Bijlage - Programmabegroting 2026 (pdf) (oude versie)
Tekst van het document
Daarnaast kan het natuurgebied berging van grondwater bevorderen en daarbij een grote rol spelen in de strijd tegen verdroging. Voor Maashorst is de ontwikkeling van toerisme en recreatie binnen haar gemeentegrenzen een speerpunt. Wat willen we bereiken? De groenste gemeente van Nederland Maashorst is natuur. En natuur is Maashorst. Natuurgebied De Maashorst is onze grootste troef. Die willen we dan ook verder ontwikkelen, zodat De Maashorst het meest aantrekkelijke natuurgebied van NoordBrabant wordt. De ambitie voor 2050 is vastgelegd in de Gebiedsvisie. We willen de groenste gemeente van Nederland zijn. We vergroten de diversiteit in natuuraanbod, met een goede spreiding over de hele gemeente. Focus ligt daarbij uiteraard op de doorontwikkeling van natuurgebied De Maashorst als aaneengesloten natuurgebied en variatie in natuur. Ook zorgen we voor natuurcompensatie. Vergroening heeft in de volle breedte onze aandacht, dus ook in de gebouwde omgeving. Bijvoorbeeld door vergroening van de wijken en verbetering van de biodiversiteit. En als inwoners dit wensen, betrekken we hen graag bij het onderhoud van het groen in hun eigen wijk/dorp. Ook werken we samen met inwoners, ondernemers en organisaties aan plannen met quick wins voor natuur, landschap en recreatie. Kwaliteit van natuur en aantrekkingskracht bepalen in sterke mate de recreatieve mogelijkheden.
De balans tussen natuur en recreatieve druk mag niet uit het oog worden verloren. We bieden recreatieve mogelijkheden voor de inwoners van gemeente Maashorst en zijn daarmee ook aantrekkelijk voor mensen van verder weg. Wat gaan we ervoor doen? We gaan de biodiversiteit van natuur waarborgen en versterken, bijvoorbeeld door deelname aan het Deltaplan Biodiversiteit Versterken van de biodiversiteit is als doel vastgelegd in de Duurzame Doelen Agenda Veerkrachtig en Soortenrijk. Het belangrijkste doel is 'Biodiversiteitsverlies in de gemeente Maashorst is omgebogen naar biodiversiteitsherstel' in 2050. We zetten daarom in op nieuwe groenblauwe verbindingen tussen stedelijk en landelijk gebied. Mogelijk met extra financiering vanuit de Regiodeal. Daarnaast zetten we in op onderzoek, monitoring, bescherming en ondersteuning van de biodiversiteit. Bijvoorbeeld door het plaatsen van
54
gemonitorde bijenkasten en het onderzoek naar en ondersteunen van gebouwbewonende soorten, in relatie tot de isolatieopgave. Participatie van inwoners bij deze opgave is essentieel. We zetten daarom ook in op communicatie, waarbij handelingsperspectief op biodiversiteitsverbetering in eigen tuin centraal staat. Uitvoeringsprogramma Nee We gaan pilots opstarten voor beheer van het openbaar groen/natuur door inwoners Samen met Area bekijken we of bij een (nieuwe) locatie een pilot voor zelfbeheer kan starten. Ook bij nieuwbouw- en/of transformatieprojecten kijken we of er mogelijkheden zijn om een pilot zelfbeheer te starten. Uitvoeringsprogramma Ja We realiseren quick wins, zoals aanplant landschap, ecologisch bermbeheer, erfbeplanting, picknickvoorzieningen, fietsroutes en wandelpaden We zoeken continu naar mogelijkheden om te vergroenen. Dit doen we binnen de kernen en in het buitengebied. Bijvoorbeeld door vergroening van de wijken. In navolging van het gemeentehuis, gaan we de gevels vergroenen van onze maatschappelijke accommodaties. Inwoners stimuleren we in verschillende campagnes om ook zelf actief aan de slag te gaan met vergroening van hun omgeving, zoals 'tegels wippen'. We nemen ook in 2026 deel aan de stimuleringsregelingen landschap (Stila) en Erven Plus. Om de biodiversiteit in projecten te vergroten, leggen we uitgangspunten voor natuurinclusief bouwen vast.
Uitvoeringsprogramma Ja We willen diversiteit in natuuraanbod vergroten, met een goede spreiding over de hele gemeente We realiseren bestaande en nieuwe ecologische verbindingszones. We versterken de natuur- en recreatieverbindingen tussen de kernen en bos- en natuurgebieden. Bijvoorbeeld door realisatie van groenblauwe dooradering in het landelijk gebied, mogelijk ook in combinatie met het herstel van wijst. We nemen ook in 2026 deel aan Geopark Peelhorst en Maasvallei om educatieve en recreatieve projecten op het gebied van breuken en wijst uit te voeren. Uitvoeringsprogramma Ja We gaan De Maashorst verder uitbreiden en ontwikkelen als natuurgebied In de Gebiedsvisie voor natuurgebied De Maashorst is het eindbeeld voor 2050 opgenomen. Hier werken we samen met de partners in het natuurgebied naartoe. Dit doen we aan de hand van het uitvoeringsprogramma dat is opgenomen in de Gebiedsvisie en het Inrichtings- en beheerplan. We werken aan een klimaatbestendig watersysteem, herstellen wijst, versterken waar mogelijk recreatieve voorzieningen en vergroten de toegankelijkheid. Daarnaast wordt ingezet op verwerving van gronden om het Natuurnetwerk Brabant te realiseren.
55
Uitvoeringsprogramma Ja Wat willen we bereiken? Een sterke recreatieve sector De recreatieve sector is een belangrijke basis van onze economie. Natuurgebied De Maashorst is een trekpleister van formaat. Dit biedt recreatieve bedrijven en agrarische bedrijven mogelijkheden zich te verbreden. We willen dat inwoners en bezoekers tijd besteden in Maashorst. We werken meer samen in de regio Noordoost Brabant. Toeristen laten zich nu eenmaal niet leiden door gemeentegrenzen en op deze manier komen bezoekers naar Maashorst toe. Wat gaan we ervoor doen? Natuurcentrum De Maashorst blijft een belangrijke educatieve partner We stimuleren en faciliteren de ontwikkeling van natuureducatie en natuurbeleving. Natuurcentrum De Maashorst zet zich in voor het vergroten van kennis over natuur (in breedste zin) onder inwoners en bedrijven in Maashorst. In het bijzonder jeugd in de basisschoolleeftijd. Daarnaast stelt het Natuurcentrum als recreatieve entree de bezoeker centraal en voorziet in informatie over natuurgebied De Maashorst. Hiervoor ontvangt het Natuurcentrum subsidie. Jaarlijks vindt met het bestuur van het Natuurcentrum een subsidiëntenoverleg plaats. Uitvoeringsprogramma Nee We richten onze positionering nadrukkelijk op ‘Maashorst is de meest toeristische recreatieve gemeente van Noordoost-Brabant'.
