Bijlage 2 - Gebiedsvisie Repelakker III
Tekst van het document
4.3.5
MENS EN NATUUR Met de huidige aandacht voor de klimaatverandering verandert ook de kijk hoe wij als mensen ten opzichte van de natuur staan. Steeds vaker plaatsen wij ons zelf niet meer boven alle dieren en planten, maar zien steeds meer de samenhang waarbij wij onderdeel zijn van het gehele systeem. Het vraagt om een verandering van ons dagelijks handelen om dit inzicht ook in de praktijk te brengen. Om deze verbinding tot stand te brengen kan het ontwerp van Repelakker III een belangrijke rol spelen. Zoals in paragraaf 4.3.1 beschreven, moet de ontwikkeling voor Repelakker III naast het voorzien in woningbouw ook worden aangegrepen voor natuurontwikkeling. Met andere woorden, er
dient sprake te zijn van natuurinclusief ontwikkelen. Dat betekent kansen voor biodiversiteit creëren en tegelijkertijd de kwaliteit van de leefomgeving verbeteren. Bewoners kunnen daarmee volop genieten van het groen en gefladder in hun omgeving en daarmee bijvoorbeeld hun stress verlagen en in beweging komen. Door het robuuste systeem van groen en de biotopen voor dieren dat ontstaat, zullen zij veel waardevolle natuur om zich heen hebben. Hierdoor wordt de aanpak waardevol voor toekomstige gebouweigenaren, bewoners en bezoekers. Bovendien kan dat systeem tegen een stootje: enerzijds door de diversiteit en het herstellende vermogen, anderzijds doordat het op meerdere plekken goed is toegepast. Zo wordt er een leefomgeving voor mens en dier gerealiseerd die niet alleen voor meer woningen zorgt, maar ook echt bijdraagt aan de gemeenschap van Zeeland.
4.4 (LANGZAAM) VERKEER EN PARKEREN 4.4.1
GEMOTORISEERD VERKEER EN PARKEREN
Om het gebruik van de auto te beperken, wordt ook vol ingezet op andere vormen van mobiliteit. De volgordelijkheid die hierbij aangehouden wordt volgt de STOP-principe. Het STOP-principe staat voor de rangorde van vervoermiddelen, die vertrekt vanuit de Stappers (voetgangers), Trappers (fietsers) en Openbaar (en collectief, maar ook gedeeld) vervoer en eindigt bij de minst wenselijke mobiliteitsvorm, het Privé gemotoriseerd vervoer. Vanuit milieu en veiligheid is het een enorme winst wanneer men de auto laat staat. Daarnaast kan er kwaliteit aan de openbare ruimte toe worden gevoegd doordat er lagere parkeernormen ontstaan vanwege goede alternatieven.
Om het toekomstige verkeer goed af te wikkelen is spreiding van het verkeer noodzakelijk om overbelasting op een van de omliggende wegen te voorkomen. Om de huidige en toekomstige situatie goed in kaart te brengen heeft bureau Megaborn een verkeersonderzoek gedaan. Uitgangspunten hierbij waren dat het verkeer in het centrum niet mocht toenemen en er een verspreiding van het verkeer op het omliggende netwerk optreedt. Vanuit dit onderzoek is naar voren gekomen dat het gewenst is om de nieuwe wijk op drie plekken te verbinden met het omliggende netwerk. De ontsluiting richt zich op een aansluiting op de Bergmaas (rotonde), een aansluiting op de Kerkstraat (ter hoogte van het tankstation) en een aansluiting op Repelakker II (verlengde van de Vaandriglaan). De onderbouwing van de rotonde op de Bergmaas en aansluitingen op de Kerkstraat en Repelakker II zijn verkeerskundig onderbouwd in rapportage van Megaborn met het kenmerk GLa2101-R01, versie C2.0, d.d. 3 september 2021, bijgevoegd als bijlage 2.
Bergmaas
Om de centrale parkzone nog meer kwaliteit te geven is het streven om dit gebied verkeersluw te maken. Dit betekent dat er geen doorlopende wegen voor gemotoriseerd verkeer lopen, maar dat er voornamelijk voor bestemmingsverkeer iets wordt
Om binnen de woonstraten in te zetten op kwaliteit is het streven om het parkeren zo veel mogelijk uit het straatbeeld te houden. Een groot deel van het parkeren zal daarom worden opgelost binnen in de woonblokken en mogelijk in geconcentreerde parkeerplaatsen aan de rand van de wijk. Qua behoefte zal er een deel van het parkeren nog wel op straat plaatsvinden. Onderzocht wordt in hoeverre er gebruik gemaakt kan worden van deelauto’s en eventuele andere alternatieven om de parkeerdruk te verlagen. Daarnaast kan er bij de verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan goed gekeken worden naar de mogelijkheden om de woonstraten zo in te richting dat de auto er mogelijk helemaal niet komt.
gebiedsontsluitingswegen
De Bergmaas is gecategoriseerd als gebiedsontsluitingsweg buiten de bebouwde kom, met een ontwerpsnelheid van 80 km/uur. De nieuwe aansluiting op de Bergmaas is voorzien tussen de kruispunten met de Tweehekkenweg en de Voederheil en is voor nu beoogd als rotonde. De exacte locatie van deze rotonde kan zowel nog verticaal als woning horizontaal rijbaan pad talud sloot struinpad parkeren verschuiven. De aansluitende tak vanaf Repelakker III valt binnen de 30 km/h zone.
berm
aangelegd. Hieronder vallen ook de woonblokken die in de centrale parkzone liggen. Voor het parkeren bij deze blokken is het wenselijk dat er een groen beeld blijft en de auto’s uit het zicht worden onttrokken.
erftoegangswegen
woning
tuin
parkeren & schuur
parkeren & schuur
pad
tuin
woning
De ontsluiting aan de oostzijde is voorzien aan de Kerkstraat ter hoogte van de Roskam. De Kerkstraat is binnen de bebouwde kom gelegen en gecategoriseerd als erftoegangsweg met een ontwerpsnelheid van 30 km/uur. De ontsluiting met Repelakker II ligt in het verlengde van de Vaandriglaan. De Vaandriglaan is binnen de bebouwde kom gelegen en gecategoriseerd als erftoegangsweg met een ontwerpsnelheid van 30 km/uur. Om sluipverkeer via de Vaandriglaan te ontmoedigen dienen er aanvullende verkeersremmende maatregelen genomen. Wat deze maatregelen precies zijn en waar deze moeten komen zal in de verdere planvorming verder uitgewerkt worden.
