CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage die onderdeel uitmaakt van het besluit 1 - Jaarstukken 2024 inclusief de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording (oude versie)

Raadsvergadering 3 juli 2025, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Programmarekening 2024 en accountantsverslag28.667 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Overige verschillen: Voordeel € 36.500 incidenteel

28

Programma 2 Verkeer en vervoer Inleiding Programma 2 Verkeer en vervoer Inleiding Dit programma gaat over wat wij lokaal en regionaal doen aan verkeer en vervoer, om de kwaliteit van de leefomgeving in de gemeente Maashorst te vergroten. Daarvoor voeren wij beheer, onderhoud en/of reconstructies uit aan wegen, openbare verlichting en civieltechnische kunstwerken. In dit programma is ook opgenomen wat wij doen aan beleid, beheer, inrichting en onderhoud van alle parkeervoorzieningen in de gemeente.

2.1 Verkeer en vervoer Tot dit taakveld behoren de taken op het gebied van verkeer (inclusief voetgangers), vervoer (personen en goederen) en de aanleg en het onderhoud van de bijbehorende infrastructuur en openbare verlichting in de openbare ruimte. Ontwikkelingen Verkeer en vervoer Ontwikkelingen De komende jaren verwachten wij een toename van verkeer. Dat betekent dat het steeds belangrijker wordt om andere vormen van vervoer aantrekkelijk te maken. We hebben verder te maken met een woningbouwopgave, een nieuwe Omgevingswet, stikstofproblematiek, hittestress en overig nieuw beleid uit andere beleidsvelden intern en extern. Wat willen we bereiken? Goede bereikbaarheid van alle kernen We gaan van start met het nieuwe mobiliteitsplan Maashorst. We gaan door met de ruimtelijke studie N605 die moet gaan zorgen voor een leefbaarder Volkel en een verlegging van de route naar Boekel aan de oostzijde van Volkel (Zeelandsedijk). We gaan door met de lopende Corridoraanpak A50 (= regionale samenwerking gericht op betere doorstroming) en onderzoeken naar mogelijkheden voor Bus Rapid Transit (BRT). Ook zijn we betrokken bij het provinciale HUB onderzoek (Hubs zijn fysieke locaties waar een overstap tussen modaliteiten kan plaatsvinden), waarbij ons eigen hub-onderzoek is ingebracht.

De hub's moeten gaan zorgen voor een optimale toegankelijkheid van verschillende vervoersvormen en de keuzemogelijkheden daarin. Dit als stimulans voor toekomstbestendig en dekkend openbaar vervoer, van en naar de grote steden. We stimuleren fijnmazige mobiliteit tot in het hart van de kernen en wijken. Waar nodig faciliteren we de inzet van vrijwilligers als chauffeurs. Openbaar vervoer moet - zeker vanuit onze verantwoordelijkheid als uitvoerder van de WMO - een beschikbaar en betaalbaar vervoersmiddel blijven. 29

We stimuleren innovatieve vervoerssystemen, zoals elektrische deelauto’s, deelfietsen en scooters (in kernen en bedrijventerreinen). Daarnaast moedigen we wandelen en fietsen aan, onder meer door uitbreiding van een veilig fietsnetwerk met bijbehorende faciliteiten als stalling en laadvoorzieningen voor e-bikes. Zo verleiden we verkeersgebruikers om de auto te laten staan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: We gaan van start met het nieuwe mobiliteitsplan Maashorst We houden daarbij rekening met andere beleidsterreinen zoals de woningbouwopgave, de nieuwe omgevingswet en de stikstofproblematiek. Visiedocument en uitvoeringsprogramma zijn in 2024 gereed. Tijd (indicator) Het beleidsprogramma Mobiliteit is in concept gereed. Er is nog niet gestart met het opstellen van het uitvoeringsprogramma. We gaan door met de ruimtelijke studie N605 Die moet gaan zorgen voor een leefbaarder Volkel en een verlegging van de route naar Boekel aan de oostzijde van Volkel (Zeelandsedijk). Tijd (indicator) Samen met de provincie Noord-Brabant is het voorkeursalternatief uitgewerkt. Er is een kostenraming gemaakt. Er is een start gemaakt met de ruimtelijke procedure. We stimuleren fijnmazige mobiliteit tot in het hart van de kernen en wijken Waar nodig faciliteren we de inzet van vrijwilligers als chauffeurs.

Openbaar vervoer moet zeker vanuit onze verantwoordelijkheid als uitvoerder van de WMO - beschikbaar en betaalbaar blijven. Het is noodzakelijk dat initiatieven als Muzemobiel (financieel) gesteund worden. Daarvoor is in nauw overleg met de initiatiefnemers een start gemaakt. Het is wel duidelijk dat producten als Muzemobiel naast inzet van vrijwilligers niet zonder subsidies (overheid/particulier) kunnen om het hoofd boven water te houden. In 2023 en 2024 zullen we vanuit verschillende taakvelden (sociaal domein / ruimte) gaan peilen of Muzemobiel-achtige concepten ook op andere locaties mogelijk zijn. Vanuit het mobiliteitsplan is ook op dit gebied, het voorkomen van vervoersarmoede, het één en

30

ander te verwachten. Dat doen we ook samen in het kader van de gedeelde mobiliteitsopgave en de aankomende OV-concessie. Tijd (indicator) Er heeft een regionaal onderzoek plaatsgevonden naar de bereikbaarheid van kleine kernen. De uitkomsten van dit onderzoek zijn meegenomen in de aanbesteding van de nieuwe OVconcessie. Ook hebben we de uitkomsten meegenomen bij het opstellen van het beleidsprogramma mobiliteit. We hebben en blijven de inzet van vrijwilligers als chauffeur stimuleren, bijvoorbeeld in de buurtbus, de Muzemobiel en vervoersdiensten van de zorgcoorperaties. De website vervoervoormij.nl is gelanceerd. Deze website biedt een overzicht van alle vervoersmogelijkheden in Maashorst (en nadere gemeenten in Noord-Brabant). We gaan ontwikkelingen (met name woningbouw) die een probleem met de parkeeropgave hebben, helpen met alternatieven In 2024 krijgt het parkeerbeleid en de nota parkeernormen een nieuwe versie. Daar lopen we niet op vooruit. Verwacht wordt dat dat iets zal betekenen voor de parkeernormen, inzet van deelvervoer, afkoop van parkeereisen et cetera. Tot die tijd zullen we het moeten doen met het vigerende/geharmoniseerde parkeerbeleid.

Tijd (indicator) Vanwege de nieuwe planning voor het beleidsprogramma Mobiliteit staat het opstellen van nieuw parkeerbeleid op de planning voor 2025. We ontwikkelen beleid op verschillende fietsverkeersstromen (utilitair en recreatief) Beleid voor fiets en fietsnetwerken is een thema in het Mobiliteitsplan Maashorst. Visie en uitvoeringsprogramma zijn gereed in 2024. Op basis van de visie wordt een uitvoeringsprogramma gemaakt. Indien voor de fietser en/of de voetganger voorzieningen nodig zijn, zal dit als een project in het programma worden opgenomen. Tijd (indicator) De visie op mobiliteit, zoals opgenomen in de omgevingsvisie, is de basis voor het opstellen van het beleidsprogramma Mobiliteit. Hierin wordt het beleid voor fiets en fietsnetwerken opgenomen. Het concept beleidsprogramma is gereed. 31

We stimuleren innovatieve vervoerssystemen, zoals elektrische deelauto’s, deelfietsen en -scooters We werken de plannen hiervoor verder uit in het beleidsprogramma Mobiliteit, samen met andere aanbieders van deelvervoer. Ook de nieuwe OV-concessie speelt hierin een belangrijke rol. Tijd (indicator) Deelvervoer is opgenomen in het beleidsprogramma Mobiliteit. Na het stoppen van de coöperatie zijn we voor duurzaam deelvervoer (voor de zakelijke reizen van de gemeente en voor inwoners) een contract aangegaan met MyWheels. We hebben onze inbreng gegeven op de het programma van eisen voor de nieuwe OVconcessie. We gaan door met de lopende Corridoraanpak A50 (= regionale samenwerking gericht op betere doorstroming) De Mobiliteitsaanpak A50-corridor Nijmegen-Eindhoven gaat over maatregelen gericht op versterken van de bereikbaarheid, veiligheid en duurzame ontwikkeling in het gebied rondom de A50. Deze maatregelen worden voorbereid en uitgevoerd door de provincies Gelderland en Noord-Brabant, samen met gemeenten en de regio’s. Tijd (indicator) In 2024 is de studie MIRT A50 uitgevoerd. MIRT staat voor Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport. Wat willen we bereiken? Verbetering van de verkeersveiligheid Onveilige verkeerssituaties pakken we aan. We verbeteren bijvoorbeeld de fiets- en wandelpaden tussen en ín kernen en naar toeristische hotspots.

