CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2a Toelichting bestemmingsplan.pdf

Raadsvergadering 14 juli 2022, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststellen bestemmingsplan woningbouw Voor-Oventje, Zeeland38.759 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Om te toetsen aan de ladder is ten eerste relevant of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Op 28 juni 2017 is door de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State de ‘overzichtsuitspraak’ (ECLI:NL:RVS:2017:1724) met betrekking tot de ladder voor duurzame

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

23

verstedelijking uitgebracht. In deze uitspraak wordt o.a. gesteld dat een ontwikkeling voldoende substantieel dient te zijn om aangemerkt te kunnen worden als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Als relevant uitgangspunt is hierbij benoemd dat indien een bestemmingsplan voorziet in niet meer dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie kunnen worden aangemerkt, deze ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling wordt aangemerkt. De ABRvS heeft geoordeeld dat er dus in beginsel pas sprake is van een stedelijk ontwikkelingsproject, vanaf 12 woningen. In onderhavig plan worden in het plangebied 10 nieuwe woningen gerealiseerd. De voorgenomen invulling van het plan, met deze woningaantallen, wordt derhalve niet aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling. De ladder voor duurzame verstedelijking is derhalve niet van toepassing. Als getoetst wordt aan de doelstelling van de ladder, dan volgt desondanks dat hieraan wordt voldaan. Er is sprake van een woningbouwplan in de kernrand van een bestaande kern. Tevens is er, zo ook blijkens de gemeentelijke woonvisie en provinciale en gemeentelijke woningbehoefteprognoses, sprake aan een behoefte aan de voorgenomen woningbouw voor starters en senioren. Deze behoefte blijkt bovendien aanvullend uit de documenten als bijgevoegd in de zienswijzennota (Bijlage 12).

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1 Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 De Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 (SVRO 2014) is vastgesteld op 7 februari 2014 en betreft een herziening van de Structuurvisie Ruimtelijke Ordening 2010. De structuurvisie geeft de hoofdlijnen van het provinciaal ruimtelijk beleid tot 2025 (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie. Het is de basis voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wet ruimtelijke ordening biedt. De visie is geconcretiseerd tot een kaderstellende set regels in de Verordening ruimte Noord-Brabant en vervolgens overgenomen in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. De Structurenkaart is ingetekend op globaal niveau en ondersteunt de provinciale structuurvisie. Op meer gedetailleerd niveau is de Structurenkaart uitgewerkt in de kaarten behorende bij de Verordening ruimte Noord-Brabant, thans Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Uit de Structurenkaart volgt dat het plangebied is gelegen binnen het ‘Landelijk gebied’, nader gespecificeerd als ‘Accentgebied agrarische ontwikkeling’ (zie hiertoe Afbeelding 13). De gehele kern van buurtschap ’t Oventje is gelegen binnen dit gebied. De accentgebieden agrarische ontwikkeling worden gekenmerkt door mogelijkheden om de positie van de aanwezige agrarische sectoren te versterken.

De inzet van de provincie richt zich daarbij op behoud en versterking van de economische positie van de aanwezige agrarische sector. In de Structurenkaart is het buurtschap van ’t Oventje niet aangeduid als ‘kern in het landelijk gebied’. De Structurenkaart is dan ook voorbij gegaan aan het bestaan van dit buurtschap. Onderhavige planlocatie is bovendien ook reeds gelegen in de bestemmingsplan voor de kern van ’t Oventje, daar het de tuinen betreft toebehorende aan bestaande woningen. De Structurenkaart is derhalve voor ’t Oventje niet in overeenstemming met de feitelijke situatie ter plaatse. Vanuit de provinciale beleidsdoelen bezien, als toegelicht in de SVRO 2014, is woningbouw in beginsel primair voorbehouden aan de bestaande stedelijke gebieden, zoals de bestaande steden en dorpen. De kernen, waaronder buurtschappen, maken onderdeel uit van de bestaande stedelijke structuur en zijn de eerste gebieden waar mede voorzien kan worden in de (dorpse) stedelijke ruimtebehoefte (zoals wonen, werken, voorzieningen). Onderhavige ontwikkeling vindt plaats binnen gronden die in het geldende bestemmingsplan reeds toebehoren aan de kern van ’t Oventje. De ontwikkeling is derhalve als passend te achten, bezien vanuit de provinciale beleidsdoelstellingen als geformuleerd in de SVRO 2014.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

24

De gemeente heeft bovendien in een voorstadium van de planvorming vooroverleg gehad met de provincie Noord-Brabant over de gewenste woningbouwbehoefte in de kern ’t Oventje en de daarvoor benodigde herbegrenzing van het bestaand stedelijk gebied. De gemeente heeft bij de provincie kenbaar gemaakt dat er sprake is van een grote behoefte naar starterswoningen. Dit soort woningen ontbreekt in het buurtschap, waarbij dit type woningen noodzakelijk zijn voor het behoud van de leefbaarheid van het buurtschap. Ook in verband met het behoud van de voorzieningen, zoals de school en het vitaal houden van de (sport)verenigingen. De provincie Noord-Brabant heeft dit vooroverleg bevestigd in een brief aan de gemeente, gedateerd 2 februari 2018, kenmerk C2218460/4310615 (Bijlage 8). In overleg tussen gemeente en provincie Noord-Brabant zijn hierbij een drietal locaties beoordeeld op basis van meerdere criteria. Uit deze beoordeling volgt dat voor onderhavig plangebied een herbegrenzing van het stedelijk gebied voorstelbaar is. Het gaat hier om een logische afronding en versterking van het bebouwingslint. Door de provincie Noord-Brabant is in het voorstadium dus reeds beoordeeld dat voor onderhavig plangebied een herbegrenzing van het bestaand stedelijk gebied voorstelbaar is ten behoeve van de voorgenomen woningbouwontwikkeling, gelet op de woningbouwbehoefte.

Afbeelding 13: Uitsnede Structurenkaart SVRO 2014, plangebied globaal rood omkaderd weergegeven.

3.2.2 Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’ Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben op 14 december 2018 de Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant’ vastgesteld. Deze omgevingsvisie bevat de hoofdlijnen van het provinciale beleid voor de fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie beschrijft daarvoor de strategische hoofdopgaven voor

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

25

de lange termijn over klimaatverandering, energietransitie, verstedelijking en bereikbaarheid, concurrerende duurzame economie en de basis op orde. De omgevingsvisie heeft een wettelijke basis in het omgevingsrecht (komende Omgevingswet) en vervangt uiteindelijk de strategische elementen van huidige provinciale plannen, zoals de structuurvisie, het verkeers- en vervoersplan, het milieu- en waterplan en de natuurvisie. De omgevingsvisie ziet op een strategische gebiedsopgave voor de provincie als geheel en formuleert daarbij de ambities voor de toekomst, richting 2050 en met een tussenstap in 2030. Niet wordt vastgelegd hoe deze doelen precies bereikt gaan worden. Met een open blik is centraal uitgangspunt om vanuit alle partijen en disciplines de visie voor Brabant verder te gaan uitwerken. Deze verdere uitwerking van de ambities betreft de navolgende opgave voor de komende bestuursperiodes en zal terecht komen in nog op te stellen programma’s. Om de ambities (het Panorama) te realiseren en Brabant in de toekomst welvarend, verbonden en klimaatproof te laten zijn, worden er vier hoofdopgaven onderscheiden: • Werken aan de Brabantse energietransitie; • Werken aan een klimaatproof Brabant; • Werken aan de slimme netwerkstad; • Werken aan een concurrerende, duurzame economie.

