbreiding van onderwijsruimte bij basisschool Zevenster in Uden, door schoolbestuur Stichting Pallas.
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat betekent dit financieel? Programma 4 Onderwijs Begroting 2025 (in x € 1.000)
Jaarrekening 2025 Verschil jaarrekening – Jaarrekening 2024 begroting na wijziging
primitieve begroting
begroting na vastgestelde wijzigingen
(werkelijk)
(werkelijk)
(werkelijk)
Saldo van baten en lasten (A)
5.339 N
5.204 N
5.070 N
134 V
4.494 N
Saldo mutaties reserves (B)
186 V
278 V
278 V
0N
308 V
Gerealiseerd resultaat (A+B)
5.153 N
4.926 N
4.792 N
134 V
4.186 N
Voor een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen wordt verwezen naar het onderdeel 'jaarrekening - analyse jaarrekening resultaat in cijfers.
37
Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Inleiding Dit programma gaat over de besteding van vrije tijd en het aanbod van voorzieningen die bijdragen aan vitaliteit en sociale samenhang. Het richt zich op sport, cultuur, recreatie en natuur. Ook monumentenzorg, welstandstoezicht en natuurgebied De Maashorst vallen onder dit programma. Sport en bewegen zijn belangrijk voor ontspanning, gezondheid en deelname aan de samenleving. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuur 5.4 Media 5.5 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Relevante ontwikkelingen In 2025 is ingezet op sport en bewegen, omdat dit bijdraagt aan de fysieke en mentale gezondheid en aan sociale samenhang. De gemeente faciliteert dit door passende accommodaties en via uitvoering van de lokale Sport en Beweegvisie, het Gezond en Actief Leven Akkoord en de Sportakkoorden. Veel nieuwe subsidies, tarieven en afspraken met het lokale veld zijn dit jaar vastgelegd in het buitensportaccommodatiebeleid en de subsidieregeling voor vrijwilligersorganisaties. Binnen de cultuursector is het aanbod versterkt en is verder uitvoering gegeven aan het lokale Cultuurbeleid 2024-2030. Samen met de Noord Oost Brabantse Bibliotheken zijn in 2025 middelen ingezet om het bibliotheekwerk te versterken, vooruitlopend op de wettelijke zorgplicht vanaf 2026.
Ook in media, recreatie en natuur zijn stappen gezet. Met Dtv zijn gesprekken gestart over de vorming van een streekomroep met behoud van lokaal karakter. In de openbare ruimte wordt meer rekening gehouden met klimaatadaptatie en recreatieve functies. Natuurgebied De Maashorst is verder ontwikkeld door uitbreiding van het Natuur Netwerk Brabant. Het verbinden van gebieden in het natuurgebied De Maashorst door ecologische verbindingszones levert een bijdrage aan het tegengaan van verdroging. Wat willen we bereiken? 5.1.1 Iedereen moet mee kunnen doen (sporten en bewegen) We zorgen voor een breed sportaanbod, ook voor mensen met een beperking. Wat zouden we ervoor gaan doen? Breedtesport en inclusie in de sport faciliteren We willen een sterke verenigingsraad met aanbod van een veelzijdig sportprogramma in onze gemeente handhaven. Breedtesport moet royaal mogelijk zijn in verenigingsverband, zeker in alle kernen. Het spreekt voor zich dat een veilige sport-/spelomgeving daarbij van essentieel belang is. Ook zetten we in op meer bewegen in de openbare ruimte.
38
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Sportprogramma's voor specifieke doelgroepen inzetten We blijven continu stimuleren en monitoren dat iedereen kan bewegen door in te zetten op programma's, zoals Uniek Sporten (inwoners met een beperking), Sjors Sportief (jeugd) en Max Vitaal (ouderen). Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 5.1.2 In alle kernen een sportaanbod voor alle inwoners We stimuleren een gezonde en vitale leefstijl door sport en bewegen dichtbij inwoners te brengen: in de wijk, op school en bij verenigingen. Wat zouden we ervoor gaan doen? Faciliteiten op orde houden We doen er alles aan om de faciliteiten op orde te hebben en te houden, bijvoorbeeld door te kijken naar gecombineerd gebruik van faciliteiten. In 2025 gaan we aan de slag met de implementatie van het nieuwe gemeente-brede accommodatiebeleid voor de binnen- en buitensport. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Buurtsport- (en cultuur)coaches inzetten Buurtsportcoaches dragen op een positieve wijze bij aan het sportaanbod in de kernen. In 2025 gaan we aan de slag met de herziening van de inzet van combinatiefuncties. We gaan hierover met partners in gesprek en doen dit vanuit een breed integraal perspectief. Dit koppelen we aan de ontwikkelingen rondom het ‘Gezond en Actief Leven Akkoord’ (GALA).
39
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Het Lokaal Sportakkoord uitvoeren In 2025 gaan we verder met de uitvoering van het Lokaal Sportakkoord onder leiding van de Coördinator Sport & Preventie. Ook blijven we de sportaanbieders ondersteunen met de inzet van een verenigingsondersteuner om passend aanbod te realiseren voor onze inwoners. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 5.1.3 Waarderen van het verenigingsleven als verbindende schakel tussen mensen Het verenigingsleven is belangrijk voor de realisatie van ons beleid. Het verbindt mensen en maakt ontmoeting mogelijk. Dit waarderen we met een sterk en evenwichtig subsidiebeleid voor lokale organisaties, zoals verenigingen en stichtingen in sport en cultuur. Wat zouden we ervoor gaan doen? Nieuw subsidiebeleid vrijwilligersorganisaties implementeren In 2025 verstrekken we subsidies aan verenigingen en stichtingen op basis van de nieuwe beleidsvisies op sport en cultuur en een actualisatie van de subsidieregeling voor vrijwilligersorganisatie. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Huur- en tarievenbeleid voor accommodaties actualiseren Accommodaties zijn een ontmoetingsplek voor onze inwoners. Hoe we deze functie invullen is vastgelegd in het nieuwe accommodatiebeleid dat naar verwachting zal ingaan per 1 januari 2025. In lijn hiermee is het voornemen om de nieuwe geactualiseerde tarieven op datzelfde moment in te laten gaan.
40
Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? 5.2.1 Sportvoorzieningen die aansluiten op de behoefte We vinden het belangrijk dat onze sportvoorzieningen aansluiten bij de wensen van aanbieders en deelnemers. Zo ondersteunen we vitaal ouder worden, mentale gezondheid en een sterke sociale basis. Wat zouden we ervoor gaan doen? Een functioneel, kwalitatief en duurzaam sportkapitaal ontwikkelen Als onderdeel van het nieuwe sport- en beweegbeleid geven we duidelijkheid over hoe we dit de komende jaren gaan faciliteren. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Onderzoek verrichten naar exploitatie zwembad In 2025 starten we met de werkzaamheden om te komen tot nieuwe afspraken rondom zwemwater in de gemeente Maashorst. Dit heeft betrekking op beide zwembaden in de gemeente, namelijk Ezzy’s en het Zeesterbad. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Realiseren Skatebaan Bevrijdingspark De gemeenteraad van de gemeente Uden heeft in 2021 een motie aangenomen om tot uitbreiding én differentiatie van de skatebaan in het Bevrijdingspark over te gaan. In 2022 is een uitvoeringsplan opgesteld in samenspraak met onder andere verschillende jongeren. Daarop zijn in 2023 de benodigde budgetten beschikbaar gesteld. In het derde kwartaal van 2024 wordt de Pumptrack uitgevoerd. In de herfst van 2024 wordt de Pumptrack in gebruik genomen.
