CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 - Bestemmingsplan toelichting

Raadsvergadering 19 september 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Jonkergouw: vaststellen bestemmingsplan44.405 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

Vastgesteld

41

2. 3.

Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; Afwentelen wordt voorkomen.

Op basis van de vier verschillende prioriteiten en de drie afwegingsprincipes zijn 21 nationale belangen geformuleerd, waarmee het Rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Relevante nationale belangen voor de verplaatsing van het bedrijf zijn als volgt: ▪ Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; ▪ Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; ▪ Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; ▪ Realiseren van een toekomstbestendige, circulaire economie; ▪ Waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk- economisch vestigingsklimaat. Met het verplaatsen van het grootschalige agrarische bedrijf van de rand van de bebouwde kom naar het buitengebied wordt ingespeeld op de geformuleerde nationale belangen. Gesteld kan worden dat met het saneren van de intensieve veehouderij, welke thans op de nieuwe locatie is gevestigd, de uitstoot van geur, ammoniak en fijn stof volledig vervalt, zijnde een verbetering voor het milieu. De gevolgen en effecten van het bedrijf op de nieuwe locatie op de kwaliteit van bodem, water en lucht zijn afgewogen in relatie tot de huidige ongunstige locatie aan de rand van de bebouwde kom, deze aspecten zullen in paragraaf 6.2.2, respectievelijk paragraaf 6.3 en 6.2.4 aan de orde komen.

Daarnaast draagt de verplaatsing van het bedrijf (weliswaar op een kleine schaal in relatie tot Rijksniveau) naar de nieuwe locatie bij aan een toekomstbestendige, circulaire economie. Het gehele bedrijf zal opnieuw worden opgebouwd op de nieuwe locatie. De nieuwe bebouwing wordt zo veel als mogelijk duurzaam en energieneutraal ingericht. Bovendien geldt voor de nieuwe locatie dat er geen nationale belangen uit de NOVI in het geding zijn, mede gezien de kleinschaligheid in relatie tot nationaal schaalniveau en de aard van het initiatief. Onderhavig initiatief sluit aan bij c.q. doet geen afbreuk aan de ambities en de (beleids)doelstellingen en -uitgangspunten zoals verwoord in de NOVI. 5.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen daarvan in werking getreden. Voor de nationale belangen die kaderstellend zijn voor besluiten van gemeenten zijn in het Barro regels opgenomen die direct het bestemmingsplan en daarmee gelijk te stellen besluiten betreffen. Zij strekken ertoe dat de nationale ruimtelijke afweging, die door het kabinet in samenspraak met de Tweede en Eerste Kamer der Staten-Generaal is gemaakt, bij besluitvorming over bestemmingsplannen wordt gerespecteerd.

Onderwerpen waarvoor het Rijk ruimte vraagt zijn de mainportontwikkeling van Rotterdam, bescherming van de waterveiligheid in het kustfundament en in en rond de grote rivieren, bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, zoals de Beemster, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam en de uitoefening van defensietaken. In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op Rijksvaarwegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, het Nationaal Natuurnetwerk, de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater langs de Maas en maximering van de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer.

Vastgesteld

42

Met het verplaatsen van het bedrijf worden geen van de genoemde belangen geschaad. Op en om de nieuwe locatie is geen sprake van een gebiedsreservering voor de lange termijn. 5.1.3 Ladder duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Bro) opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De ladder is een motiveringsinstrument dat verplicht moet worden toegepast bij elk ruimtelijk besluit dat een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’ mogelijk maakt. Wat er onder een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt verstaan, is in artikel 1.1.1 Bro bepaald: “De ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.” Uit de jurisprudentie komt naar voren dat het wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling van enige omvang moet zijn. Per 1 juli 2017 is een gewijzigde Ladder in werking getreden.

Hierin is de tekst van de Ladder teruggebracht naar de essentie, namelijk de noodzaak om aan te geven dat de voorgenomen nieuwe stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte plus een motivering indien de stedelijke ontwikkeling niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.” (artikel 3.1.6 lid 2 Bro). De ladder is uitsluitend van toepassing als een ‘stedelijke ontwikkeling’ wordt gerealiseerd. Ingevolge het eerste lid, aanhef en onder i, wordt in het Bro en de daarop berustende bepalingen onder ‘een stedelijke ontwikkeling’ verstaan: ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Blijkens de Nota van Toelichting (2017) worden onder ‘andere stedelijke voorzieningen’ verstaan: accommodaties voor onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoorsport en leisure.

Omdat het voor wat betreft de uitbreiding van het agrarisch bouwvlak niet gaat om een van de voornoemde functies, zou op basis van deze definitie de conclusie getrokken kunnen worden dat geen sprake is van een ‘stedelijke ontwikkeling’. Deze indruk wordt versterkt door de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak, ABRvS 25 mei 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1438, r.o. 6.3 waarin de Afdeling heeft overwogen dat geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling waar het gaat om gronden waaraan een agrarische bestemming is toegekend. Met deze agrarische bestemming wordt volgens de Afdeling niet de ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of een andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i, van het Bro mogelijk gemaakt. Uit de uitspraak ABRvS 16 maart 2016, ECLI:NL:RVS:2016:734, r.o. 6.3 blijkt echter dat er in het buitengebied, op gronden met een agrarische bestemming, wel degelijk sprake kan zijn van een stedelijke ontwikkeling. In dit geval werd de agrarische bestemming van de gronden (zonder bouwvlak) omgezet naar een (agrarische) bedrijfsbestemming (met bouwvlak) om de realisatie van een mestvergistingsinstallatie mogelijk te maken.

Op basis van deze functiewijziging, de bouwmogelijkheden en het daarmee gepaarde gaande ruimtebeslag, komt de Afdeling tot het oordeel dat sprake is van een stedelijke ontwikkeling zodat moet worden voldaan aan artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro. Omdat in het onderhavig geval de bouwmogelijkheden (6 ha) ten opzichte van de bestaande (planologische) situatie (circa 1,23 ha) aanzienlijk, met circa 4,76 ha, worden verruimd, wordt er in dit geval van uit gegaan dat de Ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing is. Tevens zullen binnen het plangebied arbeidsmigranten worden gehuisvest, deze logiesfunctie kan als onderdeel van de ontwikkeling ook bestempeld worden als stedelijke ontwikkeling. Aangezien de gehele ontwikkeling, dus zowel de uitbreiding van de bebouwingsmogelijkheden als de huisvesting van de arbeidsmigranten, als een (nieuwe) stedelijke ontwikkeling moet worden aangemerkt, dient het bestemmingsplan een beschrijving te bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling, én, aangezien de ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt

Vastgesteld

43

buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Het tuinbouwbedrijf is thans gevestigd aan de rand van de bebouwde kom van Schaijk en ervaart de noodzaak tot uitbreiding van de bedrijfsbebouwing. Deze noodzaak tot uitbreiding van de bedrijfsbebouwing wordt niet ingegeven door het feit dat het bedrijf de ambitie heeft te gaan groeien met hun productie, maar door de noodzaak materiaal en materieel volledig inpandig te kunnen opslaan om daarmee te kunnen voldoen aan de strenge certificeringseisen in het kader van voedselveiligheid. De huidige bedrijfsbebouwing is te klein om alles inpandig op te slaan met als gevolg dat materieel en verpakkingsmaterialen buiten worden opgeslagen. Dit is niet alleen niet wenselijk, het is vanwege de strenge eisen omtrent voedselveiligheid niet toegestaan (zie voor uitgebreide motivatie paragraaf 4.4). Retailketens gaan er verder steeds meer naar toe over om hun wensen ten aanzien van verpakking en versheid van het product te laten verzorgen door de primaire producent. Dat betekent dat op teeltbedrijven producten goed geschoond, verpakt (naar de wensen van de afnemer) en gekoeld moeten worden. Daardoor zijn er later in de keten geen handelingen en extra transportbewegingen meer nodig en kan het product zo snel en zo vers mogelijk in het winkelschap belanden.