De basisopgave is daarbij een balans tussen beschermen (een veilige leefomgeving, een gezonde leefomgeving, met waarborg voor een goede omgevingskwaliteit inclusief natuur) en benutten (optimaal gebruik en ontwikkelen van de leefomgeving om maatschappelijke behoeften te vervullen). Tevens wordt de opvatting van de wetgever en de doelstelling van de Omgevingswet gedeeld om bevoegdheden en verantwoordelijkheden zo laag mogelijk weg te leggen. De gemeente is de eerstverantwoordelijke waar het gaat om ontwikkelen en beschermen van de fysieke leefomgeving. Anderzijds zijn er zaken die het schaalniveau van een gemeente te boven gaan en hebben provincies vanuit de wet specifieke taken en bevoegdheden. Vanuit deze basisgedachte wordt naar de beste rolverdeling gezocht ter verwezenlijking van de strategische ambities. Onderhavige ontwikkeling, de woningbouwontwikkeling op een kleinschalige uitleglocatie in de kernrand van ’t Oventje, is als kleinschalig aan te merken in verhouding tot de strategische gebiedsambities voor de provincie Noord-Brabant richting 2050. Het betreft echter een woningbouwplan, waarmee wordt voorzien in een maatschappelijke behoefte (betaalbaar bouwen voor starters en senioren). Wegens het schaalniveau raakt de ontwikkeling niet de basis- en hoofdopgaven uit de Omgevingsvisie.

3.2.3 Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Naast één omgevingsvisie wordt voor de provincie vanuit de Omgevingswet ook voorgeschreven dat één omgevingsverordening vastgesteld dient te worden voor haar grondgebied. In de omgevingsvisie staat wat de provincie wil bereiken en wat ze wil doen om dat te bereiken. Dat kan vragen om een nadere uitwerking van beleid en maatregelen, een (beleids)programma, of regels om de ambities te realiseren en belangrijke waarden te beschermen. Op het moment dat regels nodig zijn, dan dienen deze opgenomen te worden in een omgevingsverordening. De omgevingsverordening bevat enerzijds algemene regels voor burgers en bedrijven voor activiteiten. Daarnaast zijn instructieregels opgenomen voor bestuursorganen van de overheid, zoals gemeenten en waterschappen. Deze instructieregels dienen in acht te worden genomen bij de uitvoering van taken, zoals de vaststelling van een omgevingsplan. De Omgevingswet is nog niet in werking getreden (voorziene planning 2023). Om echter naar deze wettelijke transitie toe te werken, maakt de provincie eerst een Interim omgevingsverordening. Deze Interim omgevingsverordening voegt de bestaande regels over de fysieke leefomgeving zoveel mogelijk samen in één verordening en is in hoofdzaak beleidsneutraal.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

26

De omgevingsverordening vervangt onder andere de: • Provinciale milieuverordening; • Verordening natuurbescherming; • Verordening ontgrondingen; • Verordening ruimte; • Verordening water; • Verordening wegen. De Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV) is laatst gewijzigd vastgesteld op 11 maart 2022. Voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt nog een definitieve omgevingsverordening vastgesteld. Daarin worden zowel benodigde aanpassingen wegens de Omgevingswet meegenomen, als ook beleidswijzigingen gebaseerd op programma’s. Voor ruimtelijke plannen is met name relevant dat de Verordening ruimte Noord-Brabant is opgenomen in de IOV. In de Verordening ruimte Noord-Brabant waren de provinciale ambities uit de SVRO 2014 doorvertaald naar een kaderstellende set regels die door gemeentes moesten worden toegepast bij ruimtelijke besluiten. Tevens bevatte deze verordening ook rechtstreeks werkende regels, hoofdzakelijk ten aanzien van veehouderijen en mestbewerkingsinitiatieven, die ook in de reguliere vergunningverlening moesten worden toegepast. Deze regels zijn echter nagenoeg beleidsneutraal overgenomen in de IOV. De IOV bevat zowel rechtstreeks werkende regels, als instructieregels aan andere bevoegde gezagen. Het vaststellen van een omgevingsplan, nu nog bestemmingsplan, valt onder de reikwijdte van ‘Instructieregels aan gemeenten’ (Hoofdstuk 3 van de IOV).

De ontwikkelingsmogelijkheden en toegestane functies worden bepaald door de ligging van een locatie binnen de structuren en aanduidingen. Daarnaast bevat de verordening algemene regels voor de bevordering van de ruimtelijke kwaliteit. Op het kaartmateriaal van de Interim omgevingsverordening, bestaande uit een 8-tal kaarten, volgt dat de planlocatie o.a. is gelegen ter plaatse van: • Landelijk gebied (deels); • Gemengd landelijk gebied (deels); • Stedelijk gebied (deels); • Landelijke kern (deels); • Stalderingsgebied; • Beperkingen veehouderij; • Verbod uitbreiding veehouderij; • Bescherming Natura 2000; • Diep grondwaterlichaam; • Norm wateroverlast buiten Stedelijk gebied (deels); • Norm wateroverlast Stedelijk gebied (deels). Voor onderhavige ontwikkeling is met name de ligging op ‘Kaart 6: Instructieregels gemeenten: basiskaart Landelijk gebied’ en ‘Kaart 3: Instructieregels gemeenten: stedelijke ontwikkeling en erfgoed’ relevant. Uitsneden hiervan zijn opgenomen in respectievelijk Afbeelding 14 en Afbeelding 15. De aanduidingen ‘Stalderingsgebied, ‘Beperkingen veehouderij’, ‘Verbod uitbreiding veehouderij’ en ‘Bescherming Natura 2000’ zijn relevant indien het een ontwikkeling betreft met betrekking tot de veehouderijsector of met agrarische beregeningen uit grondwater.

Aangezien een veehouderij of het beregenen uit grondwater niet van toepassing is bij onderhavige planontwikkeling, worden deze aanduidingen voor het overige onbesproken gelaten.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

27

De aanduiding ‘Diep grondwaterlichaam’ bevat in de IOV een verbod aangaande onconventionele koolwaterstofwinning. Aangezien dat bij onderhavig plan niet aan de orde is, wordt deze aanduiding voor het overige onbesproken gelaten. De aanduiding ‘Norm wateroverlast buiten Stedelijk gebied’ en ‘Norm wateroverlast Stedelijk gebied’ is van toepassing in de instructieregels aan waterschappen. Onderhavige ontwikkeling betreft echter geen ontwikkeling als uitgevoerd door het waterschap. Het voornemen, de woningbouwontwikkeling aan het Voor-Oventje ongenummerd te ’t Oventje, heeft geen betrekking op activiteiten als gereguleerd onder ‘Rechtstreeks werkende regels voor activiteiten’ (Hoofdstuk 2). Dit betreft o.a. zaken als waterwinning, ontgronden, activiteiten in stiltegebieden, veehouderijen en mestverwerking. Het vaststellen van een omgevingsplan, nu nog bestemmingsplan, valt onder de reikwijdte van ‘Instructieregels aan gemeenten’ (Hoofdstuk 3 van de IOV). Voor de voorgenomen ontwikkeling zijn er meerdere sporen die gevolgd moeten worden in het kader van toetsing aan de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Ten eerste moet voldaan worden aan de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies. Daarnaast moet worden getoetst aan de geldende regels voor de van toepassing zijnde structuren en aanduidingen.

Navolgend worden ten eerste de algemene regels inzake de bevordering van ruimtelijke kwaliteit getoetst. Daarna volgt een toetsing aan de van toepassing zijnde structuren en aanduidingen.

Afbeelding 14: Uitsnede Kaart 6: Instructieregels gemeenten: basiskaart Landelijk gebied, plangebied rood omkaderd weergegeven.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

28

Afbeelding 15: Uitsnede Kaart 3: Instructieregels gemeenten: stedelijke ontwikkeling en erfgoed, plangebied globaal rood omkaderd weergegeven.

In paragraaf 3.1.2 van de IOV zijn de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies opgenomen. De basisprincipes hebben betrekking op een zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit en een kwaliteitsverbetering van het landschap. Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Een bestemmingsplan geeft bij de evenwichtige toedeling van functies invulling aan een goede omgevingskwaliteit, met een veilige, gezonde leefomgeving. Hierbij wordt rekening gehouden met: •

Zorgvuldig ruimtegebruik.

