CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage die onderdeel uitmaakt van het besluit 1 - Jaarstukken 2024 inclusief de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording (oude versie)

Raadsvergadering 3 juli 2025, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Programmarekening 2024 en accountantsverslag28.667 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Integraal huisvestingsplan Onderwijs 2024 - 2039

Kind en Kans Maashorst 2023 - 2026

Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Maashorst

Beleidsregels gemeentelijke taken uitvoering Wet kinderopvang gemeente Maashorst 2022

Verplichte BBV - indicatoren Programma 4 Onderwijs Hieronder vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren: 

Absoluut verzuim

Relatief verzuim 60

Voortijdig schoolverlaters totaal (VO MBO)

Hieronder vind je hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’ Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Maashorst. 

Onderwijs

Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Programma 4. Onderwijs

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 incl. wijzigingen

Realisatie 2024

Restant 2024

Lasten 4.1 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

2.915

3.284

3.359

3.167

192

4.2 Onderwijshuisvesting

3.049

3.585

2.849

2.741

107

Totaal Lasten

5.963

6.870

6.207

5.908

300

4.1 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

992

1.234

1.260

1.252

8

4.2 Onderwijshuisvesting

273

230

162

162

0

Totaal Baten

1.265

1.465

1.422

1.414

8

Gerealiseerd resultaat exclusief mutaties reserves

4.698

5.405

4.785

4.494

291

Baten

Stortingen in reserves

0

0

0

0

0

Onttrekkingen uit de reserves

438

186

308

308

0

Totaal mutaties reserves

-438

-186

-308

-308

0

Gerealiseerd resultaat inclusief mutaties reserves

4.260

5.219

4.477

4.186

291

Financiële afwijkingen Programma 4 Onderwijs

4.1 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Subsidieregeling Peuteropvang: herallocatie OAB middelen. Voordeel € 204.000 incidenteel In 2024 zijn de subsidies voor peuteropvang betaald uit de SPUK-regeling voor onderwijsachterstanden. Hierdoor hoefden wij deze subsidies niet uit ons eigen budget te betalen.

Overige verschillen. Nadeel € 20.000 incidenteel 4.2 Onderwijshuisvesting Kapitaallasten: Afschrijving Kindcentra 't Mulderke en De Cirkel. Voordeel € 81.000 incidenteel Optimalisatie van onderwijshuisvestingplan (IHP) heeft geleid tot een administratieve correctie, waardoor de afschrijvingslasten lager uitvielen dan begroot.

Overige verschillen. Voordeel € 26.000 incidenteel 61

62

Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Inleiding Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Inleiding Het programma Sport, cultuur, recreatie en natuur gaat over besteding van vrije tijd. Deze activiteiten dragen bij aan de vitaliteit van onze inwoners en zorgen voor een aantrekkelijk aanbod van voorzieningen. Het programma is gericht op het stimuleren van activiteiten op deze gebieden. Daarnaast wordt in dit programma specifiek aandacht besteed aan monumenten- en welstandstoezicht en aan natuurgebied De Maashorst. Sport: sportbeleid en (onderhoud) sportaccommodaties Wij vinden het belangrijk dat inwoners kunnen sporten. Sporten biedt ontspanning, is gezond en versterkt de sociale samenhang. Het draagt bij aan de positieve gezondheid van onze inwoners. Sporten kan ook het meedoen in de samenleving bevorderen. Cultuur Kunst en cultuur zijn overal om ons heen. Cultuur is de muziek die we luisteren, het zijn de films die we kijken en de boeken die we lezen. Cultuur is ook samen zingen en musiceren. Bezoek aan theater en musea, maar ook amateurtoneel en muziekverenigingen. Kunst en cultuur zorgen voor levendigheid in de dorpen en dragen bij aan het realiseren van tal van andere beleidsterreinen, en daarmee aan het zijn van een volwaardige gemeente waar inwoners en bezoekers zich kunnen ontplooien, waar zij zich thuis voelen en waar ze zich mee verbonden voelen.

Met het nieuwe cultuurbeleid willen we de kracht van kunst en cultuur benutten om zo de leefbaarheid binnen de gemeente te waarborgen en te versterken. Recreatie De recreatieve sector is een belangrijke hoeksteen van onze economie. Daarom zetten we in op een toename van het aantal dagrecreatie-activiteiten binnen de gemeente en een verhoging van de tijd die inwoners besteden in de eigen regio. Een stevige ambitie! De visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 is hierbij sturend. Het jaarlijkse uitvoeringsprogramma stellen we samen met onze stakeholders op. Natuurgebied De Maashorst is een trekpleister van formaat. Dit biedt potentie voor recreatiebedrijven en agrarische bedrijven die zich willen verbreden.

5.1 Sportbeleid en- activering Tot het taakveld behoren de niet-fysieke maatregelen om amateursport te stimuleren: 

ondersteunen en stimuleren recreatieve sportbeoefening;

ondersteunen van organisaties die zich met sport bezig houden;

sport in de buurt en combinatiefuncties.

Ontwikkelingen Het is belangrijk dat iedereen kan sporten. We willen een gezonde en vitale leefstijl in de directe omgeving van onze inwoners brengen: in de wijk, op school en bij verenigingen. Met sport en 63

bewegen bevorderen we een vitale en gezonde leefstijl en een energieke en gezonde omgeving. We werken deze specifieke opgaven uit in het sportbeleid en aanpalend beleid zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord, Integraal Zorgakkoord en Sportakkoorden II. Wat willen we bereiken? Breedtesport en inclusiviteit in de sport Een sterke verenigingsgraad met aanbod van een veelzijdig sportprogramma. Breedtesport moet royaal mogelijk zijn in verenigingsverband, zeker in alle kernen. Het spreekt voor zich dat een veilige sport-/spelomgeving daarbij van essentieel belang is. Ook zetten we in op meer bewegen in de openbare ruimte. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: Iedereen doet mee: bewegen van jongeren is essentieel, ook met het oog op preventieve gezondheid In 2024 geven we uitvoering aan de Sport- en Beweegvisie van Maashorst en gaan we aan de slag met een lokale vertaling van het landelijke Sportakkoord II. Tijd (indicator) De Coördinator Sport en Preventie voert samen met het kernteam het lokale Sportakkoord uit. Uitvoeringsprogramma: We zorgen voor een breed aanbod van sport, ook voor mensen met een beperking We blijven continu stimuleren en monitoren dat iedereen kan bewegen door in te zetten op programma's, zoals Uniek Sporten (inwoners met een beperking), Sjors Sportief (jeugd) en Max Vitaal (ouderen).

Tijd (indicator) Deze programma's zijn op dit moment in uitvoering. Het kernteam lokaal sportakkoord Maashorst heeft ook acties ondernomen in het kader van sportinclusiviteit. Wat willen we bereiken? Harmonisatie van de subsidiëring van het verenigingsleven

64

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: Een goed, sterk en evenwichtig (geharmoniseerd) subsidiebeleid voor de lokale sportverenigingen en culturele instellingen/verenigingen Op basis van de nieuwe beleidsvisies op sport- en cultuur worden de bijbehorende subsidies vastgesteld en verder tot uitvoering gebracht. Tijd (indicator) Een nieuwe subsidieregeling om waardering uit te spreken aan vrijwilligersorganisaties is eind 2024 vastgesteld. Betrokken stakeholders zijn hierover uitgebreid geïnformeerd. Subsidies worden momenteel verstrekt op grond van de nieuwe regeling. Het jaar 2024 is een overgangsjaar waarin we het nieuwe huur- en tarievenbeleid inhoudelijk gaan uitrollen De tarieven blijven in 2024 gelijk aan die in 2023, behoudens indexering. Dit heeft geen wijziging in de begroting tot gevolg.