pad
park
talud
De nieuw te ontwikkelen woonwijk maakt volledig onderdeel uit van de 30 km/uur zone. Daarnaast zal gekeken worden waar in het plan woonerven met een lagere snelheid toegevoegd kunnen worden. Om spreiding te stimuleren en sluipverkeer tegen te gaan, is het gewenst dat terpwoningen de nieuwe verbindingen naar de omliggende wegen niet te direct zijn. Dit komt terug in het stratenpatroon dat diverse hoekverdraaiingen kent.
natte zone
struinpad
rijbaan
parkeren pad
4.8 Mogelijke parkeeroplossingen binnenterreinen
woning
4.9 Ontsluitingsstructuur
29
4.4.2
LANGZAAM VERKEER De centrale parkzone biedt volop plek om te wandelen en te verblijven. Zoals reeds vermeld wordt het gebied zoveel mogelijk autoluw ingericht. Daarnaast komen er diverse paden in het park te liggen zodat er kwalitatieve en logische routes ontstaan.
Een van de aandachtspunten die vanuit het participatietraject naar voren is gekomen, is de wens om een goed langzaam verkeersnetwerk te maken. Dit betekent het creëren van veilige situaties, alternatieve noord-zuid verbindingen voor fietsers, kwalitatieve wandelroutes en een goede aansluiting op het OVnetwerk. Het fietsverkeer rijdt momenteel over de Voederheil en de Kerkstraat richting het centrum. Dit brengt gevaarlijke situaties met zich mee omdat ze hetzelfde wegvak gebruiken. Derhalve is de wens uitgesproken om alternatieve noord-zuid verbindingen in het nieuwe plan Repelakker op te nemen. weiland
sloot
berm
Bergmaas
berm
Vanaf de rotonde Voederheil-Bergmaas loopt een fietsroute Repelakker III in. Vanaf daar loopt deze route door Repelakker III en de centrale parkzone naar Repelakker II. Ook loopt een fietsroute langs de Bergmaas naar het zuiden richting de bushalte bij Tweehekken. Vanaf Voederheil wordt een derde fietsroute aangelegd. Deze ligt op de directe zichtlijn naar de kerk. Vanuit Repelakker II ligt er een route door de bestaande wijk richting het centrum. Zodoende ontstaat er een veiliger alternatief voor fietsverkeer dat over de Kerkstraat richting het centrum moet. Bij de verdere uitwerking moet blijken of er ook nog een relatie te leggen is met de toekomstige snelfietsroutes langs de Bergmaas richting Uden en Ravenstein.
woning
pad
park
talud
Hetzelfde principe van autoluw en wandelpaden voor de deur, wordt aan de noordzijde van het plan richting Voederheil toegepast. Er komen daarmee langzaamverkeer routes en wandelpaden tussen de nieuwe wijk en Voederheil in te liggen, waardoor er een ‘rondje’ door de wijk gemaakt kan worden. Ook kan er bij de verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan goed gekeken worden naar de mogelijkheden om de woonstraten sloot struinpad parkeren rijbaan pad zo in te richting dat het langzaam verkeer de voorrang geniet en de auto er mogelijk helemaal niet komt.
talud
terpwoningen
woning
woning
natte zone
tuin
parkeren & schuur
struinpad
parkeren & schuur
pad
rijbaan
parkeren pad
tuin
woning
woning
fietsroutes wandelroutes 4.10 Principe profiel voetpad voor de woningen aan het park met atuo te gast
30
4.11 Principe profiel losliggende fietspaden
4.12 Langzaam verkeersroutes
4.5 WOONGEBIEDEN Met de ontwikkeling van Repelakker III wordt ingezet op een dorpse sfeer. Hierbij speelt diversiteit een belangrijke rol. Door de afwisseling van type woningen en type woongebieden ontstaan er diverse plekjes binnen het grotere geheel. Ook qua doelgroepen wordt er diversiteit nagestreefd, dat wil zeggen woningen voor jeugd, jonge en oudere gezinnen en senioren van diverse sociale klassen. Deze diversiteit bevordert de intimiteit en eigenheid van de woonplekken. Dat zorgt weer voor meer sociale cohesie en eigenaarschap dat de gemeenschap ten goede komt. In het plan voor Repelakker zijn diverse woongebieden met verschillende woonkwaliteiten te onderscheiden. Binnen de centrale parkzone liggen diverse woonblokken met de kwaliteit ‘wonen in het groen’. Dit kunnen appartementengebouwen zijn, maar hier kunnen ook alternatieve woonvormen landen zoals bijvoorbeeld terpwoningen of woonhofjes. Omdat het park zo centraal en langgerekt is, staan er veel woningen direct aan het park. Dit is een bijzondere woonkwaliteit, te meer omdat je hier direct aan het groen woont en omdat er voor een groot deel geldt dat er geen straat voor de woning ligt. Naast de centrale parkzone is er ook sprake van buurtgroen. Dit zijn kleinere groenplekken binnen de hoofdgroenstructuur die er voor zorgen dat de groene woonkwaliteit ook in de woonbuurten ligt.
Ook de woningen die aan de kant van de Bergmaas liggen hebben een groene woonkwaliteit. Zij hebben onder de bomen door uitzicht over de agrarische gronden richting Zevenhuis. Naast de groene woonkwaliteiten is er ook sprake van woonstraten. Dit betekent niet dat er geen groen in de straat ligt, maar dat er sprake is van woningen aan weerszijden van de straat.
0
100
Binnen deze verschillende woongebieden zullen diverse woontypologieën een plek krijgen. Ook hierbij wordt er ingezet op een diversiteit in typologieën zoals rijwoningen, tweekappers, vrijstaande woningen, seniorenwoningen, appartementen en alternatieve woonvormen. De precieze verdeling van het woningbouwprogramma zal richting het stedenbouwkundig plan verder uitgewerkt worden.