Daarbij maken we zoveel mogelijk gebruik van duurzame en innovatieve toepassingen in de aanleg en reconstructie van wegen en openbare verlichting. Daar waar mogelijk vermijden we daarbij de combinatie van zwaar landbouw- en vrachtverkeer met recreatie en toerisme. Tenslotte gaan we voor meer verkeersveiligheid rondom scholen, op de routes naar scholen en naar sportverenigingen.

32

Wat hebben we daarvoor gedaan? Onveilige verkeerssituaties pakken we aan We werken aan verkeersveiligheid rond scholen in een continu proces met de verkeersouders van de scholen en de verkeersmedewerker van de gemeente. Verkeerseducatie, veiligheidsacties en pogingen tot gedragsverandering zijn voorbeelden van het creëren van een veilige schoolzone. Indien fysieke veranderingen in de openbare ruimte moeten plaatsvinden, is hier aanvullend budget voor nodig. Dit vindt alleen plaats na vooronderzoek en vaststellen van nut en noodzaak. Alle wegen in het buitengebied zijn veilig ontworpen. De weggebruikers van deze wegen tarten echter geregeld de verkeersveiligheid. We zetten daarom in op gedragsbeïnvloeding en verkeerseducatie en niet zozeer op aanpassing van de infrastructuur. We kijken naar verlichting bij fietspaden. Het plaatsen van (extra) verlichting is alleen van toepassing binnen de bebouwde kom. Daarbuiten doen we dat alleen op kruisingen en bij bochten. In natuurgebieden wordt geen verlichting geplaatst. De verkeersveiligheid op de Markt in Uden behoeft verbetering als het gaat over vermenging van fietsers, voetgangers en brommers. Met belangengroeperingen is gekeken naar de mogelijkheden. We gaan het voetpad verleggen en het fietspad duidelijk herkenbaar maken. Tijd (indicator) We hebben de fietsstraat Volkelseweg en Maasstraat opgeleverd.

Bij basisschool de Vlonder hebben we maatregelen genomen ter bevordering van de verkeersveiligheid. We hebben de verkeersveiligheid op het kruispunt Velmolenweg/Vijverlaan verbeterd voor fietsers. De SPV-viewer (SPV staat voor Strategisch Plan Verkeersveiligheid) is opgeleverd. Deze viewer brengt risicovolle locaties in beeld. De risicovolle locaties die op deze manier inzichtelijk zijn geworden, worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Wat willen we bereiken? We willen dat mensen minder in de auto stappen, en meer gebruik maken van andere middelen voor vervoer, zoals de fiets en het openbaar vervoer We moedigen wandelen en fietsen aan, onder meer door verbetering van fietsroutes en uitbreiding van een veilig fietsnetwerk met bijbehorende faciliteiten als stalling en laadvoorzieningen voor e-bikes.

33

Wat hebben we daarvoor gedaan? We stimuleren weggebruikers om de auto te laten staan en te kiezen voor andere vormen van vervoer In het centrum van Uden zijn al twee fietsenstallingen met toezicht (busstation en Mondriaanplein). Op beide locaties kan ook een e-bike worden opgeladen. De snelfietsroutes F50 van Uden naar Veghel en van Uden via Nistelrode en Heesch naar Oss zijn majeure projecten. F50 noord is uitgevoerd. F50 zuid buiten de kom ook. F50 zuid binnen de kom is in voorbereiding. De F264 van Uden naar Cuijk wordt niet gerealiseerd. Onderzoek heeft aangetoond dat het aantal fietsers op deze verbinding te laag is voor een snelfietsroute. In regionaal verband wordt het fietsnetwerk geactualiseerd. Op basis van dit netwerk kunnen regionaal verbetervoorstellen worden geagendeerd. Tijd (indicator) Het stimuleren van lopen en fietsen is een belangrijk uitgangspunt in het nieuwe beleidsprogramma Mobiliteit. In 2024 hebben we 2 fietsstraten opgeleverd in Uden: Volkelseweg en Maasstraat. We hebben een parkeerdrukmeting naar het aantal geparkeerde fietsen in het centrum van Uden laten uitvoeren. De aanbevelingen uit dit onderzoek worden in 2025 meegenomen bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Hierbij wordt ook de vraag meegenomen of er een derde bewaakte fietsenstalling nodig is.

We zijn samen met de gemeenten Gemert-Bakel en Boekel in gesprek met de provincie over het verbeteren van de fietsroute Uden-Boekel-Gemert. In het kader van de Mobiliteitsaanpak A50 corridor Eindhoven-Nijmegen, gaan we samen met de regio en provincie de mogelijkheden onderzoeken voor de inzet van een BRT (Bus Rapid Transit) Hiermee willen we de openbaar vervoer-verbindingen naar de grote steden om ons heen verbeteren.

Tijd (indicator) Het onderzoek naar de BRT is gestart.

34

Uitvoeringsprogramma: Er is een onderzoek gedaan naar mobiliteitshubs en logistieke hubs (of een combinatie daarvan) Op een mobiliteitshub komen verschillende vormen van vervoer samen (bijvoorbeeld een park&ride, fietsenstalling en busstation). Op een logistieke hub komt vrachtverkeer samen. Hier worden goederen gebundeld en overgeslagen, om daarna met schone en kleine voertuigen in de stad te worden verspreid. Door een gespecialiseerd bureau is een onderzoek uitgevoerd. De uitkomsten van dit onderzoek verwerken we tot acties. Tijd (indicator) Mobiliteitshubs zijn opgenomen in het beleidsprogramma Mobiliteit. In verband met het MIRT A50-traject tussen Bankhoef en Paalgraven wordt onderzoek gedaan naar de effecten van een verbreding van de A50 Dit moet voor de lange termijn doorstroming op dit traject, in de knooppunten, de op- en afritten en de aantakkende wegen garanderen. Samen met Rijkswaterstaat, provincies NoordBrabant en Gelderland, regio, gemeenten en andere stakeholders gaan we op zoek naar de beste oplossing met de minste overlast voor omwonenden. Tijd (indicator) Het MIRT is afgerond. Vanwege de stikstofproblematiek gaat het Rijk in overleg met de provincies Gelderland en Noord-Brabant.

Als voorbereiding op een nieuwe OV-concessie (vanaf 2027) gaan we met de provincie en de regio werken aan oplossingen voor vervoerarmoede in dunbevolkte gebieden Denk daarbij aan BRT, HOV (Hoogwaardig openbaar vervoer), streekbussen, buurtbussen, regiotaxi, deelvervoer en flexvervoer. Tijd (indicator) Er is een onderzoek uitgevoerd naar de bereikbaarheid van kleine kernen. De uitkomsten van dit onderzoek worden meegenomen bij de aanbesteding van de nieuwe OV-concessie in 2025. We hebben een reactie gegeven op het conceptprogramma van eisen voor de nieuwe OVconcessie. in deze reactie hebben we specifiek aandacht gevraagd voor een goede bereikbaarheid van alle kernen met het openbaar vervoer. De uitkomsten van het onderzoek naar de bereikbaarheid van kleine kernen zijn meegenomen bij het opstellen van het beleidsprogramma Mobiliteit. 35

Wat willen we bereiken? We willen ons gemeentelijk wegennet handhaven op het huidige kwaliteitsniveau en de leefomgeving van onze inwoners verbeteren

Wat hebben we daarvoor gedaan? We voeren tijdig onderhoud uit of voeren reconstructies uit We streven hierbij naar een gebiedsgerichte aanpak, waarbij werkzaamheden op elkaar worden afgestemd. We kijken naar nut, noodzaak en wensen van de verschillende disciplines en van inwoners. Tijd (indicator) Conform planning

2.2 Parkeren Tot dit taakveld behoren ontwikkeling van beleid, beheer, inrichting en onderhoud van parkeervoorzieningen, zowel de openluchtterreinen als de parkeergarages in en rondom de centra en ziekenhuis Bernhoven (Uden). Ook handelen we parkeervergunningen, abonnementen en -ontheffingen af. Het fiets parkeren, en dan met name het beheer en onderhoud van de fietsenstallingen, behoort ook tot dit taakveld. Ontwikkelingen Parkeren Ontwikkelingen Voor het centrum van Uden voorzien wij een veranderend gebruik van gebouwen en daarbij ook een verandering in de parkeervraag. Wat willen we bereiken? Nieuw beleid moet de functieveranderingen mogelijk maken, en tegelijkertijd de parkeervraag voor bezoekers van het centrum garanderen. We willen de bestaande parkeercapaciteit beter benutten i.p.v. de beschikbare capaciteit verhogen.