Tijd (indicator) Geen verdere toelichting Wat willen we bereiken? In alle kernen is voor alle inwoners aanbod om te kunnen sporten Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: In Maashorst zijn buurtsport- en cultuurcoaches actief Binnen de gemeente zijn er buurtsport- en cultuurcoaches die aan de slag gaan met sportieve en culturele activiteiten. Zij werken vanuit preventie en positieve gezondheid. Tijd (indicator) De buurtsport- en cultuurcoaches zijn actief binnen de gemeente en zetten zich in voor sportieve en culturele activiteiten, met de nadruk op preventie en positieve gezondheid. Tegelijkertijd herziet de gemeente momenteel de inzet van de combinatiefuncties in Maashorst,

65

in lijn met de nieuwe landelijke richtlijnen. Dit gebeurt in samenwerking met zowel interne als externe stakeholders. De deadline voor dit traject is het tweede kwartaal 2025. Uitvoeringsprogramma: We doen er alles aan om de faciliteiten op orde te hebben en te houden, bijvoorbeeld door te kijken naar gecombineerd gebruik van faciliteiten. We zetten continu in op advies en verenigingsondersteuning voor sportaanbieders. In 2024 gaan we vanuit de Sport- en Beweegvisie aan de slag met de implementatie van een passend subsidiebeleid en hoe we sportaanbod kunnen faciliteren met accommodaties. Tijd (indicator) We zijn bezig met het binnensportaccommodatiebeleid en het subsidiebeleid. Deze hebben echter wat vertraging opgelopen. We zijn gestart met het buitensportaccommodatiebeleid. Dit beleid wordt naar verwachting opgeleverd in het tweede kwartaal 2025.

5.2 Sportaccommodaties Tot het taakveld behoren alle accommodaties voor sportbeoefening: sporthallen, groene velden en kunstvelden en terreinen. Ontwikkelingen Voor de gemeente Maashorst is het belangrijk te bepalen op welke manier zij het sporten en bewegen de komende jaren op lokaal niveau wil gaan faciliteren en ondersteunen. Daarvoor is het nodig nieuw beleid te ontwikkelen, dat niet gaat over alleen de ambities van de gemeente, maar ook over wat dat betekent voor subsidies, tarieven en afspraken met het lokale veld. Wat willen we bereiken? Een functioneel, kwalitatief en duurzaam sportkapitaal We vinden het belangrijk dat ons aanbod van sportvoorzieningen aansluit bij de behoefte van onze aanbieders en deelnemers. Als onderdeel van het nieuwe sport- en beweegbeleid geven we duidelijkheid over hoe we dit de komende jaren gaan faciliteren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderzoek verrichten naar exploitatie zwembad De gemeente Maashorst (voorheen Uden) heeft een concessieovereenkomst met Ezzy’s voor de exploitatie en het onderhoud van het openbaar binnenzwembad. Deze loopt af per 01-11-2026. Uiterlijk voor november 2025 is het noodzakelijk een besluit te nemen over de toekomstige 66

exploitatie en onderhoud van het zwembad. Hiervoor wordt in 2024 en 2025 een traject doorlopen. Dit traject heeft juridische, organisatorische en financiële consequenties. We krijgen hiervoor externe ondersteuning. Het traject sluit aan bij de bepalingen uit het beleidskader zwembaden en de Sport- en Beweegvisie van de gemeente Maashorst. Tijd (indicator) We zijn op dit moment bezig om het beleidskader zwembaden gereed te maken voor besluitvorming. De verwachting is dat dit in het eerste kwartaal van 2025 wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. Deze deadline staat echter onder druk door het ontbreken van een projectleider. Realiseren Skatebaan Bevrijdingspark De gemeenteraad van de voormalige gemeente Uden heeft in 2021 een motie aangenomen om tot uitbreiding én differentiatie van de skatebaan in Uden over te gaan. In 2022 is een uitvoeringsplan opgesteld. Daarvoor dient een uitvoeringskrediet beschikbaar gesteld te worden. Begin 2023 heeft het college het uitvoeringskrediet onderdeel laten uitmaken van de kadernota, zodat er een integrale afweging gemaakt kan worden. Tijd (indicator) Uitvoering is gestart eind 2024 en wordt afgerond in het tweede kwartaal van 2025.

5.3 Cultuur Het taakveld Cultuur bestaat uit 3 deeltaakvelden met gemeentelijke taken met betrekking tot of op gebied van: 

cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie: activiteiten en subsidiering ter bevordering van beeldende kunst, muziek, dans en toneel, en cultuureducatie;

musea: activiteiten gericht op het verwerven, behouden en presenteren van kunst en cultuur: musea en exposities en historische archieven;

cultureel erfgoed: taken gericht op behouden en voor publiek toegankelijk maken van cultureel erfgoed. Hieronder vallen historische gebouwen, beschermde stads- en dorpsgezichten en overige objecten met historische waarde in de publieke ruimte en subsidie, beheer, onderhoud, toezicht en handhaven van cultureel erfgoed.

Ontwikkelingen Cultuur

67

Het bevorderen van kunst en cultuur draagt eraan bij dat inwoners goed in staat zijn om in een veranderende wereld te leven en daarin een plaats in te nemen. Kunst en cultuur zijn bewezen bouwstenen voor een stevige sociale basis, en het actief of passief meedoen aan cultuur werkt preventief. Uit onderzoek van de World Health Organisation (WHO) blijkt dat het meedoen aan cultuurprojecten mensen niet minder arm of eenzaam maakt, maar ze gaan zich er wel beter door voelen. Vaak ontmoeten ze andere mensen en kunnen ze hun talenten ontwikkelen en tonen, waardoor het zelfvertrouwen toeneemt. Dit vergroot hun zelfredzaamheid en biedt zingeving. Kunst en cultuur draagt op die manier bij aan veerkrachtige en gezonde inwoners. Erfgoed Onze samenleving is in beweging. De vraag binnen onze gemeente naar onder andere sportlocaties, werklocaties en woonlocaties is groot. Allemaal ruimtevragende functies binnen een vaak al bestaand en intensief bebouwd gebied. In onze gemeente bevinden zich ook cultuurhistorisch waardevolle panden en gebieden. Deze zijn in het verleden ontstaan en hebben de basis gelegd voor de uitstraling en kenmerken van onze huidige kernen en omliggende gebieden. Vanuit die hoedanigheid zijn ze vaak ook kostbaar voor de toekomst. Het is van belang dat we onze gemeente blijven ontwikkelen op de benodigde beleidsvelden in de toekomst, met inachtneming van ons verleden.

In onze gemeente hebben we actieve carnavalsverenigingen, heemkundekringen, gildes en meer. Deze verenigingen zijn ons immaterieel erfgoed. We zien de rijkdom die deze verenigingen ons brengen en het belang hiervan voor de lokale identiteit. We volgen de Europese lijn zoals uitgezet in het ‘Verdrag van Faro’ waarin erfgoed meer wordt gezien als een dynamisch gemeengoed dat betekenis krijgt door de mens die het (mede) maakt en beleeft. Wij vinden het belangrijk om dit immateriële erfgoed te behouden en in te zetten voor lokale identiteit en een goed woon- en leefklimaat. Het is daarom belangrijk om ons immateriële erfgoed te inventariseren en te beschrijven, zodat we gericht kunnen ondersteunen en verbinden. Dit doen we onder meer door de subsidierelatie met Museum Krona te continueren in lijn met het cultuurbeleid 2024-2030. Wat willen we bereiken? Een mooi aanbod van kunst en cultuur behouden en uitbreiden Culturele verenigingen en stichtingen staan stevig en er is aandacht voor cultuureducatie binnen- en buitenschools. Hiermee leveren we ook een bijdrage aan doelen uit de ‘Sustainable Development Goals’ van de Verenigde Naties, namelijk het bieden van kwalitatief onderwijs en het terugdringen van kansenongelijkheid en armoede. Kerkgebouwen in alle kernen moeten behouden blijven.

In bredere zin willen we ons eigen culturele erfgoed bewaken, zoals de geschiedenis van onze kernen en tradities rondom carnaval. Daarom willen we lokale gebeurtenissen vastleggen en bewaren. Wij vinden het belangrijk om historische bebouwing en historische elementen in het landschap te behouden. Waarbij mee ontwikkelen in de huidige tijdsgeest ook een optie is. Het is daarom van belang om ons culturele erfgoed te inventariseren en te beschrijven met als doel om ons culturele erfgoed te bewaken. En tegelijkertijd een weloverwogen keuze te maken om toekomstige ontwikkelingen waar cultuurhistorie een rol speelt te blijven faciliteren.

