Bijlage 3 - Bestemmingsplan toelichting
Tekst van het document
Vastgesteld
23
Het bedrijf levert hun producten rechtstreeks aan supermarkten, groothandel en andere retail. Elke afnemer hanteert een eigen, aparte verpakking en fust. Dit kan een doosje, kistje, plastic bakje of kratje zijn. Vanuit richtlijnen in het kader van voedselveiligheid (BRC en PlanetProof) is het noodzakelijk dat al het verpakkingsmateriaal en fust inpandig wordt opgeslagen en op het bedrijf gewerkt wordt conform het principe van een gescheiden schone en vuile weg. Om altijd voldoende verpakkingsmateriaal en fust in voorraad te hebben is veel opslagcapaciteit benodigd. Het bedrijf heeft hiervoor thans onvoldoende ruimte en dat leidt daarmee tot een minder efficiënt bedrijfsproces. Dit uit zich o.a. doordat de voorraden sneller aangevuld moeten worden (want minder in opslag). Dit betekent dat meer bevoorrading plaatsvindt door halfvolle vrachtwagens. Door meer opslagruimte te creëren kan de bevoorrading plaatsvinden met volle vrachtwagens. Meer ruimte voor opslag leidt daarmee tot minder verkeersbewegingen en daarom tot een efficiënter bedrijfsproces. Het bedrijf beschikt verder over een omvangrijk machinepark. Al het werk op het land wordt door eigen machines ingevuld (behalve bemesten).
Het materieel is daarbij als ‘kwetsbaar’ materieel aan te merken, vanwege onder andere: ▪ materieel bevat hoge mate van technologie en elektronica (boardcomputers, GPS, etc.); ▪ materieel bevat draaiende, onbeschermde (tegen weersinvloeden) onderdelen; bij stilstand c.q. indien materieel niet in gebruik is, leidt dit tot roestvorming, ‘vastlopende’ onderdelen en derhalve storingen en dergelijke met een toename aan onderhoud / reparatie tot gevolg; ▪ divers materieel is zeer gevoelig voor inbraak; extra bescherming achter slot en grendel via bebouwing en daardoor uit het zicht onttrekken is noodzakelijk; ▪ diverse machines / werktuigen zijn maar een deel van het jaar inzetbaar. In de tijd dat het materieel niet gebruikt wordt is inpandige stalling vereist. Binnen het bedrijf zijn reeds faciliteiten aanwezig en noodzakelijk ten behoeve van onder andere het stallen / parkeren van het materieel en machines in bedrijfsbebouwing als ook het repareren, reinigen en onderhouden van het materiaal in eigen beheer (werkplaats). Als gevolg van de bovengemiddelde omvang van het bedrijf is het aantal werktuigen wat gebruikt wordt groot. Deze machines zijn kostbaar in aanschaf, maar halen betere rendementen in het werk. Het bedrijf heeft derhalve relatief veel kostbaar seizoensgebonden materieel.
Het bedrijf heeft inmiddels meer werktuigen, machines en dergelijke dan dat er stallingsruimte beschikbaar is. Als voorloper in de sector is het bedrijf constant bezig om hun gewassen zo goed en duurzaam mogelijk te produceren. Het bedrijf voldoet daarmee aan de strenge eisen van BRC en PlanetProof. Deze eisen worden echter steeds scherper, wat het bedrijf noodzaakt verder te investeren in een duurzame productie. Dit vraagt bijvoorbeeld om een duidelijke scheiding van de schone en vuile weg. Dit betekent in de praktijk dat op plekken waar het product wordt gesorteerd niet de tractoren van het veld kunnen worden gestald. Voor zowel het sorteren als voor het grote machinepark dienen derhalve separate, afzonderlijke ruimtes te worden ingericht. Omdat de bedrijfsbebouwing nog maar één specifiek doel kan dienen, heeft dit vergaande gevolgen. De behoefte aan bedrijfsbebouwing neemt hierdoor flink toe. Verwacht wordt dat de oppervlakte van de bedrijfsbebouwing in de komende jaren zal moeten verdubbelen om te blijven voldoen aan de strenge certificeringseisen. De noodzaak tot verdubbeling van de bedrijfsbebouwing wordt derhalve niet ingegeven door een stijging van de productie, maar door strengere certificeringseisen om de bestaande productie op peil te houden. Het is dus niet zo dat met de verdubbeling van de bedrijfsbebouwing er sprake is van een verdubbeling van de productie.
Dit betekent dat de productie en daarmee samenhangend de verkeersstromen en het aantal medewerkers niet zal verdubbelen in de toekomst. Door een efficiënter bedrijfsproces vanwege meer bebouwing kunnen zaken efficiënter vervoerd worden wat leidt tot minder verkeer van en naar het bedrijf. Op verzoek van de voormalige gemeente Landerd verkiest het bedrijf in plaats van te investeren in uitbreiding van de huidige locatie een compleet nieuwe locatie in te richten, welke volledig voldoet aan alle huidige (en toekomstige) strenge Vastgesteld
24
eisen. Dit houdt tevens in dat het gehele bedrijf, en niet enkel de uitbreiding, compleet nieuw, modern en duurzaam en zo veel mogelijk energieneutraal kan worden ingericht. De beoogde nieuwe locatie aan de Broksteeg voldoet aan alle wensen wat dat betreft. Met zo veel mogelijk energieneutraal wordt bedoeld dat de nieuwe locatie op navolgende punten energieneutraal wordt ingericht: ▪ het gehele bedrijf (inclusief logiesgebouwen huisvesting arbeidsmigranten) wordt niet verwarmd door het verbranden van fossiele brandstoffen (de conventionele gasaansluiting). Warmte wordt verkregen uit een warmtewisselaar welke zal worden aangesloten op het koel- en vriessysteem; ▪ op de daken zullen zonnepanelen worden gelegd welke zullen voorzien in de productie van groene stroom; ▪ (spoel)water, niet zijnde afvalwater, wordt op eigen terrein opgevangen in enkele vijverpartijen, gezuiverd door een natuurlijk proces en vervolgens hergebruikt; ▪ door de ligging midden in het eigen teeltgebied worden verkeersbewegingen van het eigen landbouwverkeer en daarmee de verbranding van fossiele brandstoffen zo veel mogelijk teruggedrongen; ▪ door een zo optimale en efficiënte inrichting van het bedrijf worden verkeersbewegingen en daarmee de verbranding van fossiele brandstoffen zo veel mogelijk teruggedrongen; ▪ het eigen fust wordt gereinigd zodat het jaren telkens kan worden (her)gebruikt zodat minder
verpakkingsmaterialen benodigd zijn (dit gebeurt reeds in de huidige situatie); ▪ afval wordt gescheiden en opgehaald door een erkend verwerker (dit gebeurt reeds in de huidige situatie); ▪ loof en andere groenteresten gaan als veevoer naar veehouders in de omgeving zodat er geen sprake is van verspilling (dit gebeurt reeds in de huidige situatie).
Afbeelding 18. Beoogde inrichting nieuwe locatie
In de beoogde nieuwe situatie wordt een nieuwe bedrijfshal gerealiseerd met een oppervlakte van 2,2 ha met daarin een deel waar het productieproces plaatsvindt (sorteren gewassen, etc.) en een deel voor stalling van machines en gereedschappen. Aan de zijde van de Broksteeg worden dockshelters gerealiseerd voor het gemakkelijk en efficiënt kunnen laden van vrachtwagens. Deze vrachtwagens maken gebruik van de bestaande inrit die is gelegen direct naast de te behouden bedrijfswoningen (afvoer product = schone weg). De geoogste gewassen en de tractoren maken gebruik van een tweede inrit, verder gelegen in oostelijke richting (aanvoer product = vuile weg). Tevens zullen aan de wegzijde
Vastgesteld
25
een ruime kantoor- en kantineruimte worden gerealiseerd. Werknemers en bezoekers met personenauto’s kunnen het bedrijf via de bestaande inrit bereiken en parkeren op een daar te realiseren parkeerterrein. Rondom de bedrijfshal is voldoende ruimte noodzakelijk om te kunnen manoeuvreren met vrachtwagens en tractoren. Door extra ruimte aan de oostelijke zijde te creëren voor erfverharding zal de logistiek op het totale terrein effectiever kunnen plaatsvinden. Met de beoogde inrichting beoogt het bedrijf rijbewegingen te optimaliseren.