We benadrukken de sterke verwevenheid met natuurgebied De Maashorst Via het uitvoeringsprogramma van de visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 promoot Maashorst zichzelf als recreatieve gemeente. Dit doen we samen met onze stakeholders aan de hand van de vier pijlers: gevarieerd en aantrekkelijk, gastvrij en verbonden, leefbaar en in balans en toegankelijk en bereikbaar. Natuurgebied De Maashorst is een belangrijk onderdeel van de toeristische en recreatieve visie. Het uitvoeringsprogramma stellen we jaarlijks samen met onze stakeholders op. In 2026 richten we ons samen met de gemeenten in Noordoost Brabant (NOB) op de regionale samenwerking voor data/monitoring en het versterken van onze ondernemers in NOB. Uitvoeringsprogramma Ja We vergroten de diversiteit in natuuraanbod met een goede spreiding over de hele gemeente De focus ligt hierbij uiteraard op de doorontwikkeling van natuurgebied De Maashorst als aaneengesloten natuurgebied en het vergroten van de variatie in natuur. Uitvoeringsprogramma Ja
56
We gaan de Natuurpoort (Palmstraat, Schaijk) en de uitkijktoren in De Maashorst realiseren We zoeken verbinding met een marktpartij voor de ontwikkeling van de Natuurpoort Palmstraat. We informeren de omgeving en doorlopen een selectieproces om een geschikte marktpartij te vinden. Zodra deze partij is gevonden, start het planvormingsproces. We volgen de kaders van het sinds 2020 onherroepelijke bestemmingsplan en realiseren hiermee een unieke toegangspoort tot natuurgebied De Maashorst. We ronden de ruimtelijke procedure voor de ontwikkeling van een uitkijktoren in De Maashorst af en starten met de realisatie. Uitvoeringsprogramma Ja Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025 incl. wijzigingen
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten 5.1 Sportbeleid en activering
1.286
1.386
1.274
1.261
1.261
1.261
5.2 Sportaccommodaties
4.271
4.935
4.743
4.722
4.750
4.703
5.3 Cultuur
4.382
4.840
4.744
4.531
4.479
4.479
5.4 Media
2.114
2.298
2.333
2.158
2.157
2.157
5.5 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
10.796
11.989
11.425
11.358
11.358
11.458
Totaal Lasten
22.849
25.448
24.520
24.030
24.005
24.057
617
520
463
451
451
451
1.166
1.124
1.182
1.182
1.182
1.182
5.3 Cultuur
666
675
688
688
688
688
5.4 Media
406
419
416
416
416
416
5.5 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
743
510
351
351
351
351
Totaal Baten
3.599
3.247
3.100
3.088
3.088
3.088
Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves
19.251
22.200
21.420
20.942
20.918
20.970
Stortingen in reserves
1.421
261
17
17
17
17
Onttrekkingen uit de reserves
2.187
2.709
482
135
135
132
Totaal mutaties reserves
-766
-2.448
-465
-118
-118
-115
Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves
18.485
19.753
20.955
20.825
20.800
20.855
Baten 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties
Verbonden partijen Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Gemeenschappelijke regelingen •
Brabant Historisch Informatie Centrum (BHIC)
57
Rechtspersonen •
Theater Markant N.V.
•
Museum Krona
Overige verbonden partijen •
Niet van toepassing
Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Beleidskaders Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de volgende beleidsnota’s: •
Sport- en Beweegvisie 2024 - 2030 Natuurlijk gezond bewegen
•
Visie en uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie Maashorst 2040
•
Uitvoeringsprogramma Toerisme & Recreatie 2024
•
Cultuurbeleid 2024 - 2030
•
Beleidsvisie en -uitgangspunten Speelruimtebeleid
Verplichte BBV - indicatoren Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Hieronder vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren: •
Niet-sporters
Hieronder vind je hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Maashorst. •
Sport en cultuur
•
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
58
Programma 6 Sociaal Domein Dit programma gaat over de activiteiten die de gemeente Maashorst onderneemt om haar inwoners in staat te stellen zo gezond, prettig, lang en zelfstandig mogelijk te leven, wonen en meedoen in de samenleving. Onze activiteiten zijn gericht op zowel individuele inwoners, als op de samenleving als geheel. Het programma omvat onderwerpen als Wmo, jeugd, participatie die alle drie een eigen wettelijke kader hebben, het brede welzijn dat als voorliggende voorziening voor deze 3 wetten dient. Maar ook over migratie waar het gaat over meedoen in de samenleving.
6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie Het merendeel van onze inwoners is goed in staat om het eigen leven vorm te geven en doet naar vermogen mee aan de samenleving. Iedereen is anders en situaties zijn niet gelijk. Inwoners zullen op hun eigen manier moeten omgaan met de uitdagingen en kansen die het leven biedt. Incidenten en moeilijkheden horen bij het leven en kunnen in de meeste gevallen opgevangen worden door de eigen draagkracht, het netwerk en een sterke sociale basis. Hierbij is het niet altijd nodig om gespecialiseerde hulp of ondersteuning in te zetten. In de wijken/kernen hebben we een sterke sociale basis waar hulpvragen worden opgelost. Een sterke sociale basis bestaat uit basisvoorzieningen die raken aan alle aspecten van het dagelijkse leven: ontmoeting, verenigingsleven, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, wonen, bewegen, cultuur en veiligheid. Alles bij elkaar vormen die voorzieningen een vangnet van sociale contacten, hulp en ondersteuning. Ze zijn aanwezig in de wijken/kernen, zichtbaar en laagdrempelig. Iedereen kan er gebruik van maken. Wanneer er toch meer aan de hand is, is een aanbod van gespecialiseerde hulp en ondersteuning beschikbaar.
Ontwikkelingen Samenkracht en Burgerparticipatie Investeren in preventie en vroegsignalering is noodzakelijk om inwoners in staat te stellen hun eigen leven vorm te geven en daarmee te voorkomen dat zwaardere ondersteuning nodig is, omdat we liever voorkomen, dan genezen. Het positieve effect van dit principe geldt zowel voor de individuele inwoners, als voor de realisatie van een reële en toekomstbestendige zorg. Dit veranderend perspectief op zorg vergt zowel van de gemeente als van de inwoners een andere aanpak. Hierin hebben we als gemeente Maashorst met maatschappelijke partners een gedeelde verantwoordelijkheid. De sociale cohesie in de wijken en kernen van de gemeente Maashorst is redelijk hoog. De lijnen zijn kort en over het algemeen kent men elkaar en weet men elkaar te vinden. Dat is een kracht die we willen benutten en versterken. Preventie en vroegsignalering zijn voor ons de basis in het werken in de wijk/kern. Ontmoeten is nauw verbonden met preventie. Hoe meer inwoners elkaar ontmoeten, hoe meer netwerken ontstaan of worden uitgebreid. Leefgemeenschappen met veel informele netwerken, zijn sterk en in staat om veel vraagstukken uit het dagelijks leven met elkaar op te lossen. Behoeften of problemen die vroegtijdig aan het licht komen, kunnen daardoor vaak worden opgelost binnen dit netwerk.
Behoeften worden tijdig gesignaleerd waarbij het samenspel binnen het netwerk ervoor zorgt dat in die behoeften laagdrempelig en passend wordt voorzien. We zien gastvrije en fysieke plekken voor spontane ontmoeting in elke wijk/kern dan ook als een belangrijke basisvoorwaarde om inwoners te stimuleren om de deur uit te gaan en hun medebewoners te ontmoeten. Dit is de eerste stap om te kunnen komen tot sterke informele netwerken. We bepalen samen met maatschappelijke partners en de inwoners welke basisvoorzieningen en preventief aanbod in de wijk/kern nodig zijn. Hierbij houden we rekening met de diversiteit van de inwoners en de synergie in de wijk. Belangrijke data ondersteunt ons hierbij.
59
Met de inrichting van de sociale basis wordt een belangrijke en fundamentele voorwaarde voor een toekomstbestendig sociaal domein ingevuld. Tegelijkertijd is deze basis een onderdeel van het geheel aan maatregelen dat nodig is om het sociaal domein structureel te versterken. Het programma Toekomstbestendig Sociaal Domein vraagt om een brede blik en samenwerking over de domeinen heen. Door data te gebruiken om risico’s per gebied tijdig te herkennen, monitoren en op termijn zelfs voorspellen, kunnen we samen met partners passende interventies bepalen waarmee we sneller en effectiever handelen. Het programma sluit aan op de ambitie van een toekomstbestendig sociaal domein, waarin de inwoner centraal staat en waarin we niet alleen repareren, maar vooral ook voorkomen. Met deze investering leggen we de basis voor een gezondere, meer veerkrachtige samenleving en beperken we de druk op de zorg en het gemeentelijke budget op de lange termijn. Evenals andere gemeenten wordt ook de gemeente Maashorst geconfronteerd met een scala aan nieuwkomers, zoals vluchtelingen, ontheemden uit Oekraïne en statushouders. De hiervoor beschreven aanpak is ook voor deze groepen onverkort van toepassing. Nederlandse gemeenten hebben een gezamenlijke opgave met betrekking tot de opvang en huisvesting van diverse groepen vluchtelingen en asielzoekers.