41
Aan het einde van 2024 starten de werkzaamheden voor de Skatebaan, deze zullen duren tot in het voorjaar van 2025. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Verstrekken bijdrage aan crossterrein Zevenbergen voor realisatie van een geluidswal Het motorcrossterrein Nieuw-Zevenbergen in gemeente Oss wordt gewijzigd. Vanuit voormalig gemeente Landerd is een budget beschikbaar gesteld om te voorzien in de behoeften van inwoners die het voormalig motorcrossterrein binnen onze gemeente gebruikten. Bij de wijziging is het uitgangspunt om de geluidsoverlast van de inwoners van ’t Mun te reduceren. In begin 2025 zal de planologische procedure hiervoor doorlopen worden, samen met Oss en Bernheze. Tijd De planologische procedures van gemeente Oss en gemeente Bernheze liggen momenteel ter inzage. De planologische procedure van gemeente Maashorst volgt later. Onderzoeken met betrekking tot de ontsluiting lopen nog. Gemeente Oss is regievoerder. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 5.3.1 Een evenwichtig en divers aanbod van kunst en cultuur behouden en uitbreiden Culturele verenigingen en stichtingen zijn stevig verankerd in Maashorst. Er is aandacht voor cultuureducatie op school en daarbuiten. Daarmee dragen we ook bij aan de doelen van de Verenigde Naties voor duurzame ontwikkeling (SDG’s), zoals goed onderwijs en het verkleinen van kansenongelijkheid en armoede.
Kerkgebouwen in alle kernen willen we behouden. Ook breder erfgoed bewaken we, zoals de geschiedenis van onze kernen en tradities als carnaval. Daarom leggen we lokale gebeurtenissen vast en bewaren we ze. We vinden het belangrijk om historische gebouwen en elementen in het landschap te behouden. Soms combineren we dat met nieuwe functies die passen bij deze tijd. Daarom inventariseren en beschrijven we ons erfgoed, zodat we het kunnen beschermen en tegelijk ruimte kunnen geven aan toekomstige ontwikkelingen waarin cultuurhistorie een rol speelt.
42
Wat zouden we ervoor gaan doen? Aandacht houden voor immaterieel Erfgoed (deeltaak 1) In onze gemeente hebben we actieve carnavalsverenigingen, heemkundekringen, gildes en meer. Deze verenigingen zijn ons immaterieel erfgoed. We zien de rijkdom die deze verenigingen ons brengen en het belang hiervan voor de lokale identiteit. We volgen de Europese lijn zoals uitgezet in het ‘Verdrag van Faro’, waarin erfgoed wordt gezien als een dynamisch gemeengoed dat betekenis krijgt door de mens die het (mede) maakt en beleeft. Wij vinden het belangrijk om dit immateriële erfgoed te behouden en in te zetten voor ontwikkeling en behoud van lokale identiteit en een goed woon- en leefklimaat. Het is daarom belangrijk om ons immateriële erfgoed te inventariseren en te beschrijven, zodat we gericht kunnen ondersteunen en verbinden. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Concessieovereenkomst Markant Maashorst verlengen (deeltaak 1) De gemeente Maashorst (voorheen Uden) heeft een concessieovereenkomst met Heven Theater Markant Exploitatie (HTME) voor de exploitatie en het onderhoud van theater Markant. Deze loopt af per 1 november 2026 en moet verlengd worden. Dit sluit aan bij de bepalingen uit het cultuurbeleid van de gemeente Maashorst (2024-2030). Voor november 2025 is het noodzakelijk een besluit te nemen over de toekomstige exploitatie en onderhoud van het theater.
In 2024 hebben we een proces gestart om samen met de stakeholders afspraken te maken over de toekomstige overeenkomst. Dit proces ronden we in 2025 af. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Implementatie nieuw cultuurbeleid (deeltaak 1) We gaan in 2025 verder met de uitvoering van activiteiten en maatregelen uit het nieuwe cultuurbeleid 2024-2030. Onder andere de inzet en financiering van Stichting Kunst & Co vanaf 2026 maakt hier onderdeel van uit. In samenhang met het nieuwe accommodatiebeleid gaan we in 2025 aan de slag met een nieuwe huurovereenkomst en bijbehorende voorwaarden voor Kunst & Co. Op basis van hun meerjarenplan maken we prestatieafspraken over hun inhoudelijke activiteiten en de rol die ze pakken in het lokale culturele veld.
43
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Stimuleren cultuureducatie (deeltaak 1) We continueren in 2025 de huidige cultuur-educatieve programma's zoals Xpress en de Kunstkar en stimuleren lokale verenigingen en stichtingen om hieraan bij te dragen. Tevens verwachten we van de gesubsidieerde culturele instellingen dat zij zich inzetten voor cultuureducatie voor jong en oud. Dit nemen we als voorwaarde op in de subsidieverlening voor 2025. Gedurende het jaar sturen we op de navolging hiervan. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Bewaken én bewaren van de geschiedenis van de kernen (deeltaak 1) We ondersteunen verenigingen en initiatieven die de lokale geschiedenis levend en leefbaar houden. We brengen het materieel en immaterieel erfgoed in kaart en leggen de verbinding met inwoners en organisaties. Zo ontwikkelen we beleid voor zowel materieel als immaterieel erfgoed met gepaste borging. Voor het materieel erfgoed inventariseren we eerst de cultuurhistorische waarden in de gemeente. Vanaf Q1 gaan we aan de slag met de waardering hiervan. Tijd Subsidiëren museum Krona (deeltaak 2) In onze gemeente is een museum gevestigd: Museum Krona, een museum voor religieuze kunst. Behoud van immaterieel erfgoed doen we onder meer door het onderhouden van een subsidierelatie met Museum Krona. Deze regeling gaan we continueren in lijn met het cultuurbeleid 2024-2030. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee
44
Materieel Erfgoed koesteren (deeltaak 3) Onze samenleving is in beweging. De vraag naar ruimte in onze gemeente is groot. Of het nou gaat om sportlocaties, werklocaties, woonlocaties etc. Het zijn allemaal ruimte vragende functies binnen een vaak al bestaand en intensief bebouwd gebied. Op onze gemeentegronden bevinden zich ook cultuurhistorisch waardevolle panden en gebieden. Deze zijn in het verleden ontstaan en hebben de basis gelegd voor de uitstraling en kenmerken van onze huidige kernen en omliggende gebieden. Vanuit die hoedanigheid zijn ze vaak ook kostbaar voor de toekomst. Het is van belang dat we onze gemeente blijven ontwikkelen op de benodigde beleidsvelden in de toekomst, met inachtname van ons verleden. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 5.4.1 Handhaven kwaliteitsniveau Bibliotheek als laagdrempelige publieksvoorziening We willen de komende jaren de inzet van de bibliotheek op hetzelfde kwaliteitsniveau houden. Wat zouden we ervoor gaan doen? Aansluiten op de huidige wettelijke taak en zorgplicht gemeente Dat willen we vormgeven door aan te sluiten op onze huidige wettelijke taak en de zorgplicht die we als gemeente vanaf 2025 hebben om de toegang tot de openbare bibliotheken te borgen. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 5.5.1 De groenste gemeente van Nederland Maashorst ís natuur.