4.5 Huisvesting arbeidsmigranten Bij het productieproces van peen en prei komt veel handarbeid kijken; het planten, de gewasverzorging en het oogsten tot aan het afleveren van het eindproduct gebeurt veelal met de hand. Vanwege het seizoensmatige karakter betreft het vrijwel allemaal seizoenswerk welke door arbeidsmigranten wordt ingevuld. In de tuinbouwsector zijn namelijk weinig of geen Nederlandse arbeidskrachten te vinden. Arbeidsmigranten vormen daarmee een onmisbare schakel in het productieproces van het bedrijf c.q. de gehele tuinbouwsector. Deze arbeidsmigranten worden zelf gerekruteerd in het buitenland. Het bedrijf verzorgt vervolgens zelf voor de arbeidsmigranten het vervoer naar Nederland (en terug). Het overgrote deel van de arbeidsmigranten arriveert in Nederland dan ook per vliegtuig of bus. De arbeidsmigranten worden bij aankomst in Nederland door het bedrijf ontvangen. Formaliteiten worden geregeld en de arbeidsmigranten worden op de hoogte gebracht van de werkwijze binnen het bedrijf. Het is belangrijk dat de medewerkers de juiste informatie ontvangen en weten waar ze aan toe zijn. Alhoewel het bedrijf jaarrond behoefte heeft aan en werk heeft voor arbeidsmigranten, werkt een arbeidsmigrant nooit het gehele jaar door op het bedrijf. De arbeidsmigranten zijn namelijk maar tijdelijk werkzaam voor het bedrijf, tot maximaal 9 maanden aan één stuk (mid stay).
Daarna keren de arbeidsmigranten weer terug naar hun specifieke thuisland. Het komt daarna vaak voor dat eenzelfde arbeidsmigrant later terugkeert naar het bedrijf om weer een periode voor het bedrijf te werken. Dergelijke terugkerende en ervaren arbeidskrachten zijn voor het bedrijf heel waardevol. De arbeidsmigranten hebben een zeer specifieke woningbehoefte. Zij werken immers maar een korte periode voor het bedrijf en hebben daarom behoefte aan tijdelijke, maar ook goedkope, woonruimte. Voor hen is de koop of huur van een reguliere woning absoluut niet interessant. Zij opteren veel meer voor goede, goedkope en tijdelijke huisvesting op de plek waar men werkzaam is. Daar de arbeidsmigranten maar tijdelijk op het bedrijf wonen en werken hebben zij hun hoofdverblijf elders, vaak een adres in hun thuisland. Het bedrijf heeft op elk moment gedurende het jaar circa 400 tot 450 arbeidsmigranten in loondienst. Om te voorzien in geschikte huisvesting voor deze arbeidsmigranten heeft het bedrijf op de huidige bedrijfslocatie aan de Molenaarstraat logiesvoorzieningen gerealiseerd, waar een deel van de arbeidsmigranten is gehuisvest. De overige arbeidsmigranten worden gehuisvest in reguliere woningen in Schaijk of nabijgelegen kernen, welke door het bedrijf in dat kader specifiek zijn verworven (koop of huur).
De plek van huisvesting wordt zodanig gekozen dat de afstand tussen de huisvestingslocatie en werklocatie (de betreffende landbouwpercelen) zo klein mogelijk is. Door dicht bij hun werkgebied te wonen zijn de afstanden die de arbeidsmigranten afleggen immers zeer beperkt wat bijdraagt aan minder verkeer en dus een efficiënter bedrijfsproces. Doordat de arbeidsmigranten verspreid in het werkgebied wonen is het overzicht echter moeilijk te garanderen en worden tevens betaalbare gezinswoningen aan de reguliere woningmarkt onttrokken. Om zich verder te ontwikkelen en vóór te blijven op de concurrentie is het van belang om goede huisvesting te blijven regelen voor de arbeidsmigranten. Om nieuwe medewerkers aan te trekken (en de huidige medewerkers te behouden c.q. terug te laten keren) is het van belang dat het bedrijf een stapje harder loopt dan de concurrentie. Het bedrijf is van mening dat huisvesting voor de arbeidsmigranten hierin een belangrijk punt is. Tevens eisen de afnemers (supermarkten en dergelijke) dat huisvesting goed geregeld is. Het bedrijf is om die reden reeds SNF en AKF gecertificeerd. Op reguliere
Vastgesteld
26
basis (jaarlijks) wordt het bedrijf door gemeente en brandweer gecontroleerd op het correct en veilig huisvesten van arbeidsmigranten. Dit heeft nooit tot opmerkingen geleidt. Ook zijn vanuit de buurt van het bedrijf geen klachten bekend inzake het huisvesten van arbeidsmigranten. Het bedrijf streeft een korte lijn met haar arbeidsmigranten na. Het is belangrijk dat het bedrijf als werkgever zicht heeft op de medewerkers die op het bedrijf werkzaam zijn. Dit geldt ook voor de huisvesting van de medewerkers. Het bedrijf wil daarom dat huisvesting goed geregeld is. Arbeidsmigranten verwachten dat ook. Zonder goede huisvesting komt de bedrijfsvoering in de knel. Om de juiste medewerkers aan te trekken is het belangrijk huisvesting op een hoog niveau te verzorgen en te blijven verzorgen. Dit betekent dat er voldoende plek beschikbaar moet zijn voor alle medewerkers en dat de huisvesting moet voldoen aan alle wensen van de arbeidsmigrant. In dat kader kiest Tuinbouwbedrijf Jonkergouw er voor de huisvesting zo veel mogelijk te bundelen. Het huren of kopen van woningen voor huisvesting is dan veel minder aan de orde waardoor de reguliere woningmarkt hierdoor niet langer onnodig zal worden belast. Daarnaast kan op een centrale locatie het beheer veel beter geregeld worden.
De locatie aan de Broksteeg leent zich uitstekend voor het huisvesten van de arbeidsmigranten die in de directe omgeving werkzaam zullen zijn. Ten eerste is de locatie centraal gelegen ten opzichte van de eigen landbouwpercelen. De arbeidsmigranten verblijven dus midden in het werkgebied (dat op het land plaatsvindt in de omgeving én in het ter plaatse te vestigen bedrijf). Hierdoor worden onnodige woon-werkkilometers zoveel mogelijk voorkomen. Ten tweede zijn op de locatie twee bedrijfswoningen aanwezig welke gaan dienen als beheerderswoningen waardoor permanent toezicht en beheer is gegarandeerd. Ten slotte ligt de locatie ver verwijderd van andere functies dus leidt het huisvesten van arbeidsmigranten op deze locatie niet tot het belemmeren van de andere functies. Op de nieuwe locatie dient een moderne huisvesting voor de arbeidsmigranten te worden gerealiseerd. Dit is beoogd in de vorm van zeven identieke logiesgebouwen, welke haaks op de Rietbroekstraat zijn gepositioneerd. Passend in het landelijke karakter is er bewust voor gekozen de nieuwe logiesgebouwen uit te voeren in een natuurlijke kleurstelling en tot een maximale bouwhoogte van één bouwlaag plus een kap (3,5 meter goot- en 6,5 meter nokhoogte).
Binnen de gebouwen zullen luxe studio’s worden gerealiseerd met elk een gebruiksoppervlakte van 50 tot 55 m2, elk voorzien van alle eigentijdse voorzieningen en voldoende privacy. De studio’s worden conform het keurmerk SNF (Stichting Normering Flexwonen) ingericht. In elke studio wordt een woonkamer met keuken gerealiseerd, een natte cel voorzien van toilet en douche en twee aparte slaapkamers. In één studio kunnen maximaal twee arbeidsmigranten worden gehuisvest (in de praktijk meestal een stel). Verder worden er in de logiesgebouwen gemeenschappelijke ruimtes ingericht, bedoeld voor ontspanning, sport en spel en samenkomst. In totaal zullen op locatie 200 arbeidsmigranten worden gehuisvest (in de studio’s waar geen twee personen worden gehuisvest zal één persoon worden gehuisvest). Overige arbeidsmigranten die werkzaam zijn voor het bedrijf blijven elders gehuisvest, zodat ook zij dicht bij hun betreffende werkgebied verblijven. Deze arbeidsmigranten werken in principe niet op de nieuwe locatie, waardoor zij de locatie ook niet zullen hoeven te bezoeken. Een van die plekken waar arbeidsmigranten blijven gehuisvest, buiten de nieuwe locatie, is op de huidige locatie. De huidige logiesvoorzieningen functioneren zeer goed als huisvestingslocatie. Het zou kapitaalvernietiging betekenen om deze logiesvoorzieningen te ontmantelen.