Zorgvuldig ruimtegebruik houdt in dat de toedeling van functies in beginsel plaatsvindt binnen bestaand ruimtebeslag voor bebouwing, behalve in de gevallen dat nieuwvestiging mogelijk is op grond van de IOV of indien er feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte is en uitbreiding op grond van de IOV is toegestaan. Onder bestaand ruimtebeslag wordt daarbij verstaan het werkingsgebied ‘Stedelijk gebied’ of een bestaand bouwperceel. Bij een stedelijke ontwikkeling dient hierbij toepassing te worden gegeven aan de ladder voor duurzame verstedelijking (zie hiertoe paragraaf 3.1.3 van onderhavige toelichting). •

De waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

29

De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. De lagenbenadering omvat de effecten op: o De ondergrond, zoals de bodem, het grondwater en archeologische waarden; o De netwerklaag, zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer; o De bovenste laag, zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu. Met het actief benutten van de factor tijd wordt bedoeld het rekening houden met de herkomstwaarde, vanuit het verleden, de (on)omkeerbaarheid van optredende effecten en de toekomstwaarde gelet op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. •

Meerwaardecreatie.

Meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken, waaronder: o De mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren waardoor er meerwaarde ontstaat; o De bijdrage van een ontwikkeling aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. De fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit, kan deel uitmaken van de meerwaardecreatie. Onderhavige ontwikkeling vindt plaats in de kernrand van buurtschap ’t Oventje, op gronden in gebruik als gecultiveerde tuin en toebehorende aan bestaande woningen in de kern. Ondanks dat het plangebied in het geldende bestemmingsplan (‘Kom Zeeland en Kom ’t Oventje – 2014’) reeds toebehoort aan de kern van ’t Oventje, is dit op de kaarten toebehorende aan de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant nog niet als zodanig verwerkt. Hier zijn de gronden nog toebedeeld aan het (gemengd) landelijk gebied. In 2018 heeft vooroverleg plaatsgevonden met de provincie Noord-Brabant over de gewenste woningbouwbehoefte in de kern ’t Oventje en de daarvoor benodigde herbegrenzing van het bestaand stedelijk gebied. De gemeente heeft bij de provincie kenbaar gemaakt dat er sprake is van een grote behoefte naar starterswoningen.

Dit soort woningen ontbreekt in het buurtschap, waarbij dit type woningen noodzakelijk zijn voor het behoud van de leefbaarheid van het buurtschap. Ook in verband met het behoud van de voorzieningen, zoals de school en het vitaal houden van de (sport)verenigingen. In het bestaand stedelijk gebied van ’t Oventje kan niet in de gewenste woningbouwbehoefte worden voorzien. De provincie Noord-Brabant heeft dit vooroverleg bevestigd in een brief aan de gemeente, gedateerd 2 februari 2018, kenmerk C2218460/4310615 (Bijlage 8). In overleg tussen gemeente en provincie Noord-Brabant zijn hierbij een drietal locaties beoordeeld op basis van meerdere criteria. Uit deze beoordeling volgt dat voor onderhavig plangebied een herbegrenzing van het stedelijk gebied voorstelbaar is. Het gaat hier om een logische afronding en versterking van het bebouwingslint. Door de provincie Noord-Brabant is in het voorstadium dus reeds beoordeeld dat voor onderhavig plangebied een herbegrenzing van het bestaand stedelijk gebied voorstelbaar is ten behoeve van de voorgenomen woningbouwontwikkeling, gelet op de woningbouwbehoefte. Met onderhavig plan worden de gronden dan ook herbegrenst tot ‘Stedelijk gebied’, ‘Landelijke kern’ als opgenomen in de IOV. Gelijktijdig met onderhavige ontwikkeling wordt dan ook verzocht om een grenswijziging van het werkingsgebied ‘Stedelijk gebied’.

Na deze herbegrenzing worden de woningen dus in het ‘Stedelijk gebied’ opgericht. Gelet op het bovenstaande is er sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Het bestaand stedelijk gebied van de kern ’t Oventje biedt onvoldoende mogelijkheden (zowel feitelijk als kwalitatief) om te kunnen

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

30

voorzien in de woningbouwbehoefte voor de doelgroepen starters en senioren. Derhalve wordt het werkingsgebied ‘Stedelijk gebied’ herbegrenst en dit is reeds met de provincie Noord-Brabant in een vooroverleg afgestemd. Er wordt dus voorzien in een kwalitatieve stedenbouwkundige afronding van de kern ’t Oventje. De lagenbenadering benodigd een verantwoording waaruit blijkt dat rekening is gehouden met de gevolgen van de beoogde ruimtelijke ontwikkeling voor de diverse lagen. De toetsing van de effecten van het voornemen op de lagen is per onderwerp uitgebreid uiteengezet in voorliggende toelichting. Hieruit volgt dat het voornemen ruimtelijk en milieuhygiënisch aanvaardbaar is. De meerwaardecreatie blijkt o.a. uit de bijdrage van het initiatief aan de lokale woningbouwbehoefte, de bijdrage aan de leefbaarheid van de kern ’t Oventje en de stedenbouwkundige en landschappelijke kwaliteit van de planinvulling. Gelet op het bovenstaande wordt voldaan aan de provinciale zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit. Kwaliteitsverbetering landschap In artikel 3.9 van de IOV zijn de regels omtrent kwaliteitsverbetering van het landschap opgenomen. Dit houdt in dat ruimtelijke ontwikkelingen in het landelijk gebied gepaard dienen te gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied of de omgeving.

Het bestemmingsplan motiveert dat de verbetering past binnen de gewenste ontwikkeling van het gebied en op welke wijze de uitvoering financieel, juridisch en feitelijk is geborgd. Een verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan mede omvatten: • Landschappelijke inpassing; • Het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen; • Het behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen; • Het wegnemen van verharding; • Het slopen van bebouwing; • De realisering van het Natuur Netwerk Brabant en ecologische verbindingszones; • Het aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Indien de kwaliteitsverbetering niet op locatie kan worden bewerkstelligd is het ook mogelijk een passende financiële bijdrage te doen in een (gemeentelijk) landschapsfonds. In onderhavige situatie wordt voorzien in een passende investering en kwaliteitsverbetering van het landschap. Dit is uitgebreid uiteengezet in paragraaf 2.6 van onderhavige toelichting, in combinatie met het landschappelijk inpassingsplan in Bijlage 2. Hiermee wordt dus voldaan aan het provinciale en gemeentelijk vereiste kwaliteitsverbetering van het landschap. Structuren en aanduidingen Onderhavig bestemmingsplan voorziet in een locatie voor wonen.

In artikel 3.42 van de IOV is opgenomen dat een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen ‘Stedelijk gebied’ en bevat een onderbouwing dat: • De ontwikkeling past binnen de regionale afspraken; • Dat het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Een duurzame stedelijke ontwikkeling voor wonen, werken of voorzieningen: o Bevordert een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving; o Bevordert zorgvuldig ruimtegebruik, waaronder de transformatie van verouderde stedelijke gebieden; o Geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor productie en gebruik van duurzame energie; o Houdt rekening met klimaatverandering, waaronder het tegengaan van hittestress en voldoende ruimte voor de opvang van water; o Geeft optimaal invulling aan de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit;

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

31

o

Draagt bij aan een duurzame, concurrerende economie.

