Bijlage 1 - Programmabegroting 2025 (pdf)
Tekst van het document
uitvoering van ons energieprogramma werken we samen met de regio aan de Regionale Energie Strategie (RES). Binnen de mogelijkheden van de huidige beperkte netwerkcapaciteit, richten we ons op oplossingen voor zowel inwoners als bedrijven. Voor wat betreft de gebouwde omgeving zetten we in op zowel energiebesparing (bijvoorbeeld door gerichte isolatie en het dichten van kieren) als de overgang naar duurzame warmte. We bieden extra ondersteuning in lijn met het nationale isolatieprogramma en we stimuleren de ontwikkeling van andere energiedragers, zoals waterstof en accu's. Als gemeente streven we ernaar om zelf het goede voorbeeld te geven door ons gemeentelijk vastgoed energieneutraal te maken. Klimaatadaptatie is een overkoepelend thema dat we belangrijk vinden. We ontwikkelen instrumenten waarmee we kunnen beoordelen of onze maatregelen effectief zijn.
Wat gaan we ervoor doen? We brengen de mogelijkheden voor een lokaal energiebedrijf in beeld. De beweging naar lokale duurzame energie is in ontwikkeling. Een lokaal energiebedrijf kan mogelijk een bijdrage leveren aan onze energietransitie. We onderzoeken of een lokaal energiebedrijf van toegevoegde waarde is voor onze gemeente.
We maken ons eigen gemeentelijke vastgoed energieneutraal. We stellen in 2025 een uitvoeringsplan op voor verduurzaming van onze gemeentelijke gebouwen. Verduurzaming wordt hierdoor een onderdeel van het meerjaren-onderhoudsplan en de meerjaren-begroting. We ronden het project ‘verduurzaming sporthal de Stigt’ af.
We onderzoeken de haalbaarheid van warmtenetten. In Maashorst is de mogelijkheid voor collectieve aardgasvrije warmtenetten beperkt tot de wijken Bitswijk, Nonnenveld en Flatwijk in Uden. De mogelijkheid voor deze wijken hangt samen met de woningdichtheid en het hoge percentage woningen dat eigendom is van corporaties. Woningcorporatie Area is al gestart met een collectief duurzaam warmtenet in de Flatwijk, ter vervanging van het bestaande (aardgas) netwerk. Een publiek warmtebedrijf heeft in Maashorst geen potentie. Eventuele collectieve voorzieningen zoals een warmtenet zullen dan ook op initiatief van de vastgoedeigenaren tot stand moeten komen. In 2025 voeren we samen met Area verdere haalbaarheidsstudie(s) uit voor warmtenetten in Nonnenveld en Bitswijk. Onafhankelijk van de uitkomst zal initiatief tot realisatie bij Area liggen.
87
We zorgen voor meer laadmogelijkheden voor elektrische auto’s De gemeente Maashorst neemt deel aan gezamenlijke (provinciale) aanbestedingen voor laadinfrastructuur. Dit moet leiden tot meer laadmogelijkheden in de openbare ruimte. Met een kabelgoot kan een inwoner zonder parkeergelegenheid op eigen terrein de auto opladen op een openbare parkeerplaats. In 2025 gaan we de pilot kabelgoten evalueren.
We zorgen voor lokale initiatieven voor zonneparken in onze gemeente, bij voorkeur op daken. In 2025 openen we de tweede opstellingsronde 'tender zon-op-land'.
We gaan ons aanpassen aan een veranderend klimaat Vanaf 2025 gaan we vooral het duurzame doel 'Veerkrachtig & Soortenrijk' uitwerken. Dat doen we in verschillende omgevingsprogramma’s en door al uitgangspunten en maatregelen mee te nemen in lopende projecten.
We ontwikkelen een lokale aanpak voor isolatie en energiebesparing In 2025 gaan we een lokale aanpak voor de isolatie van woningen ontwikkelen, in lijn met het Nationaal Isolatieprogramma en binnen de kaders van het Natuurvriendelijk Isoleren. Daarnaast organiseren we inkoop- en uitvoeringsacties ondersteund door een Regionaal Uitvoeringsplatform. Met communicatiecampagnes brengen we nut en noodzaak van energiebesparing en isolatiemogelijkheden onder de aandacht.