De arbeidsmigranten die hier worden gehuisvest zijn de arbeidsmigranten die daar dan ook in de directe omgeving werkzaam zullen zijn (op de aldaar gelegen landbouwpercelen). Goed beheer van de locatie c.q. arbeidsmigranten is belangrijk. In de te behouden bedrijfswoningen op de nieuwe locatie worden dan ook permanente beheerders van de locatie gehuisvest. Hierdoor is er 24-uurs toezicht op het terrein, de bewoners en ook het aantal bewoners. Net zoals thans gebeurt op de huidige c.q. overige huisvestingslocaties van het bedrijf dienen nieuwe bewoners zich bij aanvang te registeren, waardoor het aantal bewoners te allen tijde is te achterhalen. De beheerders zien onder meer toe op de naleving van het gedragsreglement / spelregels door de bewoners. Deze spelregels worden, net zoals reeds gebeurt op de huidige huisvestingslocaties, aan alle arbeidsmigranten die ter plaatse verblijven verstrekt in hun eigen taal. De bewoners zijn verplicht om het gedragsreglement te ondertekenen. Indien Vastgesteld
27
men zich daar niet aan houdt, dan wordt deze persoon verwijderd van de locatie. Er zal ook een nachtregister worden behouden. Verder is de beheerder het eerste aanspreekpunt voor bewoners, omwonenden, dorpsraad, gemeente en politie als er zich problemen mogen voordoen. De beheerder houdt verder toezicht dat er geen rommel wordt gemaakt op de locatie zelf of in de omgeving. Ten slotte is de beheerder een vraagbaak voor bewoners over allerlei zaken, zoals Nederlandse regelgeving en overheids- en zorginstanties. De situatie op de huidige locatie, waar 40 arbeidsmigranten worden gehuisvest in logiesgebouwen die voldoen aan de strengste wooneisen, blijft in stand en direct verbonden aan het tuinbouwbedrijf. De totale oppervlakte van deze logiesgebouwen bedraagt 1.000 m2. Deze arbeidsmigranten zullen niet zo zeer werkzaam zijn op de locatie aan de Broksteeg, maar om de lijnen kort te houden, voornamelijk werkzaam zijn op de landbouwpercelen in de omgeving van de Molenaarstraat. Het zou een kapitaalsvernietiging betekenen deze moderne en deugdelijke huisvesting te saneren, welke zonder problemen al jarenlang op deze locatie plaatsvindt, dit terwijl het bedrijf altijd op zoek is naar geschikte huisvesting voor arbeidsmigranten.
De woonfunctie van de logiesgebouwen sluit perfect aan bij de woonfunctie van de in de omgeving gelegen woningen en heeft tot nu toe nooit geleid tot overlast of klachten in de omgeving. Er is daarom gekozen voor het voortzetten van deze huisvesting, welke wel direct gerelateerd is aan het tuinbouwbedrijf. Het is dus niet de bedoeling arbeidsmigranten hier te huisvesten welke elders werkzaam zijn.
4.6 Ontmanteling huidige locatie In samenspraak met de gemeente is afgesproken dat uiterlijk 1,5 jaar na start gebruik van de nieuwe locatie de huidige locatie ontmanteld moet zijn. Dit betekent dat na 1 jaar alle agrarische activiteiten op de huidige locatie gestaakt dienen te zijn en de bedrijfsgebouwen in het half jaar daarna geamoveerd moeten worden. De overlast die thans plaatsvindt door het tuinbouwbedrijf op de omgeving van de huidige locatie zal dan ook volledig zijn weggevallen. Voor een overgangsperiode van 1 jaar is gekozen zodat de seizoensgebonden werkzaamheden met betrekking tot de teelt en verwerking van de gewassen op de ene locatie kunnen worden afgerond voordat alles wordt verhuisd naar de nieuwe locatie. Na de overgangsperiode van 1 jaar mag het tuinbouwbedrijf de huidige locatie dus niet meer benutten voor hun agrarische activiteiten en dienen de grote loodsen daarna binnen een half jaar geamoveerd te zijn. Uitzondering hierop volgt de huidige bedrijfswoning, welke niet gesloopt zal worden, en de logiesgebouwen waar de huisvesting van arbeidsmigranten plaatsvindt. Op de vrijkomende gronden zullen daarna landbouwgewassen worden geteeld, net zoals dat plaatsvindt op de aangrenzende landbouwpercelen in de buurt.
Vastgesteld
28
Bestaande groenstructuur rondom begraafplaats
Rand woonwijk Schaijk
Grens woningbouw op huidige locatie van het bedrijf, aansluitend op structuur begraafplaats
Afbeelding 19. Begrenzing locatie toekomstige woningbouw in relatie tot aangrenzende woonwijk en open buitengebied
Om de verplaatsing van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw mede te kunnen bekostigen is het vervolgens de bedoeling op de huidige locatie woningbouw te realiseren in de vorm van 50 woningen. De behoefte aan woningbouw is in Schaijk, net zoals overal in Noord-Brabant, groot. In Schaijk is er geen ruimte meer voor grootschalige woningbouw, behalve aan de westelijke zijde van de bebouwde kom. Woningbouw hier wordt vooralsnog tegengehouden door de agrarische bedrijvigheid van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw. Beëindiging van de agrarische bedrijvigheid hier biedt daarom kansen voor woningbouw. Woningbouw op de plek van het huidige bedrijf is zeer logisch. Aan de ene zijde (oostelijke zijde) grenst de locatie aan een bestaande woonwijk. Functioneel wordt daarom aangesloten bij de huidige woonfunctie van de directe omgeving. Aan de andere zijde (westelijke zijde) is sprake van het open buitengebied. Hier bevindt zich op relatief grote afstand geen belemmerende (agrarische) bedrijvigheid (> 200 m) en het landschap biedt de mogelijkheid hier fraai wonen mogelijk te maken door het zicht op het open buitengebied. Als uiterste grens voor de woningbouw is de meest westelijke grens van de begraafplaats gekozen. Dit betreft namelijk ook de grens van het huidige bedrijf en samen met de groenstructuur rond de begraafplaats wordt een rechte en logische grens gecreëerd.
Ten slotte is op de huidige locatie van het tuinbouwbedrijf een bedrijfswoning aanwezig waar een van de bedrifjsvoerders woont. Met de ontmanteling van het tuinbouwbedrijf op deze locatie verliest deze woning de functie van bedrijfswoning,
Vastgesteld
29
er is immers geen bedrijf meer aanwezig. De woning zal om die reden omgezet moeten worden naar een burgerwoning zodat de agrarische bedrijfsfunctie met de ontmanteling van het bedrijf volledig vervalt.
4.7 Toekomstige woningbouw op huidige locatie De woningbouwplannen op de huidige locatie zijn thans onvoldoende uitgewerkt en concreet zodat de nieuwe invulling van de locatie niet meteen geregeld kan worden. Het formeel mogelijk maken van woningbouw op deze locatie wordt daarom op een later moment mogelijk gemaakt door middel van het opnemen van een wijzigingsbevoegdheid. Deze wijzigingsbevoegdheid dient woningbouw in de vorm van 50 woningen op een later moment ter plaatse mogelijk te maken. Om gebruik te kunnen maken van deze wijzigingsbevoegdheid moet aan een aantal voorwaarden voldaan worden. Hierdoor wordt de woningbouw op deze locatie in een bepaalde richting gestuurd, is niet zomaar alles mogelijk en dient er op voorhand een integrale beoordeling plaats te vinden van de ontwikkeling en de locatie. Ten eerste moet aangetoond worden dat de locatie zich leent voor woningbouw en derhalve op locatie een goed woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd, zonder dat dit ten koste gaat van o.a. het huidige woon- en leefklimaat van de bestaande woningen en / of de bedrijfsvoering van omliggende bedrijven en functies. Ten tweede moet de woningbouw op deze locatie voldoen aan het heersende woningbouwprogramma c.q. woonbehoefte zodat niet gebouwd gaat worden voor leegstand, maar woningen gebouwd worden waar de Schaijkse gemeenschap behoefte aan heeft.