Het voorliggende plangebied is gedeeltelijk niet gelegen binnen het werkingsgebied ‘Stedelijk gebied’. Echter, wordt de provincie Noord-Brabant verzocht om het werkingsgebied van het Stedelijk gebied te wijzigen, zodat het plangebied aan het Stedelijk gebied wordt toegevoegd. Het buurtschap ’t Oventje bevat op de kaarten van de IOV geen gebieden aangeduid als ‘Verstedelijking afweegbaar’ (zoekgebieden verstedelijking). Er is echter wel sprake van een woningbouwbehoefte die niet binnen het op de kaarten aangeduide ‘Stedelijk gebied’ kan worden ingevuld. Wel bieden gronden, in gebruik als gecultiveerde tuinen, toebehorende aan de woningen in de kern van ’t Oventje ruimte voor de voorgenomen woningbouwbehoefte. Uitgaande van de provinciale systematiek kan in dergelijke gebieden (‘Verstedelijking afweegbaar’) worden voorzien in een nieuwvestiging voor een woningbouwontwikkeling, als: • Binnen Stedelijk gebied feitelijk of vanuit kwalitatieve overwegingen onvoldoende ruimte beschikbaar is; • Transformatie van cultuurhistorisch waardevol of geschikt leegstaand vastgoed niet tot de mogelijkheden behoort; • De ontwikkeling past binnen de regionale afspraken (o.a.

omtrent woningbouwaantallen); • De stedenbouwkundige en landschappelijke inrichting rekening houdt met de omgevingskwaliteit en structuren in het gebied en de naaste omgeving waaronder een duurzame afronding van het Stedelijk gebied. Voorliggende ontwikkeling aan het Voor-Oventje ongenummerd te ’t Oventje voldoet aan voorgaande voorwaarden. In de bestaande kern van ’t Oventje zijn zowel feitelijk als kwalitatief onvoldoende mogelijkheden om invulling te geven aan de woningbouwbehoefte voor starters en senioren. Ook beschikt ’t Oventje niet over mogelijkheden inzake transformatie van cultuurhistorisch of leegstaand vastgoed waarmee in deze behoefte kan worden voorzien. Er wordt met voorliggend plan voorzien in een dorps, betaalbaar en gevarieerd woningbouwprogramma voor de hoofddoelgroepen starters en senioren. Uit de gemeentelijke woonvisie blijkt dat er behoefte is aan de realisatie van kleinere en goedkopere woningen voor deze doelgroepen. Onderhavig plan geeft hier invulling aan. Het bouwplan bevat bovendien stedenbouwkundige en landschappelijke kwaliteit en is tot stand gekomen op basis van de lokale omgevingskwaliteiten en structuren. De voorgenomen woningbouwontwikkeling voldoet bovendien aan de gestelde voorwaarden in de IOV voor een duurzame stedelijke ontwikkeling, zoals blijkt uit onderhavige toelichting.

Er is sprake van een goede omgevingskwaliteit met een veilige en gezonde leefomgeving. Er is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Tevens past de ontwikkeling binnen de regionale afspraken, zoals o.a. volgt uit paragraaf 3.3.2. De gemeente Maashorst steunt en moedigt de toepassing van duurzame energie en duurzame mobiliteit, waar mogelijk, zoveel mogelijk aan. Waar mogelijk wordt bij de feitelijke uitvoering zoveel mogelijk gebruik gemaakt van duurzame energie (bijvoorbeeld de toepassing van zonnepanelen en/of warmtepompen). De planontwikkeling met 10 woningen in ’t Oventje heeft echter niet het schaalniveau, waarmee voor deze aspecten een belangrijke (provinciale) bijdrage kan worden geleverd. Het plan houdt rekening met klimaatverandering en hittestress door de stedenbouwkundige inrichting in een ruime en groene omgeving, met daarbij het opvangen en infiltreren van hemelwater (wadi) en de toepassing van verharding waarmee infiltratie mogelijk is (Rasenloch klinkers ter plaatse van de parkeervakken). Met de invulling van een woningbouwontwikkeling in de kern van ’t Oventje, wordt bovendien een positieve bijdrage geleverd aan wonen en werken in de (Agrifood-)regio en daarmee aan een duurzame, concurrerende economie.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

32

Uit voorgaande toetsing volgt dat het planvoornemen in overeenstemming is met de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant, behoudens de benodigde grenswijziging. In Hoofdstuk 5 instructieregels aan Gedeputeerde Staten van de IOV zijn mogelijkheden opgenomen voor de aanpassing van de werkingsgebieden. In artikel 5.3, lid 1 is opgenomen dat Gedeputeerde Staten bevoegd zijn om de grenzen van een werkingsgebied te wijzigen als één of meer van de volgende gevallen zich voordoen: • De wijziging is nodig voor een doelmatige uitvoering; • De wijziging draagt bij aan het doel waarvoor het werkingsgebied is opgenomen; • De wijziging past binnen de uitgangspunten en basisprincipes van deze verordening; • Er is sprake van kennelijke onjuistheden in de begrenzing; • De begrenzing van een gebied is niet langer in overeenstemming met een bestemmingsplan dat is vastgesteld. In aanvulling op het voorgaande kunnen in geval van herbegrenzingen voor stedelijke functies aanvullend nog de volgende voorwaarden worden herleid: • De herbegrenzing is nodig vanwege een stedelijke ontwikkeling die tot een duidelijke verbetering van de stedenbouwkundige of landschappelijke kwaliteit leidt. • De gewenste uitbreidingsrichting is aanvaardbaar.

In onderhavige situatie is de wijziging nodig voor een doelmatige uitvoering en wordt een bijdrage geleverd aan het doel van het werkingsgebied, namelijk voorzien in de woningbouwbehoefte. Mogelijk kan zelfs worden gesteld dat er sprake is van een onjuistheid in de huidige begrenzing van het stedelijk gebied van ’t Oventje, daar de voorliggende gronden reeds onderdeel zijn van het bestemmingsplan ‘Kom Zeeland en Kom ’t Oventje – 2014’ en in gebruik zijn als gecultiveerde tuin, toebehorende aan woningen in de kern van ’t Oventje. Het plan zorgt voor een verbetering van de stedenbouwkundige en landschappelijke kwaliteit, in de afronding van de kern van ’t Oventje. Door de stedenbouwkundige keuze in de inrichting van de woonkavels wordt een kwalitatieve overgang gecreëerd vanuit de kern richting het buitengebied, waarbij bebouwing, openheid en groen elkaar afwisselen. Dat de gewenste uitbreidingsrichting aanvaardbaar is volgt uit onderhavige plantoelichting, waarbij dit voor de diverse aspecten nader is onderzocht. In Hoofdstuk 6 van de IOV zijn de procedurele bepalingen opgenomen. In artikel 6.2 is de procedure opgenomen voor grenswijziging van een werkingsgebied op verzoek.

In het geval dat het college van burgemeester en wethouders het voornemen hebben om een verzoek tot wijziging van de grens van een werkingsgebied te doen ten behoeve van een ruimtelijke ontwikkeling, dan maakt dit voornemen deel uit van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van een bestemmingsplan. Het ontwerpplan bevat hiervoor de volgende gebiedsaanduidingen: • Gebiedsaanduiding: ‘overige zone – in interim omgevingsverordening toe te voegen stedelijk gebied’; • Gebiedsaanduiding: ‘overige zone – in interim omgevingsverordening te verwijderen landelijk gebied’. Na afloop van de terinzagelegging van het ontwerpplan wordt het verzoek bij Gedeputeerde Staten ingediend, waarna Gedeputeerde Staten op het verzoek zal beslissen. Uit voorgaande toetsing volgt dat de voorgenomen woningbouwontwikkeling in overeenstemming is met de uitgangspunten uit de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Gedeputeerde Staten kunnen derhalve besluiten om medewerking te verlenen aan de gevraagde grenswijziging. Uit het vooroverleg uit 2018 blijkt echter reeds dat de beoogde grenswijziging door de provincie NoordBrabant voorstelbaar wordt geacht.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