Natuurgebied De Maashorst is onze grootste troef. We willen dit gebied verder ontwikkelen tot het meest aantrekkelijke natuurgebied van Noord-Brabant. De ambitie voor 2050 staat in de Gebiedsvisie. We willen opnieuw de groenste gemeente van Nederland worden. Daarom vergroten we de variatie in natuur en zorgen we voor een goede spreiding over de hele gemeente. De nadruk ligt op de verdere ontwikkeling van natuurgebied De Maashorst als aaneengesloten natuurgebied met veel variatie. Ook zorgen we voor natuurcompensatie.
45
Vergroening krijgt in de volle breedte aandacht, ook in de dorpen en wijken. Denk aan meer groen in straten en wijken en verbetering van de biodiversiteit. Als inwoners dat willen, betrekken we hen bij het onderhoud van groen in hun eigen omgeving. Samen met inwoners, ondernemers en organisaties werken we aan plannen met snelle resultaten voor natuur, landschap en recreatie. De kwaliteit en aantrekkingskracht van onze natuur bepalen in sterke mate de recreatiemogelijkheden. We moeten daarbij de balans bewaken tussen natuur en recreatieve druk. We bieden recreatie voor inwoners van Maashorst en maken het gebied aantrekkelijk voor bezoekers van buiten. Wat zouden we ervoor gaan doen? Realisatie honden- en uitlaatvelden in voormalig Landerd In Maashorst Noord zoeken we met inwoners naar geschikte locaties voor honden- en uitlaatvelden met omheining in de openbare ruimte en realiseren deze. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We gaan de biodiversiteit van natuur waarborgen en versterken, bijvoorbeeld door deelname aan het Deltaplan Biodiversiteit Versterken van de biodiversiteit is een belangrijk doel in het beheer in Maashorst. Dit ontwikkelen we nog verder. Kansen die zich voordoen, grijpen we. Bijvoorbeeld in Maashorst Noord waar goede kansen zijn om de biodiversiteit te vergroten. Hier passen we het reguliere beheer aan. Maashorst neemt ook in 2025 deel aan Deltaplan Biodiversiteit.
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We gaan pilots opstarten voor beheer van het openbaar groen/natuur door inwoners Samen met Area bekijken we of bij een (nieuwe) locatie een pilot voor zelfbeheer kan starten. Ook bij nieuwbouw- en/of transformatieprojecten kijken we of er mogelijkheden zijn om een pilot zelfbeheer te starten. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja
46
We realiseren quick wins, zoals aanplant landschap, ecologisch bermbeheer, erfbeplanting, picknick-voorzieningen, fietsroutes en wandelpaden We zoeken continu naar mogelijkheden om te vergroenen. Dit doen we binnen de kernen en in het buitengebied. Bijvoorbeeld door vergroening van de wijken. In navolging van het gemeentehuis, gaan we de gevels vergroenen van onze maatschappelijke accommodaties. Inwoners stimuleren we in verschillende campagnes om ook zelf actief aan de slag te gaan met vergroening van hun omgeving, bijvoorbeeld met de campagne/wedstrijd 'tegels wippen'. We nemen ook in 2025 deel aan de stimuleringsregelingen landschap (Stila) en Erven Plus. Om de biodiversiteit in projecten te vergroten, leggen we uitgangspunten voor natuurinclusief bouwen vast. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja We willen diversiteit in natuuraanbod vergroten, met een goede spreiding over de hele gemeente We realiseren bestaande en nieuwe ecologische verbindingszones. We versterken de natuur- en recreatieverbindingen tussen de kernen en bos- en natuurgebieden. Bijvoorbeeld door realisatie van groenblauwe dooradering in het landelijk gebied, mogelijk ook in combinatie met het herstel van wijst. We nemen ook in 2025 deel aan ‘Geopark Peelhorst en Maasvallei’ om educatieve en recreatieve projecten op het gebied van breuken en wijst uit te voeren.
Tijd Uitvoeringsprogramma Ja We gaan De Maashorst verder uitbreiden en ontwikkelen als natuurgebied In de Gebiedsvisie voor natuurgebied De Maashorst is het eindbeeld voor 2050 opgenomen. Hier werken we samen met de partners in het natuurgebied naartoe. Dit doen we aan de hand van het uitvoeringsprogramma dat is opgenomen in de Gebiedsvisie en het Inrichtings- en beheerplan. We houden water langer vast, herstellen wijst, versterken waar mogelijk recreatieve voorzieningen en vergroten de toegankelijkheid. Daarnaast wordt ingezet op verwerving van gronden om het Natuurnetwerk Brabant te realiseren. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja
47
Wat willen we bereiken? 5.5.2 Een sterke recreatieve sector De recreatieve sector is een belangrijke hoeksteen van onze economie. Natuurgebied De Maashorst is daarbij een grote trekpleister. Dit geeft recreatieve en agrarische bedrijven kansen om hun activiteiten te verbreden. We willen dat inwoners en bezoekers meer tijd besteden in Maashorst. Dat is een stevige ambitie! Daarom werken we nauwer samen in de regio Noordoost-Brabant. Toeristen trekken zich immers weinig aan van gemeentegrenzen. Zo zorgen we dat meer bezoekers Maashorst weten te vinden. Wat zouden we ervoor gaan doen? Natuurcentrum De Maashorst blijft een belangrijke educatieve partner We stimuleren en faciliteren de ontwikkeling van het aanbod van natuureducatie. Natuurcentrum De Maashorst biedt natuureducatie aan voor basisscholen. We zetten de subsidierelatie met Natuurcentrum De Maashorst voort. Jaarlijks vindt met het bestuur van het Natuurcentrum overleg plaats over de invulling van natuureducatie. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee We maken een start met een verbeterplan voor Wandelpark Uden Voor het Wandelpark/Sportpark Uden maken we een nieuw ontwerp. Hierin nemen we de kansen en mogelijkheden voor gezond bewegen mee. Het ontwerp dient als visievorming voor de omliggende verenigingen en hierdoor kunnen deze verenigingen aansluiten op het toekomstbeeld van het ontwerp.