Ten derde dient de woningbouwlocatie op een stedenbouwkundige, ruimtelijke en landschappelijke wijze ontworpen te worden zodat woningbouw plaatsvindt in harmonie met de eigenschappen van de omgeving, aansluitend op de bestaande structuren en het fraai (en groen) wonen mogelijk maakt op deze plek. Goed woon- en leefklimaat In eerste instantie wordt verwacht dat ter plaatse een goed woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd na ontmanteling van het tuinbouwbedrijf. De dichtstbijzijnde agrarische bedrijvigheid bevindt zich dan namelijk op een afstand van 200 meter of meer van de beoogde woningbouwlocatie. Daardoor wordt voldaan aan de richtafstanden uit de VNG publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ uit 2009 voor alle typen agrarische bedrijven. In de bebouwde kom van Schaijk bevinden zich ook vormen van bedrijvigheid. In de directe omgeving bevindt zich de volgende bedrijvigheid: ▪ Bossestraat 71, begraafplaats, afstand woningbouwlocatie tot dit bestemmingsvlak 0 meter; ▪ Bossestraat 67, bedrijf van categorie 1 en 2, afstand woningbouwlocatie tot dit bestemmingsvlak 0 meter; ▪ Bossestraat 63-65, dierenspeciaalzaak met tuincentrum, afstand woningbouwlocatie tot dit bestemmingsvlak 10 meter; ▪ Bossestraat 56, sportvelden, afstand woningbouwlocatie tot dit bestemmingsvlak 50 meter.
Deze vormen van bedrijvigheid betreffen allen een vorm van lichte bedrijvigheid (milieucategorie 1 en 2) met een maximale richtafstand van 30 meter. Uitzondering hierop vormen de sportvelden met een milieucategorie 3.1 en een richtafstand van 50 meter. Aan de richtafstand voor de sportvelden wordt voldaan. Inrichtingen van milieucategorie 1 en 2 veroorzaken slechts op een zeer beperkte schaal hinder en zijn daarom goed mogelijk in de directe nabijheid van woningen. Verder is nog niet duidelijk waar de nieuwe woningen exact gerealiseerd gaan worden, in de nieuwe situatie kan dus ook voldaan gaan worden aan de richtafstanden. Dit zal met de nadere planuitwerking duidelijk worden. Vooralsnog lijkt ook deze omliggende bedrijvigheid op voorhand geen belemmering voor woningbouw op deze locatie. In het kader van een goed woon- en leefklimaat dienen ook andere aspecten beoordeeld te worden. In de directe omgeving bevinden zich nauwelijks functies of activiteiten die een negatief effect kunnen hebben op het woon- en leefklimaat. Het enige wat daarbij wel genoemd moet worden is de aanwezigheid van de snelweg A50, ongeveer 600 meter ten noorden van de woningbouwlocatie.
Gezien de grote onderlinge afstand worden negatieve effecten van de snelweg niet direct verwacht, dit zal ten tijde van de planuitwerking nader onderzocht moeten worden, net zoals de andere noodzakelijke onderzoeken, zoals bodem, geur, effecten op luchtkwaliteit, stikstof, etc..
Vastgesteld
30
In het kader van de toekomstige woningbouwontwikkeling is reeds een mer-beoordeling uitgevoerd. Hieruit blijkt dat in eerste instantie geen negatieve milieueffecten zijn te verwachten door de woningbouwontwikkeling. Er bestaat daarom geen noodzaak tot het volgen van een MER. Behoefte aan woningen in Schaijk De voormalige gemeente Landerd heeft een woonvisie opgesteld, deze woonvisie is op 19 februari 2019 geactualiseerd omdat de woningmarkt sterk is veranderd, en daarmee ook de woonopgaven voor de gemeente. De geactualiseerde woonvisie is opgesteld voor de periode 2019 tot en met 2023. In de woonvisie wordt geschreven dat voor de bepaling van de toekomstige woningvraag de ontwikkeling van het aantal huishoudens bepalend is. Deze is geraamd voor de periode 2018 t/m 2027. Hiervoor is gebruik gemaakt van cijfers van de provincie (2017) en is vergeleken met andere prognosemodellen, onder andere van het CBS. In de cijfers van de provincie is, naast de huishoudensontwikkeling, ook een huidig tekort aan woningen meegerekend. Op deze wijze berekent de provincie de behoefte aan extra woningen. De behoefte aan extra woningen voor de periode 2018 t/m 2027 betreft dan een bandbreedte van 260 woningen (provincie Noord-Brabant 2017) tot 500 woningen (huishoudensprognose CBS/Pearl). Deze ramingen zijn substantieel hoger dan de eerdere raming van de provincie voor deze periode uit 2014.
Prognoses duiden dat het aantal huishoudens nog zal toenemen, maar er wordt rekening gehouden met een afname in de jaren ’30. Het zullen voornamelijk minder gezinnen worden die deel uitmaken van de populatie, het aantal 1- en 2persoonshuishoudens boven de 75 jaar neemt juist zeer sterk toe. Het aantal vertrekkers en vestigers is over de afgelopen jaren vrijwel in evenwicht. Dat geldt niet voor de leeftijdsverdeling. Daar is zichtbaar dat er een vertrekoverschot is van 10- tot 30-jarigen (en nagenoeg een status quo voor 40 tot 65 jaar), de andere categorieën laten juist een vestigingsoverschot zien. Ofwel, jonge kinderen (gezinnen) en ouderen komen vaker naar Landerd dan dat ze vertrekken. De gemeenten waar de meeste verhuisinteractie in beide richtingen mee is, betreft Oss en Uden. Met beide gemeenten was er sprake van een vestigingsoverschot in de periode 2012 – 2016, waarbij Zeeland vooral mensen uit Uden aantrekt, en Schaijk vooral mensen uit Oss. In beide gemeenten is de planrealisatie achtergebleven. Het is aannemelijk dat Landerd een deel van de woningbehoefte van Oss en Uden opvangt. Alle ontwikkelende en verkopende partijen zien in Landerd een aantrekkende markt. Het is echter geen grote stad zoals Eindhoven, waar nieuwbouwprojecten zwaar overtekend zijn. Nieuwbouw wordt geleidelijk verkocht, meestal in een paar maanden vanaf start verkoop.
Een goede en gezonde interesse. De nieuwbouw wordt vooral aan mensen uit de kernen zelf verkocht. De enkele koper die van elders komt, heeft vaak wortels in de betreffende kern. In Schaijk is dit een behoorlijke markt, waarin woningen goed in plukjes van pakweg 10 à 15 kunnen worden afgezet. Per segment zijn er accentverschillen. Projectmatig gebouwde vrijstaande woningen is een lastig product. Kavels voor particulier opdrachtgeverschap liggen beter in de markt. Het meest aantrekkelijk is een prijsrange van pakweg € 220.000 tot € 360.000. Aan de bovenkant van deze range geldt dat de markt voor tweekappers krimpt. Tweekappers tegen de € 400.000 zijn lastig verkoopbaar. Daarentegen zien alle gesprekspartners een sterk groeiende vraag van senioren, naar patiowoningen of hofjes in een prijsrange van € 250.000 tot € 360.000. Daarnaast is er ook een groeiende interesse in koop- of vrije sector huur appartementen. Uit de woonvisie blijkt dus dat het aantal huishoudens in Schaijk de komende jaren nog zal stijgen, mede door hervestiging vanuit andere gemeenten. Daarmee stijgt ook de behoefte aan passende woningen, waarbij een duidelijke behoefte blijkt aan starters- en seniorenwoningen. De nieuw te realiseren woningen dienen bij de concrete vraag van het moment aan te sluiten, gezien de beschikbare gegevens blijft er voorlopig behoefte bestaan aan nieuwe passende woningen in Schaijk.