33

3.2.4 Bevolkings- en woningbehoefte Noord-Brabant, actualisering 2020 De provincie Noord-Brabant actualiseert, zoals is vastgelegd in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant, regelmatig de bevolkings- en woningbehoefteprognose. Deze prognoses zijn gebaseerd op actuele gegevens omtrent de toekomstige bevolkingsontwikkelingen, veranderingen in de leeftijds- en huishoudenssamenstelling en de hiermee samenhangende woningbehoefte in NoordBrabant, verdeeld over de diverse gemeentes en regio’s. De laatste prognoses dateren van 2020. Hieruit volgt dat de Brabantse bevolking nog tot omstreeks 2040 zal groeien. Mede als gevolg van deze groei kent de provincie, met name de komende 10 tot 15 jaar, nog een flinke woningbouwopgave. Tot 2030 zal de woningvoorraad nog met ruim 120.000 woningen moeten toenemen, het betreft gemiddeld zo’n 10.000 woningen (netto) per jaar. Een dergelijk groeiniveau is de afgelopen jaren niet behaald, waardoor het tempo van bouwen omhoog moet om de verwachte huishoudensgroei op te kunnen vangen en bestaande woningtekorten terug te dringen. De provincie heeft per gemeente een indicatie gemaakt van de verwachte toename van de woningvoorraad. In navolgende tabel is de indicatie van de woningvoorraad voor de (voormalige) gemeente Landerd opgenomen. Tabel 2: Verwachte toename woningvoorraad

Gemeente

Landerd

Feitelijke woning voorraad 2020

Prognose van de woningvoorraad 2025

2030

2035

2040

Indicatie toename woningvoorraad 2020 - 2030

6.405

6.680

6.880

6.920

6.785

475

Groei-index

2020–2030 (2020 = 100) 107,4

Overeenkomstig de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant is dit programma richtinggevend voor regionale woningbouwafspraken. In de (voormalige) gemeente Landerd is geprognotiseerd behoefte aan circa 475 woningen. De woningbouwbehoefte voor Landerd is verder geconcretiseerd in de gemeentelijke woonvisie, zie hiertoe paragraaf 3.3.2.

3.3

Gemeentelijk beleid

In onderhavige situatie is sprake van een herziening van het geldende bestemmingsplan. Naast het geldende bestemmingsplan, zie paragraaf 2.4, wordt het gemeentelijke ruimtelijke beleid vastgelegd in een (of meerdere) structuurvisies. Een gemeentelijke structuurvisie is een strategisch beleidsdocument over de ruimtelijke en functionele ontwikkelingen in de gemeente. In deze visie gaat het met name om de keuze op hoofdlijnen van de voorgenomen ruimtelijke ontwikkelingen en het te voeren ruimtelijk beleid. Een structuurvisie is daarbij enkel juridisch bindend voor de gemeente zelf. Het ruimtelijk beleid uit de structuurvisie dient doorvertaald te worden, bijvoorbeeld in bestemmingsplannen, alvorens zij juridische binding geven voor derden. De geldende structuurvisies worden in navolgende paragrafen besproken. De planlocatie is gelegen in de gemeente Maashorst. Deze gemeente is op 1 januari 2022 ontstaan door een fusie van de voormalige gemeenten Landerd en Uden. Bij deze fusie is het dan geldende beleid en visies van beide afzonderlijke gemeentes overgenomen. Derhalve wordt voor onderhavig plan vooralsnog blijvend getoetst aan het beleid van de voormalige gemeente Landerd. 3.3.1 Structuurvisie Landerd De gemeentelijke structuurvisie van Landerd betreft de ‘Structuurvisie Landerd’. Deze structuurvisie is vastgesteld door de gemeenteraad d.d.

30 januari 2014 en partieel gewijzigd vastgesteld d.d. 28 februari 2019. De structuurvisie is opgesteld vanwege de behoefte aan regie van de gemeente op ruimtelijke ontwikkelingen nu en in de toekomst. De visie geeft aan welke ontwikkelingen de gemeente de komende jaren voorziet op verschillende beleidsterreinen. De structuurvisie gaat uit van zes hoofdbeleidsvelden. Dit zijn:

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

34

• • • • • •

Wonen; Economie (bedrijven, agrarische bedrijven, toeristisch-recreatieve bedrijven); Voorzieningen (commercieel en niet-commercieel); Omgeving en eigenheid (waarden, kwaliteiten, identiteiten, fysieke omgeving); Verkeer en mobiliteit; Water.

De beleidsambities zijn vervolgens doorvertaald naar de diverse deelgebieden in de kernen en in het landelijk gebied. De beleidskaders geven de ruimte aan die het gemeentebestuur biedt aan ontwikkelingen die niet passen binnen geldende bestemmingsplannen. De gemeente Landerd wil nieuwe ontwikkelingen, passend binnen de structuurvisie, faciliteren. Op de deelgebiedenkaart van de Structuurvisie Landerd, zie Afbeelding 16, is het plangebied gelegen binnen de bebouwingsconcentratie van buurtschap ’t Oventje. Het planvoornemen heeft bovendien betrekking op het beleidsveld ‘wonen’. De bebouwingsconcentraties kennen van oudsher een functiemenging die karakteristiek is voor de omgeving. De gemeente Landerd wil, binnen de wettelijke milieukaders, deze functiemenging in stand houden.

De gemeente wil aan wonen in de bebouwingsconcentraties medewerking verlenen, onder de volgende voorwaarden: • Het initiatief past binnen de gemeentelijke woningbouwopgave; • Het initiatief lost de parkeervraag binnen de kaders van het gemeentelijk parkeerbeleid op eigen terrein op; wanneer dat niet mogelijk is levert het initiatief een bijdrage aan het gemeentelijk fonds ten aanzien van verkeer en parkeren; • Het initiatief levert een bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit, zoals uitgewerkt in het ‘Kwaliteitskader buitengebied gemeente Landerd’; • Het initiatief is niet in strijd met wettelijke eisen inzake gezondheid, dierenwelzijn en milieu. Het planvoornemen voldoet aan bovenstaande voorwaarden. De gemeentelijke woningbouwopgave is geactualiseerd en geconcretiseerd tot de gemeentelijke woonvisie (februari 2019), zie navolgende paragraaf. Het initiatief past binnen de gemeentelijke woningbouwopgave door te voorzien in een dorps, betaalbaar grondgebonden woningbouwprogramma voor de hoofddoelgroepen starters en senioren. Binnen het plangebied wordt voorzien in de eigen parkeerbehoefte, zoals nader uiteengezet in paragraaf 2.5 van onderhavige toelichting. Tevens levert het initiatief een bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit, zoals nader uiteengezet in paragraaf 2.6 van onderhavige toelichting.

Uit onderhavige toelichting volgt bovendien, per onderwerp uiteengezet, dat het voornemen niet in strijd is met wettelijke eisen inzake gezondheid en milieu.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

35

Afbeelding 16: Uitsnede deelgebiedenkaart Structuurvisie Landerd, plangebied globaal rood omkaderd weergegeven.

3.3.2 Woonvisie 2019 – 2023: Wonen in Krachtige Kernen In februari 2019 is de geactualiseerde woonvisie van de gemeente Landerd voor de periode 2019 – 2023 tot stand gekomen, het betreft de ‘Woonvisie 2019 – 2023: Wonen in Krachtige Kernen’. Het betreft een actualisatie van de woonvisie uit 2015. Sinds de vaststelling van de woonvisie uit 2015 is de situatie op de woningmarkt sterk veranderd, en daarmee ook de woonopgaven voor de gemeente Landerd. In de vorige woonvisieperiode was er sprake van crisis op de woningmarkt. In 2018 is echter gebleken dat de situatie op de Landerdse woningmarkt is veranderd en dat geldt ook voor de opgave. Landelijke ontwikkelingen en wijzigingen in wetgeving spelen mee, zoals extramuralisatie van de zorg, het veranderen van een verzorgingsstaat in een participatiesamenleving, er is sprake van een aanvullende behoefte naar huisvesting van statushouders en arbeidsmigranten. Ook de huishoudenssamenstelling en leeftijdsopbouw veranderd. Er zullen steeds meer eenpersoonshuishoudens in een woning wonen en Nederland vergrijst. De woonvisie biedt meer ruimte voor initiatieven en een visie die uitnodigend en flexibel is voor initiatieven vanuit en voor de kernen Schaijk, Zeeland (waaronder ’t Oventje) en Reek.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