We komen na het ontwerp bij de raad terug voor uitvoeringsbudget. Tijd In het Sportpark Uden en directe omgeving spelen verschillende vraagstukken die overstijgend zijn aan het project 'Opstellen verbeterplan Wandelpark Uden'. Om een goede afweging te maken in wat belangrijk is voor het totale gebied, waar we als gemeente naar toe willen groeien en welke middelen daarvoor nodig zijn, wordt er een inventarisatie uitgevoerd en plan van aanpak opgesteld met verschillende scenario's, ambitieniveaus en benodigde middelen per scenario. Dit zal te zijner tijd ter besluitvorming worden voorgelegd. Uitvoeringsprogramma Ja
48
We richten onze positionering nadrukkelijk op ‘Maashorst is de meest toeristische recreatieve gemeente van Noordoost-Brabant'. We benadrukken de sterke verwevenheid met natuurgebied De Maashorst Via het uitvoeringsprogramma van de visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 promoot Maashorst zichzelf als recreatieve gemeente. Natuurgebied De Maashorst is daar een belangrijk onderdeel van. Het uitvoeringsprogramma stellen we jaarlijks samen met onze stakeholders op. In 2025 organiseren we binnen de regionale samenwerking Noordoost-Brabant diverse thematische activiteiten. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja We vergroten de diversiteit in natuuraanbod met een goede spreiding over de hele gemeente De focus ligt hierbij uiteraard op de doorontwikkeling van natuurgebied De Maashorst als aaneengesloten natuurgebied en het vergroten van de variatie in natuur. Tijd We gaan de Natuurpoort (Palmstraat, Schaijk) en de uitkijktoren in De Maashorst realiseren We zoeken verbinding met een marktpartij voor de ontwikkeling van de Natuurpoort Palmstraat. Zodra deze partij is gevonden, start het planvormingsproces. We doorlopen de ruimtelijke procedure voor de ontwikkeling van een uitkijktoren of uitkijkpunt en starten met de realisatie. We knappen de buitenruimte in de omgeving van Naat Piek op. Dit is wel afhankelijk van de recreatieve ontwikkeling van het openlucht- en vestzaktheater.
Samen met onze stakeholders versterken we Maashorst aan de hand van de vastgestelde visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 en de vier pijlers: gevarieerd en aantrekkelijk, gastvrij en verbonden, leefbaar en in balans en toegankelijk en bereikbaar. Met de recreatieve ondernemers en organisaties stellen we hiervoor een uitvoeringsprogramma op. Met de regiogemeenten en ondernemers in Noordoost-Brabant gaan we de kansen voor samenwerking oppakken op het gebied van data en thema's, zoals erfgoed, boerenlandleven en actief bewegen. Tijd Begin 2026 starten achtereenvolgens de selectie- en gunningprocedure om een marktpartij te vinden die de Natuurpoort Palmstraat gaat ontwikkelen en realiseren. Zodra deze partij is gevonden, start het planvormingsproces. De ruimtelijke procedure voor de bouw van een uitkijktoren in De Maashorst is gestart en de aanbesteding is in voorbereiding. Als alles volgens planning verloopt, kan de uitkijktoren in 2026 worden gerealiseerd.
49
De buitenruimte rond Naat Piek is opgeknapt om de omgeving aantrekkelijker en toegankelijker te maken. Daarnaast heeft afkoppeling van het hemelwater van het voormalig PNEM-gebouw plaatsgevonden. We hebben met de recreatieve ondernemers en organisaties een uitvoeringsprogramma opgesteld aan de hand van de vier pijlers uit de visie. Dat programma is in 2025 uitgevoerd. Met negen regiogemeenten in Noordoost-Brabant hebben we een samenwerkingsovereenkomst getekend voor het oppakken van de toeristische kansen om de regio NOB provinciaal en landelijk op de kaart te zetten. Er is een regiocoördinator aangesteld die gaat samenwerken met de betrokken gemeenten, de vrijetijdssector en de provincie. Deze coördinator zorgt ervoor dat de regio NOB een stevigere positie krijgt in de provincie Noord-Brabant en in Nederland. Uitvoeringsprogramma Ja Wat betekent dit financieel? Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Begroting 2025 (in x € 1.000)
Jaarrekening 2025 Verschil jaarrekening – Jaarrekening 2024 begroting na wijziging
primitieve begroting
begroting na vastgestelde wijzigingen
20.623 N
21.043 N
20.374 N
669 V
19.251 N
Saldo mutaties reserves (B)
531 V
1.913 V
1.888 V
25 N
766 V
Gerealiseerd resultaat (A+B)
20.092 N
19.130 N
18.486 N
644 V
18.485 N
Saldo van baten en lasten (A)
(werkelijk)
(werkelijk)
(werkelijk)
Voor een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen wordt verwezen naar het onderdeel 'jaarrekening - analyse jaarrekening resultaat in cijfers.
50
Programma 6 Sociaal Domein Inleiding Dit programma gaat over activiteiten die inwoners in staat stellen zo gezond, prettig, lang en zelfstandig mogelijk te leven, wonen en mee te doen in de samenleving. Het programma richt zich zowel op individuele inwoners als op de samenleving als geheel. Het omvat de Wmo, jeugd en participatie (elk met een eigen wettelijk kader), het brede welzijn als voorliggende voorziening en migratie in relatie tot participatie. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen (inclusief armoedebeleid en eerstelijns schuldhulpverlening) 6.4 Maatschappelijke en arbeidsparticipatie 6.5 Maatwerkvoorzieningen Wmo 6.6 Maatwerkdienstverlening Wmo 6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp Relevante ontwikkelingen In 2025 is ingezet op preventie en vroegsignalering. Daarmee willen we inwoners zoveel mogelijk in staat stellen hun eigen leven te leiden en zwaardere zorg te voorkomen. De sociale basis in wijken en kernen is versterkt met de inzet van preventiewerkers en samenwerking met maatschappelijke partners. Dit vergroot informele netwerken en maakt dat signalen eerder worden opgepakt. Tegelijkertijd blijven wachttijden en de toenemende complexiteit van hulpvragen bestuurlijke aandacht vragen.
Op het terrein van inkomen en participatie is nadrukkelijk ingezet op financiële zelfredzaamheid, de weg vinden naar werk en armoedepreventie, samen met partners en burgerinitiatieven. Meedoen-regelingen zijn verder ontwikkeld om inwoners actief te laten deelnemen aan de samenleving. Zo is er een subsidieregeling van kracht waarmee inwonercollectieven, zoals zorgcoöperaties, worden ondersteund die zich richten op het lokaal versterken van zorg, welzijn en gemeenschapskracht. Binnen onze gemeente gaan we ook aan de slag met landelijke hervormingen, zoals de Participatiewet in Balans, Basisdienstverlening Schuldhulpverlening en de Wet van School naar Duurzaam Werk. We willen de samenwerking met ketenpartners versterken en de dienstverlening dichter bij inwoners organiseren. Binnen de Wmo blijft de druk op maatwerk hoog door vergrijzing en arbeidsmarktkrapte. Daarom zetten we in op de ontwikkeling van algemene voorzieningen. Bij Beschermd Wonen is verder gewerkt aan de overgang naar Beschermd Thuis. In de jeugdhulp is gestuurd op normaliseren en demedicaliseren, zodat lichte vraagstukken in de sociale basis worden opgelost en specialistische jeugdhulp beschikbaar blijft voor de complexere gevallen. Praktijkondersteuners jeugd- en preventiewerkers zorgen hierbij voor laagdrempelige ondersteuning.