De gemeente Maashorst werkt momenteel aan nieuw beleidsprogramma voor wonen en zorg waarin geactualiseerde cijfers over de ontwikkeling van huishoudens en de behoefte aan woningen in de verschillende kernen binnen de gemeente Maashorst worden opgenomen. Hieraan zal ten tijde van de uitwerking van de wijzigingsbevoegdheid aan getoetst moeten worden. Vastgesteld
31
Effect handhaven huisvesting arbeidsmigranten op nieuwe woningen Het huisvesten van arbeidsmigranten in de bestaande logiesgebouwen blijft als enige activiteit gehandhaafd op de bestaande locatie. Van bedrijfsactiviteiten ten behoeve van het agrarische bedrijf is dan feitelijk geen sprake meer, het huisvesten van arbeidsmigranten ziet primair namelijk op het wonen. Deze woonfunctie sluit in dat kader goed aan op de beoogde woningbouwontwikkeling. Desondanks moet het huisvesten van arbeidsmigranten op een juiste wijze worden ingepast in de totale woningbouwontwikkeling zodat toekomstige bewoners van de nieuw te bouwen woningen geen overlast ervaren van de arbeidsmigranten. Door een voldoende afstand aan te houden tussen de nieuwe woningen en de huisvesting van arbeidsmigranten zal de huisvesting van arbeidsmigranten geen negatieve effecten teweegbrengen ter plaatse van de nieuwe woningen.
4.8 Uitgangspunten en doelstellingen van het bestemmingsplan De doelstelling van dit bestemmingsplan is gericht op een totale bedrijfsverplaatsing van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw van de locatie Molenaarstraat 2 naar de locatie Broksteeg 1-3 in Schaijk. Uiterlijk 1,5 jaar na de bedrijfsverplaatsing dient de huidige bedrijfslocatie te zijn ontmanteld, behalve de bestaande huisvesting van arbeidsmigranten. Op termijn dient op de huidige locatie woningbouw plaats te vinden in de vorm van 50 woningen. Het bestemmingsplan biedt het planologisch-juridisch kader waar zowel het bedrijf als de gemeente zich aan dienen te conformeren ten tijde van vergunningverlening, maar ook tijdens het bouwen en het daadwerkelijk gebruiken. Bij de opstelling van het onderhavige bestemmingsplan zijn de volgende uitgangspunten leidend geweest voor de nieuwe locatie: ▪ Het bestemmingsplan dient een adequate, duidelijke en flexibele regeling te bevatten voor de oprichting van een volwaardig vollegrondstuinbouwbedrijf op de locatie Broksteeg 1-3, bestaande uit bedrijfsbebouwing, logiesgebouwen voor arbeidsmigranten, twee (te handhaven) bedrijfswoningen en erfverharding. ▪ De huidige intensieve veehouderij op de nieuwe locatie dient volledig te worden gesaneerd.
▪ Het agrarisch bouwvlak op de nieuwe locatie dient zodanig te worden vormgegeven dat het bedrijf zich binnen een periode van 10 jaar op een passende wijze kan ontwikkelen tot een omvang van 6 ha, maar dat tevens zo min mogelijk afbreuk wordt gedaan aan omliggende functies. Binnen de periode van 10 jaar dient het vollegrondstuinbouwbedrijf in zijn geheel gerealiseerd te zijn. ▪ Het vollegrondstuinbouwbedrijf in haar bovengemiddelde omvang en omvangrijke bedrijfsactiviteiten op de nieuwe locatie kan voortbestaan. ▪ Niet meer bebouwing is toegestaan dan waarmee in de planvorming rekening mee is gehouden, te weten een bebouwingsoppervlak van maximaal 30.000 m2. ▪ De goot- en bouwhoogte van de nieuwe bedrijfsbebouwing bedraagt maximaal 8,5 en 10 meter, de dakhelling voor de nieuwe bedrijfsbebouwing bedraagt minimaal 0˚ (voor een plat dak) en maximaal 60˚ (standaard); ▪ Het bestemmingsplan dient de huisvesting van maximaal 200 arbeidsmigranten, allen uitsluitend werkzaam voor het eigen bedrijf, te faciliteren. ▪ De goot- en bouwhoogte van de logiesgebouwen waar de arbeidsmigranten worden gehuisvest bedraagt maximaal 3,5 en 6,5 meter. De maximale dakhelling voor de logiesgebouwen wordt laag gehouden; deze wordt gesteld op maximaal 20˚.
▪ Het bestemmingsplan dient een voorwaardelijke bepaling te bevatten dat direct na de bedrijfsverplaatsing de compenserende landschappelijke maatregelen worden aangelegd en als zodanig in stand worden gehouden. De landschappelijke inpassing vindt voor een groot deel plaats buiten het bouwvlak, deze gronden moeten worden bestemd als ‘Groen’.
Vastgesteld
32
▪ ▪
▪ ▪ ▪
▪
Het bestemmingsplan dient een voorwaardelijke bepaling te bevatten dat voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein worden gerealiseerd. Het bestemmingsplan dient een voorwaardelijke bepaling te bevatten dat binnen 1 jaar na start exploitatsie vrachtwagens arriveren en vertrekken via eenrichting en verkeersmaatregelen worden getroffen zodat verkeer op de Broksteeg, Elsstraat en Waterstraat elkaar op een veilige manier kunnen passeren. Het bestemmingsplan dient een voorwaardelijke bepaling te bevatten dat 1,5 jaar na ingebruikname van de nieuwe locatie de agrarische activiteiten op de huidige locatie zijn beëindigd en de bedrijfsbebouwing te zijn ontmanteld. Het bestemmingsplan dient eisen vast te stellen aan de beeldkwaliteit van de nieuwe bebouwing. Met de ontmanteling van de intensieve veehouderij op deze locatie vervalt de meerwaarde van de gebiedsaanduiding voor de toewijzing van een landbouwontwikkelingsgebied. Deze gebiedsaanduiding dient dan ook te worden verwijderd. Ten behoeve van de uniformiteit van bestemmingsplannen binnen de gemeente Maashorst dient het onderhavige bestemmingsplan qua systematiek aan te sluiten bij de thans vigerende bestemmingsplannen “Buitengebied Landerd” en “Parapluplan wonen en parkeren Landerd”.
De uitgangspunten hebben geleid tot een bestemmingsplan waarin de beoogde nieuwe locatie is bestemd als ‘Agrarisch – 1’ en ‘Groen’. Het agrarische bouwvlak met de bestemming ‘Agrarisch – 1’ is uitgebreid van een omvang van 1,23 naar een omvang van 6 ha. De aanduiding voor het gebruik als zijnde intensieve veehouderij is expliciet van het bouwvlak verwijderd. Uitsluitend een grondgebonden agrarisch bedrijf is nog toegestaan binnen het bouwvlak. Om specifiek de bedrijfsactiviteiten van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw toe te staan is eveneens de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – vollegrondsteeltbedrijf’ opgenomen. In de planregels is opgenomen dat de oppervlakte aan bedrijfsbebouwing binnen het bouwvlak niet meer mag bedragen dan 30.000 m2. Qua goot- en bouwhoogte is wat betreft de bouwhoogte aangesloten bij de gemeentelijke standaard (maximaal 10 meter). Voor wat betreft de goothoogte is maatwerk geleverd door een goothoogte toe te staan van 8,5 meter. Ook voor de minimale dakhelling is maatwerk geleverd door een plat dak toe te staan. De logiesgebouwen waar de arbeidsmigranten zullen worden gehuisvest zijn juist lager dan de gemeentelijke standaard voor agrarische bedrijfsgebouwen. Hier is maatwerk geleverd door een goot- en nokhoogte toe te staan van respectievelijk 3,5 en 6,5 meter.
Aan het bouwvlak is opnieuw de maatvoeringsaanduiding ‘maximum aantal wooneenheden: 2’ toegekend ter behoud van de twee bedrijfswoningen. Nieuw zijn de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – huisvesting arbeidsmigranten’ en maatvoeringsaanduiding ‘maximum aantal huisvestingsplaatsen: 200’ die aan het deel van het bouwvlak zijn toegekend waar de logiesgebouwen zijn beoogd en waarbinnen de huisvesting van maximaal 200 arbeidsmigranten is toegestaan. Ten slotte zijn enkele voorwaardelijke bepalingen aan de locatie toegekend; ten eerste een voorwaardelijke bepaling ter uitvoering van de landschappelijke inpassing van de locatie (voornamelijk binnen de bestemming ‘Groen’), ten tweede dat de gebouwen worden ontworpen met inachtneming van de beeldkwaliteitseisen, ten derde dat er voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein moeten worden gerealiseerd en ten vierde dat er verkeersmaatregelen worden getroffen op de aanvoerwegen. Dit betreffen de ontsluiting van het bedrijf waarbij aankomend vrachtverkeer via eenrichting het bedrijf moet bereiken en verlaten en dat op de aanvoerroute enkele verkeerskundige maatregelen moeten worden getroffen ter garandering van de verkeersveiligheid.