200
wonen in het groen wonen aan het park wonen aan het buurtgroen wonen aan het buitengebied wonen in de straat 4.13 Woonsferen
31
4.6 BOUWHOOGTES De basis voor Repelakker III (en I-II) is de Zeelandse schaal. Dit betekent dat er hoofdzakelijk sprake zal zijn van woningen die bestaan uit twee lagen en een kap. Vanuit deze basis zijn er verbijzonderingen en afwijkingen mogelijk (zowel in de hoogte als in de laagte) die de diversiteit in de wijk bevorderen. Zo wijken de solitairen in de parkzone af van de gemiddelde woonvorm. Daarom is het goed mogelijk dat hier meer afwisseling in bouwhoogtes en daktypes ontstaat. Het blok aan de noordoost zijde leent zich bijvoorbeel goed om een (hoogte-)accent te leggen van maximaal vijf bouwlagen, inclusief kap, een afgeleide hiervan, een terugliggende laag of met een platdak. Op meerdere plekken in het plan kan het gewenst zijn om accenten te leggen. Voornamelijk op hoeken heeft een (hoogte-) accent een duidelijke functie. Het kondigt het eind en begin aan van een bebouwingslijn. Dit kan middels een hogere bouwhoogte of een volledige derde bouwlaag met platdak worden bereikt. In de vervolgstap zal nader gespecificeerd moeten worden waar deze accenten op hun plek zijn. Ook binnen een bebouwingslijn kan het gewenst zijn om te differentiëren met bouwhoogtes en kapvormen om een diverser bebouwingsbeeld te krijgen. Aan de zijde van de Bergmaas is het mogelijk gewenst om vanwege de geluidsbelasting te kiezen voor drie volle bouwlagen met accenten van vier lagen.
Ook hier geldt dat accenten middels een hogere bouwhoogte of een volledige derde/vierde bouwlaag met platdak kan worden bereikt. Belangrijk bij de verdere uitwerking is dat er binnen de gewenste functionaliteit nog steeds een gedifferentieerd beeld ontstaat waarbij ook nog kapvormen worden toegepast.
2-3 bouwlagen (inclusief kap of plat) 3-4 bouwlagen (inclusief kap of plat) 4-5 bouwlagen (inclusief kap of plat) accent 4.14 Bouwhoogtes
32
4.7 GROEN EN OPENBARE RUIMTE Met de ontwikkeling van Repelakker III is heel Bergmaasvelden (Structuurplan 2006) ontwikkeld. Te midden van deze wijk ligt het centrale park dat Repelakker I-II en Repelakker III met elkaar verbindt. Naast een ruimtelijke verbinding moet het park ook sociaal verbinden. Er is daarom volop plek om te recreëren, te spelen en te ontmoeten. Het moet een parkzone worden met een hoge natuur- en verblijfskwaliteit. Ook op het gebied van biodiversiteit en natuur moet een park in verbinding staan met zijn omgeving. Het watersysteem is hier een mooi voorbeeld van. In het park en op de andere groene plekken komen talloze bomen, struiken en planten te staan. De precieze toepassing van de beplanting zal in het vervolgtraject middels een landschapsplan invulling krijgen.
‘E
E B F
A
‘F
‘B
‘A ‘D D C
‘C
Doorsnede A-’A (zie afbeelding 5.5) toont hoe de parkzone er in principe uit kan komen te zien. Hier zie je hoe de verschillende functies in een zone bij elkaar komen; wonen, spelen, recreëren, natuur en waterberging. Het verhoogde talud van de solitair biedt een kans om hier iets bijzonders te doen en tegelijkertijd het verhaal van de hoogteverschillen en het water vertellen. Bijna alle straten leiden naar het park en worden voorzien in een profiel waar ruimte is voor groen en water (zie afbeeldingen 5.7 t/m 5.10). Zodoende loopt de groene kwaliteit vanuit het park ook door in de straten. Ook is er ruimte voor voetpaden en langsparkeerplaatsen. De straat ter plaatse van de noordelijke breuklijn wijkt af van de andere straten. In dit profiel is extra ruimte opgenomen om de mogelijke ligging van de breuklijn een plek te geven in het straatbeeld. Aan de noordzijde ligt tussen de achtertuinen van de woningen aan Voederheil en de woningen in Repelakker III een groene zone. Deze zone is alleen toegankelijk voor langzaam verkeer. Het is als het ware een uitloper van de parkzone en zal dan ook die kwalitatieve uitstraling krijgen. Aan de kant van de Bergmaas is ook een bufferzone voorzien. Hierdoor komen de woningen op enige afstand van de Bergmaas te staan en is er ruimte voor groene kwaliteit voor de deur (zie afbeelding 5.11).
Hier kan intensievere beplanting ontstaan om deels het verkeer te camoufleren. Ook wordt hier rekening gehouden met ruimte voor een eventueel talud (1,5 meter hoog) dat vanwege de geluidswering vanwege de Bergmaas gewenst kan zijn.
locatie principe profielen 4.15 Openbare ruimte
33
Voederheil
Bergmaas
A
Kerkstraat
‘A
weiland
sloot
berm
Bergmaas
berm
talud
sloot
struinpad
parkeren
rijbaan
pad
woning
woning
4.16 Sfeerbeelden centrale parkzone
tuin
parkeren & schuur
parkeren & schuur
pad
tuin
Vaandriglaan
woning
4.17 Overzicht principe profielen
CENTRALE PARKZONE Repelakker III, Zeeland | Structuurschets LAD010-0001 | 2 mei 2023
A
woning
pad
4.18 Principe profiel A-’A | Centrale parkzone
34
park
talud
terpwoningen
natte zone
struinpad
‘A
rijbaan
parkeren pad
woning
1:4000
0
40
80
120
160
200
B
C
‘B
‘C
Voederheil
‘E
F
Bergmaas
E
B
‘F
‘B
‘D Kerkstraat
C D Vaandriglaan
‘C
4.19 Principe profiel B-’B | Woonstraat aan parkzone
4.20 Principe profiel C-’C | Woonstraat tweebaans met parkeren
4.21 Overzicht principe profielen
WOONSTRATEN
Repelakker III, Zeeland | Structuurschets LAD010-0001 | 2 mei 2023
1:4000
0
D
‘D
E
‘E
F
weiland
4.22 Principe profiel D-’D Woonstraat eenbaans
4.23 Principe profiel E-’E Woonstraat eenbaans met parkeren
40
80
120
160
200
‘F
sloot
berm
Bergmaas
berm
talud
sloot
struinpad
parkeren
rijbaan
pad
woning
wonin
4.24 Principe profiel F-’F | Bergmaas - woonstraat
35
4.8 WATERBERGING De aanleiding voor de ligging van de centrale parkzone is in basis de natuurlijke laagte en ligging van de A-watergang. Deze A-watergang is van belang voor de afwatering van het gehele watersysteem van het waterschap in de omgeving. Er moet dan ook sprake blijven van een doorstroomfunctie voor het water door Repelakker (zuid naar noord). Deze functie wordt functioneel gekoppeld aan een bergingsfunctie voor de hele wijk. De A-watergang en de bestaande watervoorzieningen aan de rand van Repelakker I-II worden samengevoegd in één systeem. De centrale parkzone heeft daarmee een belangrijke waterbergende functie. Vanuit de omliggende straten wordt het hemelwater afgevoerd naar de centrale waterberging in het park. Dit watersysteem is schematisch weergegeven op afbeelding 5.14. Bij veel regenval is er ruimte voor het water om ‘buiten de oevers’ te treden in de zogenoemde klimaattrappen. Bij normale omstandigheden dient er sprake te zijn van een bepaald waterniveau zodat er ook bepaalde esthetische en natuurlijke waarden ontstaan. Naast een bergende functie biedt de waterberging ook kansen voor natuurontwikkeling en speelvoorzieningen. In samenspraak met het waterschap wordt in het vervolgtraject gekeken hoe deze ambities vormgegeven kunnen worden.