36

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: In het mobiliteitsplan Maashorst (visiedeel) worden de nieuwe pijlers voor het parkeerbeleid bepaald Op basis hiervan ontwikkelen we het nieuwe parkeerbeleid met de daarbij behorende Nota parkeernormen Maashorst. Hierbij komt niet meer de focus te liggen op aanleg van extra parkeercapaciteit, maar wordt breder gekeken naar (duurzame) mobiliteitsoplossingen die aansluiten bij de mobiliteitsbehoefte van de verschillende doelgroepen. Tijd (indicator) Het beleidsprogramma Mobiliteit is in concept gereed. Er is nog niet gestart met het opstellen van parkeerbeleid. Uitvoeringsprogramma: We gaan onderzoeken of extra fietsparkeergelegenheid nodig is en zo ja waar de stalling dan moet worden uitgebreid Om fietsen naar het centrum van Uden aantrekkelijker te maken, willen we dat het parkeren van de fiets geen probleem oplevert. Tijd (indicator) We hebben een onderzoek uitgevoerd naar de parkeerdruk van fietsen in het centrum van Uden. Naar aanleiding van dit onderzoek zijn extra fietsnietjes geplaatst.

We gaan door middel van enquêtes onderzoeken of uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen voor vergunninghouders of betaald parkeren nodig is Buiten de betaald parkeergebieden kunnen bewoners hinder ondervinden van langparkeerders in woonstraten. Tijd (indicator) Er zijn in 2024 geen enquêtes uitgevoerd naar eventuele uitbreiding van betaald parkeergebieden. Hier was geen aanleiding voor. Vanuit duurzaamheid investeren we in infrastructuur voor het opladen van elektrische voertuigen

37

Tijd (indicator) Het plaatsen van openbare laadpalen loopt volgens planning. Verbonden partijen Programma 2 Verkeer en vervoer Gemeenschappelijke regelingen 

Niet van toepassing

Rechtspersonen 

Niet van toepassing

Overige verbonden partijen 

Niet van toepassing

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Beleidskaders Programma 2 Verkeer en vervoer Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de volgende beleidsnota: 

Gemeentelijk Verkeer en Vervoersplan Maashorst 2023

Verplichte BBV - indicatoren Programma 2 Verkeer en vervoer Programma 2 heeft geen verplichte BBV indicatoren. In bijlage BBV indicatoren is een totaal overzicht opgenomen van de verplichte BBV indicatoren. Hieronder vind je een hyperlink naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Maashorst. 

Mobiliteit

Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000

38

Exploitatie

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 incl. wijzigingen

Realisatie 2024

Restant 2024

Lasten 2.1 Verkeer en vervoer

7.090

8.307

8.160

8.341

-181

2.2 Parkeren

1.633

1.651

1.715

1.713

2

Totaal Lasten

8.723

9.958

9.875

10.054

-179

1.099

526

1.259

1.601

-341

22

35

30

32

-2

Totaal Baten

1.121

561

1.289

1.632

-343

Gerealiseerd resultaat exclusief mutaties reserves

7.602

9.397

8.585

8.422

164

Stortingen in reserves

1.076

1.078

5.143

3.953

1.189

Onttrekkingen uit de reserves

627

1.092

5.420

4.105

1.315

Totaal mutaties reserves

450

-15

-278

-152

-126

8.052

9.383

8.308

8.270

38

Baten 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren

Gerealiseerd resultaat inclusief mutaties reserves

Financiële afwijkingen Programma 2 Verkeer en vervoer

2.1 Verkeer en vervoer Vrijval voorzieningen civiele kunstwerken en openbare verlichting, Voordeel € 127.000 incidenteel De vrijval van de Voorzieningen Groot Onderhoud Civiele Kunstwerken en Openbare Verlichting van de voormalige gemeenten Landerd en Uden resulteren in positief effect. Deze voorzieningen zijn niet langer benodigd en kunnen derhalve vrijvallen. Aan alle lopende, oude verplichtingen is inmiddels voldaan. Dit conform raadsbesluit d.d. 16 november 2023 vaststellen beleidsplan Openbare Verlichting 2024-2027 en raadsbesluit d.d. 14 december 2023 vaststellen beleidsplan Civiele Kunstwerken 2024-2033.

Schade openbare ruimte. Nadeel € 90.000 incidenteel Er zijn in 2023 diverse schades geweest aan de openbare ruimte (wegen, trottoirs, pleinen, paden en openbare verlichting). Deze schades worden zoveel mogelijk verhaald, echter zijn deze inkomsten van schadeverhaal in 2024 niet dekkend.

Straatwerkvergoeding. Voordeel € 39.000 structureel Meer inkomsten uit leges en vergoedingen. Nutsbedrijven betalen gemeente een straatwerkvergoeding als zij kabels en leidingen gaan leggen. Hoe meer meters, des te hoger de 39

vergoeding is. In 2024 zijn er meer kabels en leidingen gelegd. De inkomsten zijn vooraf lastig in te schatten.

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP). Nadeel € 149.000 incidenteel Door het vertraagd realiseren van verschillende investeringen (met name GVVP budgetten) resulteert een lagere onttrekking uit de reserve dekking kapitaallasten.

Overige verschillen. Voordeel € 83.000 incidenteel 2.2 Parkeren Overige verschillen. Voordeel € 28.000 incidenteel

40

Programma 3 Economie en toerisme Inleiding Programma 3 Economie en toerisme Inleiding Dit programma is erop gericht het economische klimaat van de gemeente Maashorst verder te versterken. Om dit te realiseren, werken we aan een gunstig ondernemersklimaat en een evenwichtige economische structuur. Economische groei van Maashorst vinden we heel belangrijk, zowel voor bestaande als voor nieuwe bedrijven. We werken daarom aan het creëren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, aantrekkelijke centrumgebieden van de kernen en een sterke netwerkeconomie. Wij staan open voor ondernemers met nieuwe plannen en initiatieven. De agrarische sector is economisch belangrijk. De sector staat voor een grote transitieopgave en is verantwoordelijk voor duurzame voedselproductie en onderhoud en beheer van het landschap. Wij vinden het belangrijk dat er voldoende (beleids)ruimte wordt gegeven om een transitie mogelijk te maken naar een gezond en duurzaam voedselsysteem. Ook verduurzaming van het buitengebied is een belangrijk thema. De samenwerkingen binnen de regio Noordoost-Brabant en AgriFood Capital zijn van belang voor de lokale en regionale economie. Gemeente Maashorst wil hierin nadrukkelijk participeren. Op het gebied van recreatie en toerisme zoeken we aansluiting bij de uitgangspunten van de branding van Maashorst.

Met aandacht voor 'groen', 'duurzaam', 'innovatief', 'toeristisch' en 'actief'.

3.1 Economische ontwikkeling In het landelijk gebied spelen grote transitieopgaven zoals ‘bodem en water sturend’, klimaatadaptatie, stikstofproblematiek en vergroten biodiversiteit, etc. De landelijke en provinciale overheid sturen op de grote opgaven in het landelijk gebied. De provincie vertaalt dit in het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG). Maashorst heeft in de omgevingsvisie aandacht voor de opgaven in relatie tot agrarische productie.