68

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: Bewaken én bewaren van de geschiedenis van de kernen (deeltaak 1) We ondersteunen verenigingen en initiatieven die de lokale geschiedenis levend en leefbaar houden. We brengen het immaterieel erfgoed in kaart en leggen de verbinding met inwoners. Zo gaan we zorgen voor gepaste borging van het immaterieel erfgoed in ons beleid. We willen meewerken aan een betere exploitatie van beeldbepalende panden door bijvoorbeeld de bestemming te verruimen in omgevingsplannen. Tijd (indicator) Het ondersteunen van verenigingen en initiatieven blijven we continue doen. In oktober 2024 is de nieuwe functie beleidsadviseur cultuur en immaterieel erfgoed ingevuld. Daarom werken we nu aan de borging van immaterieel erfgoed in ons beleid. Om tot gedegen beleid te komen, inclusief afstemming met stakeholders, wordt eerst een plan van aanpak gemaakt. Dit plan, met daarbij een inventarisatie van het immaterieel erfgoed, is gepland voor Q2 2025. Daarnaast is ook het opstellen van beleid voor het aanwijzen van cultuurhistorisch waardevolleen beeldbepalende panden gestart in Q4 2024. Dit beleid is gepland voor vaststelling door het college in Q2 2025. Implementatie nieuw cultuurbeleid (deeltaak 1) We gaan in 2024 aan de slag met het uitvoeren van activiteiten en maatregelen uit het nieuwe cultuurbeleid 2024-2030.

Tijd (indicator) In 2024 zijn de eerste stappen gezet in de uitvoering van het nieuwe cultuurbeleid. Door een tekort aan voldoende ambtelijke capaciteit zijn echter nog niet alle voorgenomen activiteiten uitgevoerd. Inmiddels is er in aanvullende capaciteit voorzien, waardoor de uitvoering vanaf het najaar van 2024 opgepakt is. Dit loopt door in 2025 en verder. Concessieovereenkomst Markant Maashorst De gemeente Maashorst (voorheen Uden) heeft een concessieovereenkomst met Heven Theater Markant Exploitatie (HTME) voor de exploitatie en het onderhoud van theater Markant. Deze loopt af per 01-11-2026 en moet verlengd worden. Dit sluit aan bij de bepalingen uit het cultuurbeleid van de gemeente Maashorst (2024-2030). Voor november 2025 is het noodzakelijk een besluit te nemen over de toekomstige exploitatie en onderhoud van het theater. Hiervoor wordt in 2024 en 2025 een traject doorlopen tussen beide partijen. Deze mogelijke verlenging heeft juridische, organisatorische en financiële consequenties en

69

externe ondersteuning is op onderdelen noodzakelijk, onder meer daar waar het gaat om staatssteun. Tijd (indicator) Overleggen met de exploitant van het theater zijn gestart over het verlengen van de concessieovereenkomst en de gewenste inhoudelijke (marginale) wijzigingen. Dit heeft in het najaar van 2024 geleid tot het voornemen om de huidige concessieovereenkomst te verlengen. Het is echter niet haalbaar geweest om dit naar een formeel besluit om te zetten voor eind 2024. Het streven is om dit het eerste kwartaal 2025 te realiseren. Uitvoeringsprogramma: Stimuleren cultuureducatie (deeltaak 1) We continueren in 2024 de huidige cultuureducatieve programma's zoals Xpress en maken samen met lokale stakeholders keuzes en een bijbehorend uitvoeringsplan voor inzet vanaf 2025. Tijd (indicator) Er wordt conform de planning gewerkt. De educatieve programma's lopen door in 2025. Eind 2024 zijn hierover nieuwe afspraken met lokale stakeholders gemaakt op grond van hun meerjarenplannen 2025-2030 die de grondslag vormen voor de gemeentelijke subsidie.

5.4 Media Tot dit taakveld behoort de zorg voor fysieke en elektronische cultuurdragers: bibliotheek en de lokale omroep. Ontwikkelingen Binnen gemeente Maashorst is de SLOM actief (Stichting Lokale Omroep Maashorst). Deze stichting verzorgt de nieuwsvoorziening in Maashorst onder de naam Dtv. Naast Dtv kent Maashorst een tweetal weekbladen: Udens Weekblad en de Arena. Ook deze weekbladen hebben een online kanaal voor de nieuwsvoorziening. Als gemeente gebruiken we beide weekbladen voor nieuwsvoorziening richting onze gemeenschap, onder andere door de gemeentepagina en het publiceren van de openbare bekendmakingen. Dtv ontvangt subsidie van gemeente Maashorst. Hier staan prestatieafspraken tegenover. Het rijk heeft het voornemen om meer geld beschikbaar te stellen voor lokale omroepen, en daarbij in te zetten op het vormen van streekomroepen. Dit moet een grote kwaliteitsimpuls opleveren voor de lokale omroepen. Over deze ontwikkeling zijn we met Dtv in gesprek.

70

Uitgangspunt is dat het lokale karakter altijd behouden blijft, dus nieuws specifiek voor Maashorst. Bibliotheek Bibliotheekwerk is een taak van de gemeenten. Een bibliotheek bevordert het lezen, leren en informeert inwoners. Deze taak is de afgelopen jaren niet veranderd; de werkwijze wel. De dienstverlening verschuift van het uitlenen van tastbare boeken naar ondersteuning van inwoners op het gebied van kennis en informatie en digitale- en taalvaardigheden. Als gevolg hiervan krijgt de fysieke ruimte van bibliotheken een ander karakter. Het ontwikkelt zich van collectie naar connectie: de bibliotheek als een laagdrempelige publieksvoorziening waar contact is tussen mensen, waar maatschappelijke activiteiten plaatsvinden en waar boeken ondersteunend zijn. Ook in de gemeente Maashorst is de bibliotheek de afgelopen jaren gegroeid tot een wezenlijk onderdeel van de sociale (vangnet)structuur en een plek waar inwoners diverse vormen van informatie kunnen bemachtigen en ondersteund worden in hun ontwikkeling.

5.5 Openbaar groen en (openlucht)recreatie Tot dit taakveld behoren openbaar groen, natuur en recreatie: 

natuurbescherming;

onderhoud van bos, heide en overige natuurgebieden;

aanleg en onderhoud van openbaar groen inclusief het plaatsen en onderhouden van kunstwerken in de openbare ruimte;

aanleg en onderhoud van speelvoorzieningen, recreatievoorzieningen.

Ontwikkelingen Door veranderende klimaatomstandigheden krijgen we steeds meer te maken met hete zomerdagen en heel natte dagen. Klimaatadaptatie is daarom een belangrijk thema en inrichtingsprincipe in de openbare ruimte. Een gezonde leefomgeving vraagt ook om meer mogelijkheden voor sport en spel en recreatieve beleving in de directe woonomgeving. Bij de aanleg en renovatie en het beheer van de openbare ruimte moeten we hier rekening mee houden. Stad-landintegratie kan hier eveneens een stevige bijdrage in leveren. Natuurgebied De Maashorst is al jaren volop in ontwikkeling, zowel recreatief als ecologisch. Door verwerving van landbouwgronden realiseren de samenwerkende partijen het Natuur Netwerk Brabant (NNB) en vergroten daarmee de natuurkern en het natuurgebied. We volgen de landelijke ontwikkelingen en zijn alert op de kansen of bedreigingen voor de Maashorst. Daarnaast kan het natuurgebied berging van grondwater bevorderen en daarbij een grote rol spelen in de strijd tegen verdroging. Voor Maashorst is de ontwikkeling van toerisme en recreatie binnen haar gemeentegrenzen een speerpunt.

71

Wat willen we bereiken? De groenste gemeente van Nederland Maashorst is natuur. En natuur is Maashorst. Natuurgebied De Maashorst is onze grootste troef. Die willen we dan ook verder ontwikkelen, zodat De Maashorst het meest aantrekkelijke natuurgebied van Noord-Brabant wordt. Qua ambitie staat wat ons betreft het Maashorst Manifest met het toekomstbeeld voor 2050 nog fier overeind. We willen (opnieuw) de groenste gemeente van Nederland worden. We vergroten de diversiteit in natuuraanbod, met een goede spreiding over de hele gemeente. Focus ligt daarbij uiteraard op de doorontwikkeling van natuurgebied De Maashorst als aangesloten natuurgebied en variatie in natuur. Grote grazers blijven daar wat ons betreft welkom, waarbij veiligheid voorop staat. Onze natuurdoelen brengen we in bij de aanpak van de stikstofproblematiek. Ook zorgen we voor natuurcompensatie. Vergroening heeft in de volle breedte onze aandacht, dus ook in de gebouwde omgeving. Bijvoorbeeld door vergroening van de wijken en verbetering van de biodiversiteit. En als inwoners dit wensen, betrekken we hen graag bij het onderhoud van het groen in hun eigen wijk/dorp. Ook werken we samen met inwoners, ondernemers en organisaties aan plannen met quick wins voor natuur, landschap en recreatie. We stimuleren recreatief gebruik van onze natuur.