Ook de gemeente Maashorst neemt haar deel van deze opgaven. We spannen ons in asielzoekers en ontheemden uit Oekraïne op een zo goed mogelijke manier te verwelkomen en mee te laten doen in onze gemeente. Wat willen we bereiken? Een in gezamenlijkheid, gezond en zelfstandig leven voor alle inwoners bevorderen door een integrale benadering van 0-100+ We hebben oog voor iedereen. Positieve gezondheid zetten we in als aanpak om gezond leven voor alle inwoners bereikbaar te maken. We zijn ons als gemeente ook bewust van de verschillende behoeften van specifieke doelgroepen en we ondernemen actie om aan deze behoeften tegemoet te komen. Hierbij zetten we specifiek in op het jongerenwerk. Speciale aandacht vergt ook de doelgroep senioren, vanwege de vergrijzing van onze bevolking in combinatie met langer thuis wonen. Verder besteden we extra aandacht aan de groep inwoners met dementie en dragen we bij aan oplossingen hiervoor in onze gemeente. In Maashorst kun je gezond en gelukkig oud worden. Om dit te bereiken werken we programmatisch over de domeinen heen. Door een programmatische aanpak zijn we beter in staat om regie te voeren over de activiteiten die een bijdrage leveren aan onze doelstellingen, maar zijn ondergebracht in de afzonderlijke beleidsvelden en domeinen.
Wat gaan we ervoor doen? Werken aan een Sterke Sociale basis in de wijken In 2026 gaan we verder met het ondersteunen van inwoners en het bouwen aan een sterker persoonlijk netwerk van de inwoner. Het (collectieve) preventieve aanbod neemt toe en er zijn meer activiteiten beschikbaar gericht op preventie en ontmoeten. Het aanbod en de activiteiten zijn voor de inwoner makkelijk te vinden. Het netwerk in de wijk/kern wordt verder uitgebouwd en de samenwerking met belanghebbende organisaties krijgt verder vorm. Hierbij wordt zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van georganiseerde vrijwilligersorganisaties, zoals de zorgcooperaties. Uitvoeringsprogramma Ja
60
Stimuleren van activiteiten en ontmoeting in maatschappelijk vastgoed In 2026 geven we verder uitvoering aan het nieuwe accommodatiebeleid. Onderdeel hiervan is het optimaal benutten van de dorpshuizen en multifunctionele accommodaties (MFA’s) voor ontmoeting tussen inwoners. Daarnaast is er een financiële doorrekening voor de komende jaren, zowel structureel als incidenteel, gemaakt. De exploitatie van o.a. de wijkgebouwen is hier een belangrijk onderdeel van omdat ontmoetingsruimten behoren tot de 5 bouwstenen van de sterke sociale basis. Uitvoeringsprogramma Ja Vitaal oud(er) worden stimuleren Door de uitvoering van het beleidsplan Gezond en Gelukkig Oud in Maashorst, willen we aan de fors groeiende groep kwetsbare senioren passende zorg en welzijnsvoorzieningen blijven bieden. Daarom zetten we in op de zelf- en samenredzaamheid van de senior. We doen dat in samenwerking met alle belanghebbenden en versterken de rol van bestaande diensten die het welzijn bevorderen. Daarnaast bevorderen en ondersteunen we het zorgen voor elkaar. Vanuit het beleidsprogramma wonen en zorg werken we aan het toevoegen van geschikte, betaalbare en passende woonvormen voor ouderen in alle kernen. Hierin kunnen zij zo lang mogelijk thuis en zelfstandig wonen.
Uitvoeringsprogramma Nee Vanuit IZA/GALA dragen we bij aan het programmatisch werken aan een gezonde samenleving Inrichten van een gezonde leefomgeving en het stimuleren van een gezonde leefstijl, zijn zaken die een gemeente zelf kan en moet doen. Alle opgaven uit GALA, Gezond en Actief Leven Akkoord, behoren tot het werkveld van gemeenten. Als er zorg nodig is die medische of GGZ-deskundigheid vraagt, overstijgt dit het werkveld van gemeenten. Die deskundigheid is niet op dezelfde schaal georganiseerd als een gemeente. Drie ziekenhuizen bestrijken heel Noordoost-Brabant. De GGZ die hier actief is, bestrijkt heel Oost-Brabant. We moeten allemaal anders leren werken om ‘gezond en vitaal oud(er) te kunnen worden’: de gemeenten maar ook de zorgpartijen. De verbinding leggen en houden tussen dit netwerk op alle niveaus is de grote opgave. Dit netwerk is zichzelf aan het hervormen om de juiste zorg bij de juiste plek te krijgen. In onze eigen organisatie vraagt dat om domeinoverstijgend samenwerken, tussen fysiek en sociaal domein. Buitenshuis vraagt dat om domein overstijgend samenwerken tussen gemeentelijk- en medisch domein. Uitvoeringsprogramma Nee Werken aan een toekomstbestendig sociaal domein Van 2025 tot en met 2029 investeren we in het programma Toekomstbestendig Sociaal Domein dat gericht is op de volgende 6 pijlers: 1. werken vanuit de bedoeling, 2.
inwonersparticipatie als onderdeel van beleid, 3. het versterken van strategische partnerships, 4. meer grip door data en monitoring, gebiedsgericht werken en het inrichten van de sterke sociale basis. Uitvoeringsprogramma Nee
61
Samen met ervaringsdeskundigen werken aan het oplossen en voorkomen van vraagstukken van inwoners Binnen het sociaal domein groeit de behoefte om ervaringsdeskundigen structureel in te zetten bij de ontwikkeling en uitvoering van beleid. Een integrale aanpak is hierbij essentieel, om ervoor te zorgen dat inwoners op dezelfde manier worden ondersteund. We gaan onderzoeken op welke wijze we ervaringsdeskundigen duurzaam kunnen inzetten binnen onze organisatie en in samenwerking met onze partners. Uitvoeringsprogramma Nee Uitvoering geven aan het preventief jeugdbeleid We zorgen dat hulpvragen, ook van jeugdigen en hun ouders, zoveel mogelijk in de wijk/kern worden opgelost in een vroeg stadium, zodat zwaardere zorg wordt voorkomen of beperkt. Het preventief jeugdbeleid van de gemeente Maashorst richt zich op het versterken van de opvoedomgeving door een sterke sociale basis te creëren waarin kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien met steun van ouders, scholen en professionals. Daarbij wordt ingezet op het stimuleren van beschermende factoren zoals zelfvertrouwen, sociale relaties en positieve vrijetijdsbesteding. Ouders en jeugdigen kunnen zonder verwijzing of diagnose snel en laagdrempelig hulp krijgen in hun eigen buurt.
De preventieve inzet richt zich daarbij op zes belangrijke thema’s: scheidingsproblematiek, een kansrijke start, eenzaamheid, mentale veerkracht, middelengebruik en bestaanszekerheid. Uitvoeringsprogramma Nee Uitvoering geven aan het WMO beleidsplan We voeren het Wmo beleidsplan uit. Hierin worden algemene en collectieve voorzieningen zoals hulpmiddelen en diensten aangeboden die zonder indicatie kunnen worden gebruikt. Ook alternatieve vormen van dagbesteding en op herstelgerichte activiteiten geven we zodanig vorm zodat hiervoor minder vaak een individuele maatwerk beschikking nodig is. Uitvoeringsprogramma Nee Versterking van het preventieteam in het kader van een toekomstbestendig sociaal domein In aansluiting op de programma 'Toekomstbestendig Sociaal Domein' en het beleidskader 'Sterke Sociale Basis', investeert de gemeente verder in de versterking van het preventieteam. Dit team vormt de verbindende schakel tussen algemene, preventieve voorzieningen en gespecialiseerde ondersteuning, en wordt cruciaal in het realiseren van een gebiedsgerichte werkwijze. Door samenwerking met onderwijs, zorg, veiligheid en welzijn wordt passende ondersteuning laagdrempelig, vroegtijdig en integraal georganiseerd.