Vooruitlopend op de landelijke hervormingsagenda Jeugd bereiden we ons voor op meer samenhang en regie in de keten. Daarnaast ondersteunen we lokale initiatieven gericht op het terugdringen van de geïndiceerde zorg door het verhogen van de samenredzaamheid. Tot slot heeft Maashorst in 2025 haar verantwoordelijkheid genomen bij de opvang en ondersteuning van vluchtelingen, statushouders en ontheemden uit Oekraïne. Hierbij is ingezet op huisvesting en participatie, in lijn met de ambitie om alle inwoners naar vermogen mee te laten doen in de samenleving. In de tweede helft van 2025 hebben we -ondanks de uitdagingen op de woningmarkt en in de asielketen- de taakstelling voor het huisvesten van statushouders gerealiseerd. 51
We hebben een besluit genomen over 3 nieuwe locaties waar we voor een combinatie van doelgroepen woningen en opvang gaan ontwikkelen. Er wordt nu volop gewerkt aan de voorbereiding van de realisatie, waarbij we ons als eerste focussen op de asielopvanglocatie aan de Boekelsedijk in Uden. Wat willen we bereiken? 6.1.1 Een in gezamenlijkheid, gezond en zelfstandig leven voor alle inwoners bevorderen door een integrale benadering van 0-100+ We hebben oog voor iedereen. Met de aanpak positieve gezondheid maken we gezond leven bereikbaar voor alle inwoners. We houden rekening met de verschillende behoeften van doelgroepen en nemen daarvoor gerichte maatregelen. We zetten extra in op jongerenwerk. Ook senioren vragen onze aandacht, door de vergrijzing en het langer thuis wonen. Daarnaast besteden we aandacht aan inwoners met dementie en dragen we bij aan oplossingen hiervoor. In Maashorst kun je gezond en gelukkig oud worden. Om dit te bereiken werken we programmatisch, over de domeinen heen. Zo houden we beter regie op activiteiten die bijdragen aan onze doelen, maar die verdeeld zijn over verschillende beleidsterreinen. Wat zouden we ervoor gaan doen? Werken aan een Sterke Sociale basis in de wijken In 2025 starten we met de implementatie van de Sterke Sociale basis. Hierbij investeren we in lokale teams en stimuleren we de vrijwillige inzet.
We stimuleren samenwerkende professionals uit het maatschappelijk veld die inwoners dichtbij huis in de wijk/kern ondersteunen met vragen uit het dagelijks leven. Om deze werkwijze mogelijk te maken, zijn ontmoetingsplekken dichtbij nodig om met elkaar in contact te blijven en betrokken te blijven. Ook verenigingen en de inzet van samenwerkende professionals en vrijwilligers zijn nodig. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Stimuleren van activiteiten en ontmoeting in maatschappelijk vastgoed In 2025 geven we uitvoering aan het nieuwe accommodatiebeleid. Onderdeel hiervan is het optimaal benutten van de dorpshuizen en multifunctionele accommodaties (MFA’s) voor ontmoeting tussen inwoners. Daarnaast is er een financiële doorrekening voor de komende jaren gemaakt, zowel structureel als incidenteel. De exploitatie van o.a. de wijkgebouwen is hier een belangrijk onderdeel van, omdat ontmoetingsruimten behoren tot de 5 bouwstenen van de sterke sociale basis. Tijd
52
Uitvoeringsprogramma Ja Vitaal oud(er) worden stimuleren Door de uitvoering van het beleidsplan Gezond en Gelukkig Oud in Maashorst, willen we aan de fors groeiende groep kwetsbare senioren passende zorg en welzijnsvoorzieningen blijven bieden. Daarom zetten we in op de zelf- en samenredzaamheid van de senior. We doen dat in samenwerking met alle belanghebbenden en versterken de rol van bestaande diensten die het welzijn bevorderen. Daarnaast bevorderen en ondersteunen we het zorgen voor elkaar. Vanuit het beleidsprogramma ‘Wonen en zorg’ werken we aan het toevoegen van geschikte, betaalbare en passende woonvormen voor ouderen in alle kernen. Hierin kunnen zij zo lang mogelijk thuis en zelfstandig wonen. Tijd Vanaf 2025 is gestart met de implementatie van het nieuwe seniorenbeleid, conform het vastgestelde uitvoeringsplan. De uitvoering loopt achter op de planning. Het voorstel voor dagbesteding en de bewustwordingscampagne voor “goed voorbereid ouder worden” worden later gestart. Uitvoeringsprogramma Nee Vanuit IZA/GALA dragen we bij aan het programmatisch werken aan een gezonde samenleving Inrichting van een gezonde leefomgeving en stimulering van een gezonde leefstijl, zijn zaken die een gemeente zelf kan en moet doen. Alle opgaven uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) behoren tot het werkveld van gemeenten.
Als er zorg nodig is die medische of GGZ-deskundigheid vraagt, overstijgt dit het werkveld van gemeenten. Die deskundigheid is niet op dezelfde schaal georganiseerd als een gemeente. Drie ziekenhuizen bestrijken heel Noordoost-Brabant. De GGZ die hier actief is, bestrijkt heel Oost-Brabant. We moeten allemaal anders leren werken om ‘gezond en vitaal oud(er) te kunnen worden’: niet alleen gemeenten, maar ook de zorgpartijen. De verbinding leggen en houden tussen de spelers in dit netwerk op alle niveaus is de grote opgave. Dit netwerk is zichzelf aan het hervormen om de juiste zorg bij de juiste plek te krijgen. In onze eigen organisatie vraagt dat om domein overstijgend samenwerken, tussen fysiek en sociaal domein. Buitenshuis vraagt dat om domein overstijgend samenwerken tussen gemeentelijk en medisch domein. Tijd In 2025 is met name ingezet op de borging van de opgaven uit het GALA in de verschillende lokale beleidsnota's, zoals ‘Sterke sociale basis’, het gezondheidsbeleid en het Wmo-beleid. Zo is de basis versterkt door ‘Welzijn op Recept’ uit te rollen over heel Maashorst; de website voor mantelzorg is live gegaan; en het netwerk rondom eenzaamheid is versterkt. Voor wat betreft de IZA is in 2025 ingezet op deelname in het regionale samenwerkingsverband ‘Samen in Gezondheid’ (SiG).
Dit verband heeft in 2025 een integraal transformatieplan opgeleverd waarbij in aansluiting op het IZA regionaal oplossingen gezocht worden voor knelpunten in zorg en welzijn. Dit plan is inhoudelijk goedgekeurd, maar op de wachtlijst gezet voor het verkrijgen van financiële middelen. Daardoor is het volledige plan nog niet tot uitvoering gebracht. Waar wel middelen voor zijn verstrekt, is het onderdeel ‘Mentaal Gezond’, waar gedurende 2026-2027 op wordt geïnvesteerd.