We gaan gebouwen natuurvriendelijk isoleren In 2025 ontwikkelen we ons 'Soortenmanagementplan' verder door. Dit plan volgt uit een verplichting vanuit de wet Natuurbescherming. De verblijfplaatsen van diersoorten die gebruik maken van daken en spouwen (mus, huis- en gierzwaluw en verschillende soorten vleermuizen) worden aangetast bij de uitvoering van isolatiemaatregelen. Het SMP leidt tot een collectieve vrijstelling voor het uitvoeren van isolatiemaatregelen.
We gaan samen met wijken en buurten uitvoeringsplannen maken voor duurzame verwarming. Gemeenten hebben de regie in het gebiedsgericht en planmatig verduurzamen en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Een (Wijk)uitvoeringsplan in dit kader is een plan om de gebouwen in een wijk (of ander gebied) aardgasvrij te maken, soms met voldoende isolatie als
88
tussenstap. In 2025 starten we met een eerste (wijk)uitvoeringsplan. De wijk waarop we ons gaan richten, moeten we nog aanwijzen.
We versterken onze samenwerking met de woningbouwcorporaties In 2025 gaan we een samenwerkingsakkoord vaststellen met beide woningcorporaties om gezamenlijk efficiënter te verduurzamen, te leren van elkaars ervaringen en de lijnen tussen de organisaties te verkorten.
We brengen de mogelijkheden voor het stimuleren van bio-based en circulaire materialen in beeld. In 2025 onderzoeken we hoe we als gemeente het biobased en circulair bouwen meer kunnen stimuleren.
We stimuleren het integraal werken aan duurzame ontwikkelingsdoelen. De Sustainable Development Goals (SDG's) zijn het kompas voor het werken aan duurzame ontwikkeling en brede welvaart. Ze helpen om in samenhang te werken aan duurzame doelen. In 2025 inspireren en informeren we collega's en de gemeenteraad over de waarde van een integrale benadering van duurzame ontwikkelingsdoelen en het belang van inclusiviteit (leave no one behind).
We gaan onze bedrijven stimuleren om te verduurzamen. In 2025 voeren een energieanalyse uit die moet uitwijzen welke problemen er zijn en wat mogelijke oplossingsrichtingen kunnen zijn. Daarnaast brengen we koplopers bij elkaar die zelf al actief zijn op gebied van duurzame ontwikkeling.
Wat willen we bereiken? Transitie van het landelijk gebied We zoeken naar een nieuwe balans tussen wonen, werken en recreëren in het buitengebied. Daarbij staat de kwaliteit van de fysieke leefomgeving (leefbaarheid en gezondheid) voorop. De transformatie van het landelijk gebied kan in onze ogen alleen slagen als we verbinding creëren en samenspel tussen de bewoners en gebruikers. We willen -in samenwerking met partners– goede gesprekken over de stikstofproblematiek mogelijk maken met het gebied en de sector, en waar nodig daarvoor het initiatief nemen. We willen oplossingen realiseren voor de knelpunten rond ammoniak, stank en gezondheid van mens en dier. We richten ons als eerste op de voormalige Landbouw Ontwikkel Gebied (LOG)-gebieden Graspeel en Odiliapeel. 89
Wat gaan we ervoor doen? We blijven in gesprek met belanghebbenden over stikstof e.d. Omdat het stikstofvraagstuk te groot is om als gemeente zelfstandig op te pakken, trekken we hierbij op met de regio, de provincie en het Rijk. We maken daarbij gebruik van gezamenlijke processen zoals NOVEX de Peel, het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG) en de financiële mogelijkheden die daaruit voorkomen. Om de doelen voor het landelijk gebied uit te werken, en om opgaven en initiatieven te verbinden, gaan we een verkenning uitvoeren naar het opstarten van een integraal gebiedsproces voor het noordelijke deel van de Peel, oftewel De Noordelijke Peelpoort.