Hiermee geven we invulling aan landelijke opgaven zoals de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, en dragen we bij aan een houdbaar sociaal stelsel waarin meer inwoners op eigen kracht of met hun netwerk tot oplossingen komen. Uitvoeringsprogramma Nee
62
Wat willen we bereiken? Voldoende opvang- en huisvestingsoplossingen voor nieuwkomers De gemeente heeft in de regio afgesproken om ongeveer 400 ontheemden uit Oekraïne op te vangen. Daartoe hebben we meer opvangplekken nodig dan we nu beschikbaar hebben. Daarnaast sluit de noodopvang in het Van der Valk hotel op 1 oktober 2026. Dat betekent dat we voor die tijd een duurzame asielopvanglocatie gerealiseerd moeten hebben voor 300 personen, ter vervanging van de huidige noodopvanglocatie. Bovendien moet de gemeente een opvanglocatie aanwijzen voor de opvang van 29 alleenstaande minderjarige vluchtelingen (amv's). Ook is de gemeente verantwoordelijk voor de huisvesting van 50 tot 60 statushouders per half jaar. Hiervoor werken we samen met de woningcorporaties. Wat gaan we ervoor doen? Werken aan het programma migratieopgaven We behouden en ontwikkelen de huidige Oekraïne opvanglocaties. Op de Boekelsedijk in Uden wordt een nieuw asielzoekerscentrum ontwikkeld. Ook bereiden we de overige ontwikkelingen (woningen en opvang) op de Boekelsedijk en op de Repelakker in Zeeland en de Molenaarstraat in Schaijk voor. Daarnaast spannen we ons, in samenwerking met de woningcorporaties, in om statushouders te plaatsen. Uitvoeringsprogramma Nee
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Tot dit taakveld behoren alle loketvoorzieningen die gericht zijn op het identificeren van eigen kracht, en het begeleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en dienstverlening): • voorlichting • advisering • cliëntondersteuning • toegang tot eerste- en tweedelijnsvoorzieningen • preventie • vroegsignalering • PraktijkOndersteuner Huisarts voor Jeugd (POH Jeugd). Geïndiceerde hulp en ondersteuning is alleen toegankelijk met een indicatie die door onder meer de gemeentelijke toegang wordt afgegeven. De algemene en collectieve voorzieningen gaan hieraan vooraf. Pas als deze niet toereikend zijn, komt geïndiceerde ondersteuning in beeld. Die wordt verleend vanuit 'De Toegang'. Dit is de wettelijke aanduiding van ondersteuning vanuit sociaal domein van gemeenten. Het gaat hierbij om hulp en ondersteuning vanuit de Wmo en de Jeugdwet. Maar ook om inzet van uitkeringen, bijzondere bijstand, armoedevoorzieningen, re-integratie trajecten en Beschut Werk vanuit de Participatiewet en schuldhulpverlening uit de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Voor iedere inwoner hebben we als gemeente de mogelijkheid voor het inzetten van passende cliëntondersteuning. Ontwikkelingen Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inwoners doen naar vermogen mee aan de samenleving. Iedereen is anders en situaties zijn niet gelijk.
Wanneer hulpvragen van inwoners niet opgelost kunnen worden door de eigen draagkracht of het netwerk binnen de sterke sociale basis, is gespecialiseerde hulp en ondersteuning beschikbaar. De tendens van de afgelopen paar jaar, waarbij de complexiteit van vragen toeneemt en de wachtlijsten groeien, proberen we te doorbreken door meer in te zetten op vroegsignalering en preventie (programma 6.1). Het is immers het fijnste als inwoners met al hun vragen terecht kunnen bij vertrouwde gezichten in de 63
wijk/kern. Die professionals kunnen via warme overdracht de vraag doorzetten naar de gemeentelijke toegang als er meer nodig is dan waarin het systeem en/of de wijk of kern voorziet. De uitvoeringsteams (jeugd, Wmo & schuldhulpverlening en participatie, inkomen en inburgering) gaan vervolgens kijken wat de best passende hulp is. Dat kan gaan om geïndiceerde tweedelijnszorg, maar we verwachten ook dat we veel vaker een passend aanbod kunnen doen met beschikbaarheid van eerstelijnszorg (samenwerking tussen (para-)medisch en sociaal domein). Vanuit het programma ‘Toekomstbestendig sociaal domein’ en in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd gaan we nader bekijken hoe de toegang tot ondersteuning herkenbaar, laagdrempelig en effectief kan worden ingericht Met het programma Toekomstbestendig sociaal domein streven we naar versterking en uitbreiding van preventieve en algemene voorzieningen in de sociale basis en monitoren we de beweging dat deze versterking zich vertaalt in afname van (duur) geïndiceerd aanbod waarvoor de lokale aanpak onvoldoende oplossing biedt. Wat willen we bereiken? Een vindbare, herkenbare en professionele toegang voor vragen en voorzieningen Voor situaties waarin professionele ondersteuning nodig is, willen we een vindbare, herkenbare en professionele toegang.
Inwoners kunnen daar terecht met al hun vragen over zaken waarvoor wij als gemeente verantwoordelijk zijn. Wat gaan we ervoor doen? Inrichten toegang In 2026 gaan we vanuit het programma ‘Toekomstbestendig sociaal domein’ en in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd nader bekijken hoe we de toegang tot ondersteuning herkenbaarder, laagdrempeliger en effectiever kunnen inrichten. Er wordt ingezet op nauwere samenwerking tussen het preventieteam en de consulenten van de interne uitvoeringsteams. Uitvoeringsprogramma Nee
6.3 Inkomensregelingen (incl. armoedebeleid en eerstelijns schuldhulpverlening) Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: • Inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies (LKS) op grond van de Participatiewet • Bijzondere bijstand voor bijzondere en noodzakelijke kosten vanuit de Participatiewet • Geneeskundige en andere adviezen in verband met de bijstandsverlening • IOAW (wet Inkomensvoorzieningen Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers) • IOAZ (wet Inkomensvoorzieningen Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen) • Kosten van levensonderhoud en kapitaalverstrekking voor gevestigde ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz 2004) • Kosten levensonderhoud voor startende ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 • Sociale zekerheidsregelingen van het rijk, bijvoorbeeld eenmalige uitkeringen voor minima • Schuldhulpverlening en vroegsignalering van schulden vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) • Gemeentelijk minimabeleid: regelingen gericht op maatschappelijke participatie voor inwoners die tot de doelgroep minimabeleid horen (tot 120% sociaal minimum) vanuit de Gemeentewet.
64
Ontwikkelingen Inkomensregelingen Participatiewet De regering wil de regelgeving en toepassing van de Participatiewet eenvoudiger en klantvriendelijker maken, met meer ruimte voor maatwerk. Hiervoor zijn verschillende wijzigingen samengevoegd in het Wetsvoorstel Participatiewet in Balans en deze treedt in werking in 2026. Op de uitwerking van het wetsvoorstel is lokaal inhoudelijk voorgesorteerd door de samenwerking te versterken met lokale ketenpartners en door onze dienstverlening zo dicht mogelijk bij de inwoner te organiseren. Schulden en Armoedebestrijding We hebben als gemeente de taak om (bijzondere) bijstand, minimaregelingen en brede ondersteuning bij schuldhulpverlening te verlenen aan inwoners die het nodig hebben. Deze wettelijke taak blijven we uitvoeren, met als doel om de negatieve effecten van het leven met geldzorgen zoveel mogelijk te beperken. We zetten in op preventie en vroegsignalering van schulden. In onze aanpak streven we naar financiële zelfredzaamheid en zetten we ons in voor een integrale aanpak. Hierbij geven we specifiek aandacht aan kinderen in armoede, omdat armoede vaak leidt tot stress, wat het opgroeien in een gezonde leefomgeving belemmert. We vinden dat kinderen, ongeacht de gezinssituatie waarin ze opgroeien, alle kansen moeten krijgen om zich op sociaal, mentaal en fysiek vlak te ontwikkelen.