Dit vraagt bij de teeltbedrijven ruimte om alles zelf te kunnen verwerken en omdat het bedrijf aan veel verschillende retailketens levert is ook veel ruimte nodig om al het verpakkingsmateriaal voor elke specifieke afnemer inpandig te kunnen opslaan. Het bedrijf verwacht daarom de bedrijfsbebouwing in de toekomst te moeten verdubbelen om aan de certificeringseisen en wensen van de retailketens te kunnen voldoen. Op de huidige locatie beschikt het bedrijf in de huidige situatie over 8.400 m2 aan bedrijfsbebouwing. Een verdubbeling van de bedrijfsbebouwing leidt tot ongeveer 16.000 tot 17.000 m2 aan minimale bedrijfsbebouwing in de beoogde situatie. Hierbij moeten ondergeschikte functies nog aan toegevoegd worden, in dit geval kantoor- en kantinefuncties en huisvesting van arbeidsmigranten. Het nieuwe plan gaat uit van circa 21.000 m2 aan bedrijfsbebouwing, circa 900 m2 aan kantoor- en kantinefunctie en circa 8.000 m2 aan huisvesting voor arbeidsmigranten (studio’s voor 200 arbeidsmigranten en gezamenlijke ruimten) op een bouwvlak van 6 ha. Buiten de bedrijfsbebouwing is namelijk ook verharding toegestaan als parkeer-, verkeer- en manoeuvreerruimte voor tractoren, vrachtwagens en personeel / bezoekers. Hiermee is de behoefte aan bedrijfsbebouwing op de nieuwe locatie voldoende aangetoond, waardoor dit onderdeel in lijn is met de ladder.

Uitbreiding op de huidige locatie, aan de rand van de bebouwde kom, is de aanleiding van het initiatief. De grootschaligheid van het bedrijf leidt in de naastgelegen woonomgeving tot gevolgen van de bedrijfsactiviteiten. Daarom is ervoor gekozen, in samenspraak met de gemeente, niet op de huidige locatie uit te breiden, maar het bedrijf volledig naar elders te verplaatsen. Er heeft in dat kader een zoektocht plaatsgevonden naar geschikte locaties binnen en buiten de bebouwde kom welke zijn gelegen in de directe nabijheid van de productiegronden. De locaties binnen de bebouwde kom bevinden zich allemaal op een bedrijventerrein. Op deze bedrijventerrein bleek geen plek beschikbaar voor het bedrijf, dit had verschillende redenen. Of er was op het bedrijventerrein geen kavel beschikbaar van 5 tot 7 ha omvang, of het lag niet nabij de productiegronden, of er lagen andersoortige bedrijven omheen die niet goed samengaan met voedselproductie. Daarna is gekeken naar locaties buiten de bebouwde kom. Dit had betrekking op bestaande agrarische locaties aangezien nieuwvestiging van een agrarisch bedrijf op basis van provinciaal beleid niet wordt toegestaan. Van alle beschikbare locaties bleek dat de locatie aan de Broksteeg als enige voldeed aan alle eisen (zie voor uitgebreide motivatie paragraaf 4.3).

Het huisvesten van arbeidsmigranten betreft een ondergeschikte functie van het agrarisch bedrijf en is direct gerelateerd aan het agrarisch bedrijf. Zonder het agrarisch bedrijf zou ter plaatse ook geen huisvesting van arbeidsmigranten mogelijk worden gemaakt. Het bedrijf heeft als tuinbouwbedrijf al jarenlang behoefte aan arbeidsmigranten. Zonder hen kan veel handenarbeid op het bedrijf niet verricht worden. Het bedrijf heeft thans circa 400 tot 450 arbeidsmigranten in loondienst. Voor deze arbeidsmigranten stelt het bedrijf zelf huisvesting beschikbaar. De plek van huisvesting wordt zodanig gekozen dat de afstand tussen de huisvestingslocatie en werklocatie zo klein mogelijk is. Door dicht bij hun werkgebied te wonen zijn de Vastgesteld

44

afstanden die de arbeidsmigranten afleggen immers zeer beperkt wat bijdraagt aan minder verkeer en dus een efficiënter bedrijfsproces. Ongeveer de helft van het totale aantal arbeidsmigranten zijn thans werkachtig op het bedrijf op de huidige locatie aan de Molenaarstraat. Het logiesgebouw op de huidige locatie is te klein om al deze arbeidsmigranten op het eigen bedrijf te huisvesten. Een groot deel van de arbeidsmigranten is daarom gehuisvest in reguliere woningen in Schaijk. Dat komt de reguliere woningmarkt niet ten goede, zeker nu er een grote vraag heerst naar woningen en de woningmarkt flink onder druk staat (weinig woningen waardoor de koop- en huurprijzen steeds verder stijgen). Door deze arbeidsmigranten op één locatie te huisvesten, op eigen bedrijf, komen deze woningen weer terug op de reguliere woningmarkt, wat bijdraagt aan een beter aanbod op de woningmarkt. Daarnaast is het zo dat de arbeidsmigranten een zeer specifieke woonbehoefte hebben. Zij zijn immers slechts een bepaalde tijd in Schaijk en hebben vooral behoefte aan tijdelijke en goedkope woonruimte. Voor hen is de koop of huur van een reguliere woning absoluut niet interessant. Zij opteren voor goede en tijdelijke huisvesting bij de agrariër waar zij werken. Om de arbeidsmigranten hierin te voorzien dient het bedrijf deugdelijke huisvesting beschikbaar te stellen.

Sterker nog, als zij dergelijke huisvesting niet aanbiedt zullen arbeidsmigranten niet meer willen werken voor het bedrijf met als gevolg dat handenarbeid op het bedrijf, een wezenlijk onderdeel van de bedrijfsvoering, niet kan worden uitgevoerd. Het is zodoende noodzakelijk dat het bedrijf goede huisvesting beschikbaar stelt aan hun medewerkers, als onmisbaar onderdeel van het agrarische bedrijf. Uit de bestaande situatie en de praktijk blijkt de behoefte aan het werk wat door arbeidsmigranten wordt gedaan. In het kader van de ladder voor duurzame verstedelijking wordt gesteld dat het huisvesting van arbeidsmigranten een onlosmakelijke verbondenheid heeft met de agrarische bedrijfsvoering van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw. Het huisvesten van arbeidsmigranten op het eigen bedrijf heeft tal van voordelen; ten eerste wonen de arbeidsmigranten dichtbij het werk wat een zo efficiënt mogelijk bedrijfsproces betekent, ten tweede kan gemakkelijker toezicht worden gehouden en is beheer van de locatie in eigen handen en ten slotte komen hierdoor weer reguliere woningen in Schaijk beschikbaar voor bewoning wat bijdraagt aan een ontspanning op de krappe woningmarkt. Hiermee is de behoefte aan huisvesting van arbeidsmigranten op de nieuwe locatie voldoende aangetoond, waardoor ook dit onderdeel in lijn is met de ladder.

5.2 Provinciaal beleid 5.2.1 Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant, visie op de Brabantse leefomgeving’ Vooruitlopend en anticiperend op de inwerkingtreding van de nationale Omgevingswet hebben Provinciale Staten op 14 december 2018 de Brabantse omgevingsvisie vastgesteld. Met deze omgevingsvisie geeft de provincie richting aan wat zij voor Brabant wil bereiken en biedt daarmee handvatten voor haar handelen in de praktijk. De Omgevingsvisie bevat de belangrijkste provinciale ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren. Conform de Omgevingswet staan de waarden veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal. De Brabantse Omgevingsvisie voegt daar ambities aan toe voor vier hoofdopgaven: de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De visie geeft daarbij richting aan deze opgaven vanwege de ingrijpende veranderingen waarmee zij gepaard gaan. Daarnaast geeft de Omgevingsvisie ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. De omgevingsvisie is verplicht, maar uitsluitend zelfbindend voor de provincie. De visie zal komende jaren nader worden uitgewerkt in diverse programma’s en de provinciale omgevingsverordening.