53
Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 6.1.2 Problemen voorkomen en behoeften van inwoners tijdig signaleren, zodat er een verschuiving kan plaatsvinden van gespecialiseerde hulp naar preventie We willen dat netwerken ontstaan of uitbreiden, zodat de behoeften en problemen van inwoners op tijd worden gesignaleerd. Voorkomen is immers beter dan genezen. Daarom versterken we het lokale basisaanbod. Zo verschuiven we van gespecialiseerde hulp naar preventie. Binnen de jeugd richten we ons onder andere op scheidingen en middelengebruik. Ook voeren we kinderwerk uit. Via activiteiten werken we aan talentontwikkeling, een gezonde leefstijl en het vergroten van vaardigheden. Hoe eerder problemen worden aangepakt, hoe meer voordeel kinderen daarvan hebben in de rest van hun leven. Dit vergroot de kansengelijkheid en helpt kinderen op te groeien tot evenwichtige volwassenen. Vanuit de Wmo dragen we bij aan deze verschuiving door in te zetten op thema’s zoals zelfredzaamheid en samenredzaamheid. Wat zouden we ervoor gaan doen? Uitvoering geven aan het preventief jeugdbeleid We zorgen dat hulpvragen, ook van jeugdigen en hun ouders, zoveel mogelijk in de wijk worden opgelost in een vroeg stadium, zodat zwaardere zorg wordt voorkomen of beperkt. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Implementeren van het kinderwerk Kinderwerk is een preventieve voorziening.
Een belangrijke pijler hiervan is het vroegtijdig signaleren van uitdagingen in opgroei- en opvoedproblemen. Kinderwerk kan laagdrempelig inspelen op de behoefte en belevingswereld van kinderen en ouders. Door te starten met Kinderwerk, dragen we bij aan de doorgaande lijn in de pedagogische basis van de gemeente Maashorst. Door gemeenschappelijk Kinderwerk te organiseren, wordt de sociale cohesie onder kinderen en ouders, verzorgers en opvoeders in de gemeenschap bevorderd. Kinderwerk is een onderdeel van het preventief jeugdbeleid. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee 54
Uitvoering geven aan het WMO- beleidsplan We starten met de uitvoering van het Wmo-beleidsplan. Hierin worden algemene en collectieve voorzieningen zoals hulpmiddelen en diensten aangeboden die zonder indicatie kunnen worden gebruikt. Ook alternatieve vormen van dagbesteding en op herstel gerichte activiteiten proberen we zodanig vorm te geven dat hiervoor minder vaak een individuele maatwerk-beschikking nodig is. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 6.1.3 Voldoende opvang- en huisvestingsoplossingen voor nieuwkomers In 2025 werkt Maashorst verder aan het opvangen van Oekraïense ontheemden (ongeveer 150) en aan het realiseren van extra opvangplaatsen voor Oekraïense ontheemden, zodat we uiteindelijk in totaal bijna 400 Oekraïense ontheemden kunnen opvangen. Voor 1 oktober 2026 realiseren we een duurzame opvanglocatie, ter vervanging van de huidige noodopvang. Daarnaast is Maashorst verantwoordelijk voor de huisvesting van ruim 120 statushouders per jaar. Hiervoor werken we samen met de woningcorporaties. Wat zouden we ervoor gaan doen? Werken aan het programma migratieopgaven Vooralsnog wordt via een programma-aanpak gewerkt aan de migratieopgaven. Dit programma werkt zowel aan de harde als zachte kant van het opvangen van nieuwkomers. Op termijn zal deze opgave in de reguliere organisatie worden ingebed.
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 6.2.1 Een vindbare, herkenbare en professionele toegang voor vragen en voorzieningen We willen één vindbare, herkenbare en toegankelijke ingang voor inwoners die professionele ondersteuning nodig hebben. Daar kunnen zij terecht met al hun vragen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is.
55
Wat zouden we ervoor gaan doen? Inrichten toegang In 2025 optimaliseren we de gemeentelijke toegang. Een proces waar we in 2024 al een start mee hebben gemaakt. Dit betekent dat we gaan monitoren waar we moeten bijsturen of opschalen, en dat ook doen. Ook gaan we de samenwerking tussen de sociale basis in de wijk/kern en de gemeentelijke toegang optimaliseren. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 6.3.1 Inkomensondersteuning beter bereikbaar maken voor de doelgroep Wat zouden we ervoor gaan doen? Doorvoeren van de wetswijzigingen die de lokale toepassing van de Participatiewet verbeteren De lokale toepassing van de Participatiewet is dan eenvoudiger, biedt maatwerk en is vriendelijker voor de inwoners die hier gebruik van moeten maken. We werken vanuit de bedoeling van de wet, niet vanuit de letter ervan. Naast de Participatiewet zijn er meer mogelijkheden tot het bieden van evenwicht tussen inkomsten en uitgaven. Die faciliteiten moeten ook makkelijk bereikbaar zijn voor de beoogde doelgroep.
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 6.3.2 Het aantal inwoners dat te maken heeft met armoede en schulden, laten afnemen Wat zouden we ervoor gaan doen? Uitvoeren van het beleidskader Armoede & Schulden waarin we beide problemen (armoede en schulden) integraal aanvliegen We richten ons op kindarmoede, complexe schuldenproblematiek en nieuwe kwetsbare groepen inwoners. Voor deze drie hoofdsporen ontwikkelen we verschillende interventies. We zorgen dat onze informatievoorziening aan de inwoners aansluit op de aard en behoefte van de inwoners. Een ‘sociale kaart’ is onderdeel van deze informatievoorziening. Deze draagt bij aan meerdere doelen van het sociaal domein.
56
We maken optimaal gebruik van de gegevens uit onze eigen systemen en maken waar nodig gebruik van externe expertise om informatie te verkrijgen. Kinderen en jongeren blijven onze aandacht verdienen. We gaan inzetten op (extra) financiële educatie op (basis)scholen onder het motto jong geleerd is oud gedaan. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Intensiveren van de inzet van vroegsignalering We bouwen verder aan onze huidige werkwijze bij het vroegsignaleren van schulden om zwaardere problematiek te voorkomen. Onze werkwijze is klantgericht en outreachend. Met outreachend bedoelen we dat we inwoners proberen te bereiken waarvoor hulp niet altijd vanzelfsprekend is. Op bekende vindplaatsen is een vroegsignaleerder regelmatig fysiek aanwezig. Ook onze schuldhulpconsulenten werken zo dicht mogelijk bij de inwoner. Verder hebben we hierover afspraken gemaakt met de woningbouwcorporaties, een belangrijke ketenpartner als het gaat om armoede en schulden. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Samen met ervaringsdeskundigen werken aan het oplossen en voorkomen van complexe schuldenproblematiek We werken nauw samen met onze ketenpartners en betrekken ervaringsdeskundigen waar mogelijk bij de aanpak van deze complexe vraagstukken Dit is een vervolgstap op de vroegsignalering, die we inzetten om schulden te voorkomen.