Ontwikkelingen Economische ontwikkeling Ontwikkelingen We hebben aandacht voor de ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen. De kavels op bestaande bedrijventerreinen zijn vrijwel allemaal verkocht, waardoor de druk op bedrijfskavels groot is. Aandacht gaat uit naar het op peil houden van de centrumvoorzieningen in Uden en in de kernen. De agrifood-sector staat voor een grote transitieopgave. De sector moet veranderen in een sector die maatschappelijk geaccepteerd en gewaardeerd wordt, diervriendelijk produceert, past in zijn natuurlijke omgeving en geen onaanvaardbare risico’s voor mens en dier met zich meebrengt.

41

Wat willen we bereiken? Een gezonde agrarische economie Vanuit de omgevingsvisie en het BLPG (Brabants Programma Landelijk Gebied) geven we vorm aan de transitie van het hele buitengebied. Als Maashorst faciliteren wij bij ontwikkelingen voor een vitale leefomgeving in het buitengebied. Dat doen we door het stimuleren van kringlooplandbouw in samenspraak met de ontwikkeling van extra natuur. Daarbij staan de inpasbaarheid, nieuwe verdienmodellen en oog voor mens, dier en natuur, biodiversiteit bodem en water centraal. We helpen agrarische ondernemers in onze gemeente actief bij de productie van duurzaam en gezond voedsel. Agrarisch ondernemerschap promoten we en we stimuleren initiatieven die de lokaal geproduceerde producten directer voor de bevolking beschikbaar maken. Ook bieden we ruimte aan alternatieve ondernemersvormen en verdienmodellen in de richting van circulaire of natuur inclusieve landbouw, akkerbouw (eiwittransitie) of productie van bio-based bouwmaterialen. Verder faciliteren we ondernemers in het buitengebied om de kansen te benutten die bijvoorbeeld ons toeristisch/recreatief potentieel en de energietransitie of woonopgaven bieden. Daarbij houden we rekening met de gebiedskwaliteiten. Voor gemeentelijke gronden formuleren we randvoorwaarden om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen terug te dringen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Agrotoerisme, zorgboerderijen en agrarische kinderopvang worden gepromoot In de onlangs vastgestelde recreatievisie is aangegeven dat het belangrijk is om recreatie in de gemeente te versterken. Daarbij moet er een goede balans zijn tussen recreatie, natuur en landschappelijke kwaliteit. De omgevingsvisie biedt kansen voor agrotoerisme, zorgboerderijen en andere (kleinschalige) recreatieve ontwikkelingen, afhankelijk van de locatie. Extensivering van landbouw, of stoppen met een agrarisch bedrijf, moet gepaard gaan met een (ander) verdienmodel. Nieuwe verdienmodellen die passen bij de ontwikkelingen in het landelijk gebied stimuleren we dan ook. Agrotoerisme, zorgboerderijen en agrarische kinderopvang zijn hier voorbeelden van. We gaan het gesprek aan met agrarische ondernemers over alternatieven voor en nevenactiviteiten bij landbouw. Tijd (indicator)

In samenwerking met andere partners in de agrarische sector zijn we in gesprek met agrarische bedrijven over een toekomstbestendige onderneming De landbouw is in Maashorst een belangrijke economische sector. Het is daarmee ook een belangrijke speler in de transitie van het landelijk gebied. Die transitie is een van de ambities die we benoemen in de omgevingsvisie van de gemeente Maashorst. Het accent ligt daarbij op kringlooplandbouw Hoe die eruit komt te zien is een zoektocht en kan verschillen per gebied. We hebben binnen Maashorst oog voor verschillende soorten kringlooplandbouw. We onderzoeken hoe en waar de verschillende vormen van kringlooplandbouw in onze gemeente kunnen landen, van natuurinclusief tot hoogproductief. 42

Wij gaan in gesprek met agrarische ondernemers, agrarische organisaties en brancheverenigingen om de mogelijkheden van doorontwikkeling /omschakeling naar vormen van kringlooplandbouw te bespreken die passen bij de ondernemers en de ontwikkelingsrichtingen en -doelen van een gebied. Tijd (indicator) Naast individuele ondernemers zijn we in contact met de ZLTO, de Maashorstboeren en AJK. Uitvoeringsprogramma: We werken mee aan de pilot Peel Natuurdorpen (Tiny Houses) als alternatief financieringsmodel voor agrariërs en natuurontwikkeling Namens Maashorst is een projectleider aangesteld voor Peelnatuurdorpen. We onderzoeken of de pilot Peelnatuurdorpen kan bijdragen aan de doelen die we in de omgevingsvisie voor het landelijk gebied hebben gesteld. In 2024 onderzoeken we de verdere mogelijkheden. We betrekken daarbij vergelijkbare initiatieven in de gemeente. Tijd (indicator) Inmiddels is het concept 'AgroNatuurWonen experimenten' door het college vastgesteld en zijn er randvoorwaarden en succescriteria opgesteld. Deze bieden ruimte biedt voor 3 onderscheidende experimenten. Aan de hand hiervan kunnen initiatiefnemers hun plannen uitwerken en indienen. Wat willen we bereiken? Een krachtig MKB We koesteren de kracht van het aanwezige MKB en blijven de kansen benutten die onze ligging biedt in het hart van de driehoek Nijmegen, Eindhoven en ‘s-Hertogenbosch.

We blijven ons inzetten om het ondernemerschap in de gemeente te faciliteren en stimuleren. Daarbij ondersteunen we de doorontwikkeling van de circulaire economie. We brengen eventuele knelpunten voor het lokale ondernemerschap in kaart en werken aan de verbetering hiervan. Daarnaast verkennen we potentiële fieldlabs voor innovatie in kansrijke economische groeisectoren. Fieldlabs zijn voor het MKB van Maashorst immers een mogelijkheid om jongeren (en dus arbeidspotentieel) aan te trekken en vormen een extra stimulans om te innoveren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Eventuele knelpunten voor het lokale ondernemerschap in kaart brengen en werken aan de verbetering hiervan We werken op een breed scala aan economische thema's samen met het lokale bedrijfsleven. We ondersteunen de oprichting van SOM (werktitel voor Samenwerkende Ondernemers

43

Maashorst) om met hen algemene gemeentebrede economische thema's en bottlenecks te bespreken en aan te pakken. Tijd (indicator) De overkoepelende stichting Ondernemend Maashorst is opgericht. We hebben gesprekken gevoerd over economische thema's met de lokale ondernemersverenigingen in alle kernen. Verkennen of satellietopleidingen bij grote bedrijven mogelijk zijn en de satellietopleiding bij Bernhoven continueren Door samenwerking op bepaalde locaties (waaronder Bernhoven) ondersteunen we studiefaciliteiten in de vorm van hybride leren in onze gemeente. Ambitie is om hybride leren bij meer bedrijven te ondersteunen op alle onderwijsniveaus. Het ondernemersinitiatief Maashorst Academy speelt hierin een belangrijke rol. Tijd (indicator) We ondersteunen Maashorst Academy en de Campus Uden door een subsidieverstrekking. Daarnaast hebben we gesprekken gevoerd met onderwijsinstellingen. Boegbeelden uit het lokale bedrijfsleven zetten Maashorst beter op de kaart Met het bedrijfsleven bespreken we de mogelijkheden om ons te profileren binnen Agrifood Capital. We dragen lokale ondernemers aan om deel te nemen aan regionale ondernemerstafels. Tijd (indicator) Met het georganiseerde bedrijfsleven bespreken we naast kansen binnen Agrifood Capital ook de kansen in andere netwerken, waaronder VNO-NCW.