36

Het coalitieprogramma 2018 – 2022 ‘Krachtige kernen in de Maashorst’ geeft een vertrekpunt aan voor de woonvisie. De essentie uit dit programma voor wonen, zijn tevens de 3 leidende principes voor deze woonvisie: • Alle inwoners, jong en oud, kunnen zo veel mogelijk in het dorp blijven wonen waar men vandaan komt en nabij hun naasten. Dat vraagt om passend en betaalbaar bouwen in elke kern voor alle (toekomstige) doelgroepen, innovatief, levensloopbestendig en klimaatneutraal. • Met een divers woningaanbod faciliteren we sterke en zelfredzame gemeenschappen, deze gemeenschappen zijn van essentieel belang voor de vitaliteit en toekomstbestendigheid van onze kernen. • Zeeland, Reek en Schaijk behouden hun eigen kracht als kern en identiteit, we blijven investeren in de leefbaarheid en de toekomstbestendigheid. In de woonvisie worden een aantal trends benoemd. Ten eerste dat het herstel van de landelijke woningmarkt twee kanten heeft. Enerzijds profiteren woningeigenaren van de waardestijging. Anderzijds is de keerzijde dat het voor starters moeilijker is geworden om een woning te kopen en de wachttijden voor een sociale huurwoning zijn opgelopen. Ten tweede, doorstromers hebben meer keuzemogelijkheden dan senioren en starters. Starters kunnen hun woonvoorkeur zeer moeilijk realiseren omdat de gewenste woningen niet beschikbaar of niet betaalbaar zijn.

Voor senioren geldt vooral dat het type woningen dat zij wensen niet te vinden is in de bestaande voorraad en ook niet of nauwelijks gebouwd wordt. Op deze terreinen ligt dus de belangrijkste opgave in het woonbeleid voor Landerd. Ten derde, cruciale veranderingen in wet- en regelgeving geven nieuwe kaders voor woonbeleid. Het betreft bijvoorbeeld de inkadering van wooncorporaties, de wijziging van hypotheekregels, de afbouw van het aantal plaatsen in maatschappelijke opvang en beschermd wonen en een grote inzet in duurzaamheid en energietransitie. De prognoses voor de gemeente Landerd voor de periode 2018 t/m 2027 variëren van een behoefte aan 265 woningen extra, tot een behoefte aan 500 woningen extra. De actuele prognoses (2020) van provincie Noord-Brabant (zie paragraaf 3.2.4) tonen voor Landerd een prognose van 475 extra woningen tot 2030. In het actueel beschikbare woningbouwprogramma (2021) is de ‘harde’ plancapaciteit 256 woningen en de ‘zachte’ plancapaciteit 315 woningen (waarbij de 10 woningen uit onderhavig voornemen hier al in zijn meegenomen). De totale beschikbare plancapaciteit, inclusief onderhavig voornemen, is dus 571 woningen. Met de kennis van nu is de hoge variant (500 woningen) in de prognoses dus aannemelijker dan de lage variant. De hoge variant wordt daarom ook als uitgangspunt voor de woonvisie genomen.

Uit de woonvisie volgt bovendien dat de markt voor dure koopwoningen nog steeds relatief verzadigd is. Er is dus ruimte om de zachte plancapaciteit verder te ontwikkelen (met name ten aanzien van kleinere, betaalbare woningen), en voor nieuwe initiatieven. Met de beleidskaders uit de woonvisie worden nieuwe initiatieven niet kwantitatief, maar kwalitatief getoetst (behoefte, locatie, maatschappelijke meerwaarde). Voor Zeeland geldt dat er relatief weinig plancapaciteit is, terwijl de vraagdruk er relatief hoog is. Nieuwe initiatieven in Zeeland (waartoe ook ’t Oventje behoort) hebben daarom een pré. Onderhavig plan in ’t Oventje voorziet in totaal in de nieuwbouw van 10 woningen. Het betreft hierbij 5 seniorenwoningen (kavel 1 t/m 5) en 5 starterswoningen (kavel 6 t/m 10). Op de kavels 1 t/m 5 wordt voorzien in levensloopbestendige woningen, met name voor de doelgroep senioren. Dit in diverse variërende typologieën (geschakeld, tweekapper en royale hoekkavel). Voor de starterswoningen betreffen de kavels 6 t/m 9 kavels met een oppervlak < 120 m2. Deze vallen dus onder de sociale klasse. De hoekkavels (kavel 5 en 10) hebben hierbij een ruimere omvang. Door de omvang is kavel 10 nog een starterswoning. Kavel 5 is wegens de omvang geschikt voor de realisatie van een levensloopbestendige seniorenwoning.

Het totale woningbouwplan biedt dus een dorps, gevarieerd en betaalbaar grondgebonden programma met name voor de doelgroepen starters en senioren. Door de stedenbouwkundige opzet van het plan, het oprichten van de kavels aan een gezamenlijk woonerf / woonhof, is er bovendien Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

37

sprake van een uitnodiging tot onderling sociaal contact en zorg voor elkaar (jong en oud verenigd). Dit is passend binnen de gemeentelijke woonvisie. Hoofdstuk 4 en Hoofdstuk 5 van de woonvisie gaan specifiek over de huisvestingsbehoefte voor jongeren en senioren. Leidend principe is dat alle inwoners, waaronder jongeren, zoveel mogelijk in hun eigen dorp kunnen blijven wonen. Dat vraagt om passend en betaalbaar bouwen in elke kern voor deze doelgroep. Met een divers woningaanbod worden sterke en zelfredzame gemeenschappen gefaciliteerd, wat van essentieel belang is voor de vitaliteit en toekomstbestendigheid van de kernen. Dit bijvoorbeeld voor het behoud van voorzieningen (zoals scholen) en het verenigingsleven. Jongeren en starters kunnen zeer moeilijk een woning vinden in gemeente Landerd. Dit is een van de grootste knelpunten op een goed functionerende woningmarkt in de gemeente Landerd, blijkens de analyse van de kwalitatieve woningbehoefte en bespreking hiervan met de participerende partijen. De belangrijkste opgave rondom dit thema is voorzien in betaalbare kleine woningen (bij voorkeur grondgebonden). Bij nieuwbouwplannen dient dit woningtype dus meer opgenomen te worden.

Bij nieuwbouw is de gemeente voornemens om meer woningen voor jongeren en starters te realiseren, door in de zachte plancapaciteit dit meer accent te geven en nieuwe initiatieven die hier op inzetten voorrang te geven. Zoals voorgaand toegelicht is leidend principe dat alle inwoners zoveel mogelijk in hun eigen dorp kunnen blijven wonen, waar men vandaan komt en nabij hun naasten. Dit geldt dus ook voor de ouderen. Dit vraagt om passend en betaalbaar bouwen in elke kern voor deze doelgroep, innovatief en levensloopbestendig. De gemeente Landerd heeft te maken met een sterke vergrijzing. Tegelijkertijd leidt de extramuralisering van de zorg tot een ander woonzorglandschap. Steeds meer mensen willen en moeten steeds langer thuis wonen, ook als ze ouder worden of meer zorgbehoefte krijgen. Naast het woonvraagstuk vraagt de vergrijzing ook aandacht voor het thema eenzaamheid. Familie en buren kunnen hierbij een rol spelen en deels mantelzorg verrichten. De woonvisie maakt onderscheid tussen vitale senioren en kwetsbare senioren, daar beide groepen fundamenteel andere woonwensen en zorgbehoeften hebben. Beide groepen ervaren bovendien schaarste in de huidige woonmogelijkheden in Schaijk, Reek en Zeeland. Het bouwplan in ’t Oventje richt zich op de vitale (nog zelfstandig wonende) senioren. Voor deze groep is het wenselijk om comfortabel en levensloopbestendig te wonen.