Onze diverse meedoenregelingen hebben tot doel dat inwoners actief mee kunnen blijven doen. Wij spannen ons maximaal in zodat hier ook gebruik van wordt gemaakt. Kennis van de doelgroep en inzicht in samenstelling, draagt bij aan een effectieve besteding van de middelen. Wat willen we bereiken? Inkomensondersteuning beter bereikbaar maken voor de doelgroep Het bereik van inkomensondersteuning willen we verbeteren en het gebruik van regelingen willen we klantvriendelijker maken. Wat gaan we ervoor doen? Doorvoeren van de wetswijzigingen die de lokale toepassing van de participatiewet verbeteren We hebben al verschillende stappen gemaakt naar een klantvriendelijker uitvoering van de Participatiewet. Niettemin zullen we een aantal wijzigingen in de wet nog moeten gaan doorvoeren in verordeningen, beleidsregels en werkprocessen. Naast de Participatiewet zijn er meer mogelijkheden tot het bieden van evenwicht tussen inkomsten en uitgaven. Die faciliteiten zijn makkelijk bereikbaar voor de beoogde doelgroep. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? Het aantal inwoners dat te maken heeft met armoede en schulden, laten afnemen Steeds meer inwoners die te maken hebben met geldzorgen, armoede of schulden weten de weg naar passende hulp en ondersteuning te vinden. Hierdoor worden de negatieve gevolgen van financiële problemen verminderd.
Dit draagt bij aan het voorkomen van (verdere) schulden en vergroot de kans op een stabielere financiële situatie. Uiteindelijk leidt dit tot een afname van het aantal inwoners dat in armoede leeft of met problematische schulden kampt.
65
Wat gaan we ervoor doen? Uitvoeren van het beleidskader Armoede & Schulden waarin we beide problemen (armoede en schulden) integraal aanvliegen In 2026 zetten we de uitvoering van het beleidskader Armoede & Schulden voort, waarbij we armoede en schulden integraal benaderen. We monitoren het gebruik van bestaande regelingen en onderzoeken welke interventies het meest effectief bijdragen aan onze doelstellingen. Daarnaast investeren we in het verbeteren van onze informatievoorziening aan onze inwoners. Een belangrijk onderdeel hiervan is de ontwikkeling van een sociale kaart die specifiek gericht is op ondersteuning bij geldzorgen. Uitvoeringsprogramma Nee Intensiveren van de inzet van vroegsignalering We verbeteren de uitvoering van onze schuldhulpverlening, waarbij vroegsignalering een cruciale rol speelt. Door vroegtijdig signalen op te vangen, kunnen we inwoners sneller passende ondersteuning bieden. Onze dienstverlening is laagdrempelig en toegankelijk, met (inloop)spreekuren verspreid over de gemeente en zichtbare aanwezigheid van onze consulenten en partners in de wijken/kernen. We investeren in een sterke samenwerking met ketenpartners om signalen tijdig te delen en gezamenlijk op te pakken. Uitvoeringsprogramma Nee In beeld brengen en aanpakken van verborgen armoede We investeren actief in de samenwerking met de netwerkpartners in de gemeente met Platform Geldzorgen.
Door deze samenwerking vergroten we het bereik van inkomensondersteunende- en meedoenregelingen voor onze inwoners. Daarnaast zetten we in op aanvullende interventies om (verborgen) doelgroepen beter te signaleren en te ondersteunen. Hiermee bevorderen we maatschappelijke participatie en dragen we bij aan het terugdringen van armoede. Uitvoeringsprogramma Nee Data-gedreven werken De gemeente neemt haar beslissingen op basis van feiten, kennis en ervaring. Met data-gedreven werken zetten we hierin een volgende stap: we gebruiken gegevens systematischer en breder, zodat we trends beter kunnen herkennen en keuzes nog beter kunnen onderbouwen. Dit helpt ons om onze dienstverlening efficiënter, effectiever en meer op maat voor inwoners te organiseren. Uitvoeringsprogramma Nee Aansluiten bij de elementen van de basisdienstverlening schuldhulpverlening We zetten de ontwikkelingen van de uitvoering van onze schuldhulpverlening verder door, met als doel om aan te sluiten bij de elementen van de basisdienstverlening schuldhulpverlening. Denk bijvoorbeeld aan een laagdrempelige aanmelding en een persoonlijk begeleidingstraject dat start vanaf het eerste gesprek. We leggen ook extra nadruk op schuldpreventie, onder andere door financiële educatie op scholen en bij
66
belangrijke life events. Zo willen we financiële problemen vroegtijdig signaleren en waar mogelijk voorkomen. Uitvoeringsprogramma Nee
6.4 Maatschappelijke en arbeidsparticipatie Het taakveld Maatschappelijke en Arbeidsparticipatie bestaat uit 2 deeltaakvelden. Het gaat om gemeentelijke taken op het gebied van: Wsw en Beschut Werk Tot dit taakveld behoren voorzieningen om maatschappelijke participatie te bevorderen, maar niet gericht op doorstromen naar arbeid: • beschut werken • bestaande werkverbanden sociale werkvoorziening, bestaande Wsw- en begeleid werken dienstbetrekkingen • arbeidsmatige dagbesteding. Arbeidsparticipatie Hiertoe behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen: • re-integratie-instrumenten • ondersteuning bij starten van een eigen bedrijf • bepaalde vormen van tijdelijke loonkostensubsidie (voor zover ingezet als re-integratie-instrument) • stimuleringsmaatregelen, waaronder de No-riskpolis • loonwaardebepaling • voorzieningen ter voorbereiding van een zelfstandig bestaan als startend ondernemer en ter begeleiding van startende ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). Ontwikkelingen Maatschappelijke en arbeidsparticipatie De arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door arbeidskrapte. Dat heeft meerdere oorzaken waaronder vergrijzing en ontgroening van de bevolking en toenemende vraag naar arbeid. Het Rijk richt zich op vijf speerpunten om, binnen haar mogelijkheden, de arbeidsmarkt zo goed mogelijk te laten functioneren 1.
Verhogen van de kwaliteit van werk;
2.
Versterken van de economie;
3.
Verhogen van de productiviteit;
4.
Verhogen van duurzame arbeidsparticipatie;
5.
Verbeteren van matching op de arbeidsmarkt.
Vier landelijke beleidsinspanningen ten aanzien van de arbeidsmarkt en de Participatiewet lichten we uit, omdat deze het lokaal beleid ten aanzien van maatschappelijke- en arbeidsparticipatie beïnvloeden: •
De hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur.
Met deze hervorming wordt gewerkt aan een andere organisatie van de 35 arbeidsmarktregio’s, waarbij de focus ligt op het creëren van één loket voor werkzoekenden en werkgevers genaamd het Werkcentrum •
Toekomstbestendig maken van de sociaal ontwikkelbedrijven
De komende tien jaar moeten sociaal ontwikkelbedrijven transformeren naar een bestendige organisatie waar inwoners met een arbeidsbeperking werk kunnen vinden. IBN krijgt daarbij drie functies: een
67
springplank naar regulier werk; een vangnet als een regulier baan even niet lukt; en een duurzame werkplek voor mensen die niet terecht kunnen op de reguliere arbeidsmarkt. •
Wet van School naar Duurzaam werk
Deze wet is erop gericht om alle jongeren, met name de kwetsbare jongeren, de juiste ondersteuning te bieden om de overstap van onderwijs naar werk goed en zonder uitval te laten verlopen. Het onderwijs (mbo, vso en praktijkonderwijs), de doorstroompunten, maar ook de gemeenten zijn gezamenlijk aan zet om dit te realiseren. •
Participatiewet in Balans
Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is erop gericht om de Participatiewet menselijker te maken door. de bijstandsgerechtigde centraal te stellen, meer ruimte te maken voor maatwerk en uit te gaan van vertrouwen. De nadruk ligt niet meer op controle, maar op ondersteuning. Het wetsvoorstel treedt in werking in 2026. Wat willen we bereiken? Arbeidsparticipatie verhogen In de huidige krappe arbeidsmarkt is het belangrijk de arbeidsparticipatie te verhogen. Binnen het vastgesteld arbeidsmarktbeleid richten we onze inspanningen op het begeleiden van onze inwoners naar werk (voorzetting van de basis die we hebben gelegd met het project Iedereen Kans op Werk), waarbij jongeren, statushouders en ouderen belangrijke doelgroepen zijn. We richten ons ook op de samenwerking met bedrijven en onderwijs om de match tussen vraag en aanbod van werk te verbeteren. Daarbij zijn het stimuleren van brede talentontwikkeling en van innovatie belangrijke doelen.