Vastgesteld

45

Brabant wil ook in de toekomst voorop blijven lopen als provincie van agrarische kennis en productie. De export van hoogwaardige Brabantse producten, agrotechniek en -kunde, is een belangrijke bron van inkomsten. Brabant stimuleert daarom een innovatieve ketensamenwerking, waarbij een gezonde en duurzame voedselproductie voorop staat. Eerst en vooral is een verdere beperking van de impact van primaire landbouw door emissies vanuit de veehouderij en de gevolgen van mest- en gewasbeschermingsmiddelen van belang. Ook de landschappelijke inpassing van agrarische bedrijven verdient aandacht. Daarnaast is gezondheid een thema waaraan alle partijen in de keten gezamenlijk moeten werken. Circulariteit, nieuwe productiewijzen en kortere schone ketens zijn een belangrijke sleutel om bij te dragen aan klimaatoplossingen. Ook kan de agrarische wereld intensief bijdragen aan de energietransitie. Brabant wil de komende jaren werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. Hierbij valt te denken aan een veiligere leefomgeving door het terugbrengen van risico's tot een acceptabel niveau. Daarnaast valt te denken aan het behouden en beschermen van het grondwater en het verbeteren van de luchtkwaliteit. Momenteel ligt het bedrijf in c.q. tegen de bebouwde kom van Schaijk aan. De omgeving heeft logischerwijs last van verkeer van en naar het bedrijf.

Het verplaatsen van het bedrijf heeft een positief effect op de gezondheid en de omgevingskwaliteit in de bebouwde kom van Schaijk. Het woon- en leefklimaat in de kern wordt namelijk verbeterd door de afname van verkeersbewegingen. Daarnaast gaat de omgevingskwaliteit van de kern omhoog doordat de huidige bedrijfslocatie vrij komt voor een passende herontwikkeling in de vorm van woningbouw. De provincie geeft daarnaast aan dat in het landelijk gebied veel sprake is van een toenemende leegstand en bevolkingskrimp. Dat leidt tot economische, sociaal-culturele en ecologische schade. In het landelijk gebied is dan ook aandacht nodig voor een steeds verder toenemende leegstand doordat boeren stoppen en de leegkomende gebouwen verpauperen. De locatie waar het tuinbouwbedrijf naar wil verplaatsen betreft een intensieve veehouderij. De bebouwing op de beoogde nieuwe locatie bestaat uit versleten stallen en een werktuigenloods. Om verdere leegstand en verpaupering te voorkomen wil het bedrijf deze locatie benutten om de eigen agrarische bedrijfsactiviteiten voort te zetten. Door het verplaatsen van het bedrijf wordt het woon- en leefklimaat in Schaijk verbeterd. Het vracht- en landbouwverkeer van en naar het bedrijf hoeft niet meer door de kern te rijden. De daarmee samenhangende overlast stopt volledig.

Daarnaast kan de achterlaatlocatie worden benut als woningbouwlocatie om op de lange termijn te voorzien in de woningbehoefte van Schaijk. Met het initiatief wordt ten slotte langdurige leegstand en verpaupering van de bedrijfsgebouwen op de locatie Broksteeg 1-3 tegengegaan. De oude en vervallen bebouwing wordt gesloopt en hiervoor in de plaats wordt moderne nieuwe bebouwing opgericht. De nieuwe bebouwing wordt landschappelijk ingepast waarmee de kenmerken van de omgeving worden versterkt. De ontwikkeling past daarmee binnen de opgaven zoals die door de provincie Noord-Brabant zijn geformuleerd in de Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’. 5.2.3 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is op 25 oktober 2019 vastgesteld. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant bevat alle provinciale regels voor de fysieke leefomgeving. De verordening zorgt voor kaderstellende doorvertaling van de omgevingsvisie en het bestaande provinciaal beleid. In april 2022 is de Interim Verordening Noord-Brabant gewijzigd. Deze wijzigingen zijn al doorgevoerd als voorloper op de Omgevingsverordening van de provincie die inwerking treedt als de Omgevingswet inwerking treedt. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is een eerste stap in de implementatie van de Omgevingswet op provinciaal niveau.

Voordat de Omgevingswet in werking treedt, wordt de definitieve omgevingsverordening vastgesteld. Net zoals de Omgevingswet een groot aantal wetten vervangt, vervangt de Brabantse omgevingsverordening een aantal provinciale verordeningen. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant vervangt de Provinciale milieuverordening,

Vastgesteld

46

Verordening natuurbescherming, Verordening Ontgrondingen, Verordening ruimte, Verordening water en de Verordening wegen. De Interim omgevingsverordening (Iov) is beleidsneutraal van karakter. Dat betekent dat er geen nieuwe beleidswijzigingen zijn doorgevoerd, behalve als deze voortvloeien uit vastgesteld beleid, zoals de omgevingsvisie. In beginsel zijn de huidige regels met het huidige beschermingsniveau gehandhaafd. In hoofdstuk 3 van de Iov zijn de instructieregels opgenomen die gemeenten moeten toepassen in hun bestemmingsplannen. Hierin staan de regels die eerder waren opgenomen in de Verordening ruimte. Vooruitlopend op de Omgevingswet richten de instructieregels zich op een evenwichtige toedeling van functies (in plaats van het bestemmen van ontwikkelingen). Dit betekent dat de regels ook vanuit functies (van gebieden) zijn opgebouwd. Daarnaast richten de regels zich op een goede omgevingskwaliteit, inclusief een veilige en gezonde leefomgeving (in plaats van een goede ruimtelijke kwaliteit). Tevens zijn een aantal algemene basisprincipes opgenomen. Ook zijn hier regels voor ontwikkelingen gekoppeld aan werkgebieden (structuren) en aanduidingen. In de Iov zijn regels voor ontwikkelingen gekoppeld aan werkgebieden (structuren) en aanduidingen. De nieuwe locatie ligt op basis van de bijbehorende kaart in het ‘landelijk gebied’ en ‘gemengd landelijk gebied’.

Afbeelding 24. Uitsnede kaart Interim omgevingsverordening

De volgende regels uit de Iov zijn van toepassing op de verplaatsing van het tuinbouwbedrijf naar de nieuwe locatie: ▪ Artikel 3.5 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit ▪ Artikel 3.6 Zorgvuldig ruimtegebruik ▪ Artikel 3.9 Kwaliteitsverbetering landschap ▪ Artikel 3.54 Grondgebonden teeltbedrijf in landelijk gebied

Vastgesteld

47

Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit In artikel 3.5 zijn regels opgenomen voor de zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit. Deze zijn opgenomen om een bijdrage te leveren aan een juiste balans tussen beschermen en benutten. Bij een evenwichtige toedeling van functies speelt de balans tussen beschermen en benutten een belangrijke rol. Bij de zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit gaat het zowel om het beschermen van waarden als het bijdragen aan de ontwikkeling van waarden en functies in een gebied. De zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit omvat een aantal basisprincipes in combinatie met een diepe en ronde manier van kijken, die afkomstig zijn uit de Brabantse omgevingsvisie: zorgvuldig ruimtegebruik, toepassing van de lagenbenadering en meerwaardecreatie. De ontwikkeling voorziet in de verplaatsing van een lokaal, bestaand vollegrondstuinbouwbedrijf. Thans is het bedrijf gelegen op een minder gunstige locatie, aan de rand van de bebouwde kom van Schaijk. Het bedrijf ervaart de noodzaak tot doorontwikkeling (zie hiervoor de uitgebreide motivatie in hoofdstuk 4), dit zou op de huidige locatie kunnen plaatsvinden, maar het bedrijf is door de gemeente gevraagd te verplaatsen naar een meer logische plek De uiteindelijke keuze voor een nieuwe locatie is gevallen na een gedegen locatiestudie op de Broksteeg in het buitengebied van Schaijk.