Er is in de gemeente Landerd nog een te beperkt woningaanbod dat een kleine woningoppervlakte heeft, duurzaam is en gelijkvloers (de belangrijkste functies ‘nultreden’). Opgave is het realiseren van middelgrote en kleine woningen die geschikt zijn voor senioren (gelijkvloers en (thuis)zorg leveren is mogelijk), bij voorkeur grondgebonden en nabij voorzieningen. In de woonvisie wordt o.a. benoemd dat er gestuurd wordt op meer woningen voor vitale senioren realiseren door in de zachte plancapaciteit dit meer accent te geven en nieuwe initiatieven die hierop inzetten voorrang te geven. Onderhavig bouwplan voorziet in dergelijke woningen. In Hoofdstuk 9 van de woonvisie is een afwegingskader opgenomen om te kunnen sturen op kwaliteit. De woonvisie beoogd vooral ruimte te geven aan initiatieven en tegelijkertijd uit te dagen tot kwaliteit. Daarbij past geen restrictief toetsingskader, maar wel een instrument dat initiatiefnemers uitdaagt tot creativiteit. Dit met als centrale vraag hoe plannen verbeterd kunnen worden om nog beter op de woningbehoefte en maatschappelijke wensen in te spelen. Het instrument uit dit hoofdstuk wordt dan ook de ‘planverbeteraar’ genoemd. De kwaliteit van de plannen wordt inzichtelijk gemaakt met een score van 1 t/m 10 op de belangrijkste (9) thema’s.

Het gaat daarbij om de totaalscore, waarbij een plan op het ene thema meer onderscheidend kan zijn dan op het andere. Er worden hierbij geen extra kwaliteitseisen bovenop het Bouwbesluit (inclusief gasloos bouwen) als harde voorwaarde opgelegd. Wel kan extra kwaliteit meewegen in de totale beoordeling van het plan. Tabel 3: Toetsing onderhavige woningbouwontwikkeling aan thema’s ‘planverbeteraar’ Thema’s 1 Het plan speelt in op de woningbehoefte van Onderhavig plan heeft betrekking op de vitale senioren oprichting van 5 levensloopbestendige seniorenwoningen. Het te realiseren type Er is in gemeente Landerd een beperkt woningen is mede gekozen al naar gelang de woningaanbod dat een kleine

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

Score 10

38

2

woningoppervlakte heeft, duurzaam is en gelijkvloers (‘nultreden’) is.

actuele, lokale behoefte. Het plan sluit dan ook perfect aan op dit thema.

Het plan realiseert betaalbare woningen voor startende of herstartende éénverdieners;

Onderhavig plan heeft daarnaast betrekking op de oprichting van 5 starterswoningen. Het te realiseren type woningen is mede gekozen al naar gelang de actuele, lokale behoefte. Het plan sluit dan ook perfect aan op dit thema.

10

Onderhavig plan heeft door de gekozen doelgroep (starters en vitale senioren) geen betrekking op een innovatief woon-zorg concept. De stedenbouwkundige opzet nodigt echter wel uit tot onderling sociaal contact en zorg voor elkaar (jong en oud verenigd).

0

Onderhavig plan betreft geen initiatief vanuit een groep burgers.

0

Onderhavig plan voldoet aan het Bouwbesluit, waardoor het in de basis kan worden aangemerkt als voldoende duurzaam. Voorafgaand aan de daadwerkelijke realisatie en uitvoering wordt onderzocht welke aanvullende duurzaamheidsmaatregelen worden gerealiseerd. Dat is echter in voorliggende planfase nog niet geconcretiseerd. Onderhavig plan draagt bij aan de klimaatbestendigheid. De woningen worden gasloos gebouwd. Daarnaast wordt gekozen voor een groenblauwe invulling (waterberging in het plangebied) en wordt gekozen voor waterdoorlatende verharding voor de parkeervakken.

5

Onderhavig plan draagt door de voorgenomen groenblauwe invulling (zie hiertoe o.a. paragraaf 2.6 en Bijlage 2) op haar schaalniveau bij aan de biodiversiteit.

8

Onderhavig plangebied is in het geldende bestemmingsplan reeds toebehorend aan de kern van ’t Oventje. De gronden zijn in gebruik als gecultiveerde tuin. In het provinciale ruimtelijke beleid zijn de gronden echter gelegen buiten het bestaand stedelijk gebied.

5

Jongeren en starters kunnen zeer moeilijk een woning vinden in gemeente Landerd. Naast starters is er ook een groep ‘herstarters’ te onderscheiden, dat zijn mensen die gescheiden zijn en veelal een acute woonvraag hebben. 3

Er wordt een innovatief woon-zorg concept gerealiseerd; Het scheiden van wonen en zorg leidt ertoe dat senioren minder snel kunnen verhuizen naar een zorginstelling en daarom langer zelfstandig thuis blijven wonen.

4

Het plan is een realistisch initiatief van een groep burgers; In de kernen Reek, Schaijk en Zeeland is sprake van een grote organisatiekracht onder de inwoners, er zijn veel initiatieven en samenwerkingen onderling.

5

De te realiseren woningen scoren aantoonbaar hoog op duurzaamheid; De gemeente Landerd zet in op energieneutraal wonen door duurzaam en innovatief bouwen mogelijk te maken.

6

Het plan draagt bij aan de klimaatbestendigheid; De klimaatdoelstellingen vormen een forse opgave van de gebouwde omgeving. Om klimaatneutraal in 2050 te halen dienen in Landerd elk jaar ongeveer 200 woningen energieneutraal te worden gemaakt.

7

Het plan draagt bij aan de biodiversiteit; Biodiversiteit is kortweg de verscheidenheid aan leven in een bepaald gebied en omvat alle soorten planten, dieren en microorganismen. De opgave met betrekking op biodiversiteit is dat woningen en woonbuurten zodanig worden ingericht of aangepast dat kansen voor ecologie optimaal benut worden (mogelijke habitat voor bedreigde planten- en diersoorten).

8

Het plan lost een stedenbouwkundig probleem op zoals transformatie leegstaand gebouw of invulling geven van een braakliggende locatie;

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

8

39

De gemeente Landerd geeft aan dat een dorp niet moet willen groeien terwijl er elders leegstand ontstaat. De gemeente heeft vooral in beeld hebben om leegstand te voorkomen en mee te denken over de transformatie van bestaande gebouwen.

Op grond van het provinciaal beleid is derhalve sprake van een uitbreiding van de kern. Reeds in 2018 is het vooroverleg gestart met de provincie Noord-Brabant over de wijze van invulling van de woningbouwbehoefte in de kern ’t Oventje en de daarvoor benodigde herbegrenzing van het bestaand stedelijk gebied. Er is sprake van een grote behoefte naar starters- en seniorenwoningen, waarbij dit type woningen in het buurtschap momenteel ontbreekt. Dit type woningen is juist ook noodzakelijk voor het behoud van de leefbaarheid van het buurtschap en het behoud van de voorzieningen. Het bestaand stedelijk gebied van de kern ’t Oventje (als zodanig aangeduid op de kaarten behorende bij de IOV) biedt onvoldoende mogelijkheden (zowel feitelijk, als kwalitatief) om te kunnen voorzien in de woningbouwbehoefte voor de doelgroepen starters en senioren. In overleg tussen de gemeente Landerd en provincie Noord-Brabant zijn hierbij een drietal locaties beoordeeld op basis van meerdere criteria. Uit deze beoordeling volgde dat onderhavig plangebied voor ontwikkeling in aanmerking kwam. Het gaat hier om een logische afronding en versterking van het bebouwingslint.

9

Het plan is een verrijking voor het landschap;

Er wordt dus invulling gegeven aan braakliggende gronden, huidig in gebruik als gecultiveerde tuin, om te kunnen voorzien in een behoefte. De voorgenomen stedenbouwkundige invulling zorgt voor een betaalbaar, dorps en gevarieerd programma (in doelgroep en verschijningsvorm), waarbij nadrukkelijk aandacht is geweest voor architectonische en landschappelijke kwaliteit. Het voornemen zorgt voor een logische en kwalitatieve afronding van het bebouwingslint van ’t Oventje.

8

Gesteld kan worden dat de herontwikkeling, door onder andere de landschappelijke inpassing, stedenbouwkundige en architectonische kwaliteit, een verrijking is voor het landschap. Totaal score

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

54

40

Zoals voorgaand reeds toegelicht is de actuele provinciale prognose (2020) van de woningbouwbehoefte voor de gemeente Landerd tot 2030 475 extra woningen. De gemeentelijke woonvisie gaat uit van een geprognotiseerde behoefte van 500 extra woningen. In het actueel beschikbare woningbouwprogramma (2021) is de ‘harde’ plancapaciteit 256 woningen en de ‘zachte’ plancapaciteit 315 woningen (waarbij de 10 woningen uit onderhavig voornemen hier al in zijn meegenomen). De totale beschikbare plancapaciteit, inclusief onderhavig voornemen, is dus 571 woningen. Praktijkervaring leert hierbij dat niet alle plannen uit de ‘zachte’ plancapaciteit daadwerkelijk leidt tot realisatie, waardoor woningbouw kan stagneren. Hierdoor wordt ingezet op een verruiming van de ‘zachte’ plancapaciteit om te voorkomen dat bij stagnatie niet in de woningbehoefte kan worden voorzien. Het voorliggend plan realiseert hoofdzakelijk betaalbare woningen voor startende (of herstartende 1persoonshuishoudens) en bouwt voor de woonbehoefte van vitale senioren. Hiermee worden mogelijkheden geboden zodat inwoners in ’t Oventje in hun eigen kern kunnen blijven wonen. Dit draagt bij aan het behoud van de voorzieningen (zoals de basisschool) en de leefbaarheid. Door het stedenbouwkundige ontwerp (wonen in een woonerf / hof) wordt uitgenodigd tot onderling sociaal contact en zorg voor elkaar.

Bovendien is er sprake van een kwalitatief ontwerp, met aandacht voor groen en water (landschappelijke kwaliteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie). Het bouwplan is dus bij uitstek passend binnen de gemeentelijke woonvisie (zie hiertoe ook de beoordeling van de ‘planverbeteraar’). Het planvoornemen richt zich op een typologie (starters / senioren) die in ’t Oventje nog zeer beperkt beschikbaar zijn. Het plan beschikt gelet op het voorgaande over voldoende meerwaarde in relatie tot de totale gemeentelijke overschrijding van de ‘zachte’ plancapaciteit. Er wordt dus voorzien in een actuele lokale behoefte en in een woningbouwplan met meerwaarde en kwaliteit.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

41

4.

OMGEVINGSASPECTEN

Een bestuursorgaan dient bij de voorbereiding van een besluit, zoals bij het vaststellen van een bestemmings- of wijzigingsplan, de nodige kennis te vergaren omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen, zo wordt beschreven in artikel 3.2 van de Algemene wet bestuursrecht. Ten behoeve van onderhavig plan zijn de relevante omgevingsaspecten uitgewerkt. Deze aspecten komen in navolgende paragrafen aan bod.

4.1

Bodem

Het landelijk beleid gaat uit van het principe dat de bodem geschikt dient te zijn voor de beoogde functie. Met andere woorden, de bodemkwaliteit mag geen onaanvaardbaar risico opleveren voor de gebruikers van de bodem. De gewenste functie bepaalt dus ook de gewenste bodemkwaliteit. Op alle locaties waar een ingrijpende functiewijziging of wijziging van het bodemgebruik wordt voorzien, dient een bodemonderzoek te worden uitgevoerd. Indien op grond van historische informatie blijkt dat in het verleden bodembedreigende activiteiten hebben plaatsgevonden, dan dient een volledig verkennend bodemonderzoek te worden uitgevoerd. Op basis van de onderzoeksresultaten kan vervolgens worden nagegaan of er vervolgmaatregelen getroffen moeten worden, zoals een nader onderzoek of eventueel een bodemsanering. Voor onderhavige ontwikkeling is een verkennend bodemonderzoek (volgens onderzoeksprotocollen NEN 5725 en NEN 5740) uitgevoerd door MILON bv. Het volledige onderzoek is bijgevoegd in Bijlage 4. Navolgend zijn de onderzoeksresultaten van deze onderzoeken samengevat weergegeven. Voor de volledige onderzoeksresultaten wordt verwezen naar de bijlage. Het doel van het verkennend bodemonderzoek is het verkrijgen van inzicht in de bodemopbouw en de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de grond en het grondwater.

Vooronderzoek De onderzoekslocatie betreft een grasland op de percelen H 1971 en H 3082. De omliggende bebouwing bestaat voornamelijk uit woningen. Uit het historisch onderzoek blijkt dat de locatie enkel in gebruik is geweest als weiland of voor agrarische doeleinden. Voor zover bekend zijn op of nabij de onderzoekslocatie geen verdachte locaties aanwezig of aanwezig geweest en zijn geen potentieel bodembelastende activiteiten uitgevoerd. Op basis van het vooronderzoek wordt ter plaatse van de onderzoekslocatie geen bodemverontreiniging verwacht. Derhalve is conform NEN 5740 de locatie onderzocht met de onderzoeksstrategie voor een onverdachte locatie niet lijnvorming (ONV-NL). Verkennend bodemonderzoek Tijdens de veldwerkzaamheden zijn de boven- en ondergrond geen noemenswaardige bijmengingen waargenomen. Asbestverdacht materiaal is niet aangetroffen. In navolgende tabel zijn de analyseresultaten samengevat. Tabel 4: Onderzoeksresultaten grond en grondwater

Conclusies en aanbevelingen Het onderzoek heeft geleid tot een goed beeld van de bodemkwaliteit ter plaatse van de onderzoekslocatie. Ter plaatse zijn geen verhoogde gehalten of concentraties aangetoond. Vervolgonderzoek wordt niet zinvol geacht. Op basis van de vastgestelde milieuhygiënische bodemkwaliteit wordt geacht dat er geen belemmeringen aanwezig zijn voor het huidige en toekomstige gebruik van de locatie.

Toelichting Bestemmingsplan ‘Ontwikkeling Voor-Oventje, ’t Oventje’

42

Middels het bodemonderzoek is de milieuhygiënische kwaliteit van de grond vastgelegd. In het kader van de Wet bodembescherming zijn geen aanvullende procedures noodzakelijk. Op basis van de bevindingen uit het bodemonderzoek zijn er vanuit milieuhygiënisch oogpunt derhalve geen belemmeringen c.q. beperkingen voor de voorgenomen ontwikkeling op deze locatie.

4.2

Bedrijven en milieuzonering

Het woon- en leefklimaat ter plaatse van het plangebied wordt bepaald door de milieubelastende activiteiten in de directe omgeving. Een goede ruimtelijke ordening voorziet in het voorkomen van voorzienbare hinder en gevaar door milieubelastende activiteiten. Door bij nieuwe ontwikkelingen voldoende afstand in acht te nemen tussen milieubelastende activiteiten (zoals bedrijven of veehouderijen) en gevoelige functies (zoals woningen of verblijfsrecreatieve eenheden) wordt hinder en gevaar voorkomen en wordt het bedrijven mogelijk gemaakt zich binnen aanvaardbare voorwaarden te vestigen. Deze systematiek wordt ‘milieuzonering’ genoemd. De VNG-Handreiking ‘Bedrijven en milieuzonering’, editie 2009 bevat een richtafstandenlijst, waarmee milieuzonering kan worden toegepast. Deze richtafstandenlijst bevat richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. Deze richtafstanden geven een indicatieve afstand, waarmee hinder ter plaatse van gevoelige functies wordt voorkomen bij een gemiddeld nieuw bedrijf binnen het betreffende type bedrijvigheid. De richtafstanden bieden bovendien in beginsel ruimte voor normale groei van de bedrijfsactiviteiten. Deze toepassing geeft derhalve een zeer goede indicatie inzake het woon- en leefklimaat ter plaatse van gevoelige functies en de eventuele gevolgen voor de ontwikkelingsmogelijkheden van deze bedrijvigheid.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=602f4aae-ec79-4742-b4e9-6630ecda6a25