Wat gaan we ervoor doen? Versterken van het partnership met IBN De komende jaren investeren we samen met de zes betrokken gemeenten om IBN toekomstbestendig te maken. Dat betekent dat we de samenwerking met IBN gaan intensiveren en meer inwoners met een arbeidsbeperking naar (tijdelijk) werk bij IBN gaan begeleiden. Uitvoeringsprogramma Nee Lokaal arbeidsmarktbeleid uitwerken in een uitvoeringsagenda Het lokale arbeidsmarktbeleid dat we in 2025 hebben vastgesteld is gericht op het versterken van de economische vitaliteit, het behouden van jongeren voor Maashorst, op brede talentontwikkeling en op het stimuleren van innovatie. In 2026 en verder werken we dit beleidsplan uit in een uitvoeringsagenda. Uitvoeringsprogramma Nee Goede begeleiding ontwikkelen voor kwetsbare jongeren van school naar werk De gemeente krijgt een grotere taak in het ondersteunen van kwetsbare jongeren naar werk, samen met het onderwijs en het Doorstroompunt. Met deze partijen gaan we een werkwijze opzetten (onder regie van de
68
Jongerenaanpak van de arbeidsmarktregio) om jongeren goed te begeleiden naar opleiding of werk zodat ze niet uitvallen. Uitvoeringsprogramma Nee Participatiewet in balans implementeren Het wetsvoorstel vraagt om een gedegen implementatie van de verschillende onderdelen, waaronder maatschappelijke participatie (wel of niet gericht op arbeidsinschakeling). Uitvoeringsprogramma Nee
6.5 Maatwerkvoorzieningen WMO Tot dit taakveld behoren de volgende voorzieningen: • • • • • • •
Wmo Rolstoelen Wmo Vervoersvoorzieningen, waaronder de scootmobiel Wmo Vervoersdiensten, waaronder de Regiotaxi Wmo Woningaanpassingen Wmo Overige maatwerkvoorzieningen Wmo Eigen bijdragen Parkeerbeleid invaliden, inclusief leges.
Ontwikkelingen Maatwerkvoorzieningen WMO We zetten in op het behouden en/of vergroten van de zelfredzaamheid in de directe woonomgeving. We bevorderen hiermee de participatie in de samenleving. Hierbij staat positieve gezondheid centraal. Deze ambitie staat onder druk vanwege schaarste bij een aantal maatwerkvoorzieningen. We zetten daarom zoveel mogelijk in op het gebruik van algemene voorzieningen. We werken hierin samen met ketenpartners. We houden oog voor de individuele situatie en zorgen voor maatwerk als dat noodzakelijk is. Wat willen we bereiken? Een verbeterde inrichting van de directe leefomgeving van kwetsbare inwoners zodat zij zoveel en zolang mogelijk in de voor hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen en meedoen in de samenleving Er zijn verschillende redenen waarom we dit streven naar zelfstandigheid en thuis wonen ondersteunen. Ten eerste kan het bijdragen aan het welzijn en de kwaliteit van leven van individuele inwoners. Veel mensen voelen zich comfortabeler en gelukkiger in hun eigen vertrouwde omgeving. Daarnaast is het de verwachting dat het bevorderen van zelfstandigheid en thuis wonen de druk op de intramurale zorg kan verminderen. Wat gaan we ervoor doen? Implementeren van algemene voorzieningen en stimuleren van het gebruik We bevorderen de participatie en zelfredzaamheid van onze inwoners.
We leggen de focus op eigen kracht, het eigen netwerk en een sterke sociale basis in de wijken en kernen. Op basis van het beleidsplan Wmo realiseren we (algemene) voorzieningen in de wijk/kern en stimuleren inwoners hiervan gebruik te maken.
69
Uitvoeringsprogramma Nee Prestatieafspraken maken vanuit volkshuisvesting met de woningcorporaties, waarin ook de zorgaspecten worden meegenomen De versnellingsafspraken zijn vastgelegd in een meerjarige samenwerkingsovereenkomst (prestatieafspraken) en worden in 2026 uitgevoerd. In 2026 sturen en monitoren we met name op de prestatieafspraken waar wonen en zorg elkaar raken. De verantwoording loopt via programma 8.3 Uitvoeringsprogramma Nee Een huisvestingverordening met urgentiebeleid regionaal ontwikkelen die in 2025 vertaald moet worden naar lokaal urgentiebeleid om bij woningtoewijzing voorrang te kunnen geven aan specifieke doelgroepen Het wetsvoorstel versterking regie volkshuisvesting gaat gemeenten verplichten een Huisvestingsverordening voor het onderdeel ‘urgenties’ op te stellen en dit regionaal af te stemmen. Het gaat om urgenties voor onder andere mantelzorgverleners/-ontvangers, mensen met een ernstige en chronische medische achtergrond, dak- en thuislozen, mensen uit maatschappelijke opvang, uit beschermd wonen, uit de GGZ, uit jeugdhulp, uit detentie, of uitstap uit prostitutie. In 2026 stellen we de huisvestingsverordening met in ieder geval de urgentieregels op en door de gemeenteraad vastgesteld. De urgentieregeling zal naar verwachting in 2027 in werking treden. De verantwoording loopt via programma 8.3 Uitvoeringsprogramma Nee
6.6 Maatwerkdienstverlening WMO Het taakveld maatwerkdienstverlening Wmo bestaat uit 2 deeltaakvelden met gemeentelijke taken op gebied van: Maatwerkdienstverlening Wmo Hiertoe behoort dienstverlening aan individuele cliënten met een beperking (fysiek/psychisch), die zelfstandig wonen en (eventueel op basis van een toekenningsbeschikking) ondersteuning nodig hebben in de vorm van: • Wmo Hulp bij het Huishouden • Wmo Begeleiding en Persoonlijke Verzorging • Wmo Dagbesteding, waaronder de inloopfunctie GGZ • Wmo Overige Maatwerkarrangementen Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Wmo Hierbij gaat het om alle opvang en beschermd wonen voorzieningen, met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de opvangvoorzieningen verblijven: • Wmo Beschermd Wonen / Beschermd thuis • Wmo Maatschappelijke- en Vrouwenopvang
70
Ontwikkelingen Maatwerkdienstverlening WMO We zien dat steeds meer inwoners gebruik maken van gespecialiseerde hulp en ondersteuning. Ook groeit de groep steeds ouder wordende inwoners. De vergrijzing speelt een grote rol in het gebruik van maatwerkvoorzieningen. Samen met een krapte op de arbeidsmarkt legt dit druk op de beschikbaarheid van Wmo-ondersteuning. We proberen deze druk te verlichten door de realisatie van algemene voorzieningen met onderliggende diensten op maat voor dat gebied. Daarmee wordt de vraag naar individueel maatwerk verkleind. Gespecialiseerde hulp en ondersteuning die wordt geboden is gericht op herstel, ontwikkeling, stabilisering of begeleiding. De hulp en ondersteuning is altijd maatwerk. We voeren regie en zijn betrokken bij de inwoner. We stellen realistische doelen. We zijn ons daarbij bewust van de kosten, goed is goed genoeg. Dit betekent dat we vooral kijken wat de inwoner nodig heeft om zo zelfredzaam mogelijk te zijn. De verandering van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis vindt de komende jaren plaats. Dit betekent dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid zo veel mogelijk thuis en in hun eigen gemeente wonen. Zij zijn hierbij zoveel mogelijk zelfredzaam en participeren naar vermogen. De zorg en ondersteuning die iemand nodig heeft, wordt in samenhang geboden en is ondersteunend aan herstel.