4.26 Sfeerbeelden van centrale waterberging (glooiend versus strak)
De waterberging zorgt aan de zuidzijde voor een afbakening van Repelakker I-II. Door deze zijde van de waterberging een strakke vorm te geven en de noordzijde een meer natuurlijke vorm, belichaamt de waterberging eveneens de overgang van de stedenbouwkundige opzet van Repelakker I-II naar Repelakker III zoals dat in afbeelding 4.3 is weer gegeven. Op afbeeldingen 5.5 en 5.13 zijn voorbeelden opgenomen van hoe dat verschil er uit kan komen te zien. Het onderzoek naar breuklijnen en wijstverschijnselen heeft uitgewezen dat er voor wat betreft het inrichtingsontwerp geen directe “breuk-belemmering” zijn. Er zijn wel indicatoren gevonden die duiden op een eventuele diepere breukligging. Om een plek aan dit tracé in het ontwerp te geven is een ruim straatprofiel aangehouden om ruimte vrij te houden voor groen en waterberging. Daarnaast is er in het zuiden van het gebied, in de watergang, ijzerrijke kwel aangetroffen, is de omgeving zeer drassig en duidt de ecologische inventarisatie op de aanwezigheid van karakteristieke kwelindicatoren. Om deze reden is het gebied aan de zuidkant als kwelrijke zone opgenomen om zo de eventuele ruimtelijke kansen voor de waterberging en openbare ruimte te benutten.
36
robuuste waterstructuur als berging klimaattrappen als extra bergingscapaciteit kwelrijke zone mogelijke stuw duiker hemelwaterafvoer (indicatief) breukzone markeren (indicatief) 4.25 Principeopzet watersysteem
4.9 GEZONDHEID EN BEWEGING De opzet van Repelakker biedt ruimte om mensen in beweging te krijgen. Dit zorgt voor een betere gezondheid en een vitale wijk. Goede wandel- en fietsverbindingen en een uitnodigend park voor de deur nodigt de bewoners uit om naar buiten te gaan. Binnen de openbare ruimte kunnen voldoende voorzieningen worden getroffen die hieraan invulling geven. Tegelijkertijd dient er ook ruimte te zijn voor losse buurtinitiatieven. Het autoluwe binnengebied biedt voldoende kansen voor spelen, sporten en recreëren. Ook liggen er kansen voor natuurlijk spelen en zwemmen nabij en in de waterberging. Naast de centrale parkzone liggen er ook diverse kleinere groenplekken in de wijk. Hier is ruimte voor kleinere speelplekken die de aanliggende buurt voorzien.
speelplek autoluwe robuuste speelzone 4.27 Speelvoorzieningen
37
s
5 UITWERKING
Bergmaa
Het visiedocument is een plan op hoofdlijnen. Dat betekent dat het plan op sommige punten in de uitwerking nog kan veranderen. Voor sommige delen van het visiedocument zijn in het planproces verschillende alternatieven benoemd. In de verdere uitwerking moet met de diverse belanghebbende gekeken worden waar op dat moment de behoefte ligt. In dit hoofdstuk zijn er diverse planonderdelen uitgelicht om het alternatief te tonen.
Hoefslag
5.1 WONEN, BEDRIJVEN OF EEN COMBINATIE? In de visie sluit het woonveld in de noordwesthoek direct aan op bedrijventerrein Voederheil. Zodoende wordt het terrein aan deze zijde aan het zicht ontnomen en wordt het ‘ingepakt‘ met woningen die hun oriëntatie op de openbare ruimte hebben Voor dit woonveld zijn echter ook diverse alternatieven mogelijk die onder andere in samenhang met het bedrijventerrein kunnen worden ontwikkeld. In het kader van dit Visiedocument wordt dit gebied dan ook als ‘‘nader in te richten’’ gezien.
5.2 HOEKOPLOSSINGEN In Repelakker III is ingezet op dorps wonen. Dit wordt mede bereikt door de hoekverdraaiingen in het stratenpatroon. Op sommige punten leidt dit tot onconventionele hoeken. In de verdere uitwerking moet blijken hoe realistisch deze hoeken zijn. Hierbij kan het noodzaak zijn om het stratenpatroon en de bouwblokken her en der aan te passen, waarbij het principe van de gewenste beeldkwaliteit overeind dient te blijven. Daarnaast zal er ook gekeken kunnen worden naar creatieve hoekoplossingen.
5.1 Gebied bij Voederheil
5.2 Ontwerpopgave hoeken
5.3a Woonvlek in de visie achter Blazoenlaan
5.3b Alternatief achter woningen BLazoenlaan
5.3 AANSLUITING OP BESTAANDE WONINGEN Voor een herkenbare en duidelijke afbakening van alle woonblokken is het gewenst om achter de woningen aan de Blazoenlaan een woonvlek neer te leggen. Zodoende ontstaat er net als in de rest van Repelakker een tweezijdig woonblok en nog belangrijker, er ontstaat een front aan het groen. Deze voorzijde aan de centrale parkzone zie je door heel het plan. De invulling van het type woning zal met de diverse belanghebbende bekeken worden.