We hebben meerdere ondernemers meegenomen naar netwerkbijeenkomsten van Agrifood Capital en we hebben lokale ondernemers bezocht met een internationaal gezelschap. Periodiek netwerksessies organiseren We organiseren in 2024 samen met de ondernemersverenigingen een nieuwjaarsbijeenkomst voor al onze inwoners en ondernemers. We zijn zoveel mogelijk aanwezig bij netwerksessies die ondernemersverenigingen organiseren. Tijd (indicator) 44

We organiseren geen gezamenlijke nieuwjaarsbijeenkomst, maar zijn juist zoveel mogelijk naar de verenigingen toe gegaan om ons netwerk te versterken. Verkennen potentiële fieldlabs We verkennen potentiële fieldlabs voor innovatie in kansrijke economische groeisectoren. Fieldlabs zijn voor het MKB van Maashorst immers een mogelijkheid om jongeren (en dus arbeidspotentieel) aan te trekken en vormen een extra stimulans om te innoveren. Tijd (indicator) We hebben samen met Campus Uden gewerkt aan de ontwikkeling van de Sociale Innovatie Campus. Naast de subsidie van de gemeente heeft ook de provincie hierin geïnvesteerd met een projectsubsidie. Ook hebben we geïnvesteerd in Agro Proeftuin de Peel, waar ondernemers experimenteren in innovaties in de kringlooplandbouw. Wat willen we bereiken? Een sterk netwerk van bedrijven, gemeenten en andere instellingen Het netwerk van bedrijven, gemeenten en andere instellingen willen we versterken door nóg vaker en intensiever samen op te trekken. De prettige relatie en interactie die we als gemeente al hebben met ondernemers en onderwijsinstellingen willen we verder versterken. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: We werken mee als ondernemers Bedrijven Investeringszone (BIZ) aanvragen Een BIZ is een gebiedsgericht fonds door en voor ondernemers. Wanneer zij om de oprichting van een BIZ vragen, werken we daaraan mee.

Op dit moment is dit niet het geval. We hebben wel een soort ondernemersfonds, anders dan een BIZ. In het centrum van Uden heffen we reclamebelasting, waarvan we de opbrengst in de vorm van een subsidie uitkeren aan de ondernemersvereniging. Dit zetten we voort in 2024. Tijd (indicator) In het centrum van Uden heffen we sinds 2009 reclamebelasting. Het bedrijfsleven heeft op dit moment nog geen behoefte aan de oprichting van een BIZ.

45

We ondersteunen sociaal maatschappelijk ondernemen We voeren gesprekken met ondernemers over de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO). We geven vouchers uit om ondernemers te stimuleren een PSO-certificering te behalen en daarna te stijgen op de prestatieladder. In 2024 zijn we als gemeente Maashorst ook PSOgecertificeerd. Tijd (indicator) We hebben vouchers uitgegeven aan ondernemers om PSO-certificering te stimuleren. Als gemeente zijn we PSO-gecertificeerd. We promoten ‘Koop lokaal’ We werken samen met de ondernemersverenigingen in de kernen om de centrumgebieden van Schaijk, Reek, Zeeland, Volkel en Odiliapeel te versterken en aantrekkelijker te maken. We ondersteunen de ondernemers financieel op het gebied van de aankleding van deze centrumgebieden. We verstrekken subsidie aan de centrumondernemers in Uden voor promotionele activiteiten. We werken samen met Uden Centrummanagement (UCM). Er is een bidbook voor het centrum ontwikkeld aan de hand waarvan UCM in 2024 nieuwe ondernemers wil aantrekken. Tijd (indicator) We hebben subsidie verstrekt voor sfeeraankleding aan de ondernemersverenigingen in de kernen om de centrumgebieden aantrekkelijker te maken. In het centrum van Uden hebben we subsidie verstrekt aan Uden Centrum Ondernemers (UCO) voor promotionele activiteiten en werken we samen met Uden Centrum Management (UCM).

We realiseren vormen van hybride werken en leren We ondersteunen vormen van hybride werken en leren door samenwerking in de triple helix (samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid). Tijd (indicator) We hebben subsidie verstrekt aan de Campus en aan Maashorst Academy. Deze initiatieven worden ondersteund door ondernemers, onderwijs en de overheid en versterken daarmee de triple helix. Daarnaast hebben we overleg gevoerd met onderwijsinstellingen in de regio.

46

We werken aan de uitvoering van de Centrumvisie Uden om het centrum aantrekkelijker te maken We passen de openbare ruimte aan en vergroenen het centrum met groene gevels en het plaatsen van boombakken. In 2024 starten we met de herinrichting van de Sacramentsweg en de Galerij. Tijd (indicator) We zijn gestart met de voorbereiding van de herinrichting van de Sacramentsweg en hoek Sacramentsweg/Galerij. Daarnaast werken we aan vergroening, verbetering van de openbare ruimte, het extra schoonhouden van het centrum en regionale promotie.

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Ontwikkelingen Dit taakveld gaat over de grondexploitatie voor bedrijventerreinen (woningbouwprojecten staan beschreven onder programma 8.2 Grondexploitatie). Bij de grondexploitatie (afgekort grex) gaat het om een proces waarbij de gemeente zelf de regie voert. Bij een nieuwe gebiedsontwikkeling maken we een begroting (grondexploitatie), met alle verwachte kosten en opbrengsten. Alle bedragen worden in de tijd geplaatst, rekening houdend met prijsontwikkelingen en renteeffecten. Een grondexploitatie loopt over meerdere jaren. Een nieuwe grondexploitatie wordt door de gemeenteraad vastgesteld en jaarlijks geactualiseerd in het Meerjarenperspectief Grondbedrijf (MJP). Ontwikkelingen Het Grondbedrijf van Maashorst heeft per 1 januari 2024 drie actieve grondexploitaties voor bedrijventerreinen. De fase van de ontwikkeling en de samenstelling van de bedrijventerreinen is per locatie verschillend. De voortgang van de gemeentelijke ontwikkellocaties lichten we jaarlijks tweemaal toe aan de gemeenteraad: in het begin van het jaar door het MJP en in het najaar met een voortgangsrapportage.

Wat willen we bereiken? We willen (groei)ruimte bieden aan het bedrijfsleven en een gunstig vestigingsklimaat creëren voor bestaande en nieuwe ondernemers Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: We ontwikkelen bedrijventerrein Hoogveld-Zuid Tijd (indicator) 47

Het ontwerpbestemmingsplan Hoogveld-Zuid heeft begin 2024 ter inzage gelegen en is in december 2024 vastgesteld door de raad. Uitvoeringsprogramma: We gaan bedrijventerrein Voederheil uitbreiden Het ontwerpbestemmingsplan heeft begin 2024 ter inzage gelegen en wordt naar verwachting eind 2024 ter vaststelling aangeboden aan de raad. Tijd (indicator) Het ontwerpbestemmingsplan heeft in 2024 ter inzage gelegen. We hebben gewerkt aan de beantwoording van de zienswijzen en de bijbehorende onderzoeken die we hiervoor nog moesten doen. Uitvoeringsprogramma: We ontwikkelen bedrijfskavels in Reek-Zuid Tijd (indicator) Het bestemmingsplan Reek-Zuid is vastgesteld en onherroepelijk. We hebben voorbereidingen getroffen voor de verkoopprocedure van elf woon-werkkavels en een werkkavel. Er is een verkoopbrochure gemaakt en een gronduitgifteprotocol vastgesteld.

3.3 Economische promotie Activiteiten die gericht zijn op het ‘op de kaart zetten’ van Maashorst zijn: 

promotie, gericht op het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid en arbeidskrachten;

het aantrekken van overige instellingen ter versterking van het profiel van de gemeente;

investeren in bovenlokale, regionale, landelijke en internationale kennis- en economische relatienetwerken;

promotie toerisme.