Als de problematiek al is ontstaan, is de samenwerking met ketenpartners essentieel om het weer hanteerbaar te maken. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee In beeld brengen en aanpakken van verborgen armoede We spannen ons maximaal in om onze inkomensondersteunende en meedoen-regelingen onder de aandacht van inwoners te brengen. We laten daarom periodiek onderzoek verrichten om de doelgroep minimabeleid beter inzichtelijk te krijgen. Met een goed beeld van de situatie van onze inwoners kunnen we gericht inzetten op het op maat maken van de meedoen-regelingen en daarmee het tegengaan van de gevolgen van weinig inkomen. 57
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 6.4.1 Arbeidsparticipatie verhogen We pakken het arbeidsmarktbeleid in de volle breedte op met alle betrokken partijen. Een belangrijk doel daarin is de duurzame uitstroom van personen met een bijstandsuitkering naar werk. Op 1 januari 2026 willen we het aantal mensen dat afhankelijk is van deze uitkering met 25% hebben verminderd ten opzichte van 1 januari 2022. Voor inwoners waarbij uitstroom niet haalbaar is, kan arbeid wel bijdragen aan hun herstel. Werken is vaak het beste medicijn, ook als deze arbeid niet (geheel) loonvormend is. De samenwerking tussen ontmoetingspunten en lokale bedrijven wordt daarom geïntensiveerd. Hierin werken we samen met onderwijsinstellingen. Wat zouden we ervoor gaan doen? Versterken van het partnership met IBN We hebben een partnership met IBN, bij wie we veel mensen in de uitkering en met een arbeidsbeperking aanmelden. IBN onderzoekt of deze mensen een dienstverband kunnen krijgen bij IBN (met of zonder loonkostensubisidie) en of ze (na een ontwikkeltraject) aan de slag kunnen bij een reguliere werkgever. We werken aan continue verbetering van de samenwerking met IBN. De extra middelen van het Rijk voor versterking van IBN en van beschut werk zetten we daarbij in om ook op langer termijn de doelgroep met een arbeidsbeperking een dienstverband te kunnen bieden bij IBN.
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Lokaal arbeidsmarktbeleid uitwerken in een uitvoeringsagenda We stellen een beleidsplan op waarin staat welke doelen we willen bereiken in het lokale arbeidsmarktbeleid, passend in het kader van het regionale arbeidsmarktbeleid. In 2024 hebben we hier een start mee gemaakt. We geven hierin aan welke sturingslijnen we inzetten om deze doelen te bereiken, en betrekken hierbij economische, sociale en ruimtelijke aspecten. In 2025 zetten we deze sturingslijnen uit. Tijd
58
Uitvoeringsprogramma Nee Uitvoeren Plan van aanpak vermindering bestand P-wet in samenwerking met ketenpartners We intensiveren de begeleiding van uitkeringsgerechtigden richting werk. Daarnaast proberen we te voorkomen dat mensen een uitkering nodig hebben, door ze vroegtijdig richting werk te geleiden. Dit doen we met verschillende activiteiten, in afstemming en samenwerking met werkgevers en maatschappelijke partners. We zetten de ontwikkelde sturingslijnen binnen het project ‘Iedereen Kans op Werk’ in 2025 voort en verankeren deze in onze reguliere werkprocessen en werkwijzen, met het doel instroom in de uitkering te beperken en uitstroom te bevorderen. Tijd Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? 6.5.1 Een verbeterde inrichting van de directe leefomgeving van kwetsbare inwoners, zodat zij zoveel en zo lang mogelijk in de voor hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen en meedoen in de samenleving Er zijn verschillende redenen waarom we het streven naar zelfstandigheid en thuis wonen ondersteunen. Ten eerste kan het bijdragen aan het welzijn en de kwaliteit van leven van inwoners. Veel mensen voelen zich comfortabeler en gelukkiger in hun eigen vertrouwde omgeving. Daarnaast is de verwachting dat het bevorderen van zelfstandigheid en thuis wonen de druk op de intramurale zorg vermindert.
Het meetbaar maken van effecten, zoals langer thuis wonen en het gebruik van formele en/of intramurale zorg, is onderdeel van de uitwerking van de IZA/GALAtransformatieplannen. Wat zouden we ervoor gaan doen? Implementeren van algemene voorzieningen en stimuleren van het gebruik We willen de participatie en zelfredzaamheid van onze inwoners bevorderen. We leggen de focus op eigen kracht, het netwerk en een sterke sociale basis in de wijken en kernen. Naar aanleiding van het beleidsplan Wmo gaan we (algemene) voorzieningen in de wijk beschikbaar maken en gaan we doorlopend stimuleren om deze voorzieningen te gebruiken. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee
59
Prestatieafspraken maken vanuit volkshuisvesting met de woningcorporaties, waarin ook de zorgaspecten worden meegenomen We hebben versnellingsafspraken vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst (prestatieafspraken). In 2025 starten we het proces om de (meerjarige) prestatieafspraken te actualiseren. De verantwoording loopt via programma 8.3. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Een huisvestingverordening met urgentiebeleid regionaal ontwikkelen die in 2025 vertaald moet worden naar lokaal urgentiebeleid om bij woningtoewijzing voorrang te kunnen geven aan specifieke doelgroepen Het wetsvoorstel ‘Versterking regie volkshuisvesting’ gaat gemeenten verplichten een Huisvestingsverordening voor het onderdeel ‘urgenties’ op te stellen en dit regionaal af te stemmen. Het gaat om urgenties voor onder andere mantelzorgverleners/-ontvangers, mensen met een ernstige en chronische medische achtergrond, dak- en thuislozen, mensen uit maatschappelijke opvang, uit beschermd wonen, uit de GGZ, uit jeugdhulp, uit detentie, of uitstap uit prostitutie. In 2025 stellen we de huisvestingsverordening met in ieder geval de urgentieregels op en zorgen we dat deze door de gemeenteraad wordt vastgesteld. (Programma 8.3).
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? 6.6.1 Een passend aanbod voor inwoners die zorg nodig hebben Door de (dubbele) vergrijzing en personeelstekorten in de zorg komt de beschikbaarheid van zorg onder druk. Het is belangrijk om zorg beschikbaar te houden voor mensen die dit nodig hebben. We zorgen lokaal voor een passend ondersteuningsaanbod. Dit sluit aan bij wat vanuit preventie en de sterke sociale basis al beschikbaar is. Zo kunnen we de doelgroep passende ondersteuning bieden, als aanvulling op de algemene voorzieningen. Wat zouden we ervoor gaan doen? Uitvoering van het Wmo- beleidsplan en het plan 'Gezond en gelukkig Oud in Maashorst' We leggen hierin focus op eigen kracht, het netwerk en een sterke sociale basis in de wijken en kernen. Naar aanleiding van de beleidsplannen ‘Wmo’ en ‘Gezond en Gelukkig Oud in Maashorst’ gaan we (algemene) voorzieningen in de wijk beschikbaar maken en gaan we doorlopend stimuleren deze voorzieningen te gebruiken.