38
kstraat
Een alternatief ontwerp is om direct met de centrale parkzone aan te sluiten op de achterkant van de woningen aan de Blazoenlaan. Vanwege de doorwaadbaarheid en toegankelijkheid van het park is het hier nog wel een voetpad gewenst.
39
6 FASERING 6.1 INLEIDING
6.2.3
Het autoverkeer van de Bergmaas brengt veel geluidhinder met zich mee. Om toch een goed woon-en leefklimaat voor de nieuwe woningen te realiseren dienen hier geluidsafschermende maatregelingen genomen te worden. Deze maatregelingen dienen richting de Bergmaas niet veel hoger te zijn dan 1,5 meter, zodat er een zichtrelatie blijft vanuit de Bergmaas naar de nieuwe woningen en vanuit woningen naar het landschap richting Zevenhuis. In tegenstelling tot de rest van Zeeland presenteert Repelakker III zich hier met de voorzijde aan de Bergmaas. Dit leidt tot de opgave om hier een dorpse uitstraling te realiseren en een grote wand te voorkomen. Zoals eerder gesteld betreft dit een aandachtspunt bij de uitwerking van het stedenbouwkundig plan. Echter is het vanuit een geluidsafschermende werking voor de rest van Repelakker III gewenst om wat hoger te bouwen. In de zone Bergmaas kan geparkeerd worden zolang dit in balans is met het groen en goed is ingepast. Het nieuwe woongebied wordt ontsloten via Bergmaas. De wijze waarop de verkeersafwikkeling plaatsvindt en de exacte situering en ontwerp van de kruising vindt in een latere fase plaats.
Tijdens het opstellen van onderhavige gebiedsvisie zijn ‘achter de schermen‘ de ontwikkelingen doorgegaan. Dit heeft geresulteerd in een fasering van de ontwikkeling. Om te bouwen voor de vraag voor de komende 10 tot 15 jaar wordt in eerste instantie ingezoomd op fase 1. De totaalvisie van Repelakker III is gericht op de lange termijn planning tot circa 2050. Fase 1 betreft het zuidelijke deel dat aansluit op Repelakker I-II. Het gebied betreft een logische uitbreiding van de bestaande wijk en biedt de ruimte aan de gewenste 200 woningen. In dit hoofdstuk wordt nader ingezoomd op de consequenties van de fasering op de benoemde kernkwaliteiten in onderhavige visie (hoofdstuk 3). De kernkwaliteiten voor de totaalvisie worden hier herhaald en er wordt aangehaald waar er in Fase 1 van afgeweken wordt. De ontwerpopgave van Repelakker III staat op zichzelf. Het is een ontwerpopgave om de afronding van de noordrand in het groen en de zichtlijn op de molen vanuit de entree. De samenhang met fase 2 dient hierbij te worden bewaakt. De ontsluiting via Ontsluiting Bergmaas is zeker. De positie en vorm moeten nog worden uitgewerkt en wel zodanig dat Repelakker III fase 2 ook erop kan worden aangesloten.
6.2 KERNKWALITEIT - LANDSCHAP 6.2.1
6.2.4
ZONE VOEDERHEIL Fase 1: Deze zone valt buiten het plangebied. De overgang van fase 1 naar het agrarisch gebied richting Voerdheil is een ontwerpopgave die nog nader dient te woren uitgewerkt.
40
BREUKLIJN Het breuklijnen- en wijstonderzoek geeft in principe geen aanleiding om in het plan rekening te houden met breuklijnen. Desalniettemin wordt de vermoedelijke ligging van een dieper gelegen breuklijn wel als uniek kenmerk aangemerkt en als kans voor het ontwerp aangegrepen. Dat betekent dat er ter plaatse van deze lijn geen bebouwing zal komen, maar dat deze lijn juist geaccentueerd wordt met een groen- en waterstructuur (in de straat).
Dit centraal gelegen park wordt een robuuste landschapszone die als verbindend element tussen Repelakker I-II en Repelakker III fungeert. Binnen deze parkzone is ruimte voor de ontwikkeling van natuur, waterberging, recreatie en wonen. De landschapszone heeft altijd een minimale breedte van 30 meter, gemeten vanaf de huidige en toekomstige erfgrenzen (enkele overschrijdingen toegestaan). De zone is nader in te vullen met verhouding groen en blauw, mede afhankelijk van het benodigde watersysteem. Binnen de landschapszone is bestemmingsverkeer toegestaan en zijn er maximaal 4 solitaire gebouwen (stapstenen) mogelijk die geïntegreerd moeten worden in het landschap. Dit geldt ook voor het bijbehorende parkeren.
6.2.2
plangebied Fase 1
Fase 1: Ook voor fase 1 is bebouwing met de voorzijde aan de Bergmaas beoogd. Deze kernkwaliteit blijft ongewijzigd.
CENTRALE PARKZONE
Fase 1: In plaats van 4 solitaire zijn er maximaal 2 solitairen toegestaan. De kernkwaliteit blijft verder ongewijzigd.
ZONE BERGMAAS
Fase 1: Er ligt nog maar een klein deel van de vermoedelijke breuklijn binnen het plangebied voor Fase 1. De kansen voor het ontwerp zijn hierdoor minder nadrukkelijk aanwezig. Ter plaatse van de ligging van de eventuele diepere breuklijn binnen fase 1, is de centrale parkzone beoogd zoals op afbeelding 5.3b is weergegeven. Eventuele accentuering van de breuklijn middels een onbebouwde lijn in fase 2 sluit hier op aan.
6.2.5
WATER Het relatief hoge grondwater betekent dat infiltratie van het hemelwater in het beginsel lastiger is en er dus veel oppervlakte water gecreëerd moet worden om al het hemelwater bij hevige buien op te vangen. De bestaande A-watergang biedt hiervoor de basis. Deze A-watergang moet worden geïntegreerd in één totaal watersysteem. Hiervoor zal nog moeten worden afgestemd met het waterschap om onder andere de doorstroomfunctie van
6.1 Totaalvisie Repelakker III met plangebied Fase 1
de A-watergang te waarborgen. Naast het afvoeren van al het hemelwater zal ook gekeken moeten worden daar de beperkte mogelijkheden van vasthouden en infiltreren op eigen perceel en in de straten.
Zo wijken de vier solitairen in de parkzone af van de gemiddelde woonvorm. Daarom is het goed mogelijk dat hier meer afwisseling in bouwhoogtes en daktypes ontstaat. Voor grondgebonden solitairen geldt dat deze dienen aan te sluiten bij de grondgebonden woningen in de directe omgeving. Voor niet grondgebonden solitairen geldt een maximum van vier bouwlagen. Daarnaast kan er op een enkele plek een (hoogte-) accent gelegd worden van maximaal vijf bouwlagen.
Fase 1: Vanwege de fasering zal het deel van de A-watergang dat buiten het plangebied voor Fase 1 valt zijn huidige ligging en vorm behouden. Voor het deel voor Fase 1 blijft de kernkwaliteit nog wel ongewijzigd. Daar moet echter aan toegevoegd worden dat de huidige waterberging die voor Repelakker I-II is aangelegd ook zal worden geïntegreerd in één totaal systeem.
De woonstraten krijgen een groene uiterlijk door in het profiel rekening te houden met ruimte voor groen en afwatering. Auto’s zijn te gast en parkeren moet zo veel mogelijk worden vermeden. Daarnaast wordt een diversiteit aan woningtypes nagestreefd om een kleinschalig en divers straatbeeld te creëeren. Fase 1: De beoogde zichtlijnen vanaf de entrees in de totaalvisie vallen buiten het plangebied. Desondanks kan nog steeds bekeken worden of er binnenplans zichtlijnen op de kerk en de molen opgenomen kunnen worden. De kernkwaliteit blijft verder ongewijzigd. Bij een mogelijke verschuiving van de kruising met Bergmaas, dient een goede inpassing plaatst te vinden tussen de zichtas naar de molen en de noordrand van fase 1.
6.3.2
Fase 1: In plaats van 4 solitaire zijn er maximaal 2 solitairen toegestaan. De uitzondering voor een enkel accent met 5 bouwlagen komt te vervallen. De kernkwaliteit blijft verder ongewijzigd.
WOONSTRATEN Voor Repelakker III ligt er een kans om de buurt een onderscheidend karakter te geven van Repelakker I-II, waarin tegelijkertijd ruimte wordt gegeven aan de thema’s van deze tijd. Er wordt hier een kleinschalige dorpse sfeer nagestreefd door meer hoekverdraaiingen in de straten te brengen en lange doorzichten te vermijden. Zo ontstaan er meer intiemere woonstraten die vervolgens op de grotere gemeenschappelijke groene zones uitkomen. Uitzonderingen hierop zijn de doorzichten ter plaatse van de mogelijke breuklijn en de zichtlijnen, hier is juist een onderbroken lijn gewenst. Het is een ontwerpopgave om de dorpse sfeer daadwerkelijk te realiseren.
BOUWHOOGTE De basis voor Repelakker III (en I-II) is de Zeelandse schaal. Dit betekent dat er hoofdzakelijk sprake zal zijn van woningen die bestaan uit drie lagen (inclusief kap of plat). Vanuit deze basis zijn er verbijzonderingen en afwijkingen mogelijk (zowel in de hoogte als in de laagte) die de diversiteit in de wijk bevorderen.
Fase 1: Vanwege de fasering is het aantal woningen en daarmee het aantal verkeersbewegingen aanzienlijk lager. Derhalve zal de wijze van de aansluiting van het gemotoriseerd verkeer heroverwogen moeten worden. De verkeersaansluiting op de Kerkstraat ter plaatse van het tankstation ligt buiten het plangebied van fase 1 en is daarmee geen optie meer. De aansluiting op de Vaandriglaan is nog wel steeds mogelijk en gewenst. De heroverweging moet uitwijzen of de aansluiting op de Bergmaas noodzakelijk of gewenst is en op welke wijze deze dan moet worden vormgegeven. De kernkwaliteit blijft verder ongewijzigd.
Aan de zijde van de Bergmaas is het mogelijk gewenst om vanwege de geluidsbelasting te kiezen voor drie volle bouwlagen met accenten van vier lagen. In paragraaf 3.3.3 staat de opgave die hier ligt om de dorpse uitstraling te bewaken reeds beschreven.
6.3 KERNKWALITEIT - DORPS WONEN 6.3.1
parkzone liggen. Voor het parkeren bij deze blokken is het wenselijk dat er een groen beeld blijft en de auto’s uit het zicht worden onttrokken.
6.4.2
Het fietsverkeer rijdt momenteel over de Voederheil en de Kerkstraat richting het centrum. Dit brengt gevaarlijke situaties met zich mee omdat ze hetzelfde wegvak gebruiken. Derhalve is de wens uitgesproken om alternatieve noord-zuid verbindingen in het nieuwe plan Repelakker op te nemen vanaf rotonde VoederheilBergmaas, langs Bergmaas naar het zuiden richting de bushalte bij Tweehekken en vanaf Voederheil op de directe zichtlijn naar de kerk.
6.4 KERNKWALITEIT - MOBILITEIT 6.4.1
GEMOTORISEERD VERKEER Om het toekomstige verkeer goed af te wikkelen is spreiding van het verkeer noodzakelijk om overbelasting op een van de omliggende wegen te voorkomen. Om de huidige en toekomstige situatie goed in kaart te brengen heeft bureau Megaborn een verkeersonderzoek gedaan. Uitgangspunten hierbij waren dat het verkeer in het centrum niet mocht toenemen en er een verspreiding van het verkeer op het omliggende netwerk optreedt. Vanuit dit onderzoek is naar voren gekomen dat het gewenst is om de nieuwe wijk op drie plekken te verbinden met het omliggende netwerk. De ontsluiting richt zich op een aansluiting op de Bergmaas (rotonde of kruising), een aansluiting op de Kerkstraat (ter hoogte van het tankstation) en een aansluiting op Repelakker II (verlengde van de Vaandriglaan). De nieuw te ontwikkelen woonwijk maakt volledig onderdeel uit van de 30 km/uur zone. Daarnaast zal gekeken worden waar in het plan woonerven met een lagere snelheid toegevoegd kunnen worden. Om spreiding te stimuleren en sluipverkeer tegen te gaan, is het gewenst dat de nieuwe verbindingen naar de omliggende wegen niet te direct zijn. Dit komt terug in het stratenpatroon dat diverse hoekverdraaiingen kent. Om de centrale parkzone nog meer kwaliteit te geven is het streven om dit gebied verkeersluw te maken.
Dit betekent dat er geen doorlopende wegen voor gemotoriseerd verkeer lopen, maar dat er voornamelijk voor bestemmingsverkeer iets wordt aangelegd. Hieronder vallen ook de solitairen die in de centrale
LANGZAAM VERKEER
De centrale parkzone biedt volop plek om te wandelen en te verblijven. Zoals reeds vermeld wordt het gebied zoveel mogelijk autoluw ingericht. Daarnaast komen er diverse paden in het park te liggen zodat er kwalitatieve en logische wandelroutes ontstaan. Fase 1: De aansluitingen van de beoogde fietsverbindingen liggen beide buiten het plangebied aan de Voederheil. Er zal nader bekeken moeten worden of deze fietsverbindingen vooruitlopend op fase 2 toch al aangelegd worden. De kernkwaliteit aangaande de inrichting van de centrale parkzone blijft verder ongewijzigd.
6.4.3
PARKEREN Om binnen de woonstraten in te zetten op kwaliteit is het streven om het parkeren zo veel mogelijk uit het straatbeeld te houden. Een groot deel van het parkeren zal daarom worden opgelost binnen woonblokken waar minimaal 1 parkeerplaats per woning opgenomen moet zijn. Qua behoefte zal er een deel van het parkeren nog wel op geconcentreerde parkeerplaatsen aan de rand van de wijk of beperkt in de straat plaatsvinden. Voor het parkeren in de openbare ruimte geldt dat deze zo veel mogelijk groen worden ingepakt en uit het zicht worden onttrokken. Voor het beleid aangaande parkeren is het Parapluplan wonen en parkeren Landerd leidend. Fase 1: Deze kernkwaliteit blijft ongewijzigd.
41
7 DUURZAAMHEIDSPRINCIPES 7.1 OPGEHAALD Om bepaalde wensen, uitgangspunten en ambities op het gebied van duurzaamheid op te halen zijn een tweetal sessies gehouden. De eerste betrof een CEES-sessie (Circulair Energie Ecologie Samenleving) met de gemeentelijke werkgroep. De eerste stap hierin was inventariseren wat de duurzaamheidsambities vanuit beleidsdocumenten van de gemeente Landerd zijn en het houden van een workshop (24 juni 2021). Alle opgehaalde punten zijn vervolgens besproken tijdens de CEES sessie. De punten die er uit naar voren zijn gekomen betroffen deels direct toe te passen zaken, maar ook veel al maatregelen en uitwerkingsgedachtes die later in het proces pas aan bod komen. De tweede sessie betrof de participatie-bijeenkomst op dinsdagavond 2 november 2021. De bijeenkomst had de vorm van een ontwerpatelier. Aan de hand van diverse thema’s werden de wensen en ideeën van de participanten besproken. Duurzaamheid en gezondheid was een van de ‘ontwerptafels‘. Men sprak een grote voorkeur uit voor voldoende groen in de wijk en voor waterberging in de achtertuin of in een regenton, of een afkoppeling van de regenpijp en waterberging in de tuin. Daarnaast werd de wens voor een zelfvoorzienende wijk uitgesproken en is een ecodorp meermaals genoemd.
Ook hier waren er veel punten die aan de orde kwamen die veel al maatregelen en uitwerkingsgedachtes betroffen die later in het proces pas aan bod komen, zoals het realiseren van elektrische laadpalen.
7.2 IN PLAN OPGENOMEN Op het gebied van duurzaamheid zijn er op het niveau van dit visiedocument diverse ontwerpuitgangspunten gehanteerd. Zo wordt er volop ingezet op goede langzaam verkeersverbindingen naar centrum en de bushaltes waardoor er alternatieven zijn voor het auto-gebruik. Ook de meer meanderende routes met nog te ontwerpen snelheidsremmers maken dat bereikbaarheid en snelheid voor de auto niet meer op 1 staan. In het plan wordt ook ingezet op het verminderen van de verharding zodat er minder waterberging nodig is en de mate van hittestress wordt beperkt. Dit wordt mede bereikt door het centraal parkeren op de binnenterrein, waardoor er in de straten meer ruimte is voor groen en er tevens efficiënte vervoersbewegingen ontstaan. Daarnaast is er in het midden van het plan sprake van een auto luwe zone in het centrale park. Door alle straten niet voor de woningen aan het park door te trekken wordt verharding beperkt en ontstaat er tevens meer woonkwaliteit.
42
7.1 Impressie terugkoppelbijeenkomst
In deze parkzone en alle openbare ruimte daarbuiten zijn er veel mogelijkheden voor biodiversiteit. Het water geeft een unieke kwaliteit en aanleiding om natuurwaarden te creëren. Daarnaast zullen er op veel plekken verschillende type bomen en beplanting worden opgenomen wat tevens zorgt voor schaduwrijke plekken. De opzet van het plan geeft voldoende ruimte om hier ruim baan aan biodiversiteit en natuurwaarde te geven. De centrale waterberging brengt naast natuurwaarden ook verkoeling. Al het water uit de wijk wordt hier opgevangen. Bij de woningen moet ten eerste gekeken worden of het hemelwater opgevangen en vastgehouden kan worden. De volgende stap zou idealiter zijn dat het water oppervlakkig richting de centrale zone stroomt waardoor er ook geen ondergrondse hemelwaterriolen nodig zijn. Duurzaamheid is ook het creëren van een goed woonplek waar die nog jaren mee gaat. De basis wordt met dit visiedocument op hoofdlijnen gelegd. In de verdere uitwerking zal het aspect
duurzaamheid in de breedste zin in het proces moeten worden meegenomen.
7.3 VERVOLG Voor de verdere planuitwerking is het van belang om de energiebron voor de wijk te bepalen. Wordt dit collectief of individueel? En hoe wordt er straks omgegaan met duurzame mobiliteit? Het opnemen van deelauto’s en laadpalen zal een plek moeten krijgen. En welke mate van zelfvoorzienendheid wordt er straks nagestreefd? Naast energieopwekking kan hierbij ook gedacht worden aan voedselproductie. Bij de inrichting van het openbaar gebied zal gekeken worden naar bijvoorbeeld fruit-/ vruchtproducerende beplanting. Naast de voedselproductie hebben dit soort beplanting ook een hoge waarde voor de biodiversiteit.
Bij het bepalen van welke woontypes waar moeten komen kan het ook interessant zijn om alternatieve woonvormen te onderzoeken. Het ecodorp werd al meerdere malen genoemd in het ontwerpatelier. Maar ook kleinere woningen zoals tiny houses zorgen voor het gebruik van minder materiaal en kunnen een bepaalde maat van zelfvoorzienendheid bewerkstellingen. Bij het ontwerp van de woningen kunnen tegenwoordig eenvoudige voorzieningen voor dieren worden opgenomen. Het bijvoorbeeld opnemen van nestkastjes voor vleermuizen in de gevel is een voorbeeld van natuurinclusief bouwen. Daarnaast is het belangrijk dat er duurzame materiaalkeuzes worden gemaakt. Natuurlijke materialen die mooi verouderen en lang meegaan. De CEES-sessie en het ontwerp atelier hebben in ieder geval geresulteerd in diverse ideeën en denkrichtingen die in het verdere uitwerkingsproces meegenomen kunnen worden.
7.2 Robuuste zone die veel mogelijkheden biedt voor biodiversiteit
7.3 Plek voor een ecodorp?
43
8 BEELDKWALITEIT OPENBARE RUIMTE EN BEBOUWING
44
SFEERBEELDEN
SFEERBEELDEN
45
9 PARTICIPATIETRAJECT De ambitie van de gemeente is vanaf het begin geweest dat belanghebbenden meedenken over dit Visiedocument. Om doelen te bereiken en krachten te bundelen is een participatietraject opgestart. Het gehele traject is begeleid door Kickstad. Het hoofddoel van het participatietraject is belanghebbenden op een goede manier informeren en mee laten denken over de ontwikkeling van Repelakker III. Daarnaast zorgt het voor een gedragen visiedocument en worden ideeën en zorgen uit de omgeving opgehaald en voor zover mogelijk vertaalt in het ontwerp. Daarbij is het belangrijk om draagvlak te creëren door transparante communicatie en verwachtingsmanagement. Op 21 april 2021 heeft een interne kick-off van het traject plaatsgevonden. In deze bijeenkomst is in kaart gebracht welke zaken vaststaan (de kaders) en welke onderwerpen ruimte bieden voor gesprek in het participatietraject. Op de hienaast staande participatiekalender zijn alle participatiemomenten in te zien. Het gehele participatieverslag is als bijlage 3 toegevoegd. Daarnaast heeft de gemeente ook diverse participatiemomenten gevoerd met belangengroepen. Een overzicht hiervan is op de volgende pagina opgenomen.
46
PARTICIPATIEMOMENTEN TUSSEN GEMEENTE EN BELANGENGROEPEN datum
overleg
opmerking
3 februari 2021
Initiatief Zeeland
Startoverleg
2 maart 2021
Belangengroep Repelakker
Startoverleg
14 juni 2021
Verkeersstudie
Belangengroep Repelakker, Initiatief Zeeland, Zeelandse Ondernemersvereniging, Klankbordgroep Bergmaas, bewoners Noordveld, Kerkstraat Noord)
15 juli 2021
Verkeersstudie
Belangengroep Repelakker, Initiatief Zeeland, Zeelandse Ondernemersvereniging, Klankbordgroep Bergmaas, bewoners Noordveld, Kerkstraat Noord)
6 septmeber 2021
Verkeersstudie
Belangengroep Repelakker, Initiatief Zeeland, Zeelandse Ondernemersvereniging, Klankbordgroep Bergmaas, bewoners Noordveld, Kerkstraat Noord)
21 september 2021
Informatiebijeenkomst
Openbaar
7 oktober 2021
Verkeersstudie
Belangengroep Repelakker, Initiatief Zeeland, Zeelandse Ondernemersvereniging, Klankbordgroep Bergmaas, bewoners Noordveld, Kerkstraat Noord)
18 oktober 2021
Initiatief Zeeland
2 november 2021
Ontwerpatelier
24 december 2021
Initiatief Zeeland
18 januari 2022
Initiatief Zeeland
22 februari 2022
Initiatief Zeeland
8 maart 2022
Belangengroep Repelakker
9 maart 2022
Terugkoppelbijeenkomst
18 maart 2022
Huisbezoek kerkstraat
24 maart 2022
Breuklijnen- wijstonderzoek
29 maart 2022
Belangengroep Repelakker
31 maart 2022
Jongeren Klein Zelland
5 april 2022
Klankbordgroep Bergmaas
7 april 2022
Huisbezoek Voederheil
12 mei 2022
Belangengroep Repelakker
17 mei 2022
Initiatief Zeeland
16 juni 2022
Huisbezoek Voederheil
14 juli 2022
Belangengroep Repelakker
2021 + 2022
Afspraken gronden/percelen
Openbaar
Huisbezoeken bewoners Noordveld, Hellebaardlaan, Kerkstraat
Verschillende afspraken met grondeigenaren, ondernemers en bewoners (o.a. Kerkstraat, Noordveld, Hoefslag)
47
10 BIJLAGES EN BELEIDSDOCUMENTEN BIJLAGES
LINKS NAAR BELEID
1
PROEFSLEUVENONDERZOEK - LANDSLIDE
STRUCTUURVISIE 2014 GEMEENTE LANDERD
2
VERKEERSONDERZOEK - MEGABORN
DE WOONVISIE 2019
3
PARTICIPATIEVERSLAG - KICKSTAD
48
COLOFON Opgesteld in opdracht van:
Instantie
Persoon
Gemeente Maashorst
Gijs van Oorschot
Novaform Vastgoedontwikkelaars B.V.
Bas Arnts
Wagemakers bouw&ontwikkeling
Karin Wagemakers
Muller Bouw
Wim Muller
Opdrachtnemer
Bureau Kragten
Steller
Bureau Kragten
Kees Willemsen
In samenwerking met en met inspiratie van (e.a.)
Instantie
Instantie
Gemeente Maashorst
Novaform Vastgoedontwikkelaars B.V.
Wagemakers bouw&ontwikkeling
Muller Bouw
Kragten
InitiatiefZeeland
Belangengroep Repelakker – Noordveld
Belangengroep Voederheil
Belangengroep Kerkstraat e.o.
Waterschap Aa en Maas
Landslide
Allerlei onderzoeksbureaus nog op te nemen
49
Herten Schoolstraat 8 6049 BN Herten Postbus 14 6040 AA Roermond
's-Hertogenbosch Hambakenwetering 5-J 5231 DD 's-Hertogenbosch Postbus 2309 5202 CH 's-Hertogenbosch