Het gehele bedrijf zal naar deze locatie verplaatsen waar het de ruimte heeft en krijgt zich in de gewenste vorm door te ontwikkelen. De huidige locatie wordt in dat kader ontmanteld en hier zal op termijn woningbouw gaan plaatsvinden. Woningbouw past beter aan de rand van de bebouwde kom (alwaar, net zoals in de rest van Noord-Brabant, een grote vraag heerst aan woningen) dan een bovengemiddeld grootschalig agrarisch bedrijf met dito transportbewegingen. Op de beoogde nieuwe locatie is reeds bebouwd met een intensieve veehouderij, welke in het kader van de verplaatsing volledig gesaneerd zal worden. Het saneren van een intensieve veehouderij draagt in positieve zin bij aan een verbetering van de omgevingskwaliteit door het wegvallen van de uitstoot van geur, fijn stof en stikstof. Op de beoogde nieuwe locatie zal het bedrijf zich in de gewenste vorm kunnen doorontwikkelen, waarbij alles op een locatie wordt en blijft geconcentreerd. Er worden moderne, energiezuinige en courante bedrijfsgebouwen gerealiseerd zodat niet alleen de bedrijfsprocessen kunnen worden geoptimaliseerd, eventuele nadelige effecten voor de omgeving worden daarmee tot een absoluut minimum beperkt (zie hiervoor hoofdstuk 6).

Daarbij wordt vermeld dat vrachtverkeer van en naar de nieuwe locatie wordt rondgeleid zodat dit vrachtverkeer tot zo min mogelijk problemen leidt met betrekking tot de verkeersafwikkeling op de Broksteeg en omliggende wegen. Huisvesting van arbeidsmigranten wordt voor een groot deel gecentreerd op deze locatie zodat de arbeidsmigranten op het eigen bedrijf op een juiste wijze worden gehuisvest en waarbij permanent toezicht aanwezig is. Ook het huisvesten van de arbeidsmigranten op één locatie leidt weer tot een optimaal bedrijfsproces. De verplaatsing van het tuinbouwbedrijf naar de nieuwe locatie, welke is gelegen temidden van het eigen teeltgebied en andere agrarische bedrijven, is dan ook passend in de omgeving, mede door de vereiste landschappelijke inpassing. Zorgvuldig ruimtegebruik In artikel 3.6 worden de regels voor zorgvuldig ruimtegebruik weergegeven. Het principe van zorgvuldig ruimtegebruik is al geruime tijd in het provinciaal beleid verankerd en omvat diverse aspecten. Doel is om bestaand bebouwd gebied zo goed mogelijk te benutten. Het optimaal benutten van de bestaande bebouwde omgeving draagt bij aan het behoud van de openheid en kwaliteit van het buitengebied en aan hergebruik van leegkomende of bebouwingslocaties in zowel stedelijk als landelijk gebied.

Het voorkomen van onnodig nieuw ruimtebeslag krijgt ook vorm door eerst de mogelijkheden binnen bestaande bebouwing omgeving optimaal te benutten. Dit betekent niet dat alle fysieke ruimte benut moet worden voordat nieuw ruimtebeslag mogelijk is. Binnen stedelijk gebied is vanuit kwaliteitsoverwegingen bijvoorbeeld ook ruimte nodig voor groenvoorzieningen en voldoende opvang van water. Een verbijzondering voor stedelijke ontwikkeling is dat er toepassing gegeven moet zijn aan de ladder voor duurzame verstedelijking, zoals opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening.

Vastgesteld

48

Een ander aspect van zorgvuldig ruimtegebruik is het uitgangspunt dat gebouwen, bouwwerken en andere permanente voorzieningen worden geconcentreerd binnen het bouwperceel. Het is niet wenselijk dat overal ‘los’ in het landelijk gebied dergelijke voorzieningen worden opgericht. Er is in dit geval sprake van omschakeling van een bouwperceel voor een intensieve veehouderij naar een bouwperceel voor uitsluitend een vollegrondstuinbouwbedrijf en tegelijkertijd een uitbreiding van het bouwperceel. Er is dus geen sprake van een nieuw bouwperceel of nieuwvestiging. Een bestaande bebouwingslocatie wordt hergebruikt in landelijk gebied. In dit geval ziet de ontwikkeling juist van een verplaatsing van een vollegrondstuinbouwbedrijf van een bestaande bebouwde omgeving (de bebouwde kom van Schaijk) naar het landelijk gebied. In het landelijk gebied is een (grootschalig) agrarisch bedrijf beter op zijn plek dan in de bebouwde omgeving. Er is getoetst aan de ladder voor duurzame verstedelijking voor zover het betreft de huisvesting van arbeidsmigranten. Omdat de arbeidsmigranten uitsluitend werkzaam zijn bij het agrarisch bedrijf is het op basis van de ladder mogelijk. De maat van de bebouwing van het bedrijf is grootschalig te noemen. De plek waar de bebouwing wordt gerealiseerd kenmerkt zelf ook door een grootschaligheid.

De maat van het bedrijf en de bebouwing is daardoor passend in het open en ruim opgezette landschap. De te realiseren bebouwing wordt agrarisch vormgegeven en door de landschappelijke inpassing van de locatie heeft de nieuwe locatie van het bedrijf, zowel op de korte als op langere termijn, zo min mogelijk negatieve ruimtelijke, stedenbouwkundige of landschappelijke effecten op de omgeving. Ten aanzien van de gevolgen van de beoogde ontwikkeling op de omgeving wordt rekening gehouden met bodemkwaliteit, waterhuishouding, verkeer, archeologische waarden, ecologische waarden en overige aspecten om te voldoen aan een goed ruimtelijke ordening (zie hoofdstuk 6). Er wordt derhalve toepassing gegeven aan het principe van zorgvuldig ruimtegebruik. Kwaliteitsverbetering landschap In artikel 3.9 staat opgenomen dat een bestemmingsplan dat een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt in het landelijk gebied die ruimtelijke ontwikkeling gepaard moet gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving. Het bestemmingsplan motiveert dat de verbetering past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied en op welke wijze de uitvoering is geborgd. De verplaatsing naar en doorontwikkeling van het agrarische bedrijf binnen het plangebied gaat gepaard met een (ruime) landschappelijke inpassing.

De landschappelijke inpassing van het plangebied staat beschreven in hoofdstuk 4. Uitvoer van de landschappelijke inpassing is door middel van een voorwaardelijke bepaling in de planregels planologisch-juridisch geborgd. Met andere woorden, het initiatief is niet mogelijk zonder de landschappelijke inpassing daadwerkelijk te realiseren. Aan artikel 3.9 wordt zodoende voldaan. De hoogte van de tegenprestatie c.q. de landschappelijke inpassing is vastgelegd in een LIR berekening. Grondgebonden teeltbedrijf in landelijk gebied In artikel 3.54 staat opgenomen dat een bestemmingsplan, gelegen in het gemengd landelijk gebied, kan voorzien in een ontwikkeling van een grondgebonden teeltbedrijf op een bestaand bouwperceel of in de uitbreiding van een bouwperceel waarbij: a. de bouw of uitbreiding van een teeltondersteunende kas is toegestaan tot ten hoogste 5.000 m2; b. de bouw of uitbreiding van permanente teeltondersteunende voorzieningen is toegestaan tot ten hoogste 3 ha. In dit geval is sprake van omschakeling en uitbreiding van een bestaand bouwperceel. Een intensieve veehouderij wordt gesaneerd (daarmee samenhangend wordt de aanduiding ‘intensieve veehouderij’ van het agrarische bouwvlak verwijderd) en daarvoor in de plaats wordt een grondgebonden teeltbedrijf hier gevestigd. Met de vestiging van het grondgebonden

Vastgesteld

49

teeltbedrijf op de nieuwe locatie is de bouw van een kas of teeltondersteunende voorzieningen niet aan de orde. Aan artikel 3.54 wordt zodoende voldaan. De verplaatsing van het tuinbouwbedrijf voldoet aan de regels van de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant.