Wanneer het een inwoner (tijdelijk) niet lukt om zelfstandig te wonen of om op eigen kracht te zorgen voor een dak boven het hoofd dan zijn er voldoende passende (tijdelijke) opvangvarianten beschikbaar. Wat willen we bereiken? Een passend aanbod voor inwoners die zorg nodig hebben Met onder andere de (dubbele) vergrijzing en de personeelstekorten in de zorg komt de beschikbaarheid van zorg onder druk. Het is belangrijk om de zorg beschikbaar te houden voor de mensen die dit nodig hebben. We zorgen lokaal voor een passend ondersteuningsaanbod. Dit aanbod sluit aan bij hetgeen vanuit preventie en sterke sociale basis al beschikbaar is. Op deze manier kunnen we de inwoners passende ondersteuning bieden in aanvulling op het aanbod van algemene voorzieningen. Wat gaan we ervoor doen? Uitvoering van het WMO beleidsplan en Gezond en gelukkig in Maashorst We leggen hierin focus op eigen kracht, het netwerk en een sterke sociale basis in de wijken en kernen.
Door de uitvoering van het beleidsplan Wmo en Gezond en Gelukkig Oud in Maashorst zetten we in op de ontwikkeling van (algemene) voorzieningen in de wijk/kernen en stimuleren we inwoners om deze voorzieningen te gebruiken, zoals dag invulling en mantelzorgondersteuning Uitvoeringsprogramma Nee Een passend aanbod voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid Met de verandering van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis, krijgt de gemeente steeds meer verantwoordelijkheid voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid. We zorgen lokaal voor een gevarieerd en flexibel ondersteuningsaanbod om deze doelgroep passende ondersteuning te kunnen bieden. Hiervoor zijn drie nieuwe producten ontwikkeld Geclusterd Beschermd Thuis, Beschermd Thuis en Eerst Een Thuis die in 2026 worden doorontwikkeld en ingevoerd. Vanuit de regionale woondeal realiseren we andersoortige woningbouw (gespikkeld wonen) gericht op de interactie tussen zorgvragers en buurtbewoners. Doordat buurtbewoners een stukje van de begeleiding op zich nemen, is minder of andersoortige professionele zorg nodig.
71
Uitvoeringsprogramma Nee
6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp Het taakveld maatwerkdienstverlening Jeugdhulp bestaat uit 4 deeltaakvelden met gemeentelijke taken op het gebied van: Jeugdhulp zonder verblijf Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het gaat om hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft thuis in het eigen gezin. • Jeugdhulp Begeleiding • Jeugdhulp Behandeling • Jeugdhulp Dagbesteding • Jeugdhulp zonder Verblijf Overig. Jeugdhulp met verblijf Hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014). Het gaat om hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders. De jongere verblijft formeel niet thuis in het eigen gezin. Dit betekent dat het hier alleen om de verblijfsvormen gaat waarbij er sprake is van een overnachting. Ook verblijf in logeerhuizen, alleen tijdens weekenden of juist door de week, vallen onder jeugdhulp met verblijf. • Jeugdhulp Pleegzorg • Jeugdhulp Gezinsgericht • Jeugdhulp met Verblijf Overig.
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ Dit betreft jeugdhulp die vanwege een crisissituatie verleend wordt thuis of bij een aanbieder, alle jeugdhulp die valt onder het Landelijk Transitiearrangement (LTA), en GGZ-handeling. • Jeugdhulp Behandeling GGZ zonder Verblijf • Jeugdhulp Crisis/LTA/GGZ-verblijf • Jeugdhulp Gesloten Plaatsing. Jeugdbescherming en Jeugdreclassering Hiertoe behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen. • Jeugdbescherming • Jeugdreclassering Ontwikkelingen Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp In de periode 2023 – 2028 wordt uitvoering gegeven aan de Landelijke Hervormingsagenda Jeugd. De Hervormingsagenda heeft als doel: Verbeteren van kwaliteit en passende zorg voor kinderen en gezinnen en op lange termijn betaalbaar houden van het stelsel. Dit heeft onder andere gevolgen voor de reikwijdte en de omvang van de Jeugdwet. De hoofdlijnen zijn vastgesteld door het rijk en worden nu landelijk verder uitgewerkt. Vanaf 2026 tot en met 2030 wordt het toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming landelijk geïmplementeerd en verankerd. Het toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming is een plan voor de hervorming van de jeugdbescherming in Nederland. Het scenario streeft naar snellere, meer samenhangende en minder ingrijpende hulp aan gezinnen, met één regisseur per gezin en minder wisselingen van hulpverleners.
Het doel is om kinderen veiliger en beter op te laten groeien, door eerder en effectiever samen te werken rond het gezin. 72
Voor het jeugddomein is grip krijgen op de stijgende uitgaven van gespecialiseerde jeugdhulp belangrijk. Belangrijke uitgangspunten zijn beschikbaarheid en continuïteit van hulp. Dit staat onder druk, mede door de krappe arbeidsmarkt. We zoeken met zorgaanbieders naar oplossingen hiervoor. Tegelijk blijven we sturen op kostenbeheersing. Specialistische jeugdhulp is een schaars goed en moet beschikbaar zijn voor de jeugdigen die dit het hardst nodig hebben. Het is daarom belangrijk dat we hulpvragen zo vroeg mogelijk signaleren en problemen zo klein mogelijk houden. Ook zetten we in op normaliseren en de-medicaliseren. Uitdagingen die horen bij het gewone opvoeden en opgroeien kunnen in de meeste gevallen opgevangen worden door de eigen draagkracht (normaliseren) van ouders en verwanten, het netwerk en een sterke sociale basis. Hierbij is het niet altijd nodig om gespecialiseerde hulp of ondersteuning in te zetten. We investeren in preventie. We hebben praktijkondersteuners huisarts (POH’s) jeugd en preventiewerkers in de gehele gemeente waar kinderen of ouders naartoe kunnen met hulpvragen. Wanneer ze merken dat meerdere ouders vragen hebben over een specifiek thema, organiseren zij een collectief aanbod. Gespecialiseerde jeugdhulp is bedoeld voor, en blijft beschikbaar voor de complexere vraagstukken van jeugdigen.
We versterken voor de complexere vraagstukken van jeugdigen de (gemeentelijke) toegang en verbinden deze met partners uit de jeugdketen, zoals het voorliggend veld, voorschoolse voorzieningen en onderwijs. Wat willen we bereiken? Een effectiever, mensgerichter en toekomstbestendig jeugdstelsel Gelet op de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming moeten er stevige lokale teams worden gerealiseerd die dicht bij de gezinnen werken. Ze bieden zowel lichte als complexere ondersteuning, hebben regie over de hulp en werken nauw samen met zorg- en veiligheidspartners. De teams bestaan uit generalisten met toegang tot specialistische kennis, en zijn gericht op preventie, vroegsignalering en maatwerk. Ze zijn cruciaal om de druk op jeugdzorg te verlagen, hulp toegankelijker te maken en veiligheid en zorg beter te verbinden. Wat gaan we ervoor doen? Doorontwikkelen van het preventieteam Maashorst Het realiseren van stevige lokale teams past binnen pijler 4 (gebiedsgericht werken), met ondersteuning vanuit de pijlers 1, 3 en 6 voor methodiek, samenwerking en infrastructuur van het programma ‘Toekomstbestendig Sociaal Domein’. Uitvoeringsprogramma Nee Wat willen we bereiken? In Maashorst groeien kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk op. Dat doen ze thuis, bij hun eigen ouders.
Hierbij ontwikkelen zij zich tot veerkrachtige (jong)volwassen die naar vermogen actief meedoen in de samenleving. Ouders zijn daarvoor primair verantwoordelijk. Het kan zijn dat de ontwikkeling van een jeugdige hapert of zelfs vastloopt en in het voorliggend veld niet opgelost kan worden. De toegang beoordeelt samen met ouders en jeugdige of gespecialiseerde jeugdhulp noodzakelijk is en geeft zo nodig een beschikking af.