In de planregels is een overgangstermijn van maximaal 1,5 jaar opgenomen na start exploitatie van de nieuwe locatie dat op de huidige locatie de bedrijfsgebouwen moeten zijn ontmanteld, niet zijnde de activiteiten die plaatsvinden binnen het te behouden deel van het bouwvlak (te weten de huisvesting van arbeidsmigranten). Op basis van het uitgevoerde archeologisch onderzoek en de vrijgave van het deelgebied is de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 4’ niet meer aan het plangebied toegekend, tevens is de gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – landbouwontwikkelingsgebied’ verwijderd. Vastgesteld
33
De bedrijfsverplaatsing en ontwikkeling van Tuinbouwbedrijf Jonkergouw kan binnen het bouwvlak tot uitvoering worden gebracht binnen een periode van 10 jaar.
Afbeelding 20. Impressie nieuwe situatie, vogelvluchtperspectief
Bij de opstelling van het onderhavige bestemmingsplan zijn de volgende uitgangspunten leidend geweest voor de huidige locatie: ▪ Het bestemmingsplan dient alle agrarische activiteiten op deze locatie onmogelijk te maken, behoudens het voortzetten van het gebruik voor het huisvesten van 40 arbeidsmigranten en het reguliere agrarische gebruik van onbebouwde percelen in de vorm o.a. het telen van gewassen. ▪ Het huisvesten van 40 arbeidsmigranten door het tuinbouwbedrijf blijft op de locatie mogelijk op basis van logies. Dit specifiek voor arbeidsmigranten welke voor het eigen bedrijf werkzaam zijn. ▪ Binnen het te handhaven bouwvlak niet meer bebouwing is toegestaan dan 1.000 m2, te weten de te handhaven bebouwing. ▪ De huidige bedrijfswoning op deze locatie dient functioneel te worden gewijzigd in een burgerwoning en daardoor bestemd te worden als ‘Wonen’. ▪ Op de huidige bedrijfslocatie dient uiteindelijk woningbouw plaats te vinden. Het is nog onduidelijk hoe deze woningbouw er precies uitziet, daarom dient het mogelijk maken van de woningbouw doorgeschoven te worden naar een later moment. Het enige wat duidelijk is dat er op de locatie maximaal 50 woningen worden gerealiseerd. ▪ Met de ontmanteling van het agrarisch bedrijf op deze locatie vervalt de meerwaarde van de gebiedsaanduiding voor de toewijzing van een extensiveringsgebied.
Deze gebiedsaanduiding dient dan ook te worden verwijderd. ▪ Ten behoeve van de uniformiteit van bestemmingsplannen binnen de gemeente Maashorst dient het onderhavige bestemmingsplan qua systematiek aan te sluiten bij de thans vigerende bestemmingsplannen “Buitengebied Landerd” en “Parapluplan wonen en parkeren Landerd”. De uitgangspunten hebben geleid tot een bestemmingsplan waarin dit deelgebied is bestemd als ‘Agrarisch – 2’, ‘Water’ en ‘Wonen’. Het agrarische bouwvlak is daarbij aanzienlijk verkleind tot een omvang van circa 2.000 m2. De onderlinge verbondenheid met de nieuwe locatie wordt planologisch geborgd. Het te behouden bouwvlak ligt strak rondom de logiesgebouwen heen waar de huisvesting van arbeidsmigranten plaatsvindt. Er mag maar 1.000 m2 van dit agrarische bouwvlak bebouwd worden, zijnde de bestaande oppervlakte aan bebouwing. De woning en de daarbij behorende tuin is bestemd tot ‘Wonen’ zodat deze woning functioneel wordt aangewezen als burgerwoning. Van het overige deel van het deelgebied is het bouwvlak verwijderd. Hier zijn geen agrarische bedrijven of gebouwen toegestaan, behoudens reguliere onbebouwde agrarische werkzaamheden voor de teelt van gewassen en dergelijke.
Aan het te behouden bouwvlak zijn de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – huisvesting arbeidsmigranten’ en de maatvoeringsaanduiding ‘maximum aantal huisvestingsplaatsen: 40’ toegekend waarbinnen de huisvesting van maximaal 40 arbeidsmigranten is toegestaan. Vastgesteld
34
Aan het gehele deelgebied is een wijzigingsbevoegdheid voor woningbouw toegekend door de gebiedsaanduiding ‘wetgevingszone – wijzigingsgebied’ op te nemen. In de planregels zijn vervolgens de voorwaarden opgenomen waaraan voldaan moet worden wil woningbouw in de toekomst mogelijk gemaakt worden door gebruik te maken van deze wijzigingsbevoegdheid. Op basis van het vigerende bestemmingsplan is aan de noordelijke zijde van het deelgebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 1’ weer toegekend. Verder is voor dit deelgebied de gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – extensiveringsgebied’ verwijderd.
4.9 Stedenbouwkundige / ruimtelijke effecten De huidige bebouwing van de intensieve veehouderij wordt, behoudens de twee bedrijfswoningen, geheel gesloopt en alle verharding, beplanting en dergelijke, nu behorende tot de intensieve veehouderij, worden verwijderd. Vanuit een geheel vrijgemaakt perceel wordt de locatie opnieuw opgebouwd. Het bedrijf verplaatst naar het agrarische buitengebied, waardoor er in de directe omgeving reeds meerdere agrarische bedrijven zijn gelegen. Functioneel gezien is de verplaatsing van het bedrijf naar deze locatie logisch en passend te noemen. Landbouwbedrijven hebben de afgelopen decennia aanzienlijke veranderingen doorgemaakt, zowel op functioneel en economisch gebied (door schaalvergroting) als op esthetisch vlak. Pittoreske hoeves worden in dat kader vervangen door agro-industriële gebouwen. Ook de maat van de bebouwing van het bedrijf op de nieuwe locatie is grootschalig te noemen. De plek waar de bebouwing wordt gerealiseerd (Groot Riebroek) kenmerkt zich ook door een grootschaligheid. De maat van het bedrijf en de bebouwing is daardoor passend in het open en ruim opgezette landschap. Het ontwerp van het terrein volgt een eigentijdse interpretatie van het traditionele boerenerf. Aan de voorzijde bevindt zich een bakstenen woning met daarachter een reeks “stallen”.
Aan de voorzijde, aan de zijde van de Broksteeg, bevinden zich in dit geval twee bakstenen woningen. Het gebied achter deze woningen is opgesplitst in twee delen; een woongedeelte voor arbeidsmigranten aan de ene kant en een bedrijfsgedeelte aan de andere kant. Ondanks de diversiteit in typen gebouwen vormen zij één familie door overeenkomsten in kleurstelling, massaopbouw en detaillering. De huisvesting voor arbeidsmigranten is geïnspireerd op de vorm van een schuur. De hoofdvorm wordt gekenmerkt door een zadeldak laag bij de grond. De daken zijn prominent aanwezig met lage dakgoten. Onder deze royale daken bevinden zich diverse functies. Het is vooral de eenvoud die deze schuurvorm kenmerkt. Een schuur wordt gekenmerkt door zijn eenvoudige, ongecompliceerde ontwerp. Naast het gebruik van eenvoudige materialen is er weinig rijkelijke detaillering te vinden. De architectuur is minimalistisch. Er zijn geen dakkapellen, geen serres, maar eenvoud. Het zijn robuuste vormen, simpel, niet te verfijnd, vaak met veel hout en andere natuurlijke materialen, alle functies onder één dak. Qua kleurstelling wordt vaak zwart hout gebruikt, dat verwijst naar de traditionele zwart geteerde schuren.