5.3 Gemeentelijk beleid Gemeente Maashorst is op 1 januari 2022 ontstaan door een fusie van de gemeente Landerd en Uden. De gemeente Maashorst is nog bezig met het samenvoegen van de beleidsdocumenten van beide gemeenten. Het plangebied is gelegen in Schaijk, in de voormalige gemeente Landerd. Aangezien de gemeente Maashorst nog bezig is met het samenvoegen van de beleidsdocumenten wordt voornamelijk gekeken naar het beleid van de voormalige gemeente Landerd. 5.3.1 Omgevingsvisie Maashorst De gemeente Maashorst heeft, in het kader van de op handen zijnde Omgevingswet en het samenvoegen van de gemeenten Landerd en Uden, een nieuwe omgevingsvisie voor het grondgebied van de nieuwe gemeente opgesteld. Deze Omgevingsvisie is op 23 mei 2024 vastgesteld door de gemeenteraad. In de Omgevingsvisie schetst de gemeente een beeld van de toekomst. De Omgevingsvisie gaat over de gehele fysieke leefomgeving; alles wat we buiten zien, horen, ruiken of op een andere manier ervaren. De ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving worden voor de lange termijn vastgelegd. De Omgevingsvisie is tot stand gekomen met de input van bewoners en ondernemers. De gemeente wil de belangrijke waarden en identiteit van de gemeente, een groene, recreatieve en gastvrije gemeente, behouden en versterken. Om deze misse te bereiken heeft de gemeente de volgende visie: 1.

Een leven lang gezond en prettig wonen; 2. Een natuurlijke gemeente zijn; 3. Een sterke en vitale netwerkeconomie door ontwikkelen. Om de visie vorm te kunnen geven zijn de ambities van de gemeente uitgewerkt in vier thema’s: ‘bodem, water & natuur’, ‘transitie landelijk gebied’, ‘mobiliteitstransitie, voorzieningen & verstedelijking’ en ‘vrijetijdsbesteding recreatie en toerisme’. De invulling van deze thema’s is niet voor iedere locatie gelijk, daarom is de gemeente tevens opgedeeld in deelgebieden. In elk deelgebied geldt een andere uitwerking van de 4 thema’s. De nieuwe locatie is gelegen in het deelgebied Schaijk en het initiatief voorziet in het thema: ‘transitie landelijk gebied’ en ‘mobiliteitstransitie, voorzieningen & verstedelijking’. Transitie landelijk gebied De gemeente Maashorst is een landelijke gemeente met veel agrarische bedrijvigheid. De gemeente ziet het als hun opgave om in gezamenlijkheid te zoeken naar agrarische mogelijkheden die toekomstbestendig zijn, die passen bij ons natuurlijk systeem en die een bijdrage leveren aan een vermindering van (stikstof en geur) emissies. Voor de landbouwtransitie onderschrijft de gemeente drie agrarische gebieden of schillen. In Schaijk en omgeving onderscheidt de gemeente twee schillen. Dit zijn schil 1 (Natuur Centraal) en Schil 2 (gemengd samenleven).

Tot schil 2 behoort een ruime zone rond Schaijk, waaronder de buurtschappen ten westen van Schaijk (‘t Mun) en de gebieden ten oosten van Schaijk (‘t Gaal en het Rietbroek). Deze gebieden vormen een verbinding tussen Schaijk en de omliggende dorpen (Reek en Herpen) en worden gekenmerkt door functiemenging, met name rondom de aanwezige buurtschappen (bebouwingclusters of bebouwinglinten). Zeker in deze woonomgevingen én rondom de kernen Schaijk en Reek wordt ingezet op verbreding van de agrarische activiteit en het terugbrengen van de hinder van de agrarische hoofdactiviteit.

Vastgesteld

50

Tuinbouwbedrijf Jonkergouw is thans gevestigd op de Molenaarstraat 2 in Schaijk. Het bedrijf ligt op de huidige locatie tegen de bebouwde kom aan. De omgeving ondervindt logischerwijs gevolgen van verkeer van en naar het bedrijf. Met het verplaatsen van het bedrijf van de rand van de bebouwde kom naar het buitengebied betekent dan ook dat deze gevolgen die gepaard gaan met het bedrijf volledig wegvallen, wat een aanzienlijke verbetering van het woongenot en verkeersveiligheid in de bebouwde kom van Schaijk betekent. Dit sluit perfect aan bij de doelstellingen voor schil 2. Er blijft in schil 2 ook ruimte voor landbouw, maar die moet in effect en hinder ondergeschikt zijn. In deze gebieden ziet de gemeente meer kansen om de consument meer bij de voedselproductie te betrekken door nevenactiviteiten te faciliteren, zoals zorg, recreatie, educatie en boerderijwinkels. Het gebied waar het bedrijf naar toe verplaatst, het gebied Rietbroek, vormt hier een uitzondering op. Hier is minder functiemenging en zijn enkele grote intensieve veehouderijlocaties gelegen. Hier liggen mogelijkheden voor wat grootschaligere agrarische productie, mits er een bijdrage wordt geleverd aan de omgevingsdoelen die hier gelden. Deze doelen zijn de volgende: ▪ Volksgezondheid / luchtkwaliteit: met de verplaatsing naar de nieuwe locatie vervallen op deze locatie de huidige veehouderijactiviteiten.

Daarmee vervalt ook de met de veehouderijactiviteiten gepaard gaande uitstoot van niet alleen geur, ammoniak en fijn stof, maar ook van endotoxine en zoönose. Dit levert een zeer positieve bijdrage aan de volksgezondheid en luchtkwaliteit. Verder wordt in het kader van volksgezondheid opgemerkt dat Tuinbouwbedrijf Jonkergouw weliswaar geen biologisch tuinbouwbedrijf betreft, maar dat gewasbeschermingsmiddelen minimaal toegepast worden. Dat wordt geborgd doordat het bedrijf PlanetProof en BRC gecertificeerd is, dat wil zeggen dat het bedrijf aanzienlijk minder gewasbeschermingsmiddelen mag gebruiken dan landelijk is toegestaan. ▪ Bodemkwaliteit: het bedrijf wordt verplaatst naar een locatie waar sprake is van een goede bodemkwaliteit, dit wordt bevestigd door de uitgevoerde bodemonderzoeken. De bedrijfsactiviteiten van het bedrijf hebben na de verplaatsing geen negatief effect op de bodemkwaliteit. Ten eerste wordt er niet met gevaarlijke of vervuilde stoffen gewerkt en ten tweede worden de gronden waarop wordt gewerkt verhard waardoor uitspoeling naar de bodem niet kan plaatsvinden. ▪ Waterkwaliteit: hetzelfde geldt voor waterkwaliteit als voor bodemkwaliteit. De bedrijfsactiviteiten van het bedrijf hebben na de verplaatsing geen negatief effect op de waterkwaliteit.

Ten eerste wordt er niet met gevaarlijke of vervuilde stoffen gewerkt en ten tweede worden de gronden waarop wordt gewerkt verhard waardoor uitspoeling naar het grondwater niet kan plaatsvinden. Indien lozing van (oppervlakte)water plaatsvindt op het oppervlaktewatersysteem dat mag dit op basis van de regelgeving geen verontreinigd water zijn. Het is daarmee geborgd dat het te lozen water vrij is van verontreinigingen. ▪ Waterkwantiteit: op de nieuwe locatie wordt het bedrijf ingepast in het landschap. Er worden daarbij niet alleen veel groene elementen gerealiseerd, ook blauwe elementen hebben een belangrijke rol in de inpassing van de locatie. Aan de randen van de nieuwe locatie worden natuurlijke infiltratievijvers afgewisseld met een grote waterpartij en wadi’s. Los van de ecologische functie hebben deze waterlichamen een dubbeldoel. Het hemelwater van het terrein wordt in deze waterlichamen opgevangen, waarna het hemelwater hier in de bodem kan infiltreren. Verder wordt het water in de grote waterpartij gebruikt als spoelwater. ▪ Ruimtelijke kwaliteit: zoals al aangegeven wordt de nieuwe locatie voorzien van een gedegen landschappelijke inpassing welke bijdraagt aan een groene uitstraling. De huidige bebouwing zal volledig worden gesloopt (behoudens de bedrijfswoningen) waarna er nieuwe bebouwing voor in de plaats zal worden opgericht.