Kwaliteit van natuur en aantrekkingskracht bepalen in sterke mate de recreatieve mogelijkheden. De balans tussen natuur en recreatieve druk mag echter niet uit het oog worden verloren. We bieden recreatieve mogelijkheden voor de inwoners van gemeente Maashorst en zijn daarmee ook aantrekkelijk voor mensen van verder weg. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: We willen diversiteit in natuuraanbod vergroten, met een goede spreiding over de hele gemeente We realiseren bestaande en nieuwe ecologische verbindingszones. We versterken de natuur- en recreatieverbindingen tussen de kernen en bos- en natuurgebieden. Bijvoorbeeld door realisatie van groenblauwe dooradering in het landelijk gebied, mogelijk ook in combinatie met het herstel van wijst. We nemen deel aan Geopark Peel en Maasvallei in oprichting om educatieve en recreatieve projecten op het gebied van breuken en wijst uit te voeren.

Tijd (indicator) We werken doorlopend aan de diversiteit in natuuraanbod en een goede spreiding over de gemeente. We nemen deel aan Geopark Peelhorst en Maasvallei. In 2024 werd de netwerkbijeenkomst van het Geopark in onze gemeente georganiseerd. Daarnaast is gestart met de organisatie van EigenWIJS(T): een evenement dat plaatsvindt van 18 mei tot en met 8 juni 2025. De kick-off vindt op 18 mei 2025 plaats in Maashorst. Daar wordt ook een nieuwe Geopark fietsroute door Bernheze en Maashorst gelanceerd. In 2024 is het Bosbeheer- en beleidsplan vastgesteld. En is gewerkt aan het nieuwe landschapsbeleidsplan. Dit plan wordt in 2025 vastgesteld. 72

Realisatie van natuur- en recreatieverbindingen is in grote mate afhankelijk van vrijwillige grondverwerving. Processen duren daardoor soms lang of lopen vast. In 2024 is een gerechtelijke uitspraak gedaan over de ecologische verbindingszone Leijgraaf. Dit project gaat nu tot uitvoering over. De planvorming voor de ecologische verbindingszone Meerkensloop is afgerond. In 2025 wordt dit uitgevoerd. sVLU/IVN heeft aan de Hogeburchtweg wijstgronden gerealiseerd met ondersteuning van de gemeente. We gaan de biodiversiteit van natuur waarborgen en versterken, bijvoorbeeld door deelname aan het Deltaplan Biodiversiteit Versterken van de biodiversiteit is een belangrijk doel in het beheer in Maashorst. Dit ontwikkelen we nog verder. Kansen die zich voordoen grijpen we. In Maashorst Noord zijn diverse gebieden waar goede kansen zijn om de biodiversiteit te vergroten. Hier passen we het reguliere beheer aan. Maashorst neemt ook in 2024 deel aan Deltaplan Biodiversiteit. Tijd (indicator) Doorlopend. Het ecologisch beheer in Maashorst is uitgebreid. Ook in 2024 is deelgenomen aan het Deltaplan Biodiversiteit. Uitvoeringsprogramma: We gaan De Maashorst verder uitbreiden en ontwikkelen als natuurgebied en we onderzoeken of het gebied een Nationaal Park nieuwe stijl kan worden In de Gebiedsvisie voor het natuurgebied is het eindbeeld voor 2050 opgenomen.

Hier werken we samen met de partners in het natuurgebied naartoe. Dit doen we aan de hand van het uitvoeringsprogramma dat is opgenomen in de Gebiedsvisie en het Inrichtings- en beheerplan. We houden water langer vast, herstellen wijst en vergroten de toegankelijkheid. Daarnaast wordt ingezet op de verwerving van gronden om het Natuurnetwerk Brabant te realiseren. We verkennen of de status van Nationaal Park 3.0 meerwaarde heeft voor De Maashorst. En we bekijken wat er allemaal bij komt kijken om die status te krijgen. Tijd (indicator) Met de partners wordt doorlopend gewerkt aan de uitvoering van de Gebiedsvisie en het Inrichtings- en beheerplan van natuurgebied De Maashorst. Om de toegankelijkheid te vergroten is eind 2024 een rolstoelroute aangelegd aan Zeelandse kant. Ook is het Docus de Das pad opgewaardeerd. Een derde rolstoelroute wordt nog verder uitgewerkt. De verwerving van gronden om het Natuurnetwerk Brabant te realiseren, vindt plaats op vrijwillige basis. Een zorgvuldig en continu proces dat tijd kost. Op dit moment stelt de provincie geen geld beschikbaar voor de afwaardering en inrichting van deze gronden. 73

De verkenning naar Nationaal Park nieuwe stijl is uitgevoerd. Hieruit blijkt dat het nu niet wenselijk is om hier vervolg aan te geven. Uitvoeringsprogramma: We gaan pilots opstarten voor beheer van het openbaar groen/natuur door inwoners Samen met Area bekijken we of bij een (nieuwe) locatie een pilot voor zelfbeheer kan starten. Ook bij nieuwbouw- en/of transformatieprojecten kijken we of er mogelijkheden zijn om een pilot zelfbeheer te starten. Tijd (indicator) Op dit moment is er geen zicht op een pilot binnen de huidige bestuursperiode. Uitvoeringsprogramma: We realiseren quick wins, zoals aanplant landschap, ecologisch bermbeheer, erfbeplanting, picknick-voorzieningen, fietsroutes en wandelpaden We nemen ook in 2024 deel aan de stimuleringsregelingen landschap (Stila) en Erven Plus. We zoeken continu naar mogelijkheden om te vergroenen. Dit doen we binnen de kernen en in het buitengebied. Om de biodiversiteit in projecten te vergroten, leggen we uitgangspunten voor natuurinclusief bouwen vast. Tijd (indicator) Dit is doorlopend. Veel inwoners en bedrijven maken gebruik van de regelingen om het buitengebied te vergroenen. Er is zoveel animo voor Stila dat er een wachtlijst is. Ecologisch bermbeheer binnen de kernen is verder uitgebreid. Hierover heeft communicatie naar de inwoners plaatsgevonden. Dit blijven we in de toekomst herhalen.

Realisatie honden- en uitlaatvelden in voormalig Landerd In Maashorst-Noord realiseren we diverse hondenuitlaatvelden met omheining. Dit is onderdeel van de harmonisatie. Tijd (indicator) De voorbereiding is in 2024 gestart. Na een communicatietraject vindt de uitvoering plaats in 2025.

74

Wat willen we bereiken? Een sterke recreatieve sector Ook de recreatieve sector is een belangrijke hoeksteen van onze economie. Natuurgebied De Maashorst is een trekpleister van formaat. Dit biedt potentie voor recreatiebedrijven en agrarische bedrijven die zich willen verbreden. Daarom zetten we in op een toename van het aantal dagrecreatie-activiteiten en een verhoging van de tijd die inwoners besteden in de eigen regio. Een stevige ambitie! Hiervoor zijn de visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 en een jaarlijks uitvoeringsprogramma (samen met onze stakeholders) opgesteld. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: We richten onze positionering nadrukkelijk op ‘Maashorst is de meest toeristische recreatieve gemeente van Noordoost-Brabant'. We benadrukken de sterke verwevenheid met natuurgebied De Maashorst Via het uitvoeringsprogramma van de visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 promoot Maashorst zichzelf als recreatieve gemeente. Natuurgebied De Maashorst is daar een belangrijk onderdeel van. Het uitvoeringsprogramma stellen we jaarlijks samen met onze stakeholders op. In 2025 organiseren we binnen de regionale samenwerking Noordoost Brabant diverse thematische activiteiten. Tijd (indicator) Met onze partners hebben we campagnes georganiseerd om de naamsbekendheid van de gemeente en de website Explore Maashorst te vergroten.