73
Wat gaan we ervoor doen? Zorgdragen voor een sluitende aanpak Jeugdhulpverlening Wij zorgen voor passende jeugdhulp voor de meest kwetsbare jeugdigen en hun gezin. Jeugdhulp die past bij de zwaarte en aard van de problematiek en die zo dichtbij mogelijk wordt ingezet. We sluiten aan bij het onderwijs door het inzetten van aansluitfunctionarissen. We werken in de driehoek van jeugdige/gezin, jeugdprofessional en jeugdhulpaanbieder en kijken daarbij welke hulp het best past en in welke omvang. We blijven werken aan verbeteringen in het aanbod van jeugdhulp. dit doen we onder meer door te sturen op meer gezinsgerichte hulpverlening, meer ambulante hulp in de omgeving van de jeugdige en een betere ondersteuning van jongeren bij de stap naar zelfstandigheid als ze 18 jaar worden. Uitvoeringsprogramma Nee Uitvoering geven aan het nieuwe Regionaal Beleidsprogramma Jeugdhulp en Uitvoeringsplan Jeugdhulp In 2026 geven we uitvoering aan het regionaal beleidsprogramma jeugdhulp. Het beleidsprogramma is bedoeld om richting te geven aan de regionale samenwerking ten aanzien van gespecialiseerde jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Uitvoeringsprogramma Ja Wat mag het kosten?
74
Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025 incl. wijzigingen
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
15.401
15.510
11.614
10.992
10.969
10.925
6.2 Toegang en Eerstelijnsvoorzieningen
4.449
3.491
3.654
3.647
3.647
3.647
6.3 Inkomensregeling (incl. Armoedebeleid en Schuldhulpverlening)
20.639
21.681
21.767
21.675
21.675
21.675
6.4 Maatschappelijke en Arbeidsparticipatie
12.644
13.481
13.642
12.978
12.898
12.907
6.5 Maatwerkvoorzieningen WMO
1.904
3.157
3.012
3.035
3.061
3.061
6.6 Maatwerkdienstverlening Wmo
16.713
17.824
18.447
18.132
18.362
17.748
6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp
20.721
21.680
22.244
22.190
21.952
21.951
Totaal Lasten
92.470
96.824
94.380
92.649
92.564
91.914
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
6.838
2.573
1.597
1.456
1.475
1.475
6.3 Inkomensregeling (incl. Armoedebeleid en Schuldhulpverlening)
19.156
18.610
18.617
18.567
18.567
18.567
6.4 Maatschappelijke en Arbeidsparticipatie
322
0
0
0
0
0
6.5 Maatwerkvoorzieningen WMO
31
117
115
112
108
108
6.6 Maatwerkdienstverlening Wmo
2.020
1.938
1.948
1.948
1.948
516
6.7 Maatwerkdienstverlening Jeugdhulp
0
0
0
0
763
764
Totaal Baten
28.367
23.238
22.277
22.082
22.861
21.431
Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves
64.103
73.586
72.103
70.567
69.703
70.483
Stortingen in reserves
3.617
818
818
818
818
0
Onttrekkingen uit de reserves
6.986
4.701
548
13
13
13
Baten
Totaal mutaties reserves
-3.369
-3.883
270
805
805
-13
Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves
60.734
69.703
72.373
71.372
70.508
70.470
Verbonden partijen Programma 6 Sociaal Domein Gemeenschappelijke regelingen •
Centrumregeling Jeugdhulp NoordoostBrabant 2020
•
Centrumregeling Wmo Brabant Noordoost-oost 2020
75
•
Werkvoorzieningsschap Noordoost-Brabant
•
Kleinschalig Collectief Vervoer Brabant noord oost( Regiotaxi)
Rechtspersonen •
Niet van toepassing
Overige verbonden partijen •
Niet van toepassing
Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Beleidskaders Programma 6 Sociaal Domein Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de volgende beleidsnota’s: •
Verordening maatschappelijke ondersteuning Maashorst per 1 januari 2024
•
Nadere regels maatschappelijke ondersteuning gemeente Maashorst 2024.2
•
Beleidskader Sterke Sociale Basis
•
Verordening Wet Inburgering gemeente Maashorst
•
Preventief jeugdbeleid gemeente Maashorst
•
Regionaal Beleidsprogramma Jeugd Regio Noordoost Brabant 2024 - 2028
•
Verordening Jeugdhulp gemeente Maashorst 2024
•
Mantelzorgbeleid Maashorst 'Zorg samen'
•
Gezond en gelukkig oud in Maashorst 2023 - 2033
Verplichte BBV - indicatoren Programma 6 Sociaal Domein Hieronder vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren: •
Banen (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar. )
•
Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking)
•
Werkloze jongeren (% 16 tm 22 jarigen)
•
Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners )
•
Lopende re-integratievoorzieningen (Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar )
•
Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 tm 21 jarigen)
•
Kinderen in uitkeringsgezin (% kinderen tot 18 jaar)
•
Jongeren met jeugdhulp(% van alle jongeren tot 18 jaar )
•
Jongeren met jeugbescherming(% van alle jongeren tot 18 jaar )
•
Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar )
•
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO (aantal per 10.000 inwoners)
76
Hieronder vind je hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Maashorst. •
Werk en inkomen
•
Gezondheid
•
Jeugd en jeugdhulpverlening
•
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
77
Programma 7 Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid Het doel van Volksgezondheid is het bevorderen van de algehele gezondheid en het welzijn van de mensen die in ons land wonen. In Maashorst streven we naar 'positieve gezondheid' (= een benadering binnen de gezondheidszorg die niet de ziekte, maar een betekenisvol leven van mensen centraal stelt. De nadruk ligt op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens en niet op beperkingen of ziekte). Mensen moeten om kunnen gaan met de uitdagingen op fysiek, emotioneel en sociaal gebied. Ze moeten zoveel mogelijk zelf de regie kunnen voeren over hun eigen leven. Preventieve maatregelen zijn dan ook voornamelijk gericht op de kwaliteit van de dagelijkse leefomgeving. Die leefomgeving bestaat onder andere uit school, werk, vrije tijd en de bereikbaarheid van deze locaties. Als beperkingen toenemen, wordt de leefwereld kleiner. Het is daarom belangrijk dat we als gemeente voorwaarden creëren die ervoor zorgen dat de gezonde leefomgeving bereikbaar blijft voor iedereen. Ontwikkelingen Volksgezondheid, milieu en duurzaamheid De effecten van klimaatverandering hebben een steeds grotere invloed op onze gezondheid en welzijn. Dit geldt met name voor kwetsbare mensen die zich moeilijk buiten hun eigen buurt kunnen verplaatsen. Maar het heeft ook bredere gevolgen.
Denk bijvoorbeeld aan scholen met goede ventilatie, de kwaliteit van bedrijventerreinen en de mogelijkheid om te voet of per fiets naar winkels, werk, school en verenigingen te gaan. In Nederland wordt gemiddeld bijna 6% van de ziektelast toegeschreven aan milieufactoren. Op lokaal niveau kan dit percentage sterk variëren, tussen de 4% en 14%. Dit zijn factoren waar individuele burgers weinig of geen invloed op hebben. Een belangrijke partner voor ons op dit gebied van gezondheid is de GGD Hart voor Brabant. Wij geven als gemeente opdracht aan de GGD om verantwoordelijkheden uit te voeren die voortvloeien uit de Wet publieke gezondheid (WPG). De WPG is gebaseerd op preventie. Preventie kan zich richten op individuen of groepen, maar ook op de omgeving, zoals wijken en buurten. De GGD geeft advies aan de gemeente op verschillende terreinen: • Leefstijl, inclusief het gebruik van middelen zoals roken, alcohol en drugs. Dit ligt onder andere vast in het gezondheidsbeleid en het preventief jeugdbeleid. Daar werken veel verschillende partners op het gebied van preventie aan mee, zoals Sportservice Noord-Brabant, Ons-Welzijn, Compass en wijkondersteuners.