Vastgesteld
35
Afbeelding 21. Impressie nieuwe situatie, aanzicht logiesgebouwen vanaf Rietbroekstraat
De huisvesting van de arbeidsmigranten op de nieuwe locatie vindt plaats in harmonie met de omgeving. Door de logiesgebouwen haaks op de Rietbroekstraat te situeren hebben alle logiesgebouwen (in)direct contact met de Rietbroekstraat. Niet alleen doen de logiesgebouwen actief mee in het straatbeeld, ook is door deze positionering er meer lucht tussen de logiesgebouwen dan wanneer de logiesgebouwen evenwijdig aan de Rietbroekstraat zouden worden gepositioneerd. De arbeidsmigranten worden daarom ook niet verborgen achter bedrijfsgebouwen of opgaand groen. De huisvesting is juist zichtbaar vanaf de straat, dit draagt bij aan de leefbaarheid. Tussen de logiesgebouwen worden de parkeerplaatsen voor de arbeidsmigranten gesitueerd, hierdoor zijn de logiesgebouwen beter bereikbaar met de auto en de parkeerplaatsen kunnen een dubbelfunctie als buitenruimte bij de woningen krijgen. Er is uitsluitend sprake van grondgebonden woonunits. Gestapelde bouw is in het buitengebied onwenselijk. De grondgebonden gebouwen bestaan uit één bouwlaag en zijn in het buitengebied altijd voorzien van een kap met flauwe helling. Ten slotte wordt de woonstrook voor de arbeidsmigranten door de positionering van de logiesgebouwen haaks op de Rietbroekstraat losgeweekt van het bedrijfsgedeelte en ontstaat een betere functionele scheiding tussen de woon- en bedrijfsfunctie.
De bebouwing binnen het bedrijfsgedeelte bestaat uit één enkele bouwmassa met aan de voorzijde kantoren en daarachter het bedrijfsgebouw waar de feitelijke agrarische activiteiten plaatsvinden. In het bedrijfsgebouw worden enerzijds de geoogste gewassen gereinigd, gesorteerd en verpakt c.q. gereed gemaakt voor uitlevering en anderzijds vindt er opslag plaats van machines en ander materiaal, waaronder verpakkingsmateriaal. Het gedeelte voor opslag neemt verreweg de meeste ruimte in in het bedrijfsgebouw. Om de opslagruimte zo efficiënt vorm te geven, is er voor gekozen het verpakkingsmateriaal zo hoog als mogelijk op te slaan. Het uitgangspunt vormt daarbij vier op elkaar te stapelen palletkisten. Vier palletkisten is voor heftrucks gemakkelijk op elkaar te stapelen. Door het hoger opstapelen van het verpakkingsmateriaal hoeft er logischerwijs minder oppervlakte bedrijfsgebouw gerealiseerd te worden. De reguliere maximale bouwhoogte van 10 meter voor agrarische bedrijven wordt met deze vier palletkisten op elkaar gerespecteerd. De reguliere maximale goothoogte van 6 meter voldoet echter niet om vier palletkisten onder te zetten. In dat kader is het nodig om de maximale goothoogte te verhogen naar 8,5 meter. Dan kunnen er wel vier palletkisten op elkaar onder gestapeld worden. Ook wat betreft de dakhelling wordt afgeweken van de gemeentelijke standaard.
Regulier wordt een dakhelling tussen de 12 en 60˚ voorgeschreven. In dit specifieke geval wordt voor de bedrijfsbebouwing een dakhelling van 0 en 60˚ voorgeschreven zodat delen van de bedrijfsbebouwing met een plat dak uitgevoerd kunnen worden. Op het dak zullen zonnepanelen worden gelegd, welke bijdragen aan het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen van het bedrijf. Op Vastgesteld
36
een plat dak zijn de zonnepanelen niet gebonden aan een kaprichting en kunnen hogere opbrengsten worden gehaald. De platte delen kunnen niet hoger worden dan 8,5 meter (zijnde de maximale goothoogte). Daarmee worden deze delen lager dan dat ze zouden worden met kap met een maximale hoogte van 10 meter. Om toch een knipoog te maken naar de schuurvormen wordt minimaal de eerste twintig meter (vanaf de Broksteeg) voorzien van een hellend dak. Dit vormt als het ware het decor vanuit de Broksteeg, de belangrijkste (ontsluitings)weg van en naar het bedrijf. De impressie wordt daardoor gewekt dat het gehele pand op deze agrarische wijze is vormgegeven, terwijl er dus achter de kap sprake is van een plat dak. De maximale bouwhoogte wordt met het pand niet overschreden, wel is sprake van een hogere goothoogte en een plat dak. De hogere goothoogte is nodig voor deze specifieke agrarische bedrijfsvoering en valt door de aan te planten bomenrijen aan weerszijden en houtsingel aan de achterzijde van het bedrijfsgedeelte nauwelijks op. Het platte dak vindt buiten het zicht plaats omdat deze achter het voorste decor met kappen is gelegen.
Afbeelding 22. Impressie nieuwe situatie, aanzicht bedrijfsbebouwing vanaf Broksteeg
Voor de gevels wordt vaak hout als natuurlijk materiaal gebruikt, maar het gebruik van geprofileerde staalplaten met een vergelijkbare vormentaal is ook toegestaan. Het belangrijkste is het consequent gebruik van dezelfde materialen in verschillende gebouwen. Wat betreft kleuren zijn zwart en aardetinten hier passend. Door variatie in profilering van de gevelbekleding wordt de hoogte van de bebouwing verzacht en door natuurlijk kleurgebruik wordt de bebouwing zo veel als mogelijk een met het omliggende landschap. Door de bedrijfsbebouwing verder van de Broksteeg af te situeren en zo veel als mogelijk landschappelijk in te passen is de nieuwe locatie zo passend mogelijk in de omgeving ontworpen. Ondanks dat het zeker niet de bedoeling is het bedrijf te verstoppen achter groen verzacht het aan te planten groen de aanblik van het bedrijf enorm. Daarom heeft de nieuwe locatie van het bedrijf, zowel op de korte als op langere termijn, zo min mogelijk negatieve ruimtelijke, stedenbouwkundige of landschappelijke effecten op de omgeving of worden deze door te nemen maatregelen zo veel als mogelijk verzacht. De beëindiging van het tuinbouwbedrijf op de huidige locatie betekent dat de verkeersverplaatsingen die plaatsvinden in het kader van het tuinbouwbedrijf volledig komen te vervallen, behoudens de enkele verkeersbewegingen van de arbeidsmigranten.
Dit betekent een enorme verbetering voor de omgeving. Verder worden de drie grote loodsen geamoveerd en de erfverharding verwijderd. Dit leidt tot een enorme ontstening van de locatie met dito kwaliteitswinst. Vastgesteld
37
4.10 Landschappelijke inpassing Voor de verplaatsing van het bedrijf naar de nieuwe locatie is voor de nieuwe locatie een landschappelijk inpassingsplan1 opgesteld, waarmee is gegarandeerd dat de ontwikkeling van dit deelgebied op een passende wijze onderdeel uitmaakt van het omringende landschap. Uitvoering van het gestelde in het landschappelijk inpassingsplan is als verplichting opgenomen in de planregels als voorwaardelijke bepaling. Uitgaande van de bestaande openheid is als contrast gekozen voor een stevige beplanting aan de buitenranden van het plangebied. Deze opzet van compacte groene vlekken binnen een open landschap refereert aan de opzet van het landschap van de Flevopolders. De boerderijen zijn daar van oorsprong omgeven door een stevig kader van bomen en struiken, waardoor een soortgelijk open landschap is ontstaan met massieve groene vlekjes daar binnen. Deze groene vlekjes geven het landschap een zekere schaal en maat en benadrukken daardoor de weidsheid van het landschap. Weliswaar zijn schaal en maat van de groene vlekjes en het omringende landschap hier van een heel andere orde dan in de Fevopolders, maar er is gekozen voor een gelijksoortige opzet: het opzoeken van het contrast tussen het open landschap en de beslotenheid en kleinschaligheid van de groene vlek daar binnen.
De randen worden op dit moment bepaald door de bestaande dubbele bomenrij langs de Rietbroekstraat, de watergang aan de noordzijde, de bestaande enkele bomenrij langs de Broksteeg en de kavelgrens aan de oostzijde. In het plan worden deze randen versterkt door plukken groen langs de Rietbroekstraat, een stevige houtwal langs de watergang en een bosstrook met poelen langs de kavelgrens. Aan de zuidzijde is de versterking wat minder eenduidig en reageert op de opdeling van het gebied binnen de randen.