60
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Een passend aanbod voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid Met de verandering van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis, krijgt de gemeente steeds meer verantwoordelijkheid voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. We zorgen lokaal voor een ondersteuningsaanbod zodat we deze doelgroep passende ondersteuning kunnen bieden. Vanuit de regionale woondeal wordt gestuurd op realisatie van andersoortige woningbouw. Hierdoor wordt de interactie tussen zorgvragers en buurtbewoners gestimuleerd . Doordat buurtbewoners een stukje van de begeleiding op zich nemen, is minder of andersoortige professionele zorg nodig, zoals we dat beogen bij Houdthof. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee De lokale ontwikkelagenda ‘Opvang, ondersteuning en zorg voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid’ doorontwikkelen We geven uitvoering aan het WMO Beleidsplan waar de lokale ontwikkelagenda ‘Opvang ondersteuning en zorg voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid’ onderdeel van uitmaakt. Tijd Ontwikkelen van het nieuwe lokale Wmo-product 'Beschermd Thuis' We werken in 2025 verder aan een nieuw lokaal product ‘Beschermd Thuis’, een belangrijke toevoeging aan het palet 'Individuele ondersteuning'. Qua zorgzwaarte valt het tussen Beschermd Wonen en het huidige product 'Individuele ondersteuning extra'. In 2024 hebben we hier een start mee gemaakt.
Tijd Uitvoeringsprogramma Nee
61
Wat willen we bereiken? 6.7.1 In Maashorst groeien kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk op Dat doen ze thuis, bij hun eigen ouders. Zo ontwikkelen zij zich tot veerkrachtige (jong)volwassenen die naar vermogen actief meedoen in de samenleving. Ouders zijn hiervoor primair verantwoordelijk. Soms hapert de ontwikkeling van een jeugdige of loopt die vast, en kan dit in het voorliggend veld niet worden opgelost. De toegang beoordeelt samen met ouders en de jeugdige of gespecialiseerde jeugdhulp nodig is en geeft zo nodig een beschikking af. Wat zouden we ervoor gaan doen? Zorgdragen voor een sluitende aanpak Jeugdhulpverlening Wij zorgen voor passende jeugdhulp voor de meest kwetsbare jeugdigen en hun gezin. Jeugdhulp die past bij de zwaarte en aard van de problematiek en die zo dichtbij mogelijk wordt ingezet. We sluiten aan bij het onderwijs door het inzetten van aansluitfunctionarissen. We werken in de driehoek van jeugdige/gezin, jeugdprofessional en jeugdhulpaanbieder en kijken daarbij welke hulp het best past en in welke omvang. De samenwerking rond veiligheid van jeugdigen krijgt extra aandacht en leidt tot wijzigingen in de inzet van jeugdbescherming. We blijven werken aan verbeteringen in het aanbod van jeugdhulp.
Dit doen we onder meer door te sturen op meer gezinsgerichte hulpverlening, meer ambulante hulp in de omgeving van de jeugdige en een betere ondersteuning van jongeren bij de stap naar zelfstandigheid als ze 18 jaar worden. Daarnaast zetten we in op praktijkondersteuner huisartsenzorg voor de geestelijke gezondheidszorg (POH GGZ) Jeugd om verwijzingen vanuit huisartsen te stroomlijnen. Dit past in de landelijke hervormingsagenda jeugd. Tijd Uitvoeringsprogramma Nee Uitvoering geven aan het nieuwe Regionaal Beleidsprogramma Jeugdhulp en Uitvoeringsplan Jeugdhulp In 2025 geven we uitvoering aan het regionaal beleidsprogramma jeugdhulp. Het beleidsprogramma is bedoeld om richting te geven aan de regionale samenwerking ten aanzien van gespecialiseerde jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Tijd
62
Wat betekent dit financieel? Programma 6 Sociaal domein Begroting 2025 (in x € 1.000)
Jaarrekening 2025 Verschil jaarrekening – Jaarrekening 2024 begroting na wijziging
primitieve begroting
begroting na vastgestelde wijzigingen
(werkelijk)
(werkelijk)
(werkelijk)
Saldo van baten en lasten (A)
66.947 N
72.060 N
68.845 N
3.215 V
64.103 N
Saldo mutaties reserves (B)
805 N
2.135 V
764 N
2.899 N
3.369 V
Gerealiseerd resultaat (A+B)
67.752 N
69.925 N
69.609 N
316 V
60.734 N
Voor een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen wordt verwezen naar het onderdeel 'jaarrekening - analyse jaarrekening resultaat in cijfers.
63
Programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Inleiding Dit programma gaat over het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van inwoners en het zorgen voor een gezonde en duurzame leefomgeving. In Maashorst werken we vanuit het principe van positieve gezondheid. Daarbij ligt de nadruk op veerkracht, eigen regie en aanpassingsvermogen in plaats van op ziekte of beperking. Preventie richt zich vooral op de kwaliteit en toegankelijkheid van de leefomgeving, zoals school, werk en vrije tijd. Daarnaast gaat dit programma over riolering, afvalinzameling, milieubeheer en het beheer van begraafplaatsen. Dit programma bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Relevante ontwikkelingen In 2025 is gezondheid verder verankerd als integraal thema in beleid. Met preventieve voorzieningen en samenwerking met partners zetten we in op een gezonde leefstijl en meer mentale veerkracht. Het Schone Lucht Akkoord en de Omgevingsvisie zorgen dat gezondheid ook in ruimtelijke keuzes wordt meegenomen. Tegelijkertijd vragen geuroverlast, geluidsoverlast en de vliegbewegingen rond Volkel blijvend bestuurlijke aandacht. De klimaatopgave staat centraal in ons verleden en toekomstig handelen.
De energietransitie vraagt om daadkracht, samenwerking en flexibiliteit, maar wordt beïnvloed door externe factoren zoals aanvullend soortenonderzoek en regionale besluitvorming, die vertragingen en risico’s op onder andere netcongestie kunnen veroorzaken. Tegelijkertijd biedt de herziening van de RES-NOB (Regionale Energie Strategie – Noordoost-Brabant) kansen om warmte- en energieopgave efficiënter te koppelen. We boeken concrete vooruitgang. Onder meer met: een NIP-isolatieprogramma in samenwerking met de regio, een duurzaamheidsakkoord met woningcorporaties, en de indiening van de eerste SMP (SoortenManagementPlan) voor de kern Uden bij de provincie, waarmee we onze koploperspositie bevestigen. Daarnaast breiden we het netwerk van laadpalen uit en onderzoeken we de meetbaarheid van onze duurzaamheidsprestaties via de SDG’s (Sustainable Development Goals), zodat lokale inspanningen bijdragen aan mondiale doelen. Een aantal wijken in de gemeente zijn de komende 10 à 20 jaar aan de beurt voor een grootschalige reconstructie. Als gevolg van de staat en leeftijd van de riolering en wegen, is het nodig deze te vervangen. Bij de nieuwe inrichting staan gezondheid, omgevingskwaliteit en duurzame ontwikkeling centraal. In 2025 en 2026 worden nieuwe stresstesten uitgevoerd om kwetsbare plekken voor hitte, droogte en wateroverlast in beeld te brengen.