Ontwikkelingen Maashorst investeert in een positief vestigingsklimaat voor bedrijven die aansluiten bij de ambities van de gemeente. Daarbij zoeken we aansluiting bij de uitgangspunten van de branding van Maashorst. Aandacht is ervoor groen, duurzaam, innovatief, toeristisch en actief. Ondernemers zijn van harte welkom om een bijdrage te leveren aan het realiseren van onze ambities. 48

Wat willen we bereiken? Bedrijvigheid in de kernen Elke kern heeft voldoende bedrijvigheid om de huidige inwoners te faciliteren. Dat is belangrijk voor de leefbaarheid. We streven naar voldoende differentiatie tussen de verschillende kernen. Basisvoorzieningen behouden we in alle kernen. En natuurlijk moet elke kern kunnen voorzien in de mogelijkheid voor wonen met werken. Startende lokale bedrijven en ZZP-ers voelen zich door Maashorst gestimuleerd en gefaciliteerd. Wat hebben we daarvoor gedaan? We ondersteunen startende ondernemers op verschillende manieren We ondersteunen startende ondernemers met een startersloket dat ondersteuning biedt door informatievoorziening, training en coaching. Daarnaast kunnen startende ondernemers voor vragen terecht bij de accountmanagers van de gemeente. Tijd (indicator) We hebben subsidie verstrekt aan startersloket Misfits. In verschillende groepen hebben startende ondernemers intensieve trainingen gevolgd. De mogelijkheden om leegstand te voorkomen zijn onderzocht en ingevoerd Samen met Stichting Uden Centrummanagement (UCM) en de vereniging Uden Centrum Vastgoed (UCV) werken we aan het terugdringen van leegstand en de aanpak van verloedering van leegstaande panden. Dit doen we door actief in gesprek te gaan met eigenaren van leegstaande panden en met bedrijfsmakelaars.

Daarnaast doen we gezamenlijk met de stakeholders uit het centrum van Uden onderzoek naar de mogelijkheden van een leegstandsverordening. In het centrum van Zeeland werken we aan de invulling van leegstaande panden, waaronder de locaties van de voormalige Ambianz en het voormalige gemeentehuis. Tijd (indicator) We hebben samen met de stakeholders uit het centrum van Uden gewerkt aan een onderzoek naar de leegstandsverordening. De resultaten van het onderzoek en het participatieproces hebben ertoe geleid dat de verordening niet is ingevoerd. Daarnaast werken we aan transformatie van de centrumrand in Kastanjeweg-Oost. In Zeeland hebben we gewerkt aan het opstellen van een gebiedsprogramma voor het centrum.

49

Wat willen we bereiken? Branding - Maashorst op de kaart 2024 staat in het teken van activatie op het gebied van marketingcommunicatie(campagnes) richting onze inwoners en bezoekers en onze eigen medewerkers. Wat hebben we daarvoor gedaan? De uitvoering van de marketingactivatie is in handen van SILO Maashorst in samenwerking met organisaties SILO is een dynamische projectorganisatie die tot stand is gekomen vanuit een cocreatie tussen gemeente Maashorst en Campus Uden. Jongeren (Rising Stars) vervullen daarin een centrale rol en leren door te doen. Tijd (indicator) De uitvoering is in handen van SILO. Wat willen we bereiken? Kwalitatief goede bedrijventerreinen Er is vrijwel geen aanbod meer aan bedrijfskavels op de bedrijventerreinen. We zoeken naar nieuwe uitbreidingsmogelijkheden voor alle kernen. De nadruk ligt daarbij op de behoefte van MKB-bedrijven. Bestaande MKB-bedrijven die willen doorgroeien, moeten we immers maximaal kunnen faciliteren. We zetten ons extra in voor innovatieve bedrijven en bedrijven met een lokale binding. Bijvoorbeeld bedrijven met veel personeel uit onze gemeente of met onze gemeente als afzetmarkt. Nieuwe bedrijven die veel ruimte nodig hebben, zoals logistieke bedrijven en zware industrie, verwijzen we graag door naar de daarvoor aangewezen regionale bedrijventerreinen.

Om te voorkomen dat bedrijventerreinen en de centra in de kernen in verval raken, monitoren we de leegstand. In overleg met de ondernemersverenigingen gaan we de mogelijkheid onderzoeken om eigenaren te stimuleren leegstaande panden te vullen en leegstand te voorkomen. De kwaliteit van particuliere bedrijven in hun omgeving verdient eveneens aandacht. We streven naar kwalitatief hoogwaardige en duurzame bedrijventerreinen, waarbij de uitstraling van panden en hun omgeving een belangrijke rol speelt. Waar nodig zetten we in op transitie van bedrijventerreinen.

50

Wat hebben we daarvoor gedaan? De ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen is onderzocht en de locaties zijn bekend. De nieuwe bedrijventerreinen zijn in ontwikkeling We werken aan de ontwikkeling van de nieuwe terreinen Hoogveld-Zuid, Voederheil (Voederheil II fase 2 en Voederheil-West), Reek-Zuid en Vluchtoordweg. Daarnaast hebben we in 2023 een verkenning uitgevoerd naar de vraag naar bedrijventerreinen in de gemeente. Dit onderzoek vormt samen met de omgevingsvisie het uitgangspunt voor een haalbaarheidsonderzoek naar enkele specifieke nieuwe locaties. Belangrijk thema voor de komende jaren is de verduurzaming van bedrijventerreinen. Ook de regio Regio Noordoost-Brabant (RNOB) is met dit thema bezig. Op de bestaande bedrijventerreinen werken we in het parkmanagement samen met Stichting Beheer Bedrijventerreinen Uden (SBBU). Belangrijke thema's zijn veiligheid, duurzaamheid en beheer. Doel is om in 2024 de werkzaamheden van het parkmanagement uit te breiden naar de terreinen in voormalig gemeente Landerd. Tijd (indicator) Voor Voederheil en Hoogveld-Zuid hebben we gewerkt aan de beantwoording van de zienswijzen op het ontwerpbestemmingsplan. Voor Reek-Zuid is het bestemmingsplan vastgesteld en onherroepelijk. Aan de Vluchtoordweg werken we aan de vestiging van een bedrijf met een groot economisch perspectief.

Een haalbaarheidsonderzoek naar nieuwe bedrijventerreinlocaties is afhankelijk van prioritering en budget. In RNOB is de programmering bedrijventerreinen vastgesteld. Stichting Bedrijven Beheer Maashorst (SBBM, nieuwe naam voor voormalig SBBU) heeft haar werkgebied uitgebreid naar de bedrijventerreinen in Zeeland en Schaijk. We hebben met SBBM het cameraproject uitgevoerd en een energetisch onderzoek naar de energieprofielen van bedrijven opgestart met als doel het probleem van netcongestie aan te pakken. Het toekomstige omgevingsplan wordt flexibel ingericht, waardoor het relatief eenvoudig is om bedrijfsverzamelgebouwen te realiseren De wens om bedrijfsverzamelgebouwen te ontwikkelen is opgenomen in de omgevingsvisie, naast vele andere ambities die te maken hebben met de fysieke leefomgeving. De raad stelt de omgevingsvisie naar verwachting eind 2023 vast. De komende jaren vertalen we de omgevingsvisie in het omgevingsplan. Tijd (indicator) De Omgevingsvisie is vastgesteld in de eerste helft van 2024. We hebben een start gemaakt met de opzet van de structuur van beleidsprogramma's onder de Omgevingswet. Daarnaast zijn we gestart met het maken van een casco voor het omgevingsplan.

51

Wat willen we bereiken? Maashorst is de meest aantrekkelijke toeristische gemeente van Brabant Maashorst profileert zich als een toeristisch recreatieve gemeente. Natuurgebied De Maashorst ontwikkelt zich tot aantrekkelijkste natuurgebied van Noord-Brabant. Vrijetijdsondernemers voelen de ruimte om de huidige kernkwaliteiten van het natuurgebied te versterken. Dit is in lijn met de visie op het natuurgebied. Uden is en blijft het toonaangevende winkelcentrum voor de directe omgeving door uitvoering van de Centrumvisie en transformatie van delen aan de rand van het centrum. Detailhandel en horeca zijn onlosmakelijk verbonden met een goede centrumfunctie en horen in alle kernen thuis. Wat hebben we daarvoor gedaan? We ondersteunen de verdere groei van het toerisme in onze gemeente en zetten ons daarom mét ondernemers in voor profilering en gebiedsmarketing Samen met de recreatieve sector en stakeholders hebben we daarvoor de visie Toerisme en Recreatie Maashorst 2040 opgesteld. Elk jaar stellen we samen een uitvoeringsprogramma op. Voor 2024 zijn de highlights: 

het ontwikkelen van een app voor het toeristisch aanbod in Maashorst

het monitoren en inzichtelijk maken van de bezoekersstromen (herkomst)

het optimaliseren van informatieborden bij bezienswaardigheden of herinnering aan historische gebeurtenissen

We zien kansen voor nieuwe recreatieve ontwikkelingen en willen ondernemers het vertrouwen geven om te investeren in hun onderneming. Hierdoor stimuleren we dat toeristen langer in Maashorst verblijven en meer besteden. De geïnde toeristenbelasting komt ten gunste van onze inwoners, bezoekers en ondernemers. Tijd (indicator) We hebben met Platform Toerisme Maashorst onderzocht of het een meerwaarde is om voor het toeristisch aanbod in Maashorst een app te ontwikkelen die aansluit bij Explore Maashorst. Gezamenlijk hebben we besloten om deze niet te ontwikkelen, omdat de website voldoende informatie biedt en de bezoeker op de hoogte is. Een app is hierdoor overbodig. Voor het monitoren van bezoekersstromen is voor natuurgebied De Maashorst een onderzoek uitgevoerd in samenwerking met de gemeenten Oss en Bernheze, Staatsbosbeheer en waterschap Aa en Maas. Doordat eind december besloten is om in de regio Noordoost-Brabant op het gebied van recreatie en toerisme samen te werken, zal de onderzoeksbehoefte aan data in 2025 verkend worden. Voor de gemeente Maashorst maakt een stagiaire van Buas een inventarisatie van data en monitoring. De resultaten zijn in 2025 zichtbaar. Er is een inventarisatie van alle informatieborden bij bezienswaardigheden of herinnering aan historische gebeurtenissen. Volgens planning vervangen of verwijderen we informatieborden. De 52

nieuwe borden worden in de nieuwe huisstijl van de gemeente of Explore Maashorst opgemaakt. Verbonden partijen Programma 3 Economie en toerisme Gemeenschappelijke regelingen 

Niet van toepassing

Rechtspersonen 

Niet van toepassing

Overige verbonden partijen 

Niet van toepassing

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Beleidskaders Programma 3 Economie en toerisme Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de volgende beleidsnota’s: 

Centrumvisie gemeente Uden

Noordoost Brabant, Detailhandelsvisie

Verplichte BBV - indicatoren Programma 3 Economie en toerisme Hieronder vindt u de ontwikkeling van de wettelijk voorgeschreven indicatoren: 

Functiemenging

Vestigingen (van bedrijven)

Hieronder vind je hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Maashorst. 

Bedrijvigheid en economie

Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)

Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000

53

Programma 3. Economie en toerisme

Realisatie 2023

Begroting 2024 primitief

Begroting 2024 incl. wijzigingen

Realisatie 2024

Restant 2024

Lasten 3.1 Economische ontwikkeling

1.543

1.600

1.599

1.510

88

4

-476

-233

46

-279

3.3 Economische promotie

1.248

916

1.304

1.244

60

Totaal Lasten

2.795

2.041

2.670

2.800

-131

3.1 Economische ontwikkeling

309

324

275

261

14

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

90

-94

2

99

-97

3.3 Economische promotie

745

858

871

875

-4

Totaal Baten

1.144

1.088

1.147

1.235

-88

Gerealiseerd resultaat exclusief mutaties reserves

1.651

953

1.522

1.565

-43

Stortingen in reserves

603

530

527

311

215

Onttrekkingen uit de reserves

407

137

474

443

31

Totaal mutaties reserves

196

393

53

-131

184

Gerealiseerd resultaat inclusief mutaties reserves

1.846

1.346

1.575

1.434

141

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Baten

Financiële afwijkingen Programma 3 Economie en toerisme

3.1 Economische ontwikkeling Overige verschillen. Voordeel € 75.000 incidenteel 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur winstneming. Voordeel/ nadeel € 0 Er heeft geen winstneming plaatsgevonden op complex Voederheil door een latere fasering van grondverkopen als gevolg van langere doorlooptijd van het planologisch traject.

Fysieke bedrijfsinfrastructuur taxaties gronden. Voordeel/ nadeel € 0 Ten behoeve van de jaarrekening hebben hertaxaties van gronden plaatsgevonden. De waarden van de gronden zijn gestegen ten opzichte van vorige taxaties waarmee de Voorziening Herwaardering teruggebracht kan worden. Dit voordeel komt ten gunste van de Algemene Bedrijfsreserve.

Overige verschillen. Voordeel € 2.000 incidenteel 3.3 Economische promotie Toerisme. Voordeel € 59.000 incidenteel Het project is in 2024 nog niet afgerond en vraagt om continuering. Het aantal personen dat permanent op een vakantiepark verblijft is fors hoger dan verwacht. Momenteel zijn maar liefst 213 casussen op de werklijst die onderzocht en behandeld moeten worden. Het projectteam 54

heeft onvoldoende capaciteit en budget om dit aantal aan te kunnen. Daarnaast is ook duidelijk geworden dat illegale bewoning van vakantieverblijven een terugkerend probleem is. Het betreft niet alleen de vakantieparken uit voormalig Uden waar het project later is gestart, het betreft ook vakantieparken waar het project eerder tot goede resultaten heeft geleid. Dit laat zien dat handhaving op dit onderwerp noodzakelijk is als we onze ambities willen behalen. We willen derhalve het voordelig budget overhevelen naar 2025 via een voorstel van resultaatbestemming.

Overige verschillen. Voordeel € 5.000 incidenteel

55

Programma 4 Onderwijs Inleiding Programma 4 Onderwijs Inleiding Dit programma omvat verschillende aspecten binnen het onderwijs zoals passend onderwijs, volwasseneducatie, leerlingenvervoer, bewegingsonderwijs, onderwijsachterstandenbeleid en internationale schakelklas, leerplicht en voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten. Daarnaast behoort ook onderwijshuisvesting tot dit programma. Onderwijs is een vitale speler in een samenleving die sterk in beweging is. Scholen/Integrale Kindcentra zijn van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van kinderen. In de kern zijn scholen onderwijsinstellingen waar kennis en vaardigheden overgedragen worden. Daarnaast is het schoolgebouw ook een plaats om samen te werken en om organisaties uit het gebied/de wijk te ontvangen. Juist vanwege de diverse didactische en maatschappelijke functies van een schoolgebouw, is adequate onderwijshuisvesting van groot belang. Het vormgeven van de onderwijshuisvesting nu en in de toekomst, is geen makkelijke opgave. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) geldt hierbij als richtinggevend ambitiedocument. Daarmee komen we tot realistische onderwijshuisvesting op de middellange termijn, waarbij een betere aansluiting plaatsvindt tussen de huisvestingscapaciteit en huisvestingsbehoefte, zowel kwantitatief als kwalitatief.

4.1 Onderwijs algemeen Het taakveld onderwijsbeleid en leerlingenzaken bestaat uit 2 deeltaakvelden. Het gaat dan om gemeentelijke taken met betrekking tot of op het gebied van: Openbaar basisonderwijs Hiertoe behoren de gemeentelijke taken met betrekking tot het openbaar onderwijs: 

Bewegingsonderwijs;

Passend onderwijs.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Hiertoe behoren het lokaal onderwijsbeleid en leerlingvoorzieningen: 

achterstandenbeleid;

volwasseneducatie;

peuteropvang;

leerlingenvervoer;

stimuleren schooldeelname: leerplicht en voorkomen voortijdig schoolverlaten.

Ontwikkelingen Onderwijs is een vitale speler in een samenleving die sterk in beweging is. Scholen/Integrale Kindcentra zijn van fundamenteel belang voor de ontwikkeling van kinderen. Scholen zijn onderwijsinstellingen waar kennis en vaardigheden worden overgedragen en waar kinderen zich 56

sociaal en emotioneel kunnen ontplooien. Het gaat om een belangrijke plaats, waar kinderen een groot deel van hun tijd doorbrengen. Er liggen uitdagingen als het gaat om passend onderwijs en het voorkomen van segregatie en stimuleren van integratie. Belangrijke ontwikkelingen worden besproken in de Lokaal Educatieve Agenda (LEA). Het schoolgebouw is een plaats om samen te werken, en ook steeds meer een plek om organisaties uit het gebied/de wijk te ontvangen. Juist vanwege de diverse didactische en maatschappelijke functies van een schoolgebouw, is adequate onderwijshuisvesting van groot belang. Het vormgeven van onderwijshuisvesting nu en in de toekomst is geen makkelijke opgave. De gezamenlijke verantwoordelijkheid (gemeente voor nieuwbouw en uitbreiding, schoolbesturen voor onderhoud), de groter wordende groep belanghebbenden in een Integraal Kindcentrum en de veranderingen in vraag en gebruik, maken het complex. Het Integraal HuisvestingsPlan (IHP) is hierbij richtinggevend ambitiedocument. Met dit document komen we tot realistische onderwijshuisvesting op de middellange termijn. Daarbij vindt een betere aansluiting plaats tussen de huisvestingscapaciteit en de huisvestingsbehoefte, zowel kwalitatief als kwantitatief. Wat willen we bereiken? Een goede start van een doorgaande leerlijn In het onderwijs is sprake van diverse fases die niet op zichzelf staan.

Wij investeren nadrukkelijk in de doorgaande (leer)lijn. Dit begint al met het aanbod van voorschoolse educatie (VE) en peuteropvang. Deze moet vloeiend overlopen in het basisonderwijs. VE-indicaties worden in alle gevallen doorgeleid naar een passende locatie met VE-aanbod. Waar nodig zorgen we aanvullend aan het schoolaanbod voor versterking van de omgeving van kinderen met leerachterstanden. Iedereen moet aan het einde van de basisschool de overstap kunnen maken naar het voortgezet onderwijs om talenten verder te ontwikkelen. Om geschikt onderwijs te kunnen volgen, wordt leerlingenvervoer ingezet als dat past in geldende wet- en regelgeving. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben op basis van de Peutermonitor in juni 2024 in beeld hoeveel kinderen gebruik maken van een voorschoolse voorziening en welke doelgroep we nog niet bereiken De VE-indicaties van de GGD worden gevolgd via de Peutermonitor, zodat in juni 2024 100% van het aantal VE peuters wordt bereikt. Tijd (indicator) In 2024 heeft er onderzoek plaatsgevonden, waarom de kinderen met VE-indicatie niet allemaal aankomen bij de opvangaanbieder. We hebben het non-bereik nu in beeld. Op basis daarvan zetten we in 2025 acties uit om het bereik te vergroten.

57

Wat willen we bereiken? Gelijke kansen voor iedereen We investeren in gelijke ontwikkelkansen van kinderen. Ieder kind in onze gemeente moet de mogelijkheid krijgen om passend onderwijs te volgen. We vinden het belangrijk dat aandacht wordt besteed aan alle vormen van educatie en dat deze toegankelijk zijn voor alle kinderen. We voorkomen thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. We zorgen voor passend onderwijs dat aansluit op de vraag van de arbeidsmarkt. Samen met onze partners realiseren we een goede aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven en verbreden we het opleidingsaanbod. Ook willen we dat op scholen aandacht wordt besteed aan omgaan met geld en het voorkomen van verslavingen. Hierbij zien wij onder meer een rol voor de preventiewerkers jeugd, de aansluitfunctionarissen van de GGD en/of jongerenwerkers op scholen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: In samenwerking met het onderwijs nemen we gedurende 2024 deel aan de experimenteerregeling en onderzoeken de kansen en beperkingen tussen het passend onderwijs en jeugdhulp We onderzoeken wat de kansen en beperkingen zijn in de samenwerking tussen passend onderwijs en jeugdhulp. Tijd (indicator) Afgelopen jaar is er vanuit de experimenteerregeling en het regionaal overleg Passend Onderwijs gekeken naar de kansen en beperkingen van het onderwijs. Op dit moment zijn hulpvragen nog individueel gericht.

In 2025 onderzoeken we collectieve mogelijkheden vanuit het onderwijs. Wat willen we bereiken? Samenwerking tussen onderwijs en arbeidsmarkt Om te voorkomen dat er een te grote mismatch ontstaat tussen onderwijs (aanbod) en arbeidsmarkt (vraag) willen we de samenwerking tussen beide sectoren nog sterker stimuleren. Ons sterk ontwikkelde en vertegenwoordigde MKB-segment biedt uitgelezen mogelijkheden daartoe. Wij geloven in hybride leeromgevingen. Daarom zetten we daar in deze bestuursperiode stevig op in. Zo willen we ook de Campus in de kern Uden (een initiatief dat in 2021 is gestart) behouden als schakel tussen het lokale voortgezet onderwijs en middelbaar onderwijs in buurgemeenten enerzijds en lokale werkgelegenheid anderzijds. Het ontbreken van hoger en middelbaar beroepsonderwijs wil niet zeggen dat er geen (delen van) hogere en middelbare beroepsleidingen verzorgd kunnen worden. Daar kunnen we - mét onderwijsinstellingen en bedrijven - vast nog meer slimme oplossingen voor bedenken.

58

4.2 Onderwijshuisvesting Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken op het gebied van huisvesting voor basis- en voorgezet onderwijs: 

nieuwbouw van schoolgebouwen;

uitbreiding van bestaande schoolgebouwen;

opstellen programma onderwijshuisvesting;

vandalismebestrijding.

Ontwikkelingen Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) bereidt een wetswijziging onderwijshuisvesting voor. De wetswijziging moet de verdeling van verantwoordelijkheid tussen gemeenten en schoolbesturen verhelderen en de samenwerking verbeteren. De ingangsdatum is nog niet bekend. De insteek van de wet is een meer planmatige, duurzame en toekomstgerichte aanpak van onderwijshuisvesting. Dit leidt tot meer effectiviteit en dus betere onderwijshuisvesting. De wet regelt een aantal zaken: 

gemeenten moeten verplicht een Integraal Huisvestingsplan opstellen voor vier jaar met een vooruitblik op minimaal de twaalf jaar die daarop volgen;

renovatie wordt een volwaardig alternatief voor nieuwbouw en kan als maatregel ingezet worden om de levensduur van een schoolgebouw met ten minste 25 jaar te verlengen;

het investeringsverbod in het primair onderwijs wordt afgeschaft. Dit geeft schoolbesturen meer vrijheid om te investeren in schoolgebouwen (als er een overschot is op de besteding van de onderwijsmiddelen).

Wij zijn bezig met de ontwikkeling van een IHP (2023-2038) en werken hierbij samen met schoolbesturen. Wat willen we bereiken? Goede onderwijshuisvesting We willen goede en eigentijdse onderwijshuisvesting in Maashorst. Een goed schoolgebouw is een belangrijke randvoorwaarde voor het verzorgen van goed onderwijs. Daarom werken we planmatig en gefaseerd aan het verbeteren van onze onderwijsgebouwen, op basis van een Integraal Huisvestingsplan. Bij nieuwbouw leggen we met duurzaamheid de lat hoog: we willen frisse scholen (een gezond binnenklimaat), gasloos bouwen en gebouwen met een laag energieverbruik. Ook willen we in alle wijken en kernen goed bereikbaar basisonderwijs behouden. Hetzelfde geldt voor kinderopvang.

59

Wat hebben we daarvoor gedaan? Uitvoeringsprogramma: Uitbreiding van de onderwijsruimte in Kindcentrum De Morgenzon Schoolbestuur Saam en schoolbestuur Optimus hebben een aanvraag ingediend voor uitbreiding van de onderwijsruimte in Kindcentrum De Morgenzon. Tijd (indicator) De aanvraag voor uitbreiding van de onderwijsruimte in Kindcentrum De Morgenzon is akkoord bevonden en zal in 2025 worden uitgevoerd. Er is een kleine wijziging gekomen. Een deel is al uitgevoerd en het deel waar de fysiotherapie zit, zal in de kerstvakantie 2025 worden uitgevoerd. Verbonden partijen Programma 4 Onderwijs Gemeenschappelijke regelingen 

Regionaal Bureau Leerplicht en voortijdig schoolverlaten Brabant Noordoost

Rechtspersonen 

Niet van toepassing

Overige verbonden partijen 

Niet van toepassingst

Voor een uitgebreid overzicht van de verbonden partijen verwijzen wij u naar de paragraaf Verbonden partijen. Beleidskaders Programma 4 Onderwijs Het beleid voor dit programma is onder andere vastgelegd in de volgende beleidsnota’s: 

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=ffd4982c-f758-4e19-a183-2f2f1b5165ba