Er is een magazine Explore Maashorst uitgegeven waarin informatie te vinden is over natuur, cultuur en recreatie. Natuurgebied De Maashorst heeft een eigen website met informatie over het natuurgebied. In de gemeente hebben we informatieborden geplaatst om de peelrandbreuk en wijstgronden bekender te maken. De negen gemeenten in Noordoost Brabant hebben een onderzoek laten doen naar de toeristische samenwerking en willen in 2025 een coördanator aanstellen die zich richt op activiteiten rondom boerenlandleven en food, actief bewegen en erfgoed.

Uitvoeringsprogramma: We vergroten de diversiteit in natuuraanbod met een goede spreiding over de hele gemeente Behoud en beheer van natuur is een vast onderdeel van de beleidsontwikkeling. Zie ook 5.5.1 Groenste gemeente (uitvoeringsprogramma). Tijd (indicator)

75

Hier wordt doorlopend aan gewerkt met bijvoorbeeld ecologisch bermbeheer, schapenbegrazing van de ecologische verbindingszones en bosbeheer. Uitvoeringsprogramma: We gaan de Natuurpoort (Palmstraat, Schaijk) en de uitkijktoren in De Maaspoort realiseren We zoeken verbinding met een marktpartij voor de ontwikkeling van de Natuurpoort Palmstraat. Zodra deze partij is gevonden, start het planvormingsproces. We doorlopen de ruimtelijke procedure voor de ontwikkeling van een uitkijktoren of uitkijkpunt en starten met de realisatie. We knappen de buitenruimte in de omgeving van Naat Piek op. Dit is wel afhankelijk van de recreatieve ontwikkeling van het openlucht- en vestzaktheater. We versterken Maashorst aan de hand van een toeristisch-recreatief plan. Samen met onze stakeholders versterken we Maashorst aan de hand van de vastgestelde visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 en de vier pijlers: gevarieerd en aantrekkelijk, gastvrij en verbonden, leefbaar en in balans en toegankelijk en bereikbaar. Met de recreatieve ondernemers en organisaties stellen we hiervoor een uitvoeringsprogramma op. Tijd (indicator) Het project Natuurpoort Palmstraat is opgestart. In 2025 wordt hier een tender voor uitgeschreven. Voor het uitkijkpunt is een participatietraject met een klankbordgroep opgestart. Start realisatie staat gepland voor eind 2025.

Met stakeholders hebben we via verschillende activiteiten en projecten uitvoering gegeven aan de visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040. Zij hebben ook input gegeven voor nieuwe uitvoeringsregels toeristische bewegwijzering. Deze worden in 2025 door het college vastgesteld en daarna uitgevoerd. We werken samen met ondernemers om hun vakantiepark vitaal te maken. Daarnaast zijn we een onderzoek gestart naar data, omdat we onder andere graag willen weten wie de gemeente Maashorst bezoekt als toerist en wat de economische impact hiervan is. In 2025 krijgen we een rapportage met aanbevelingen. Uitvoeringsprogramma: We maken een start met een verbeterplan voor Wandelpark Uden Voor het Wandelpark Uden maken we een nieuw ontwerp. Hierin nemen we de kansen en mogelijkheden voor gezond bewegen mee.

Tijd (indicator) Inmiddels zijn wensen en ideeën, door middel van enquêtes, bij gebruikers van het park opgehaald. Ook sportverenigingen hebben eerder al een gezamenlijke visie gegeven over 76

gewenste ontwikkelingen in dit wandelpark en de directe omgeving. Bovenstaande is dusdanig van aard dat overwogen wordt om een integrale visie op te stellen voor het gehele gebied tussen Rondweg-Zuid- Boekelsedijk-Volkelseweg en de wijk Zoggel-Oost. Hier zal medio 2025 een besluit over genomen worden. Natuurcentrum De Maashorst blijft een belangrijke educatieve partner De subsidierelatie met Natuurcentrum De Maashorst voortzetten. Jaarlijks vindt met het bestuur van het Natuurcentrum overleg plaats over de invulling van natuureducatie. Tijd (indicator) Het vergroten van kennis over natuur in breedste zin en het stimuleren van natuurbeleving is voor de gemeente belangrijk. Het Natuurcentrum is een belangrijke recreatieve entree van De Maashorst met een informatie- en educatiefunctie. In 2024 zijn diverse gesprekken gevoerd met Stichting Natuurcentrum De Maashorst over het voortbestaan. De stichting onderzoekt nu hoe binnen de beschikbare subsidie invulling kan worden gegeven aan de informatie- en educatiefunctie van het Natuurcentrum. Als gemeente hebben we hierbij een faciliterende rol. Verbonden partijen Programma 5 Gemeenschappelijke regelingen 

Brabant Historisch Informatie Centrum (BHIC)

Rechtspersonen 

Theater Markant N.V.

Museum Krona

Natuurcentrum De Maashorst

Overige verbonden partijen 

Niet van toepassing

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Beleidskaders Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de volgende beleidsnota’s: 

Sport- en Beweegvisie 2024 - 2030 Natuurlijk gezond bewegen

Visie en uitvoeringsprogramma Toerisme en Recreatie Maashorst 2040

Uitvoeringsprogramma Toerisme & Recreatie 2024

Cultuurbeleid 2024 - 2030

Beleidsvisie en -uitgangspunten Speelruimtebeleid gemeente Maashorst 77

Verplichte BBV - indicatoren Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur Hieronder vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren: 

Niet-sporters

Hieronder vind je hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Maashorst. 

Sport en cultuur

Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Programma 5. Sport, cultuur, recreatie en natuur

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 incl. wijzigingen

Realisatie 2024

Restant 2024

Lasten 5.1 Sportbeleid en activering

1.236

1.195

1.337

1.286

51

5.2 Sportaccommodaties

4.045

4.291

4.366

4.271

95

5.3 Cultuur

4.008

5.140

4.453

4.382

71

5.4 Media

1.923

1.939

2.111

2.114

-3

5.5 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

8.529

9.405

11.436

10.796

640

Totaal Lasten

19.740

21.970

23.702

22.849

853

5.1 Sportbeleid en activering

603

435

628

617

11

5.2 Sportaccommodaties

1.347

1.206

1.092

1.166

-75

5.3 Cultuur

631

1.174

666

666

0

5.4 Media

370

333

393

406

-14

5.5 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

787

340

776

743

33

Baten

Totaal Baten

3.738

3.488

3.553

3.599

-45

Gerealiseerd resultaat exclusief mutaties reserves

16.002

18.482

20.149

19.251

898

Stortingen in reserves

1.392

17

1.456

1.421

36

Onttrekkingen uit de reserves

1.370

478

2.309

2.187

123

Totaal mutaties reserves

22

-460

-853

-766

-87

16.024

18.022

19.296

18.485

811

Gerealiseerd resultaat inclusief mutaties reserves

78

Financiële afwijkingen Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en natuur

5.1 Sportbeleid en activering Overige verschillen. Voordeel € 40.000 incidenteel 5.2 Sportaccommodaties Beheer en exploitatie sportaccommodaties. Voordeel € 69.000 structureel Bij twee sportaccommodaties in Schaijk en Zeeland is de afschrijvingstermijn verlengd van 15 naar 30 jaar. Dit is in lijn gebracht met de financiële verordening. Hierdoor ontstaat een financieel voordeel van € 69.000. De structurele effecten worden verwerkt in de kadernota 2026.

Onderhoud sportvelden. Voordeel € 113.000 incidenteel De Voorziening Groot Onderhoud Sport- en Speelvelden is afgesloten per 31 december 2024 conform raadsbesluit d.d. 10 oktober 2024 door het vaststellen van het beheer- en beleidsplan Sportvelden 2025-2028. Aan alle lopende, oude verplichtingen is inmiddels voldaan. De vrijval resulteert in een voordelig saldo.

Overige verschillen. Voordeel € 9.000 incidenteel 5.3 Cultuur Overige verschillen. Voordeel € 71.000 incidenteel 5.4 Media Overige verschillen. Voordeel € 11.000 incidenteel 5.5 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Uitvoering landschapsbeleidsplan. Voordeel/ nadeel € 0 Voor de uitvoering van het landschapsbeleidsplan is een bijdrage uit een reserve geraamd op het investeringskrediet. Dit is cf. de verslaggevingsregels BBV niet toegestaan waardoor deze bijdrage uit de reserve is komen te vervallen. Dit geeft in de exploitatie een voordeel van € 61.000, maar geeft tevens voor het zelfde bedrag een tekort op de dotatie reserve.

Dotatie voorziening groen. Nadeel € 89.000 incidenteel De Voorziening Groot Onderhoud Groen is afgesloten per 31 december 2024 conform raadsbesluit d.d. 12 december 2024 door het vaststellen van het beheerplan Openbaar Groen en Recreatieve Voorzieningen. In de 2e tussentijdse rapportage 2024 is hierop voorgesorteerd door een bedrag van € 400.000 te laten vrijvallen. Bij het vaststellen van de jaarrekening blijkt dit te optimistisch te zijn geweest. Kosten van het plantseizoen m.b.t. groot onderhoud zijn hoger uitgevallen. Dit resulteert in een correctie op de vrijval van de voorziening en tot een nadelige afwijking in de jaarrekening 2024.

Houtopbrengst. Voordeel € 30.000 incidenteel De houtopbrengst is sterk afhankelijk van de (fluctuerende, en de laatste jaren relatief hoge) houtprijs en het vastgestelde beheer voor de houtopstand (bosgebied dat 2024 aan de beurt was). Dit heeft geresulteerd in een hogere houtopbrengst in 2024. In 2025 is geen houtoogst gepland, maar moet wel een aanzienlijk bosgebied onderhouden worden. Juist vanwege deze fluctuaties is er de Reserve Bossen. Via resultaatbestemming is het wenselijk om het voordelig resultaat van € 30.000 toe te voegen aan reserve bomen om toekomstige fluctuaties op te 79

kunnen vangen ter verbetering en instandhouding van het bomenbestand in jaren dat er geen houtopbrengsten zijn.

Openbaar groen inclusief speelplekken. Voordeel € 103.000 incidenteel Op basis van inspecties ten behoeve van bomenveiligheid is gebleken dat er geen vervolgonderzoeken noodzakelijk zijn geweest. In 2024 zijn een beperkt aantal speelplekken aangepast/vernieuwd. Alleen de urgente zaken zijn opgepakt door het ontbreken van een beleidslijn. Eind 2024 is het beheerplan Openbaar Groen en Recreatieve Voorzieningen vastgesteld waardoor vanaf 2025 ingezet wordt op planmatig onderhouden en vervangen van speelplekken. Bijdrage van derden. Voordeel € 400.000 incidenteel We hebben ten onrechte een bijdrage van derden opgenomen op een investeringskrediet. Het betreft een teruggevorderde verstrekte subsidie uit het verleden en geen bijdrage van derden.

Overige verschillen. Voordeel € 55.000 incidenteel

80

Programma 6 Sociaal Domein Inleiding Programma 6 Sociaal Domein Inleiding Dit programma gaat over de activiteiten die de gemeente Maashorst onderneemt om haar inwoners in staat te stellen zo gezond, prettig, lang en zelfstandig mogelijk te kunnen leven, wonen en meedoen in de samenleving. Onze activiteiten zijn gericht op zowel individuele inwoners, als op de samenleving als geheel. Het programma omvat onderwerpen als Wmo, jeugd en participatie.

6.1 Samenkracht en Burgerparticipatie Onze inwoners zijn zelfredzaam. Ze doen naar vermogen mee aan de samenleving. Iedereen is anders en situaties zijn niet gelijk. Inwoners zullen op hun eigen manier moeten omgaan met de uitdagingen en kansen die het leven biedt. Incidenten en moeilijkheden horen bij het leven en kunnen in de meeste gevallen opgevangen worden door de eigen draagkracht, het netwerk en een sterke sociale basis. Hierbij is het niet altijd nodig om gespecialiseerde hulp of ondersteuning in te zetten. In de wijken/kernen hebben we een sterke sociale basis waar de meeste hulpvragen worden opgelost. Een sterke sociale basis bestaat uit basisvoorzieningen die raken aan alle aspecten van het dagelijkse leven: ontmoeting, verenigingsleven, onderwijs, opvoeding, werk, gezondheid, wonen, bewegen, cultuur en veiligheid. Alles bij elkaar vormen die voorzieningen een vangnet van sociale contacten, hulp en ondersteuning. Ze zijn aanwezig in de wijken/kernen, zichtbaar en laagdrempelig. Iedereen kan er gebruik van maken. Ontwikkelingen Als gemeente Maashorst sluiten we aan bij deze sociale basis en faciliteren en/of investeren we waar nodig. Een gastvrije ontmoetingsplek per wijk/kern zien wij als een belangrijke basisvoorwaarde.

We bepalen samen met maatschappelijke partners, de inwoners en op basis van data welke basisvoorzieningen en preventieve programma’s in de wijk/kern nodig zijn. We houden hierbij rekening met de diversiteit van de inwoners. Investeren in preventie en vroegsignalering is noodzakelijk om de zelfredzaamheid van inwoners en samenleving te behouden en te voorkomen dat inwoners zwaardere ondersteuning nodig hebben of krijgen. Hierin hebben we als gemeente Maashorst met maatschappelijke partners een gedeelde verantwoordelijkheid. Preventie en vroegsignalering zijn voor ons de basis in het werken in de wijk/kern en de gespecialiseerde hulp en ondersteuning. Ontmoeten is nauw verbonden met preventie. Hoe meer inwoners elkaar ontmoeten, hoe meer netwerken ontstaan of worden uitgebreid. En hoe groter de kans dat behoeften of problemen vroegtijdig aan het licht komen. Vaak worden problemen dan al in de kiem gesmoord, en behoeften tijdig gesignaleerd. Evenals andere gemeenten wordt ook de gemeente Maashorst geconfronteerd met een scala aan nieuwkomers, zoals vluchtelingen, ontheemden uit Oekraïne en statushouders. De hiervoor beschreven aanpak is ook voor deze groepen onverkort van toepassing. 81

Binnen dit programma krijgen ook de opvang- en huisvestingsopgaven voor deze migranten een plek. Wat willen we bereiken? Mogelijkheden om te ontmoeten in de kernen/wijken Elkaar leren kennen zorgt ervoor dat je makkelijker iets aan een ander durft te vragen en zelf iets voor een ander doet. Het voorkomt eenzaamheid, in een wereld waarin mensen steeds meer op zichzelf zijn aangewezen. Om betrokken bij en in contact met elkaar te blijven, zijn ontmoetingsplekken dichtbij nodig, evenals verenigingen en de inzet van samenwerkende professionals en vrijwilligers. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: We stimuleren activiteiten en ontmoeting in de dorpshuizen en MFA’s De dorpshuizen en multifunctionele accommodaties (MFA's) worden optimaal benut voor ontmoeting tussen inwoners. Er wordt momenteel nieuw accommodatiebeleid ontwikkeld. Hiermee willen we aan onze inwoners ruimte blijven bieden voor activiteiten en ontmoeting. Daarbij streven we naar optimale bezetting van deze accommodaties en samenwerking met partners.

Tijd (indicator) Het accommodatiebeleid wordt naar streven in Q2 van 2025 behandeld in de raadsvergadering. Uitvoeringsprogramma: De ontmoetingspunten in de wijken en kernen (zelfstandige locaties of onderdelen van maatschappelijk vastgoed zoals schoolgebouwen) hebben een professional die deskundigheid heeft om de meest voorkomende vragen te beantwoorden We zetten in alle wijken/kernen in op een professional die als verbinder in de wijk een herkenbaar en laagdrempelig aanspreekpunt is voor inwoners met vragen uit het dagelijks leven. Zo kunnen we inwoners dicht bij huis ondersteunen. Tijd (indicator) Het beleidskader 'Sterke sociale basis' is vastgesteld en in het najaar van 2024 zijn voor alle 11 wijken/kernen in onze gemeente professionals aangesteld die deze rol gaan vervullen. Zij zijn actief in hun rol sinds 1 januari 2025.

82

Professionals in de kern/wijk genieten het vertrouwen van inwoners en worden steeds beter gevonden voor vragen uit het dagelijks leven waar inwoners zelf geen antwoord op hebben We investeren in samenwerkende professionals uit het maatschappelijk veld die dichtbij de inwoners in de wijk/kern preventief ondersteuning bieden. Daarbij zijn zij actief en vindbaar op de diverse locaties waar inwoners samenkomen. Tijd (indicator) In juni 2024 is het beleidskader 'Sterke sociale basis' door de gemeenteraad vastgesteld. In het najaar van 2024 zijn voor alle 11 wijken/kernen van de gemeente professionals aangesteld om de rol van preventiewerk te vervullen. Zij zijn actief in hun rol vanaf 1 januari 2025. Bijdrage aan exploitatie wijkaccommodaties 2024 Zowel de wijkaccommodaties die we als gemeente beheren als de accommodaties die door een stichting in beheer zijn, hebben een niet sluitende begroting/exploitatie in 2024. Er worden jaarlijks structureel exploitatiesubsidies aan de zelfbeheer stichtingen verstrekt. Aanvullend hierop zijn voor 2024 incidenteel extra middelen nodig omdat: • De personeelskosten zijn gestegen door een toename van maatschappelijke activiteiten die vanuit onze accommodaties georganiseerd worden. • Inkoopkosten voor voedselwaren zijn gestegen. • Horeca-inkomsten teruglopen door een dalende koopkracht bij de bezoekers.

• De begrotingen van de accommodaties in eigen beheer op sommige gebieden te ambitieus zijn. Dit zit vooral in incidentele verhuuropbrengsten en horecaomzet. In het kader van behoorlijk bestuur moet gewerkt worden met overgangstermijnen. Het jaar 2024 is daarom een overgangsjaar waarin ook nieuwe concrete afspraken over het beheer en de inzet van maatschappelijk vastgoed uitgewerkt worden voor 2025 en verder. Vanaf 2025 is het nieuwe accommodatiebeleid van kracht en hiermee dus ook de nieuwe subsidiestructuur en bijbehorende afspraken voor de zelfbeheer stichtingen. Tijd (indicator) Het nieuwe accommodatiebeleid zou in eerste instantie op 10 oktober 2024 ter besluitvorming voorgelegd worden aan de gemeenteraad. Dit voorgestelde beleid zou leiden tot een afname van de jaarlijkse benodigde incidentele budgetten, welke reeds verwerkt is in de kadernota 2025. Op dit moment wordt het accommodatiebeleid in overleg met de gemeenteraad herzien en in het tweede kwartaal van 2025 behandeld in de raadsvergadering.

83

Wat willen we bereiken? Preventie door vroeg signaleren van problemen en behoeften We willen dat er netwerken ontstaan of worden uitgebreid, zodat de behoeften en problemen van inwoners tijdig worden gesignaleerd. Voorkomen is beter dan genezen. Wat hebben we daarvoor gedaan? We werken aan een sterke sociale basis in de wijken In 2024 implementeren we het nieuwe beleid op de sterke sociale basis en we richten het transformatiebudget sociaal domein hierop in. Tijd (indicator) In het najaar van 2024 is een kwartiermaker aangesteld en gestart. Deze stelt een plan van aanpak op voor de uitvoering van het beleidskader 'Sterke sociale basis'. Het transformatiebudget wordt hieraan gekoppeld en ingezet. Uitvoeringsprogramma: In 2024 versterken we de rol van jongerenwerk in de sociale basis We zorgen dat hulpvragen, ook van jeugdigen en hun ouders, zoveel mogelijk in de wijk worden opgelost in een vroeg stadium, zodat zwaardere zorg wordt voorkomen of beperkt. Vroegsignalering en preventie zijn hierin belangrijke thema’s. Het jeugd- en jongerenwerk biedt daarin een laagdrempelige basisvoorziening met een preventieve functie. Kinderwerkers en jongerenwerkers leggen contact met jeugdigen in hun leefwereld, bieden activiteiten en ontwikkelingskansen, signaleren vroegtijdig behoefte aan ondersteuning en verwijzen door als specialistische hulp nodig blijkt.

Tijd (indicator) Geheel 2024 zijn we bezig met het optimaliseren van de rol van het jongerenwerk. In 2024 onderzoeken we het inzetten van kinderwerk Met kinderwerk wordt via activiteiten gewerkt aan doelen als talentontwikkeling, een gezonde leefstijl of het bevorderen van competenties. Daarnaast is er veel aandacht voor de ondersteuning van ouders bij de opvoeding. Dit alles vergroot de kansengelijkheid en de mogelijkheid op te groeien tot evenwichtige volwassenen. Het kinderwerk heeft nog niet veel aandacht in Maashorst, terwijl we juist zoveel mogelijk vroegtijdig problemen willen signaleren. Hoe eerder potentiële probleemsituaties worden aangepakt, hoe meer baat kinderen daarvan hebben in de rest van hun leven. Uitbreiding van het kinderwerk is daarom noodzakelijk.

84

Tijd (indicator) In het laatste kwartaal van 2024 is er gestart met het kinderwerk in de gemeente Maashorst. Het doel voor dit kwartaal was om samen met kinderen, ouders en onderwijsinstellingen te verkennen wat de behoeften zijn rondom kinderwerk en hoe dit het beste kan aansluiten bij de al bestaande voorzieningen. De behoefte peiling heeft plaatsgevonden maar vindt nog zijn doorloop in 2025 zodat het Kinderwerk daarna structureel kan worden ingevuld.

Uitvoeringsprogramma: We zorgen dat vrijwilligers en professionals (preventiewerkers, jongerenwerk, dorps- en wijkondersteuners en andere professionals) op een goede manier kunnen samenwerken Zo kunnen we vroegsignalering daadwerkelijk verbeteren. Met als extra voordeel dat we tot nu toe moeilijk te bereiken doelgroepen (zoals ‘de verborgen armoede’-groep) beter weten te vinden en ondersteuning kunnen bieden. Tijd (indicator) Naast het nieuwe beleidskader armoede- en schulden is er ook een beleidskader Sterke Sociale Basis vastgesteld. Vanuit dit beleid gaat er veel aandacht naar lokale samenwerking van professionals en vrijwilligers in de wijken/kernen om te sturen op preventie en het vroegtijdig ondersteunen bij hulpvragen van inwoners. Hierbij is er ook aandacht voor zorgen om geld. In het najaar van 2024 zijn de nodige voorbereidende stappen gezet om vanaf 1 januari 2025 met de uitvoering van dit beleidskader te starten. Wat willen we bereiken? Voldoende opvang- en huisvestingsoplossingen voor nieuwkomers Wat hebben we daarvoor gedaan? Werken aan het programma migratieopgaven Tijd (indicator) In 2024 is veel werk verzet om aan onze taakstellingen op het gebied van migratie te voldoen. Voor de opvang van asielzoekers hebben we in 2024 met de noodopvang in het Van der Valk hotel veel goede ervaringen opgedaan.

We zijn tevens de verkenning gestart voor een nieuwe asielopvanglocatie, voor na september 2026. Dat is het moment waarop de opvang in het Van der Valk hotel stopt.

85

In 2024 hebben we ongeveer 150 bedden voor opvang van ontheemden uit Oekraïne, op 4 verschillende locaties verspreid over de gemeente. We hebben nieuwe locaties geopend en oude locaties gesloten en zijn dus druk bezig geweest met verhuizingen.

6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Tot dit taakveld behoren alle loketvoorzieningen gericht op het identificeren van eigen kracht, en het begeleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en dienstverlening): • voorlichting • advisering • cliëntondersteuning • toegang tot eerste- en tweedelijnsvoorzieningen • preventie • vroegsignalering • PraktijkOndersteuner Huisarts voor Jeugd (POH Jeugd) Ontwikkelingen Onze inwoners zijn zelfredzaam. Ze doen naar vermogen mee aan de samenleving. Iedereen is anders en situaties zijn niet gelijk. Inwoners zullen op hun eigen manier moeten omgaan met de uitdagingen en kansen die het leven biedt. Incidenten en moeilijkheden horen bij het leven en kunnen in de meeste gevallen opgevangen worden door de eigen draagkracht, het netwerk en een sterke sociale basis. Hierbij is het niet altijd nodig om gespecialiseerde hulp of ondersteuning in te zetten. Ook met een sterke sociale basis kan het echter gebeuren dat inwoners tijdelijk of permanent gespecialiseerde hulp en ondersteuning nodig hebben op de verschillende facetten van het leven. Deze hulp en ondersteuning is alleen toegankelijk op basis van een indicatie die door onder meer de gemeentelijke toegang wordt afgegeven. Het gaat hierbij om hulp en ondersteuning vanuit de Wmo en de Jeugdwet.

Maar ook om inzet van uitkeringen, bijzondere bijstand, armoedevoorzieningen, reïntegratietrajecten en Beschut Werk vanuit de Participatiewet en schuldhulpverlening uit de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Voor iedere inwoner hebben we als gemeente de mogelijkheid voor het inzetten van passende cliëntondersteuning. Inwoners, kunnen naast de gemeentelijke toegang, ook hun vraag stellen bij de professionals in de wijken/kernen. De professionals bekijken samen met de inwoner wat nodig is om de vraag op te lossen. Wanneer hulp en ondersteuning nodig is op basis van een indicatie volgt een warme overdracht naar de gemeentelijke toegang. De uitvoeringsteams worden gevormd door de consulenten Wmo, Jeugdwet, Participatie en schuldhulpverlening. De consulenten zijn vakspecialisten en ze werken systeemgericht en integraal. Zij zijn de schakel voor de inwoners naar gespecialiseerde hulpverlening. Ze verlenen zelf geen hulp.

86

Wat willen we bereiken? Een integrale benadering van 0-100+ We hebben oog voor iedereen. We zetten extra in op onder meer jongerenwerk en het stimuleren van positieve gezondheid. Speciale aandacht hebben we voor onze ouderen, vanwege de vergrijzing van onze bevolking in combinatie met langer thuis wonen. Ook hebben we oog voor mensen met dementie en dragen we bij aan oplossingen in onze gemeente: we zijn een dementievriendelijke gemeente. In Maashorst kun je gelukkig en zoveel mogelijk zorgeloos oud worden. We zijn ons als gemeente bewust van de verschillende behoeften van specifieke doelgroepen en we ondernemen actie om aan deze behoeften tegemoet te komen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: We ontwikkelen en geven uitvoering aan een beleidsplan ouderen We willen aan de fors groeiende groep kwetsbare ouderen passende zorg- en welzijnsvoorzieningen blijven bieden. We doen dat in samenwerking met alle belanghebbenden. We richten ons daarbij op integrale wijk- of dorpsgerichte, kleinschalige voorzieningen en versterken de rol van bestaande diensten die het welzijn bevorderen. Daarnaast bevorderen en ondersteunen we informele zorg en mantelzorg. Tijd (indicator) In juni 2024 is het uitvoeringsplan Gezond en Gelukkig Oud in Maashorst afgerond. Daarnaast is in juni 2024 de Sterke Sociale basis en in september 2024 het mantelzorgbeleid vastgesteld.

Er wordt doorlopend ingezet op bovenstaande acties. Wat willen we bereiken? Een vindbare, herkenbare en professionele toegang voor vragen en voorzieningen Voor situaties waarin professionele ondersteuning nodig is, willen we een vindbare, herkenbare en professionele toegang hebben. Inwoners kunnen daar terecht met al hun vragen over zaken waarvoor wij als gemeente verantwoordelijk zijn. We werken integraal. Het uitgangspunt is één aanspreekpunt per gezin. Het is immers het fijnste als inwoners met al hun vragen terecht kunnen bij vertrouwde gezichten in de wijk. Die professionals kunnen via warme overdracht de vraag doorzetten naar de gemeentelijke toegang als er meer nodig is dan waarin het systeem en/of de wijk of kern voorziet. De uitvoeringsteams gaan vervolgens kijken wat de best passende hulp is. Dat kan gaan om geïndiceerde tweedelijnszorg, maar we verwachten ook dat we veel vaker een passend aanbod kunnen doen met beschikbaarheid van eerstelijnszorg (samenwerking tussen (para-)medisch en sociaal domein). Daarvoor beschikken we over een sterk netwerk van lokale hulpverleners en overige deskundigen. Zodat wachtlijsten verminderen of zelfs worden voorkomen.

87

Wat hebben we daarvoor gedaan? De gemeentelijke toegang voor ondersteuning verder professionaliseren, waarbij we inzetten op een verhoging van de kwaliteit zoals die door de gebruikers wordt ervaren In 2024 optimaliseren we de gemeentelijke toegang. Dit betekent dat we gaan monitoren waar we moeten bijsturen of opschalen en dat ook doen. Ook gaan we de samenwerking tussen de sociale basis in de wijk/kern en de gemeentelijke toegang optimaliseren. Tijd (indicator) Waar nodig is de gemeentelijke toegang bijgesteld. De samenwerking tussen de gemeentelijke toegang en onder andere het onderwijs en het preventieteam jeugd is geoptimaliseerd.

6.3 Inkomensregelingen (incl. armoedebeleid en eerstelijns schuldhulpverlening) Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: 

Inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies (LKS) op grond van de Participatiewet

Bijzondere bijstand voor bijzondere en noodzakelijke kosten vanuit de Participatiewet

Geneeskundige en andere adviezen in verband met de bijstandsverlening

IOAW (wet Inkomensvoorzieningen Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemers)

IOAZ (wet Inkomensvoorzieningen Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte gewezen Zelfstandigen)

Kosten van levensonderhoud en kapitaalverstrekking voor gevestigde ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz 2004)

Kosten levensonderhoud voor startende ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004

Sociale zekerheidsregelingen van het rijk, bijvoorbeeld eenmalige uitkeringen voor minima

Schuldhulpverlening en vroegsignalering van schulden vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs)

Gemeentelijk minimabeleid: regelingen gericht op maatschappelijke participatie voor inwoners die tot de doelgroep minimabeleid horen (tot 120% sociaal minimum) vanuit de Gemeentewet.

88

Ontwikkelingen Participatiewet De regering wil de regelgeving en toepassing van de Participatiewet eenvoudiger en klantvriendelijker maken, met meer ruimte voor maatwerk. Het wetvoorstel 'Participatiewet in Balans' wordt voorbereid. Hier willen we lokaal op aansluiten, voor zover we dat nog niet doen. Schulden en armoedebestrijding We hebben als gemeente de taak om (bijzondere) bijstand, minimaregelingen en brede ondersteuning bij schuldhulpverlening te verlenen aan inwoners die het nodig hebben. Deze wettelijke taak blijven we uitvoeren. We zetten in op preventie en vroegsignalering van schulden. In onze aanpak streven we naar financiële zelfredzaamheid en zetten we ons in voor een integrale aanpak. Hierbij geven we specifiek aandacht aan kinderen in armoede. We vinden dat kinderen, ongeacht de gezinssituatie waarin ze opgroeien, alle kansen moeten krijgen om zich op sociaal, mentaal en fysiek vlak te ontwikkelen. Wat willen we bereiken? De lokale toepassing van de Participatiewet is eenvoudiger, biedt maatwerk en is vriendelijker voor inwoners die hier gebruik van moeten maken. We werken vanuit de bedoeling van de wet, niet vanuit de letter ervan.

Wat hebben we daarvoor gedaan? We brengen onze ondersteuningsregelingen onder de aandacht van inwoners Op het gebied van preventie van armoede en schulden blijven we stappen zetten om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan blijven doen. We kijken hierbij allereerst naar onze eigen dienstverlening. In Maashorst hebben we veel regelingen en mogelijkheden voor ondersteuning voor minima. Helaas blijkt keer op keer dat inwoners onze ondersteuning en regelingen niet vinden en onvoldoende benutten. Daarom gaan we onze regelingen beter onder de aandacht van inwoners brengen. Dit doen we onder meer met foldermateriaal, een begrijpelijke sociale kaart, het inzetten van ketenpartners en door onze eigen communicatie aan te laten sluiten op de wereld van de doelgroep. Voor kinderen en jongeren willen we de financiële zelfredzaamheid vergroten door het aanbieden van financiële educatie. Tijd (indicator) Er is met ketenpartners een gezamenlijke aftrap geweest om meer aandacht te vragen voor de diverse regelingen en ondersteuning die er is voor minima. In het najaar van 2024 is er een speciale campagne ontwikkeld om hier nog meer kracht aan te geven en de inwoners te bereiken. Het doel daarvan is om op een laagdrempelige wijze aan een breed publiek uitleg te gegeven over de wereld van geldzorgen. De campagne bestaat o.a.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=ffd4982c-f758-4e19-a183-2f2f1b5165ba