De nieuw te bouwen bebouwing wordt uniform en hoogwaardig uitgevoerd. Om dit te borgen is een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Op voorhand dient aangetoond te worden dat de nieuwe bebouwing voldoet aan de eisen uit het beeldkwaliteitsplan. Met de hoogwaardige uitstraling van de gebouwen, gelegen in een groene setting, is sprake van een hoge ruimtelijke kwaliteit. ▪ Biodiversiteit: de landschappelijke inpassing is afwisselend vormgegeven met open en dichte ruimtes, land en water en streekeigen beplantingen. Deze afwisseling draagt bij aan een enorme boost voor de biodiversiteit. Diverse dieren en planten kunnen zich gaan vestigen in de groene randen rond het bedrijf. ▪ Klimaat: de nieuwe bebouwing zal zo veel als mogelijk klimaatneutraal uitgevoerd gaan worden. De mogelijkheden zijn hiervoor aanwezig daar alle bebouwing volledig nieuw zal worden opgebouwd. Verder draagt de verplaatsing van Vastgesteld

51

▪

het bedrijf bij aan minder transport, wat positief is voor het klimaat. Door het bedrijf te verplaatsen naar midden in het teeltgebied hoeft er minder transport plaats te vinden tussen de bedrijfslocatie en de landbouwpercelen. Dierenwelzijn: in dit geval niet van toepassing daar het bedrijf geen veehouderij betreft

Mobiliteitstransitie, voorzieningen & verstedelijking Schaijk kenmerkt zich door een sterk voorzieningenaanbod rondom de Pastoor van Winkelstraat, Schutsboomstraat en Europaplein. Ook is er een goede toegang tot maatschappelijke en zorgvoorzieningen. Hierdoor is Schaijk een aantrekkelijke kern om te wonen. Dit wil de gemeente graag zo houden. De gemeente hanteert het principe ‘inbreiding boven uitbreiding’. Na ontwikkeling/afronding van de woonwijk Akkerwinde, focust de gemeente dus met name op ontwikkeling van potentiële inbreidingslocaties, binnen de bestaande bebouwde structuur. Door transformatie en herstructurering kunnen bijvoorbeeld bestaande buurten worden verdicht met nieuwe/andere woonvormen. Ook kunnen solitair gelegen bedrijfskavels in en aansluitend aan Schaijk, die in de toekomst mogelijk leeg komen te staan, worden herbestemd voor woningbouw. Door dit alles blijft er een goed draagvlak voor openbare voorzieningen én het verenigingsleven. De gemeente geeft in de omgevingsvisie aan dat solitair gelegen bedrijfskavels die in de nabijheid van Schaijk liggen en in de toekomst leeg komen te staan kunnen worden herbestemd voor woningbouw. De behoefte aan woningbouw is in Schaijk, net zoals overal in Noord-Brabant, groot. In Schaijk is er geen ruimte meer voor grootschalige woningbouw, behalve aan de westelijke zijde van de bebouwde kom.

Woningbouw hier wordt vooralsnog tegengehouden door de agrarische bedrijvigheid van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw. Beëindiging van de agrarische bedrijvigheid hier biedt daarom kansen voor woningbouw aan deze zijde van de kern. Conclusie Voorgenomen ontwikkeling voorziet in het verplaatsen van een tuinbouwbedrijf van de rand van de bebouwde kom naar het buitengebied om zo de hinder op de omgeving te beëindigen. De bedrijfsverplaatsing biedt enerzijds ontwikkelmogelijkheden voor het tuinbouwbedrijf en anderzijds kan de voormalige bedrijfslocatie worden herontwikkeld voor woningbouw om zo bij te dragen aan de vraag naar woningen binnen Schaijk. Aangezien het bedrijf wordt gevestigd in de Rietbroek en er een bijdrage wordt geleverd aan de omschreven omgevingsdoelen, is het vestigen van het bedrijf op deze locatie in overeenstemming met de Omgevingsvisie Maashorst. 5.3.2 Structuurvisie gemeente Landerd In het kader van de Wro zijn gemeenten verplicht om, ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening, een structuurvisie vast te stellen voor het gehele grondgebied van de gemeente. Een structuurvisie bevat de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling van een gebied, evenals de hoofdlijnen van het door de gemeente te voeren beleid. In februari 2014 heeft de voormalige gemeente Landerd de structuurvisie gemeente Landerd opgesteld.

In 2018 is de structuurvisie opnieuw opgesteld en op 28 februari 2019 is de nieuwe structuurvisie in werking getreden. De structuurvisie is opgesteld vanwege de behoefte aan regie van de gemeente op ruimtelijke ontwikkelingen nu en in de toekomst. De structuurvisie geeft de ontwikkelingen aan die de gemeente de komende jaren voorziet op diverse beleidsterreinen zoals wonen, economie, voorzieningen, omgeving en eigenheid en mobiliteit. De nieuwe locatie is gelegen in het deelgebied ‘Agrarisch gebied’. Het beleid voor dit deelgebied is gericht op het behoud en versterken van de agrarische functie, met respect voor de landschappelijke karakteristieken. De uitgangspunten van de beleidsvelden en deelgebieden zijn gerangschikt in een matrix. In deze matrix is het beleid per functie en per deelgebied uitgeschreven. De kleuren in de matrix geven een indicatie van de wijze waarop de gemeente met een specifiek initiatief om gaat. Bij een rode kleur werkt de gemeente in principe niet mee. Geel geeft aan dat de gemeente, onder voorwaarden, mee kan werken aan het initiatief. Een groene cel geeft aan dat de gemeente in principe meewerkt aan het initiatief. Vastgesteld

52

In het kader van dit initiatief zijn de mogelijkheden van overige agrarische bedrijven (betreffende alle agrarische bedrijven, niet zijnde veehouderijen) afgezet tegen het deelgebied ‘Agrarisch gebied’. In de matrix heeft deze combinatie een groene kleur. Dit betekent dat de gemeente, op basis van de structuurvisie, in beginsel medewerking verleend aan de verplaatsing van het bedrijf. Dit onder de voorwaarde dat het initiatief een bijdrage levert aan de ruimtelijke kwaliteit, zoals uitgewerkt in het ‘Kwaliteitskader buitengebied gemeente Landerd’. 5.3.3 Nota ‘Kwaliteitsverbetering’ gemeente Landerd In de Verordening Ruimte (inmiddels vervangen door en opgenomen in de Interim omgevingsverordening) van de provincie Noord-Brabant zijn regels vastgelegd die de belangen van de provincie bij ruimtelijke ontwikkelingen moeten beschermen. Met deze regels moet bij de opstelling van plannen door alle gemeenten rekening worden gehouden. In artikel 3.9 van de Iov wordt verplicht gesteld dat ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied bij moeten dragen aan de fysieke verbetering van de kwaliteit van het landschap. Deze zogenaamde landschapsinvesteringsregeling (LIR) is van toepassing op alle ontwikkelingen in het buitengebied die in strijd zijn met het geldende bestemmingsplan, maar waaraan vanuit ruimtelijke overwegingen toch medewerking kan worden verleend.

De Iov schrijft niet voor hoe en in welke mate ontwikkelingen aan de kwaliteit van het landschap moeten bijdragen. Nadrukkelijk heeft de provincie zich daarbij op het standpunt gesteld dat de gemeenten dit zelf mogen bepalen, zij het dat de provincie wel minimale eisen stelt. Deze eisen zijn opgenomen in een handreiking, waarin door de provincie wordt geschetst op welke manieren met de eis uit de Iov kan worden omgegaan en wat het verwachtingsniveau is ten aanzien van de verwachte inspanning Doel landschapsinvesteringsregeling: ▪ Invulling geven aan de provinciale Verordening ruimte en de bijbehorende handreiking; ▪ Regelgeving omzetten in kansen voor ontwikkelingsperspectief voor het buitengebied; ▪ Druk op financiële haalbaarheid van particulier initiatief zo veel mogelijk beperken; ▪ Een goede ruimtelijke ordening. Bij een goede ruimtelijke ordening moet altijd duidelijk zijn waar welke functie is, en waarom die functie nodig is (nut en noodzaak) en nu juist op die plek is gelegen. De gemeente Landerd heeft in overleg met de provincie de Nota ‘Kwaliteitsverbetering’ opgesteld. De nota is onderdeel van het gemeentelijke ‘Kwaliteitskader buitengebied”. De nota regelt welke eisen aan welke ontwikkelingen worden gesteld. De beleidsnota is op 18 april 2013 door de gemeenteraad vastgesteld.

Op 8 november 2012 heeft de gemeenteraad het Landschapsbeleidsplan 2013-2027 (LBP) vastgesteld. Het LBP geeft weer waar het Landerdse landschap aanvullingen en aanpassingen behoeft en op welke manier die gerealiseerd zouden moeten worden. De gemeente is daartoe in 11 kenmerkende landschapstypen ingedeeld; voor elk van deze gebieden is weergegeven waaruit ingrepen in het landschap moeten bestaan. Deze maatregelen zijn uitgewerkt in de vorm van ‘recepten’: op detailniveau (typen beplanting, gewenste soorten, etc.) wordt verduidelijkt hoe de kwaliteitsverbeterende maatregelen kunnen worden vormgegeven. Door landschappelijke kwaliteitsverbeteringen, zoals die in het LBP zijn weergegeven, onderdeel uit te laten maken van een bepaald initiatief, kan invulling worden gegeven aan de voorwaardelijke kwaliteitsverbetering. De nieuwe locatie ligt binnen deelgebied Rietbroek. Dit deelgebied is gelegen ten noorden van Schaijk en Reek en bestaat uit een laaggelegen, halfopen landschap. De oorspronkelijk veel voorkomende houtwallen en (meidoorn)struwelen zijn grotendeels verdwenen. Daarvoor in de plaats zijn op enkele plaatsen loofhoutbosjes aangeplant en zijn laanbeplantingen aangebracht.

Vastgesteld

53

Afbeelding 25. Ligging locatie in deelgebied Rietbroek

De landschappelijke ontwikkeling van dit deelgebied is gericht op het versterken van de landschapsstructuren en maatvoering zichtbaar maken door aanplant van hakhoutsingels. De ecologische ontwikkeling is gericht op het realiseren van de ecologische verbindingszone Munsche Wetering en het versterken van het leefgebied voor vogels van vochtig open cultuurlandschappen. Bovenstaande landschappelijke en ecologische ontwikkelingen dienen met behulp van de aanleg van de volgende landschapselementen te gebeuren: ▪ hakhoutsingels van Els, Wilg en Meidoorn, minimale lengte 50 meter ▪ ontwikkeling van rietoevers bij sloten, minimaal 50 meter ▪ knotbomen van Els, Wilg. Minimaal 10 stuks De opsomming van kwaliteitsverbeterende maatregelen, zoals die in de Iov is opgenomen, is niet limitatief. Aan de gemeentes wordt ruimte gelaten om daar nadere invulling aan te geven. Mede gelet op de zorgplichtbepaling, zoals die in artikel 3.6 van de Iov is opgenomen, worden ook maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregelen meegenomen in de beoordeling van een project. De gemeente beoordeelt in eerste instantie of een uitwerking van een initiatief voldoet aan de Nota kwaliteitsverbetering. De provincie beoordeelt bij ruimtelijke plannen of de regeling goed is overgenomen. In eerste instantie is het van belang om te bepalen in welke categorie de ontwikkeling valt.

Volgens de afspraken die zijn gemaakt in het Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO) d.d. 10 januari 2013 zijn de ontwikkelingen in te schalen naar de ruimtelijke impact die ze hebben. Er zijn 3 categorieën: ▪ Categorie 1: voor ontwikkelingen die geen of een verwaarloosbare impact hebben ten opzichte van het huidige gebruik geldt geen landschappelijke tegenprestatie. ▪ Categorie 2: voor ontwikkelingen die een beperkte impact hebben ten opzichte van het huidige gebruik op de omgeving is een landschappelijke inpassing vereist.

Vastgesteld

54

▪

Categorie 3: voor ontwikkelingen met een aanzienlijke impact ten opzichte van het huidige gebruik is een landschappelijke investering vereist.

Een uitbreiding van een agrarisch bouwvlak wordt op basis van deze nota geschaard onder categorie 3; onderhavige ontwikkeling betreft derhalve een initiatief met een aanzienlijke impact. Dergelijke initiatieven dienen gepaard te gaan met een kwaliteitsverbetering die meer behelst dan uitsluitend een landschappelijke inpassing. Ten aanzien van deze categorie is in het RRO de afspraak gemaakt dat een berekende kwaliteitsverbetering van het landschap nodig is (forfaitair bedrag á 20% van de waardevermeerdering). De gemeente wijkt hier van af. Ook deze ontwikkelingen moeten te allen tijde gepaard gaan met een kwaliteitsverbetering die meer behelst dan uitsluitend een landschappelijke inpassing. Hiertoe dient naast een fysieke kwaliteitsverbeterende maatregel, minimaal twee maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregelen te worden getroffen. Het initiatief van de bedrijfsverplaatsing zal voorzien in een fysieke kwaliteitsverbetering van de nieuwe locatie. De omvang van de fysieke kwaliteitsverbetering dient aan te sluiten bij de afspraken die zijn gemaakt in het Regionaal Ruimtelijk Overleg (RRO) d.d. 10 januari 2013. In het RRO is de afspraak gemaakt dat de omvang van de kwaliteitsverbetering een waarde dient te vertegenwoordigen gelijk aan 20% van de waardevermeerdering van de locatie.

Tevens dienen minimaal twee maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregelen te worden getroffen. De fysieke kwaliteitsverbetering van de locatie is vastgelegd in een landschappelijk inpassingsplan (zie paragraaf 4.10). Hierbij is niet alleen sprake van een reguliere landschappelijke inpassing, maar ook van een extra inpassing die bovenop de reguliere landschappelijke inpassing komt. Conform de voorwaarden zoals gesteld in de Iov dient een fysieke tegenprestatie te worden geleverd, die gericht is op het versterken van de omgevingskwaliteit en qua omvang gelijk is aan 20% van de waardevermeerdering van de locatie. De huidige situatie op de nieuwe locatie vertegenwoordigt de volgende waarde: Huidige situatie Agrarisch bouwvlak Agrarische grond (onbebouwd)

Type Bouwvlak Kavel

Oppervlakte m2 12.500 94.948 107.448

€/m2 € 25,= € 7,50

Waarde per vlak € 312.500,= € 712.110,= € 1.024.610,=

€/m2 € 25,= € 7,50 € 1,=

Waarde per vlak € 1.503.075,= € 165.540,= € 25.253,= € 1.693.868,=

In de nieuwe situatie vertegenwoordigt de nieuwe locatie de volgende waarde: Huidige situatie Agrarisch bouwvlak Agrarische grond (onbebouwd) Groen (onbebouwd)

Type Bouwvlak Kavel Kavel

Oppervlakte m2 60.123 22.072 25.253 107.448

De verplaatsing van het bedrijf leidt derhalve tot een waardevermeerdering van € 669.258,=. De hoogte van de kwaliteitsverbetering dient derhalve een waarde te vertegenwoordigen van € 133.851,60. De te treffen kwaliteitsverbeterende maatregelen, zoals vastgelegd in het landschappelijk inpassingsplan, voldoet aan deze minimale eis. Als maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregelen wordt als eerste de verplaatsing zelf aangehaald. Door het bedrijf van de rand van de kern te verplaatsen naar het buitengebied verbetert het woon- en leefklimaat in de kern van Schaijk. Met de verplaatsing wordt tevens de huidige intensieve veehouderij op de locatie gestaakt wat een gunstig effect heeft op de omgeving. Ten tweede wordt als maatschappelijke kwaliteitsverbeterende maatregel aangehaald dat het bedrijf ruimte biedt aan carnavalsverenigingen c.q. vriendengroepen om in de bedrijfsbebouwing carnavalswagens te bouwen. Dit gebeurt

Vastgesteld

55

reeds in de huidige situatie. Op de nieuwe locatie zal dit blijven gehandhaafd. Met het kunnen bouwen van carnavalswagens in de bedrijfsbebouwing draagt het bedrijf bij aan de instandhouding van een levendig carnaval in Schaijk. Per 23 december 2023 is ter vervanging van dit beleid de uitvoeringsregel ‘kwaliteitsverbetering landschap gemeente Maashorst’ in werking getreden. Het beleid komt overeen met het eerdere beleid (20% kwaliteitsverbetering benodigd op basis van forfaitaire bedragen). Toevoeging is dat bij een categorie 3 ontwikkeling minimaal 10% van het bouwvlak op locatie dient te worden ingepast. Het bouwvlak heeft in de nieuwe situatie een oppervlakte van 6 ha. De inpassing dient daarom een minimale oppervlakte te vertegenwoordigen van 6.000 m2. Aan deze minimale eis wordt voldaan. 5.3.4 Beleid huisvesting van arbeidsmigranten Maashorst 2023 Op 28 september 2023 is het gemeentelijk beleid omtrent huisvesting van arbeidsmigranten vastgesteld. Vanwege de ontwikkelingen omtrent het thema arbeidsmigratie en de aandacht dat het thema de laatste jaren heeft gekregen heeft de gemeente aanleiding gevonden het beleid van de voormalige gemeenten Landerd en Uden samen te voegen en te actualiseren.

Door middel van dit geactualiseerd beleid wil de gemeente kaders bieden voor het toetsen en beoordelen van verzoeken en het beoordelen / handhaven van feitelijke huisvestingsituaties. Daarnaast wilt de gemeente door middel van het geactualiseerde beleid meer inzicht krijgen en behouden in de huisvestingslocaties en de aantallen. Door de groei van de Nederlandse economie ontstaat er een druk op de arbeidsmarkt en vanwege de krappe arbeidsmarkt heeft Nederland personeel nodig uit de Europese Unie. De buitenlandse werknemers leveren een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse economie voor zowel een tijdelijke periode als structureel. Deze groep arbeidsmigranten werken en/of verblijven ook in de gemeente Maashorst. In het gemeentelijk beleid wordt de volgende definitie, dat door de Provincie Noord-Brabant is opgesteld, gehanteerd voor de term arbeidsmigranten: “Een arbeidsmigrant is een buitenlandse EU-burger die zich in Noord-Brabant vestigt om werk voor laagopgeleiden te verrichten. De migrant is afkomstig uit Midden- of Oost-Europa en woont meestal tijdelijk in Nederland”. Expats (kenniswerkers), grenswerken en statushouders vallen vanwege hun afwijkende karakteristieken en beleidsmatige benadering hier niet onder. De buitenlandse werknemers komen naar Nederland om in een korte periode geld te verdienen en daarna terug te keren naar het land van herkomst.

De grote groep arbeidsmigranten dat hier tewerkgesteld wordt hebben in die periode wel behoefte aan goede huisvesting. Voor tijdelijke werknemers is de werkgever primair verantwoordelijk voor het faciliteren van goede en humane huisvesting. Het doel van deze beleidsnota is kaders bieden, zodat de markt de ruimte krijgt om te voldoen aan de opgave in gemeente Maashorst. Daarnaast om kwalitatief goede huisvesting mogelijk te maken voor arbeidsmigranten, zodat het aantrekkelijk blijft om deel uit te maken van de Nederlandse arbeidsmarkt. De bedrijven in de gemeente Maashorst hebben de arbeidsmigranten hard nodig voor de werkzaamheden waar geen Nederlands personeel voor beschikbaar is. Vanwege de groeiende economie en de krapte op de arbeidsmarkt is de verwachting dat deze arbeidsmigranten nodig blijven en dat dit aantal blijft groeien. Kwalitatief goede huisvesting is dus een belangrijke factor om tijdelijke werknemers uit Oost-Europa te blijven aantrekken. Arbeidsmigranten die verblijven in de gemeente Maashorst zijn voornamelijk afkomstig uit Polen. Naar verwachting zal er een verschuiving plaats gaan vinden in de landen van herkomst. In de gemeente Maashorst worden momenteel de meeste arbeidsmigranten gehuisvest in reguliere woningen in woonwijken, voornamelijk in Schaijk. Vaak wordt een huisvestingsvoorziening geregeld door de werkgever van de tijdelijke werknemer.

Daarnaast worden arbeidsmigranten in Maashorst ook gehuisvest bij het bedrijf in bedrijfsgebouwen en op recreatieparken. Naast deze locaties is er momenteel ook een grote huisvestingslocatie, namelijk de Brand. De werkgevers zijn primair verantwoordelijk voor het huisvesten van arbeidsmigranten. De gemeente Maashorst stelt een aantal kaders voor het huisvesten van arbeidsmigranten: Vastgesteld

56

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Kwaliteit huisvesting Contactpersoon en beheer Nachtregister Toeristenbelasting Spreiding Woon- en leefklimaat Omvang locatie Huisreglement Huishouden Brandveiligheid Omgevingsdialoog Branche organisatie

De gemeente streeft naar een koppeling tussen de huisvestingsvoorziening en de verblijfsduur van arbeidsmigranten. Daarbij stelt de gemeente als uitgangspunt dat hoe langer een arbeidsmigrant in de gemeente verblijft, des te meer regulier de huisvestingsvorm dient te zijn. Wanneer men voor een korte tijd in de gemeente verblijft, is het mogelijk om op een andere manier (minder regulier) gehuisvest te worden, dan wanneer men voor langere tijd hier verblijft (reguliere woning). Een dergelijke koppeling draagt bij aan het vergroten van de privacy en integratiekansen van arbeidsmigranten en sluit aan op voortschrijdende woonwensen. In het verlengde van de koppeling tussen de huisvestingsvoorziening en de verblijfsduur van arbeidsmigranten vindt de gemeente het huisvesten van tijdelijke arbeidsmigranten (shortstay) in de reguliere woningvoorraad onwenselijk. Enerzijds zorgt het in de huidige krappe woningmarkt voor extra druk. Anderzijds hebben tijdelijke arbeidsmigranten die hier kort verblijven over het algemeen niet of weinig behoefte om te integreren. Om zich verder te ontwikkelen en vóór te blijven op de concurrentie is het voor het bedrijf van belang om goede huisvesting te regelen voor de arbeidsmigranten. Om nieuwe medewerkers aan te trekken (en de huidige medewerkers te behouden c.q.

terug te laten keren) is het van belang dat het bedrijf een stapje harder loopt dan de concurrentie en het bedrijf is van mening dat huisvesting voor de arbeidsmigranten hierin een belangrijk punt is. Tevens eisen de afnemers (supermarkten en dergelijke) dat huisvesting goed geregeld is. Het bedrijf is om die reden reeds AKT gecertificeerd. Voor het huisvesten van de arbeidsmigranten op o.a. de huidige locatie beschikt het bedrijf over een exploitatievergunning. Onderdeel van de exploitatievergunning vormt het communicatieprotocol en de klachtenregistratie. Hiermee wordt aangegeven aan welke regels de arbeidsmigranten na dienen te leven en op welke wijze er gehandeld wordt in geval van calamiteiten, overlast of klacht. Onderdeel hiervan is dat er een beheerder is die gedurende de periode van huisvesting 24 uur per dag verantwoordelijk is voor de veiligheid op en rond het terrein. Daarnaast zijn de eigenaren bereikbaar in geval overlast en/of calamiteiten. Hiermee wordt gewaarborgd dat de sociale veiligheid niet wordt aangetast. Ten slotte betaalt het bedrijf netjes de toeristenbelasting en zijn de logiesgebouwen brandveilig ingericht (conform de daarvoor geldende normen) en is voorafgaand aan dit bestemmingsplan een uitgebreide omgevingsdialoog gevoerd. Aan de algemene regels wat betreft huisvesting van arbeidsmigranten in de gemeente Maashorst wordt derhalve voldaan.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=d8d5bf7d-7f5c-45af-a825-63ebc54290da