Afbeelding 23. Landschappelijke inpassing van het plangebied
1 ViForis, Landschappelijk inpassingplan Broksteeg, 16 mei 2024
Vastgesteld
38
Op deze manier presenteert de ontwikkeling zich naar buiten als een massief blok in een open ruimte terwijl naar binnen aansluiting wordt gezocht bij het oorspronkelijke slagenlandschap. De strook met poelen laat het oorspronkelijke natte karakter van het gebied zien. Binnen het plan zijn diverse groenelementen te onderscheiden. Hieronder wordt per element een korte beschrijving gegeven: ▪ Houtwal Aan de noordzijde wordt het plan begrensd door een stevige houtwal. De beplanting bestaat uit een mengsel van soorten die aansluiten bij het natte karakter van de plek langs de watergang, zoals elzen, wilgen en populieren. De houtwal staat op enige afstand van de watergang. Hierdoor is langs de watergang ruimte voor onderhoud van de watergang (circa 5 meter breed). Voor de boomvormers wordt gekozen voor groter plantmateriaal, zodat dit snel een groen beeld oplevert. ▪ Bloemrijk gras met plukken opgaande beplanting (westelijk deel) Tegen de Rietbroekstraat ligt een brede groenzone, die bestaat uit bloemrijk grasland met daarin plukken opgaand groen. De keuze voor plukken beplanting is gemaakt om de bewoners de mogelijkheid te geven tussen de beplanting door te genieten van het open landschap. Het bloemrijk gras tussen de plukken beplanting wordt enigszins verlaagd, waardoor dit gebied tevens dienst doet voor de opvang van hemelwater.
▪ Hoogstamfruit Tussen de twee woonblokken liggen straatjes waar ook het parkeren plaats kan vinden. Om deze ruimte extra kwaliteit te geven is gedacht om hierin telkens enkele hoogstamfruitbomen aan te planten. Het lijkt logisch om te kiezen voor enkele soorten handappels en -peren, die geplukt kunnen worden door de bewoners. ▪ Laan Aan weerszijden van de werkstrook staat een bomenrij. Er is in het plan gekozen voor de haagbeuk als soort. Deze bomen groeien vrij langzaam en kunnen goed opgekroond worden, wat noodzakelijk is om voldoende ruimte te bieden aan voorbij rijdende tractoren en vrachtwagens. Deze bomen zijn betrekkelijk bodemvaag en zijn goed bestand tegen verharding. ▪ Waterpartij voor het bedrijf Aan de zijde van Broksteeg is in het plan de aanleg van een mooie waterpartij opgenomen. Deze bepaalt voor een belangrijk deel het aanzicht van het bedrijf. Het gras rond de waterpartij zal dan ook wat intensiever onderhouden worden. Om de vorm te benadrukken kan rondom een lage beschoeiing worden aangebracht. In de waterpartij en direct daar omheen mogen riet, lissen en andere waterplanten opslaan. Deze plek kan ook gebruikt worden om tijdens de lunchpauze even te zitten. Hiervoor is een kleine steiger opgenomen in het plan. Aan de noordrand van de waterpartij staan solitairen, bestaande uit een mengsel van eik, esdoorn en linde.
Dit worden grote bomen die het directe zicht van afstand op het gebouw voor een belangrijk deel zullen wegnemen, maar onder de kronen door blijft het gebouw zichtbaar. Langs de verharding wordt aan de noordzijde van deze plek een haag geplant. Op deze manier wordt het gras beschermd, zodat hier geen auto’s overheen rijden. Tegelijk wordt het zicht op de geparkeerde auto’s gedeeltelijk weggenomen. Als bijzondere aandachtstrekker aan de voorzijde bij de poel is de gele treurwilg opgenomen. De boom vormt een mooie klassieke combinatie met de grote strak aangelegde waterpartij aan de voorzijde en kan fungeren als gezichtsbepalend element voor het bedrijf. ▪ Poelenzone De poelenzone bestaat uit meerdere tamelijk ondiepe poelen. Tussen de poelen staan solitairen. In het plan is voor de grauwe abeel gekozen als solitair met de typische lichte stam met ‘ogen’ erop. Er is gekozen voor de populier omdat dit bij uitstek een soort is die geassocieerd wordt met natte omstandigheden, aansluitend bij het vele water van de poelen. Eventueel kunnen ook wilgen en elzen worden aangeplant. Het gebied tussen de poelen wordt beheerd als bloemrijk grasland. Dit wordt twee maal per jaar gemaaid, of periodiek begraasd door runderen of schapen.
Vastgesteld
39
▪
Eén rand van de poelenzone wordt gevormd door een stevige beplanting van opgaand groen. De soorten die gekozen zijn voor dit mengsel bestaan uit soorten die aansluiten bij natte omstandigheden. Omdat de ontwikkeling op deze plek grootschalig is, is er voor gekozen uit te gaan van een grotere maat boomvormers. De beplanting wordt beheerd als bos. Weide Aan de oostkant van het plangebied ligt een weide. Het idee is om hier een klein aantal koeien of schapen te laten grazen, die wellicht ook ingezet kunnen worden om andere delen periodiek te begrazen. De weide wordt ingericht als bloemrijk grasland. Dit betekent dat dit na aanleg van de overige beplanting wordt ingezaaid met een kruidenrijk zaadmengsel met inheemse zaden.
De gekozen beplanting is inheems en is aantrekkelijk voor veel verschillende organismen (kleine zoogdieren, diverse soorten insecten en vogels). Het gekozen sortiment past bij het oorspronkelijk natte karakter van het gebied. Al met al geeft de voorgestelde beplanting een grote impuls aan de landschappelijke en ecologische waarde van het gebied.
Vastgesteld
40
5 BELEIDSASPECTEN In dit hoofdstuk worden de voor de verplaatsing van het bedrijf van toepassing zijnde beleidskaders behandeld. Gemeenten zijn immers niet geheel vrij in het voeren van hun eigen beleid. Rijk en provincie geven met het door hen gevoerde beleid de kaders aan waarbinnen gemeenten kunnen opereren. In de volgende paragraaf wordt ingegaan op het van toepassing zijnde Rijksbeleid. In de daarop volgende paragraaf komt het provinciaal beleid aan bod. In paragraaf 4.3 volgt ten slotte het van toepassing zijnde beleid van de gemeente Maashorst. In beginsel wordt hierbij uitsluitend de nieuwe locatie behandeld, aangezien op deze locatie de feitelijke ontwikkeling plaatsvindt. Op de huidige locatie worden geen ontwikkelingen mogelijk gemaakt maar juist ontwikkelingsmogelijkheden ontnomen en het bedrijf op termijn ontmanteld. Bij het afnemen van ontwikkelingsmogelijkheden is een toetsing aan de beleidsaspecten niet aan de orde. Op de huidige locatie zal een ontwikkeling gaan plaatsvinden in de vorm van woningbouw. Om woningbouw hier mogelijk te maken is een wijzigingsbevoegdheid in het bestemmingsplan opgenomen. Om gebruik te kunnen maken van deze wijzigingsbevoegdheid dient voldaan te worden aan aantal wijzigingsvoorwaarden. Een van de voorwaarden om woningbouw toe te staan is dat op dat moment getoetst (en voldaan) dient te worden aan de beleidsaspecten.
Met andere woorden; de onderzoeksplicht voor de huidige locatie wordt verplaatst naar het moment dat daar woningbouw zal gaan plaatsvinden. Woningbouw is niet mogelijk als niet is aangetoond dat woningbouw past binnen het dan geldende beleid.
5.1 Rijksbeleid 5.1.1 Nationale Omgevingsvisie In het kader van de invoering van de Omgevingswet, die ingaat per 1 januari 2024, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invulling gegeven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie die is vastgelegd in artikel 3.1, lid 3 Ow. Tot de invoering van de Omgevingswet heeft dit document de status van structuurvisie in de zin van artikel 2.3 Wro. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak.
Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten: ▪ ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; ▪ duurzaam economisch groeipotentieel; ▪ sterke en gezonde steden en regio’s; ▪ toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzen. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteiten van verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies;