CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Samenwerkingsakkoord 2026-2030 ‘Trots op vandaag, werken aan morgen’

Raadsvergadering 10 juni 2026, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Vaststellen samenwerkingsakkoord 2026-2030 ‘Trots op vandaag, werken aan morgen’14.383 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Om dit concreet te maken starten we twee pilots voor zorgzame en duurzame buurten, in Akkerwinde III en Hof van Maashorst. Hier worden toekomstige bewoners vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling van hun buurt en gestimuleerd om

24

collectieve initiatieven op te zetten. We ondersteunen dit met opbouwwerkers of wijkregisseurs die bijdragen aan sociale cohesie en zelfredzame wijken. Gemeentelijke panden die nu leegstaan, zoals het Raadhuis in Schaijk en de Raamhoeve in Uden, krijgen binnen vier jaar een nieuwe bestemming. Via tenders sturen wij bij een aantal van deze locaties op woonvormen voor specifieke doelgroepen. Minimaal één van die locaties ontwikkelen we naar het principe van ‘t Houdthof, waar (jong)volwassenen met een (licht) verstandelijke beperking samen in een appartementencomplex wonen met bewoners die bijdragen aan de gemeenschap. Ook maken we in Maashorst ruimte voor Skaeve Huse: een kleinschalige voorziening voor inwoners met complexe psychiatrische problematiek die in een rustige omgeving met begeleiding kunnen wonen. Daar hebben we een regionale verantwoordelijkheid die we niet uit de weg gaan. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We laten onze woningbouw aansluiten op onze demografische ontwikkelingen; woningbouw wordt ook een sturingsmiddel om de leefbaarheid in onze kernen op peil te houden. Uden is een groeikern, in de andere kernen bouwen we naar behoefte. • Per 1 juli 2027 heeft de gemeente Maashorst een regionaal afgestemde huisvestingsverordening.

• We zetten een tender uit voor echt betaalbare woningen voor starters en eenverdieners, in lijn met de aangenomen motie 'Betaalbaar bouwen', en dagen de markt uit om met creatieve en betaalbare oplossingen te komen. • We zorgen voor voldoende passende huisvesting voor onze ouderen, door hierover afspraken te maken met woningcorporaties én eisen te stellen aan projectontwikkelaars. • We wachten niet af wat de markt brengt maar pakken de regie op woningbouw. We voeren een actieve grondpolitiek. Bij toekomstige grondexploitaties en woningbouwontwikkelingen wegen we ook de positie van particuliere kavelkopers mee. • We nemen criteria op het gebied van innovatieve woonvormen, groene structuren en oog voor sociale cohesie standaard mee in tenders die wij uitzetten. • Bij nieuwbouwprojecten hanteren we de nationale doelen voor biobased bouwen als minimale voorwaarde, volgens de 30-30-30 regel: in 2030 moet 30% van de nieuwbouwwoningen voor minstens 30% uit biobased bouwmaterialen bestaan. • We herbestemmen gemeentelijke panden en zetten tenders uit voor woonvormen voor specifieke doelgroepen, zodat leegstaand vastgoed een nieuwe maatschappelijke functie krijgt. • We plaatsen tijdelijke woningen op toekomstige woningbouwlocaties om versneld woonruimte te bieden, terwijl de permanente ontwikkeling wordt voorbereid.

• We realiseren een passende en rustige locatie voor een klein aantal Skaeve Huse, zodat inwoners met complexe problematiek veilig kunnen wonen met de juiste begeleiding.

Gemeentelijke regie op ruimte Meer woningen bouwen lukt alleen als de gemeente zelf ook sneller schakelt. Meer regie op ruimte en versnelling in de woningbouw vraagt ook anders kijken naar eigen beleid en lokale regels. We versnellen waar het kan en versimpelen waar dat moet. We moderniseren het ruimtelijk beleid door lokale regels te schrappen die onnodig vertragen. De welstandscommissie verdwijnt en we werken vaker vanuit de bedoeling in plaats van vanuit procedures. Een initiatief dat goed is voor Maashorst, mag niet sneuvelen op details. We pakken leegstand en verpaupering bij de bron aan door scherpere sturing: strengere termijnen 25

voor principeakkoorden, ontwikkelverplichtingen en snellere besluitvorming. Wie de kans krijgt voor een nieuw project, moet die ook benutten. Zo voorkomen we dat grond of panden jaren onnodig leegstaan terwijl de woningvraag oploopt. Vrijkomende agrarische bebouwing benutten we actiever als kans voor wonen, kleinschalige recreatie, cultuur of natuur. Waar provinciale regels dat in de weg staan, trekken we samen op met andere gemeenten om nieuwe ontwikkelingen en innovaties mogelijk te maken. Maar, je hebt niets aan goede plannen als de organisatie het (bouw)tempo niet aankan. We vergroten daarom tijdelijk de ambtelijke organisatie met een projectteam dat acteert als een taskforce versnelling woningbouw zodat planvorming en besluitvorming sneller gaan en het woningbouwtempo echt omhooggaat. We voegen een evaluatiemoment in om te borgen dat de extra tijdelijke capaciteit ook doeltreffend wordt ingezet. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We schrappen lokale regels die woningbouw onnodig vertragen en werken vaker vanuit de bedoeling in plaats van vanuit procedures. • We schaffen de welstandscommissie af. • We voeren strakkere termijnen in voor principeakkoorden van ontwikkelaars en koppelen hier ontwikkelverplichtingen aan om leegstand en vertraging te voorkomen. • We versnellen besluitvorming door processen te vereenvoudigen en knelpunten vroegtijdig op te lossen.

• We benutten vrijkomende agrarische bebouwing indien mogelijk actief voor wonen, kleinschalige recreatie of natuur, passend bij het gebied. • We trekken samen met omliggende gemeenten op richting de provincie om meer ruimte te creëren voor herbestemming als provinciale regels knellen. • We vergroten de ambtelijke capaciteit met extra projectteams om de planvorming en besluitvorming te versnellen en het woningbouwtempo te verhogen. Deze inzet evalueren we om de meerwaarde van deze extra tijdelijke capaciteit te borgen.

Duurzame bereikbaarheid We zetten een stevige stap richting duurzame mobiliteit, zonder voorbij te gaan aan de bereikbaarheid van onze dorpen. De vastgestelde mobiliteitsvisie en het STOMP-principe (Stappen – Trappen - Openbaar Vervoer - Mobility as a service - Private car) blijft het vertrekpunt bij elke herinrichting en nieuwe ontwikkeling. Zo zorgen we voor veiligere, groenere en prettigere kernen. Volgens het STOMP-principe zijn de voetganger en de fietser de hoofdgebruiker van de infrastructuur in onze kernen. Bij de herinrichting van de wegstructuur gaan voetgangers en fietsers dus voor de auto. Dat vraagt om meer dan een extra fietspad hier en daar: we werken toe naar een samenhangend netwerk van doorfietsroutes tussen álle kernen, met extra aandacht voor veilige routes naar scholen, centra en voorzieningen. Meer fietsstraten horen daarbij. De doorfietsroute F264 richting Nijmegen is daarbij een prioriteit. We blijven met Rijkswaterstaat, Oss en Land van Cuijk in gesprek om een veilige scheiding tussen snelverkeer en langzaam verkeer mogelijk te maken op de Maasdijk bij Reek. Bij het vernieuwen van wegen is verkeersveiligheid leidend. Daarom kijken we bij herinrichting goed naar de maximale snelheid die past bij de omgeving en de functie van de weg. Voor de 26

leefbaarheid in Volkel is een veilige tweede oversteek bij de N605 noodzakelijk. Bij voorkeur zien we hier een ongelijkvloerse oplossing en dit pakken we voortvarend op in onze gesprekken met de provincie. Tegelijk maken we serieus werk van hoogwaardige regionale openbaar vervoer (OV-)verbindingen. De A50 loopt vast en dat probleem lost zichzelf niet op. Dat vraagt om andere oplossingen voor een belangrijke ontsluiting van Maashorst. Daarom zetten we een stevige lobby in voor een snelle verbinding met Eindhoven, bijvoorbeeld via innovatieve OVvormen zoals verbinding via rails als alternatief voor de overvolle snelweg. Ook deelmobiliteit zien we als een uitkomst voor het beter benutten van de infrastructuur. We realiseren daarom één of meerdere mobiliteitshubs met deelvervoer en een carpoolplek in Uden. Tijdens de gesprekken met de provincie spannen we ons in om het huidige OV-aanbod in alle kernen minimaal op peil te houden en waar mogelijk uit te breiden. Inkrimpen van het OV is voor ons geen optie. Parkeerplekken nemen ruimte in die we maar één keer kunnen gebruiken. Wanneer we inzetten op goede mobiliteit per OV en de fiets hoeft niet elke nieuwe woning een eigen parkeerplaats te hebben. Vooral in Uden-centrum is dit een optie, want wie goed bereikbaar is per fiets en OV heeft die parkeerplekken simpelweg niet nodig. Op den duur kan de parkeernorm daarom naar beneden.

Daar zetten we nu al de eerste stappen in: we gaan in ons parkeerbeleid kijken naar maatwerk in plaats van een vast getal. In de bestaande wijken stimuleren we alternatieve vervoersmiddelen om de parkeerdruk te beperken. Buiten het centrum behouden we de huidige parkeernorm maar zoeken we actief naar een slimmere inrichting van de ruimte die we hebben. Wanneer de parkeernorm ontoereikend blijkt, zetten we in op maatwerk, onder andere op basis van locatie en bereikbaarheid, om ongewenste parkeerdruk in woonwijken te voorkomen. We ontwikkelen de Markt tot een groene, bruisende en autoluwe ontmoetingsplek. We nemen daarom deze bestuursperiode een besluit over de inrichting van de Markt inclusief een volwaardig alternatief voor parkeren en bereikbaarheid. Uitgangspunt is dat het centrum van Uden goed bereikbaar blijft voor bewoners, bezoekers en ondernemers. De ruimte om te parkeren wordt indien mogelijk verplaatst. We zoeken naar slimme oplossingen, bijvoorbeeld met verplaatsbaar groen, om ruimte te houden voor de evenementen die nu al plaatsvinden op de Markt zoals onze kermis, Uden on Ice en de weekmarkt. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • Het STOMP-principe (Stappen – Trappen - Openbaar Vervoer - Mobility as a service Private car) blijft het vertrekpunt bij elke herinrichting en nieuwe ontwikkeling.

• We maken veiligheid van wegen leidend bij herinrichtingen van straten; hierbij krijgen fiets en voetganger meer prioriteit. • We maken de fietsverbindingen tussen alle kernen in Maashorst beter zodat deze veilig en fijn te gebruiken zijn. • We gaan het gesprek aan met de provincie en buurtgemeenten om een snelfietsroute richting Nijmegen (de F264 langs het Duits Lijntje) mogelijk te maken. • We blijven in gesprek met Rijkswaterstaat, Oss en Land van Cuijk om een veilige scheiding van verkeer op de Maasdijk in Reek mogelijk te maken. 27

• We gaan voor een tweede veilige oversteek bij de N605 in Volkel, bij voorkeur ongelijkvloers. • We richten een actieve lobby richting stakeholders op voor een snelle railverbinding richting Eindhoven als alternatief voor autovervoer op de A50. • We sluiten aan bij mobiliteitshubs en realiseren één of meerdere mobiliteitshubs in de gemeente om deelvervoer en OV toegankelijker te maken. • We zetten ons in de gesprekken met de provincie in om het huidige OV-aanbod minimaal te behouden en waar mogelijk uit te breiden. • We passen ons parkeerbeleid aan en stellen de parkeernorm omlaag waar dat mogelijk is in de bestaande situatie. Bij nieuwe ontwikkelingen in het centrum kijken we kritisch naar de parkeernorm. • We stimuleren actief gebruik van parkeergarages. • We nemen voor het einde van deze bestuursperiode een besluit voor de herinrichting van de Markt tot een autoluwe ontmoetingsplek.

28

6. Leven met de natuur Natuur, klimaatadaptatie, energie en vergroening Visie Maashorst 2050: Verwevenheid met de natuur

De Maashorst, de Peelrandbreuk, de bossen en het landschap maken samen de basis om hier fijn te kunnen wonen, werken en te recreëren. Die kracht koesteren we. Tegelijk staan we voor grote en urgente uitdagingen in het landelijk gebied: de kwaliteit van de bodem, het water en natuur staat onder druk en vraagt om een integrale benadering en stevige keuzes. We kiezen voor een aanpak waarin natuur, landschap, landbouw, water en leefomgeving in samenhang worden ontwikkeld.

Genieten van natuurgebied de Maashorst en het buitengebied Natuurgebied de Maashorst is het kloppend hart van onze gemeente: een unieke plek waar natuur, recreatie en ondernemerschap bij elkaar komen. Die balans willen we bewaren en versterken. Daarom zijn de natuurwaarden van de Maashorst en het buitengebied leidend, net als de schillenbenadering. In de natuurkern van de Maashorst staat rust en biodiversiteit voorop. In de levendige schil daaromheen is volop ruimte voor recreatie, ontmoeting en ondernemerschap met aantrekkelijke natuurpoorten, goede wandel- en fietsroutes, recreatief ondernemerschap en nieuwe verdienmodellen. In de kern van het natuurgebied hoort landbouw niet thuis. Waar kansen zich voordoen, halen we landbouwactiviteiten weg uit die kern, in nauwe samenwerking met de agrariërs en het waterschap. Wanneer landbouwbedrijven niet wegkunnen, motiveren we ze om de bedrijfsvoering aan te passen die beter aansluit bij het karakter van de natuurkern. Wanneer recreatie-activiteiten uit de natuurkernen kunnen verdwijnen, dan worden deze gecompenseerd in de levendige schil rondom de natuurkern. Nieuwe initiatieven zijn alleen welkom als ze bijdragen aan de natuurwaarden. De grote grazers blijven een herkenbaar onderdeel van de Maashorst, in een afgebakend begrazingsgebied.

Hun graasgebied groeit gecontroleerd maar bezoekers houden altijd de keuze om routes met of zonder grazers te gebruiken. Daarnaast werken we aan een sterker netwerk van natuurgebieden. Met gerichte investeringen verbinden we de Maashorst beter met de Reekse bossen, de Trentse Bossen en de Peelse bossen. Met sterke natuurverbindingen, een groen-blauwe structuur en met een uitvoeringsgerichte aanpak. We benutten daarvoor subsidies, strategische grondaankopen en sterke samenwerkingen met partners. Zo maken we de natuur in Maashorst sterker, toegankelijker en toekomstbestendig. En dan is er nog het bijzondere verhaal van onze geologie en Peelrandbreuk. Die unieke elementen lopen nog steeds als een rode draad uit ons verleden door ons landschap. Deze plekken bieden kansen voor natuur, educatie, toerisme én economie. We dragen dit verhaal breder uit en benutten het als herkenbare identiteit van Maashorst door het zichtbaar te maken voor onze inwoners en bezoekers. Daarmee krijgt de verwevenheid van natuur en landschap ook cultureel en economisch meer betekenis.

29

Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We stimuleren de ontwikkeling van een natuurpoort in het gebied rondom Naat Piek. Hier ontstaat ruimte voor een culturele broedplaats met horeca waar natuur, cultuur, ontmoeting en educatie samenkomen. • We maken het fietspad 'Rondje Maashorst' verder af als attractief fietspad waar mens en natuur elkaar ontmoeten. • Nieuwe toeristische en recreatieve initiatieven die passen binnen onze natuurwaarden moedigen we aan. • We verwerven grond op strategische locaties om natuurverbindingen te realiseren en om agrariërs in de kern van het natuurgebied een aantrekkelijk alternatief te bieden. • We stellen een uitvoeringsprogramma op om de Maashorst beter te verbinden met de Reekse bossen, de Trentse bossen en de Peelse bossen.

Groene leefomgeving in de kernen Groen is niet alleen van belang voor de uitstraling van onze leefomgeving, maar ook voor onze gezondheid, biodiversiteit, verkoeling en wateropvang. Onze kernen maken we daarom groener, gezonder en klimaatbestendig. Bij nieuwe wijken en projecten is groen niet het sluitstuk, maar het begin. En ook in de openbare ruimte sturen we actief op vergroening. Bestaand groen in de openbare ruimte beschermen we. Waar bomenkap noodzakelijk is om ruimte te maken voor andere urgente ontwikkelingen, dan maken we dat mogelijk. Maar dit vereist passende en ruime compensatie. Bij herinrichtingen zorgen we met een slimme inrichting voor meer bomen en minder tegels, asfalt en stoepen. Daarbij hanteren wij de 3-30-300-richtlijn als kompas: zicht op drie bomen, dertig procent schaduwbedekking en een koele groene plek binnen driehonderd meter. Dat vraagt investeringen in aanleg, beheer en onderhoud van de openbare ruimte maar lever winst voor de gezondheid, leefklimaat en klimaatadaptatie. We moedigen inwoners aan om zelf mee te doen aan het vergroenen van hun wijk met laagdrempelige initiatieven. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • De 3-30-300-richtlijn blijft leidend bij nieuwe ontwikkelingen en herinrichtingen en we verwerken deze in een maatlat voor ontwikkelaars.

• We vertalen de natuurherstelverordening naar een concrete maatlat voor ontwikkelaars, met eisen voor waterberging, hittebestendigheid, schaduw, biodiversiteit en kwalitatief groen. • Bovenop onze vergroeningsopgave in het kader van klimaatadaptatie en de natuurherstelverordening, vergroenen we 20.000 m² verharding in de openbare ruimte. • We nemen als gemeente zelf het voortouw in vergroening in diversiteit, onder andere door middel van een leidraad inrichting openbare ruimte. • We stimuleren inwoners om hun eigen woonomgeving te vergroenen via tegelwipacties, plantjesuitdeelmomenten en andere laagdrempelige initiatieven.

Klimaatadaptatie en water Water en klimaat bepalen hoe prettig onze gemeente in de toekomst nog is om in te wonen. We zien de doelen van de Kaderrichtlijn Water niet alleen als een verplichting, maar als kans op een schoner, robuuster en gezonder watersysteem. Daarbij geldt: meten is weten. We versterken de monitoring en zorgen voor goede bronherleidbaarheid, zodat we gericht kunnen 30

sturen op verbetering van onze waterkwaliteit. Dit pakken we samen op met het waterschap, de provincie, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Tegelijk wordt klimaatadaptatie een vaste pijler van onze ruimtelijke ontwikkeling. In deze bestuursperiode stellen we een klimaatadaptatieplan op met een uitvoeringsbudget en tijdlijn per kern. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen wordt klimaatbestendig ontwerpen standaard: infiltratie, waterberging, schaduw, koelteplekken, minder verharding en sterke groen-blauwe structuren. Bij herinrichting van bestaande straten en pleinen koppelen we deze maatregelen waar mogelijk aan vergroening. Zo bouwen we stap voor stap aan een gemeente die klaar is voor hitte, droogte en hevige buien. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We stellen een klimaatadaptatieplan op met een uitvoeringsbudget en een tijdlijn per kern. • Water krijgt een expliciete plek in de portefeuilleverdeling van het college zodat het de bestuurlijke aandacht krijgt die het verdient. • We gaan proactief het gesprek aan met ondernemers, bedrijven en maatschappelijke organisaties om tot afspraken te komen die toewerken naar de doelstellingen in de nieuwe Kaderrichtlijn Water. • Meten is weten. We onderzoeken samen met onze partners waar de knelpunten voor waterkwaliteit nu zitten en gaan daarmee aan de slag.

• We maken klimaatbestendig ontwerpen verplicht bij nieuwe gebiedsontwikkelingen en benutten actief kansen in de bestaande openbare ruimte.

Afval en grondstoffen Maashorst zet de huidige manier van afvalinzameling voort en stimuleert inwoners actief om minder afval te produceren en beter te scheiden. Daarbij kiezen we bewust voor de positieve benadering: we belonen goed gedrag in plaats van slecht gedrag te bestraffen. Dit jaar evalueren we de afvalstromen en beoordelen we of we op koers liggen om de doelstelling van 80 kilo restafval per inwoner te halen. Afval is meer dan een restproduct. Dat geldt ook voor oud papier. Het is een grondstof. Vanuit het principe van de circulaire economie zetten we in op het nuttig hergebruiken van afvalstromen: materialen die vrijkomen, verdienen een tweede leven. Daarmee sluiten we aan op de ambities van project Grote Oogst van de provincie en bij de nationale doelstelling van een circulair Nederland in 2050. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We zetten de huidige manier van afvalverwerking door. Hierbij zetten we krachtig in op het verder verlagen van de hoeveelheid restafval per inwoner. • We zetten in op een circulaire economie waarbij grondstoffen hergebruikt worden, afval verminderd wordt en duurzaam ondernemerschap wordt gestimuleerd. • We nemen onze opgaven vanuit Nederland Circulair 2050 serieus en betrekken dit in ons beleid. • Ophalen van papier door verenigingen komt onder druk te staan.

Hierover gaan we tijdig in gesprek met verenigingen, ondernemers, inwoners en scholen en kijken naar hun behoeften. Daarbij leren we van de ervaringen van onze buurgemeenten.

31

7. Onze economie, onze keuze Economisch profiel, arbeidsmarkt, agrofood, landbouwtransitie en kwaliteitstoerisme Visie Maashorst 2050: Gezonde economie

Maashorst heeft een sterke ondernemerstraditie. De pioniersgeest, nuchterheid en verbondenheid met de omgeving zitten in ons DNA. Die kracht willen we de komende vier jaar blijven benutten en versterken. We kiezen bewust voor een gezonde economie die maatschappelijke waarde toevoegt. Voor onze inwoners, onze kernen en onze natuur. Niet élke economische activiteit past daarbij. Dat vraagt om keuzes. Tegelijk zien we dat ondernemers geconfronteerd worden met uitdagingen: stikstofregels, netcongestie, en personeelstekorten. De gemeente kan dit niet allemaal oplossen, maar we kunnen wel naast de ondernemer staan als mogelijk-maker.

Sterk economisch profiel We maken scherpere keuzes welke economische ontwikkelingen wel en niet passen bij de gewenste toekomst van Maashorst. We kiezen voor een economisch profiel dat hoort bij de kracht en identiteit van onze gemeente. We faciliteren bedrijven en ondernemers die maatschappelijke meerwaarde hebben, bijvoorbeeld door middel van goed werkgeverschap of betrokkenheid bij lokale verenigingen en organisaties. Ook blijven we dichtbij het ondernemerschap en de pioniersgeest die in ons DNA zit. We zetten stevig in op vier speerpuntsectoren die bij Maashorst passen: • • • •

Het midden- en kleinbedrijf (MKB): de ruggengraat van onze lokale economie De zorgeconomie: zorg als groeisector, met ziekenhuis Bernhoven als anker Agrifoodsector: van boer tot bord, kortere ketens en innovatie in de landbouw Kwaliteitstoerisme: bezoekers die bijdragen, niet alleen consumeren en snel vertrekken

Rondom deze vier pijlers bouwen we een goed vestigingsklimaat waarmee we bedrijven en initiatieven die passen binnen dit profiel aantrekken en behouden. We maken ruimte voor nieuwe initiatieven door slimmer om te gaan met bestaande bedrijventerreinen en het gebruik hiervan te intensiveren. Dat kan door inbreiding en optoppen van gebouwen. Voor bedrijven die niet bij ons economisch profiel passen, is niet meer vanzelfsprekend ruimte in Maashorst. In de regio gaan we uit van onze eigen kracht, zonder afhankelijk te zijn van bijvoorbeeld de ontwikkelingen bij Brainport. Tegelijkertijd zoeken we naar de koppelkansen om aan te sluiten bij de ontwikkelingen in de regio. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • Faciliteren is de basis, zo zorgen we ervoor dat we bedrijven en ondernemers die bij ons profiel passen, aantrekken en behouden. • We gaan slim om met schaarse ruimte voor bedrijventerreinen, door bijvoorbeeld optoppen en inbreiden mogelijk te maken. We maken bewuste keuzes over aan welk type bedrijven we onze vrijkomende kavels verkopen. • We werken aan een sterkere positionering in de regio en maken een lobbystrategie om kansen te benutten die passen bij Maashorst.

32

Energie en netcongestie Netcongestie zet een serieuze rem op zowel woningbouw als de economische ontwikkeling. Het elektriciteitsnet zit vol. Dit is een landelijk probleem, maar er zijn ook oplossingen en kansen die deels lokaal liggen. We kiezen ervoor om zelf regie te pakken waar dat kan. Energieplanologie wordt verankerd als vast uitgangspunt bij alle nieuwe gebiedsontwikkeling. Voor woningbouw en nieuwe wijken zetten we in op slimme oplossingen voor opwek, opslag en verbruik dicht bij elkaar: decentrale energiehubs, batterijopslag op strategische plekken en groepsaansluitingen voor nieuwe gebieden. Daarbij pakken we ook kansen op weg naar een duurzamer en circulair systeem. Op de bedrijventerreinen pakken we een aanjagende rol: ondernemers samenbrengen rond energievraagstukken, slimme energie-uitwisseling faciliteren en druk uitoefenen op netbeheerder en regio. Daarin zijn we ook selectief: bedrijven die bijdragen aan verlaging van de netcongestie en weinig stroom gebruiken krijgen voorrang. De schaarse beschikbare ruimte vergeven we aan bedrijven die er écht toe doen voor Maashorst en onze inwoners. Bij vergunningverlening wegen maatschappelijke meerwaarde en energieverbruik dus nadrukkelijk mee. Tegelijkertijd trekken we samen op met buurgemeenten, de provincie en de netbeheerder om de capaciteit structureel te vergroten.

Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We verankeren energieplanologie als uitgangspunt bij nieuwe wijkontwikkeling, zodat energie een integraal onderdeel wordt van gebiedsontwikkeling. • We nemen het initiatief om ondernemers op bedrijventerreinen samen te brengen rond energievraagstukken en zoeken actief naar slimme, gezamenlijke oplossingen, waaronder energie-uitwisseling en vraag- en aanbodkoppeling. • We stimuleren pilots voor decentrale energiehubs waarin opwek, opslag en verbruik lokaal georganiseerd worden. • We faciliteren batterijopslag op strategische plekken in wijken en nieuwe ontwikkelingen. • We zetten in op groepsaansluitingen en groepstransport voor nieuwe woningbouwgebieden om het net efficiënter te benutten. • We managen bestaande aansluitingen strakker en werken samen met omliggende gemeenten, provincie en netbeheerder om capaciteit te vergroten. • We zijn selectiever in het verlenen van vergunningen aan bedrijven die veel energie vragen maar weinig maatschappelijke meerwaarde bieden. • We trekken samen op met buurgemeenten, de provincie en de netbeheerder om de netcapaciteit structureel te vergroten.

Samen innoveren en duurzaam ondernemen Maashorst is een plek waar nieuwe ideeën de ruimte krijgen en bestaande bedrijven kunnen verduurzamen. We stimuleren innovatie en ondernemerschap, juist ook voor starters en doorgroeiers. We zetten de samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid voort en versterken deze waar mogelijk, onder meer via Campus Uden en andere initiatieven die bijdragen aan talentontwikkeling, innovatie en kennisdeling. Daarbij hebben we oog voor de behoefte aan ontmoetingsplekken en passende ondersteuning voor startende ondernemers en vernieuwende initiatieven. De gemeente neemt daarbij niet vanzelfsprekend de rol van investeerder of ontwikkelaar. We maken initiatieven van anderen wel actief mogelijk. Waar dat meerwaarde heeft, verkennen we ruimte voor strategische reserveringen of cofinanciering bij innovatieve, duurzame of experimentele projecten. Daarbij zoeken we aansluiting op regionale, provinciale, landelijke en Europese kansen en middelen. 33

Ook zetten we concrete stappen richting een schonere en circulaire economie. Zelf zetten we sterker in op lokaal inkopen en korte ketens. Wat de gemeente zelf inkoopt is zoveel mogelijk lokaal en duurzaam. We stimuleren bedrijven en ondernemers in het behalen van hun doelen en (landelijke) verplichtingen rond verduurzaming, stikstof en energie. We stapelen geen nieuwe regels bovenop nationaal of regionaal beleid maar staan wel naast onze ondernemers om deze te helpen bij het zetten van de juiste stappen. Maar wie zich niet aan bestaande wet- en regelgeving houdt, kan rekenen op handhaving. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We verwelkomen een nieuw initiatief waar startende en kleine ondernemingen elkaar kunnen ontmoeten en faciliteren dat hiervoor op een passende locatie een initiatief kan ontstaan. • We blijven investeren in initiatieven zoals Campus Uden, versterken langdurige samenwerking tussen ondernemers en onderwijs en zorgen voor een betere koppeling van het onderwijs met grote zorgpartijen als belangrijke sector. • We werken samen met ondernemers en ondernemersverenigingen om hun (verplichte) doelstellingen rondom duurzaamheid, stikstof en circulariteit te behalen. • We passen ons inkoop- en aanbestedingsbeleid aan: lokaal, duurzaam en maatschappelijk verantwoord gaan zwaarder wegen.

• We zetten het project 'Grote Oogst' op de bedrijventerreinen Loopkant-Liessent, Goorkens en Hoogveld voort en passen de lessen die we daar leren toe op andere bedrijventerreinen.

Agrofood en transitie van de landbouw Maashorst heeft een sterke agrarische traditie. Daar zijn we trots op. Tegelijk is de druk op bodem, water en natuur groot. De landbouwsector staat voor grote en urgente opgaven op het gebied van stikstof, water, bodem, gewasbescherming en verdienvermogen. Wij erkennen dat en kiezen voor een transitie waarin de landbouw toekomst krijgt: innovatief, duurzaam en passend bij ons gebied en wat het landschap aankan. Wij staan daarbij naast onze agrarische ondernemers. Zij zijn onmisbare partners in het buitengebied. We stimuleren daarom de beweging richting biologische landbouw, kringlooplandbouw, regeneratieve landbouw, natuurinclusieve productie en precisielandbouw. Nieuwe verdienmodellen zoals duurzame voedsel- en vezelteelt juichen we toe. We stapelen geen extra regels bovenop landelijk en provinciaal beleid, maar we helpen onze ondernemers bij omschakeling, innovatie en het vinden van experimenteerruimte. In deze landbouwtransitie richten wij ons op innovatie, kennisontwikkeling, vrijwillige stappen en samenwerking met agrariërs, waarbij ruimte blijft voor verschillende bedrijfsmodellen en ontwikkelrichtingen. Daarbij benaderen we de ontwikkelingen in de landbouw zoveel mogelijk vanuit feiten, uitvoerbaarheid en haalbaarheid. En zetten we structureel in op regionale samenwerking. Maar niet alles past meer in ons gebied.

In de kern van natuurgebied Maashorst en andere natuurgebieden hoort landbouw in principe niet thuis. Waar kansen zich voordoen, zetten we in op transitie naar landbouwvormen die de natuur ondersteunen of voor verplaatsing van de bedrijven met ruilgronden. Voor intensieve teelten zoals sierteelt, lelieteelt en kerstbomen is wat ons betreft steeds minder plek, zeker rond onze natuurkernen en woongebieden. Samen met partners en de ondernemers verkennen we stappen om deze teelten terug te dringen. Bij knelpunten op het gebied van instandhouding van de natuur of de gezondheid van onze 34

inwoners, bijvoorbeeld door het gebruik van bestrijdingsmiddelen, verkennen we maatregelen binnen het bestaande instrumentarium om deze op te lossen. Rondom geitenhouderijen staan op dit moment alle ruimtelijke ontwikkelingen op slot. In de directe omgeving van deze bedrijven is het bouwen van nieuwe woningen onmogelijk en de bedrijven vormen een risico voor de volksgezondheid. Tegelijkertijd zorgt deze situatie voor problemen bij de ondernemers. We kiezen we voor een stevige lijn: er is geen ruimte voor nieuwe vestigingen of uitbreidingen van geitenhouderijen. Hierin volgen we het provinciaal beleid. Waar provinciale of landelijke regelingen mogelijkheden bieden voor beëindiging of omschakeling van het bedrijf, dan gaan wij het gesprek met deze ondernemers actief aan. Om de transitie in het buitengebied echt mogelijk te maken, verandert ook de gemeente. We kiezen voor een actievere rol. Niet langer alleen toetsen en afwachten maar actief het erf op. We voeren het continue dialoog met agrariërs en ketenpartners om duurzame veranderingen te bewerkstelligen. Dat kan alleen in samenwerking en gesprek met elkaar. Ook ondersteunen we agrarische ondernemers beter bij innovatie, omschakeling en het omgaan met regelgeving en knelpunten in de praktijk. Agrarische ondernemers kunnen met hun vragen terecht bij een laagdrempelig aanspreekpunt met verstand van de sector.

We gaan als gemeente schakelen met boeren, provincie, waterschap en met adviespartners. We helpen de ondernemers bij het vinden van kennis over innovatie en vergunningen. Boeren zijn partners in een gezamenlijke opgave waarbij wij experimenteerruimte bieden zoals in de Noordelijke Peelpoort. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We jagen innovaties en nieuwe verdienmodellen aan. Initiatieven op het gebied van regeneratief en biologisch telen krijgen een streepje voor. • We steunen agrarische ondernemers bij de doorontwikkeling naar natuurinclusief en duurzaam boeren via een accountmanager. • Waar mogelijk versoepelen we bestaande beleidsregels en richtlijnen om nieuwe kansen en innovaties mogelijk te maken. • We gebruiken de omgevingsvisie nadrukkelijk als sturingsinstrument voor toekomstige ontwikkelingen. • Wij nemen negatieve effecten van onder andere gewasbestrijding voor sierteelt voor onze volksgezondheid serieus. Bij knelpunten acteren we op basis van bestaand instrumentarium. • Er komen géén nieuwe geitenhouderijen. Als er een stoppersregeling beschikbaar komt, gaan we actief met ondernemers in gesprek over omschakeling. • We blijven een actieve rol spelen bij de regionale samenwerkingen rond Noordelijke Peelpoort en Agrifood Capital.

Winkelcentra en aantrekkelijke kernen Een leeg winkelpand trekt meer leegstand aan en geeft een verpauperde uitstraling. We willen dat onze winkelcentra aantrekkelijk blijven voor onze inwoners, bezoekers én ondernemers en dat de regiofunctie van Uden-Centrum versterkt wordt. Met de juiste aanpak laten we onze kernen bruisen. Leegstand van winkel- en bedrijfspanden vraagt om een actieve houding van de gemeente, samen met centrummanagers, ondernemers en eigenaren. We stimuleren herbestemming van langdurig leegstaande panden en voeren de druk op richting eigenaren die panden bewust leeg laten staan. We kijken voor onze centrumgebieden niet alleen naar winkels, maar ook naar wat onze kernen nodig hebben om een aangename 35

plek te zijn om te verblijven: met een juiste mix van horeca, ontmoeting, werkplekken en woningen. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We denken actief mee over mogelijke herbestemming van leegstaande winkelpanden. • We onderzoeken en implementeren instrumenten die kunnen helpen tegen (bewuste) langdurige leegstand, zoals leegstandsheffing of andere vormen van druk. • We bekijken per kern welke opgaven en kansen daar zijn en spelen daar op in.

Kwaliteitstoerisme en recreatie Maashorst kent een unieke ligging tussen Nijmegen, ‘s-Hertogenbosch en Eindhoven en met een prachtig natuurgebied op de drempel. Dat trekt natuurlijk bezoekers: per week komen er bijna een miljoen bezoekers naar Maashorst. Daar zijn we erg trots op. Maar toerisme mag niet ten koste gaan van een prettige leefomgeving voor onze eigen inwoners of de natuur. We kiezen daarom voor kwaliteitstoerisme: bezoekers die bijdragen aan de lokale economie, onze horeca en winkels steunen en de natuur respecteren. We professionaliseren onze toeristische aanpak via Explore Maashorst en sluiten aan bij regionale structuren. Zo zetten we Maashorst beter op de kaart met aandacht voor aantrekkelijkheid, leefbaarheid, recreatie en economische vitaliteit zonder onszelf te verliezen. Bezoekerscentrum Slabroek blijft hierin een belangrijke rol spelen. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We willen samen met platform Toerisme Maashorst de website Explore Maashorst verder professionaliseren • We onderzoeken of we samen met regiogemeenten kunnen aansluiten bij Brabant Partners, of zoeken naar andere koppelkansen om Maashorst op de kaart te zetten.

36

8. Solide van binnen, sterk naar buiten Financiën, organisatie en regionale samenwerking Visie Maashorst 2050: Samen mogelijk maken

Een ambitieus akkoord vraagt om een gemeente die er klaar voor is: een organisatie die anders durft te werken en meebeweegt met de ontwikkelingen. Een financieel fundament dat ruimte geeft voor investeren, en een stevige positie in de regio om meer voor elkaar te krijgen dan alleen mogelijk is. Met een solide basis kunnen we sterk naar buiten treden.

Organisatie: proactief, omgevingsbewust en werken vanuit de bedoeling De opgaven waar Maashorst voor staat vragen om een ambtelijke organisatie die meebeweegt, vooruitdenkt en durft. We verwachten van onze medewerkers dat zij vooruitdenken, kansen signaleren en het college gevraagd en ongevraagd adviseren waar het anders of beter kan. Dat vraagt ook om een organisatie met strategische kennis en expertise die passen bij een gemeente met de omvang en de ambities van Maashorst. We bouwen aan een cultuur waarin werken vanuit de bedoeling de norm is. Dat betekent dat we bij elke afweging niet primair toetsen vanuit regels, maar bij onze besluiten en werkwijzen vooral kijken of een initiatief daadwerkelijk bijdraagt aan de toekomst van Maashorst die we voor ogen hebben en wat daardoor in de praktijk nodig is. Initiatieven die bijdragen aan onze toekomstvisie worden door onze organisatie herkend, opgepakt en verder gebracht. Dat is soms oefenen en leren. We geven daarom ruimte aan pilots en vernieuwende projecten die misschien nog niet naadloos binnen de huidige beleidskaders passen, maar die ons wel dichter bij het gewenste Maashorst van 2050 brengen. Waar regels knellen, zoeken we alternatieven. Lef hoort daarbij. Het college geeft hierin het goede voorbeeld. Tegelijk investeren we in digitalisering en innovatie.

Slimme digitale dienstverlening maakt het voor inwoners makkelijker om zaken zelf te regelen en geeft de organisatie ruimte om beschikbaar te zijn voor wie persoonlijke of telefonische hulp nodig heeft. Kunstmatige intelligentie (AI)-toepassingen helpen ons meer te doen met de bestaande capaciteit: sneller, beter en efficiënter. We trekken daarin samen op met andere gemeenten en bouwen voort op bestaande best practices. Daarvoor komt een structureel innovatiebudget. Daarbij benadrukken we dat AI-toepassingen geen beslissingen mogen nemen. De verantwoordelijk persoon neemt altijd zelf de beslissing en draagt hierin eindverantwoordelijkheid. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We geven ruimte aan werken volgens de bedoeling en durven in de besluitvorming soms af te wijken van bestaande kaders en afspraken. • Digitale dienstverlening staat voorop, AI kan daarbij helpen. Telefonische en persoonlijke dienstverlening aan de balie blijft voor wie dat wenst of nodig heeft. • Er komt een structureel innovatiebudget voor digitale dienstverlening en AItoepassingen, ook als het rendement hiervan pas op lange termijn zichtbaar is. • We onderzoeken hoe we een aantrekkelijke en toekomstbestendige werkgever blijven.

37

Regionale samenwerking Maashorst staat sterker wanneer we samenwerken met onze regio. Veel van de uitdagingen waar we voor staan op het gebied van woningbouw, mobiliteit, jeugdzorg, veiligheid, economie, natuur en energie kunnen we niet alleen oplossen. Door actief en gelijkwaardig op te trekken met omliggende gemeenten, provincie, waterschappen en regionale netwerken, vergroten we onze slagkracht en invloed. Regionale samenwerking helpt ons om kansen te benutten, investeringen binnen te halen en complexe vraagstukken integraal aan te pakken. Daarbij raagt een sterke regionale positie bij aan een aantrekkelijk ondernemersklimaat en versterkt het de economische ontwikkeling van Maashorst. Zo zorgen we ervoor dat Maashorst niet naast de regio staat, maar er volwaardig deel van uitmaakt als een zelfbewuste en betrouwbare partner. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We gaan doelgericht naar buiten en benutten actief kansen in de regio. Daarvoor stellen we een strategische agenda en lobbyagenda op aan de hand van onze toekomstvisie en samenwerkingsakkoord. Deze agenda’s worden om het jaar besproken met de raad.

Financiën We blijven bouwen aan een financieel gezonde gemeente. Ons uitgangspunt is een sluitende meerjarenbegroting, met terughoudendheid bij het verhogen van lokale lasten. De onroerendezaakbelasting (OZB) stijgt mee met inflatie, maar verdere verhogingen zijn geen automatisch gegeven. Als er extra middelen nodig zijn, kijken we eerst naar interne bezuinigingen, het verkennen van externe financiering, subsidies, publiek-private samenwerking en innovatie. Ambities waarmaken betekent ook keuzes durven maken. We bewaken de balans tussen ambities en sturen actief bij als kosten stijgen of investeringen tegenvallen. Dit gaan we de komende jaren concreet doen: • We zorgen voor een financieel gezonde gemeente, met een sluitende meerjarenbegroting. • We halen lucht uit onze huidige begroting. Het verhogen van de OZB is géén automatisme. • We zetten in op het binnenhalen van extra subsidies en externe financiering zoals publiek-private samenwerkingen. • Wij begroten met lef en toekomstgericht. We kijken naar de hoogte van de algemene reserves en waar nodig zetten we dit incidenteel in als dit bijdraagt aan de gewenste beweging in de toekomstvisie.

38

Portefeuilleverdeling Hans van der Pas - Burgemeester • • • • • • • • • •

Openbare orde & veiligheid, integrale handhaving en toezicht, brandweer, defensie & vliegbasis Handhaving / BIBOB Crisisbeheersing (coördinatie) Algemene bestuurszaken HR en juridisch Organisatie(ontwikkeling) Positionering, communicatie en representatie/kabinet Participatiebeleid (strategisch) Informatievoorziening, ICT en data Dienstverlening

Jeroen van den Heuvel - Groene groei, Innovatie en Landschap Eerste locoburgemeester • Omgevingswet • Economische ontwikkeling en innovatie • Toekomstbestendige bedrijventerreinen • Water, klimaatadaptatie en biodiversiteit • Milieu, circulariteit en afval • Toerisme, recreatie en evenementen • Coördinerend wethouder duurzaamheid

Ramona Sour – Jeugd en Bestaanszekerheid Tweede locoburgemeester • Stevige lokale teams • Jeugdzorg en jongeren • Onderwijs en onderwijshuisvesting • Werk en inkomen • Armoede en schulden • Inburgering

Franko van Lankvelt – Ruimtelijke ontwikkeling, Woningbouw en Energie Derde locoburgemeester • Ruimtelijke ontwikkeling: woningbouw en gebiedsontwikkeling • Energie en warmte • Vergunningen en stikstof • NOVEX Landelijk en Stedelijk / BO MIRT

39

Cock de Jong – Leefbare kernen en duurzame mobiliteit Vierde locoburgemeester • Leefbare kernen • Beheer openbare ruimte en leefomgeving • Participatie (operationeel) • Duurzame mobiliteit/verkeer en vervoer • Vluchtelingenopvang • Huisvesting internationale werknemers en statushouders

Ben Maathuis - Financiën, vrijwilligers en vastgoed

Vijfde locoburgemeester • Financiën • Grondbedrijf • Centrumontwikkeling (commercieel) en markten • Maatschappelijk vastgoed (wijk- en dorpshuizen en gemeente) • Sport en vrijwilligersorganisaties • Subsidiebeleid • Erfgoed en monumenten

Niek van Lanen – Welzijn en gezonde samenleving Zesde locoburgemeester • Sterke sociale basis • Weerbare samenleving • Welzijn • Volksgezondheid • WMO • Kunst en cultuur • Hybride leren en arbeidsmarkt • Coördinerend wethouder inclusie

40

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=6113807a-475d-4ffa-b76c-b903a251b304