We zorgen voor een beleidsprogramma Landelijk Gebied We hebben voorbereidingen gestart om te komen tot een Beleidsprogramma Transitie Landelijk Gebied, in lijn met het regionaal Ruimtelijk Voorstel. De gevraagde budgetten zijn in de begroting opgenomen en gaan we onder meer inzetten voor de verbetering van de uitvoeringsorganisatie op het thema Transitie Landelijk gebied.
We blijven aangehaakt bij de landelijke, provinciale en regionale stikstofaanpak. We maken gebruik van gezamenlijke processen zoals NOVEX de Peel en het Brabants Programma Landelijk Gebied (BPLG) en de financiële mogelijkheden die daaruit voorkomen. En we zijn doorlopend in gesprek met omwonenden en ondernemers in het landelijk gebied.
We putten uit twee pilots voor meting en streefwaardebepaling van milieubelasting (geur en ammoniak). Daarbij benutten we de kennis uit de regio. Er heeft een mobiel meetstation in de Graspeel gestaan. In verband met onverklaarbare gemeten pieken ammoniak moeten we aan de hand van opgesteld advies een keuze maken of en hoe nieuwe metingen effectief kunnen bijdragen. Uit het advies moet ook naar voren komen welke aanpak bijdraagt aan reductie van hinderbeleving en verbetering van de gezondheid.
7.5 Begraafplaatsen en crematoria Inleiding Tot dit taakveld behoren taken op het gebied van: • Lijkbezorging: begraven, herbegraven en opgraven op de begraafplaatsen in Schaijk en Uden. • Asbezorging op de begraafplaatsen in Schaijk en Uden. • Vergunningverlening opgravingen algemene begraafplaatsen en parochiebegraafplaatsen. 90
• • • • •
Vergunningverlening grafbedekkingen en gedenkplaten urnennissen. Verloven tot lijkbezorging en verloven tot crematie. Lijkschouw (het vaststellen dat de betrokkene is overleden). Baten begraafplaatsrechten. Baten afkoopsommen onderhoud.
Ontwikkelingen De laatste jaren neemt de voorkeur om overledenen te begraven op traditionele begraafplaatsen af. De vraag naar crematies is nog altijd hoog en de behoefte aan natuur(lijker) begraven neemt toe. Dat geldt ook voor de wens om nabestaanden niet of minder te belasten met het onderhoud van de graven. Door het lagere aantal traditionele begrafenissen staat de gewenste mate van kostendekking van de gemeentelijke begraafplaats steeds meer onder druk. Wat willen we bereiken? Vanuit een geharmoniseerde begraafplaatsverordening willen we onze begraafplaatsen toekomstbestendig maken. Onderzoeken naar de mogelijkheden om de begraafplaatsen op een andere manier vorm te geven en in te spelen op de ontwikkelingen. Bij de huidige ontwikkelingen is de trend te zien dat steeds minder mensen worden begraven en veel bestaande graven worden geruimd.
Wat gaan we ervoor doen? In 2025 wordt vervolg gegeven van de herinrichting van de Udense begraafplaats die inspeelt op de veranderende tendensen. De laatste jaren neemt het begraven op traditionele begraafplaatsen af. De vraag naar crematies is nog altijd hoog en de behoefte aan natuur(lijker) begraven neemt toe. Dat geldt ook voor de wens om nabestaanden niet of minder te belasten met het onderhoud van de graven. Door het lagere aantal traditionele begrafenissen staat de gewenste mate van kostendekking van de gemeentelijke begraafplaats steeds meer onder druk.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000
91
Exploitatie
Realisatie 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Lasten 7.1 Volksgezondheid
2.645
3.517
3.339
3.239
3.003
3.003
7.2 Riolering
5.712
5.806
6.019
6.124
6.156
6.153
7.3 Afval
7.486
8.394
8.302
8.263
8.243
8.242
7.4 Milieubeheer
4.378
8.428
5.822
5.822
5.622
5.622
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
342
482
451
441
442
439
20.563
26.625
23.933
23.889
23.466
23.460
265
403
335
235
0
0
7.2 Riolering
6.207
6.400
6.566
6.669
6.700
6.699
7.3 Afval
8.012
8.692
8.762
8.782
8.762
8.762
7.4 Milieubeheer
461
3.735
1.064
1.064
1.064
1.064
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
267
286
283
283
283
283
Totaal Baten
15.212
19.516
17.009
17.033
16.808
16.808
Geraamd resultaat exclusief mutaties reserves
5.351
7.109
6.924
6.856
6.658
6.652
Stortingen in reserves
0
0
0
0
0
0
Onttrekkingen uit de reserves
0
1.118
82
22
22
22
Totaal mutaties reserves
0
-1.118
-82
-22
-22
-22
5.351
5.992
6.841
6.833
6.636
6.629
Totaal Lasten Baten 7.1 Volksgezondheid
Geraamd resultaat inclusief mutaties reserves
92
Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Inleiding Bij ruimtelijke beleidsontwikkeling werken we aan omgevingsplannen en beleidsontwikkeling op het gebied van wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Daarnaast maken ook onderwerpen als de grondexploitatie, de Omgevingswet en 'vergunningverlening, toezicht en handhaving' (VTH) deel uit van dit programma.
8.1 Ruimtelijke ordening Inleiding Dit taakveld gaat over de ruimtelijke ordening, de implementatie van de Omgevingswet (die op 1 januari 2024 in werking is getreden) en gebiedsontwikkelingen. De Omgevingswet vervangt diverse wetten en zorgt voor een integrale én gebiedsgerichte benadering, waarbij de leefomgeving centraal staat. Bij gebiedsontwikkeling gaat het om het verbinden van functies, disciplines, partijen, belangen en geldstromen, met het oog op de (her)ontwikkeling van een gebied. Het gaat daarbij niet om één specifiek omgevingsaspect, maar om verschillende aspecten die we in samenhang, integraal tegen elkaar af moeten wegen. Het uiteindelijke resultaat moet voldoen aan een goede ruimtelijke ordening. Ontwikkelingen De invoering van de Omgevingswet heeft grote impact op de manier waarop ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving vorm krijgen. De Omgevingswet gaat namelijk uit van uitnodigingsplanologie, waarbij initiatieven niet op voorhand worden uitgesloten. Als gemeente geven we op hoofdlijnen aan waar we ruimtelijk gezien veranderingen willen en waar niet. Daarmee beschermen we omgevingswaarden voor de langere termijn. We nodigen burgers en ondernemers uit om met initiatieven te komen en stellen ons daarbij faciliterend op.
We maken daarbij gebruik van verschillende instrumenten, zoals de omgevingsvisie, het omgevingsplan, vergunningverlening en toezicht en handhaving. En we kijken ook naar andere aspecten van de leefomgeving, zoals gezondheid, duurzaamheid, klimaatadaptatie, natuur, wonen en werken. Dat doen we om de omgevingskwaliteit te verbeteren. Participatie en de omgevingsdialoog maken deel uit van het proces om tot goede afwegingen te komen. Wat willen we bereiken? Daadkrachtige ruimtelijke ontwikkeling In de omgevingsvisie van Maashorst hebben we een beeld van de toekomst van onze gemeente geschetst. De omgevingsvisie gaat over de fysieke leefomgeving: alles wat we buiten zien, horen, ruiken of op een andere manier ervaren. In de omgevingsvisie liggen onze ambities en beleidsdoelen vast voor de fysieke leefomgeving. De visie is daarmee een overkoepelende visie.
93
Wat gaan we ervoor doen? We actualiseren de archeologische verwachtingskaarten. We gebruiken nieuwe methodes waarmee we de te verwachte archeologische waarden beter kunnen voorspellen dan de huidige, verouderde kaarten. Door deze actualisatie zorgen we dat we bij ontwikkelingen gerichter archeologisch onderzoek kunnen laten uitvoeren. Zo maken we het voor inwoners en ontwikkelaars makkelijker om nieuwe ontwikkelingen voor elkaar te krijgen. We zorgen er ook voor dat de archeologische verwachtingskaarten in het omgevingsplan verwerkt kunnen worden.
We stellen een ontwikkelperspectief op voor de kern Volkel Om invulling te geven aan de motie 'Ontwikkelperspectief Volkel' komen we uiterlijk begin 2025 met een voorstel hoe we hier invulling aan willen gaan geven. De kern Volkel wil, aldus de Dorpsraad Volkel, graag aan de slag met de leefbaarheid van de kern Volkel. Hiervoor bestaat al lange tijd de wens om een visie voor de kern Volkel te maken die ingaat op leefbaarheid, woningbouw, sociale cohesie, voorzieningenniveau enzovoort. Deze wens is ook onderdeel van het Kernen-CV Volkel.
Wat willen we bereiken? Implementatie van de Omgevingswet We zorgen voor een soepele invoering van de Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking is getreden. Daarbij nemen we alle aspecten in de fysieke leefomgeving mee. Onze speerpunten daarbij zijn: vormgeving van participatie in ruimtelijke processen, digitalisering, vereenvoudiging van processen en deregulering. En ook zetten we vervolgstappen in het ‘Anders Werken’, waarbij we vanuit een positieve houding proberen initiatieven mogelijk te maken.
Wat gaan we ervoor doen? Regels voor verbouwingen zijn versoepeld We zorgen voor een goede voorlichting vanuit de frontoffice en begeleiding vanuit omgevingsadviseurs om de initiatiefnemer wegwijs te maken in de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor verbouw
We blijven ‘Anders Werken’ • •
We gaan vastgestelde omgevingsvisie uitwerken naar beleidsprogramma's. Vanuit het tijdelijk omgevingsplan bouwen we verder aan een casco-omgevingsplan (naar 94
verwachting eind 2025 gereed) en daarna aan eerste definitief omgevingsplan, inclusief verordeningen en beleidsregels (eind 2031 moet het omgevingsplan gereed zijn). • We gaan het nieuwe proces ruimtelijke initiatieven implementeren, evalueren en stroomlijnen. Het verloopt straks volledig digitaal. • We voeren toezicht en handhaving uit zoals is voorgeschreven door de in werking getreden Wet Kwaliteitsborging. • Het anders werken heeft vorm gekregen in onder meer de Intake- en Omgevingstafel. Die gaan we verder doorontwikkelen.
8.2 Grondexploitatie (woningbouw) Inleiding Dit taakveld heeft betrekking op de grond die bestemd is voor woningbouw (bedrijventerreinen staan beschreven onder programma 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur). Alle activiteiten die een gemeente daarvoor uitvoert, vatten we samen onder de term grondexploitatie (afgekort grex). Het gaat dan specifiek om activiteiten waarbij de gemeente zelf de regie voert. Bij een nieuwe gebiedsontwikkeling bijvoorbeeld maakt de gemeente een begroting. Hierin staan alle verwachte kosten en opbrengsten. Alle bedragen worden in de tijd geplaatst. Daarbij houden we rekening met prijsontwikkelingen en rente-effecten. Een grondexploitatie loopt over meerdere jaren. Een nieuwe grondexploitatie wordt door de gemeenteraad vastgesteld, en jaarlijks geactualiseerd in het Meerjarenjarenperspectief Grondbedrijf (MJP). Ontwikkelingen Het Grondbedrijf van onze gemeente heeft per 1 januari 2025 één nieuw woningbouwproject in voorbereiding en tien lopende projecten. Naast de projecten van de gemeente worden ook woningbouwlocaties ontwikkeld door andere partijen. Die worden met een zogenaamde anterieure overeenkomst vastgelegd. De uitvoeringfase is per locatie anders. De samenstelling van het woningbouwprogramma staat beschreven onder programma 8.3 Wonen en Bouwen.
De voortgang van de gemeentelijke locaties lichten we jaarlijks twee keer toe aan de gemeenteraad: in het begin van het jaar door het MJP en in het najaar met een voortgangsrapportage. Een grondexploitatie start nadat de gemeenteraad deze heeft vastgesteld. Dat is vaak direct verbonden met een bestemmingsplanwijziging. Dit betekent dat zowel het bouwprogramma als de gebiedsinrichting worden vastgelegd. De grondexploitatie is de financiële onderbouwing van de ambities die in het bestemmingsplan zijn beschreven. Het Grondbeleid is faciliterend voor gemeentelijke beleidsdoelen. Dit betekent dat het Grondbedrijf geen zelfstandige beleidsdoelen heeft, maar ondersteunt om beleidsdoelen te realiseren. De voortgang van alle grondexploitaties beschrijven we in het Meerjarenprogramma (MJP) Grondbedrijf. Voor strategische grondaankopen heeft de gemeenteraad een speciaal krediet beschikbaar (dat noemen we: revolverend krediet). De raad kan dit krediet gebruiken om strategische ontwikkellocaties te kopen en tot het moment van ontwikkelen te beheren (de strategische grondvoorraad). Zoals in het grondbeleid is vastgelegd, wordt de gemeenteraad actief geïnformeerd als er sprake is van een strategische aankoop. 95
8.3 Wonen en bouwen Inleiding Onze taken op het gebied van Wonen en bouwen hebben betrekking op: • omgevingsrecht, ofwel vergunningsverlening, toezicht en handhaving (VTH) • wonen. Dat wil zeggen: woningmarkt, demografie, woningbehoefte en woningbouw • transformatie van gebieden • locaties en leegstand, evenals herbestemming van vastgoed. Ontwikkelingen Belangrijke demografische ontwikkelingen voor het thema 'wonen' zijn:
de vergrijzing van de bevolking de toename van het aantal eenpersoonshuishoudens de beweging vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) om steeds meer ‘zorg aan huis’ te leveren, zodat verhuizing naar een instelling niet nodig is.
Een belangrijke ontwikkeling op het gebied van ruimtelijke ordening is de Verstedelijkingsstrategie. Die beschrijft op hoofdlijnen de koers voor de ontwikkeling van Brabantse steden en dorpen. Voor het bewaken van de leefbaarheid in de dorpen wordt ook gewerkt aan een dorpenstrategie. Beide documenten besteden aandacht voor verduurzaming en efficiënt ruimtegebruik. Bij de thema's herstructurering en verduurzaming van het bestaande aantal woningen in Maashorst (ook wel 'woningvoorraad' genoemd), richten we ons niet alleen op verdichting van bebouwd gebied, maar ook op verlichting van de woonlast voor bewoners. Vanuit de Regionale Woondeal werken we samen met andere partijen om de druk op de woningmarkt te verlichten en veranderingen in wet- en regelgeving (zoals de Wet versterking regie op de volkshuisvesting en de Huisvestingswet) gezamenlijk te vertalen naar een huisvestingsverordening met onderliggend urgentiebeleid. Deze ontwikkelingen komen voort uit het Rijksprogramma Wonen en Zorg voor ouderen (WOZO). Daarmee is er een basis voor het koppelen van wonen aan zorg. Wonen omvat immers meer dan volkshuisvesting. Wat willen we bereiken? Een circulaire woonomgeving en circulaire woningbouw(projecten) We hebben oog voor toekomstige generaties. We bouwen duurzaam en CO2-neutraal en we creëren een leefbare en klimaatbestendige woonomgeving.
Dat betekent dat we onder meer kansen pakken om onze groene identiteit te versterken. We borgen ruimtelijke kwaliteit. En we pakken kansen om circulariteit te vergroten en onze ecologische voetafdruk te verkleinen. Ook marktpartijen met wie we samenwerken, dagen we uit tot het leveren van maatschappelijke meerwaarde en kwaliteit.
96
Wat gaan we ervoor doen? We stimuleren het bouwen van circulaire woonmilieus en woningbouw(projecten). We gaan actief aan de slag om biobased en circulair bouwen te stimuleren. In 2025 bepalen we ons ambitieniveau. We werken samen met corporaties aan prestatieafspraken om schaalgrootte te verkrijgen voor de realisatie van ‘circulariteit bouwmateriaal’(samenwerkingsovereenkomst). We zetten in om dit, als onderdeel van het duurzaamheidsakkoord, vast te leggen.
Er is ruimte voor innovatie (vernieuwende initiatieven) op het gebied van levensloopbestendigheid en klimaatneutraal bouwen We sturen actief op innovatieve woningbouwinitiatieven op het gebied van levensloopbestendigheid en klimaat neutraal bouwen. We benutten kansen om circulariteit te vergroten en onze ecologische footprint te verkleinen. We zijn daarbij afhankelijk van initiatieven die we van buiten ontvangen.
We onderzoeken de cultuurhistorische waarden binnen de gemeente Maashorst, met een voorstel tot bescherming. We willen op gepaste wijze voor ons erfgoed zorgen. Dat doen we onder andere door het inventariseren van de cultuurhistorische waarden in de gemeente, die we verwerken in digitale kaarten. Als aanvulling op de inventarisatie en als start van het waarderen van cultuurhistorische elementen doorlopen we een participatietraject. We vertalen de waardering naar beleid en gaan aan de slag met de borging in het omgevingsplan. Hier starten we in Q1 mee, en dit loopt het hele jaar door. Daarnaast stellen we eisen op voor het aanwijzen van beeldbepalende panden in de gemeente, in verband met de mogelijkheden voor splitsing in het buitengebied. Een ander onderdeel van het beschermen van de cultuurhistorische waarden in de gemeente is het behouden van kerkgebouwen. Zo behouden we niet alleen een mooi aanbod van kunst en cultuur, maar faciliteren we ook herbestemming van kerken.
Wat willen we bereiken? Een meer gevarieerd en bijzonder woonaanbod per kern voor alle doelgroepen We sturen op kwalitatieve aspecten van de woningen én de omgeving ervan. De ‘klant’ staat daarbij centraal. We noemen dat vraaggericht ontwikkelen en bouwen. We zetten in op het beter benutten van de bestaande woningvoorraad en verbetering van aspecten waarin de bestaande voorraad nu nog niet of onvoldoende voorziet.
97
Wat gaan we ervoor doen? We professionaliseren de huisvesting van arbeidsmigranten in Maashorst. We gaan het geactualiseerde 'beleid huisvesting van arbeidsmigranten' vaststellen en nemen hierbij de invoering van de omgevingswet en huidige ontwikkelingen mee.
We stimuleren bewonersinitiatieven en initiatieven voor de behoefte aan kleinschalige woningbouw voor onder meer jongeren en starters, (vitale) senioren en kwetsbare groepen. Op basis van het 'Beleidsprogramma wonen en zorg' (ook wel woonzorgvisie genoemd) toetsen we woningbouwinitiatieven. Daarbij zijn we afhankelijk van woningbouwinitiatieven die we (hebben) ontvangen. We sturen ook hierop met onze actieve grondpolitiek.
We stimuleren vraaggericht ontwikkelen en bouwen door ontwikkelende partijen In lijn met het 'Beleidsprogramma wonen en zorg' stimuleren we actief ontwikkelende partijen om vraaggericht te ontwikkelen en te bouwen.
We verkennen nieuwe mogelijkheden voor woningsplitsing en zetten die indien gewenst om in nieuw beleid. We hebben in 2024 beleidsregels voor pre-mantelzorgwoningen en inwoning vastgesteld. Die regelingen gaan we op termijn evalueren. We gaan in 2025 geen nieuw beleid opstellen.
We zetten de Starterslening voort. We volgen de ontwikkelingen op de woningmarkt om te bepalen of de huidige 'Verordening starterslening' nog steeds voldoet.
We zoeken naar nieuwe mogelijkheden voor specifieke doelgroepen, zoals mensen die zorg en wonen willen combineren Bij de vorming van nieuwe plannen houden we rekening met mogelijkheden voor specifieke doelgroepen. We sturen er actief op door initiatiefnemers daarop te attenderen.
98
We gaan sommige woonwagenlocaties herinrichten en/of uitbreiden en bereiden een nieuwe locatie voor We gaan de twee bestaande woonwagenlocaties uitbreiden met in totaal drie standplaatsen. De Berkendonk gaan we herinrichten. Zo gaan we nieuwe bergingen plaatsen, waar nodig beplanting toevoegen en de begrenzing van standplaatsen herzien. Voor ’t Oliemeulen in Schaijk starten we de ruimtelijke procedure op om een standplaats te kunnen toevoegen. Om te voldoen aan de behoefte gaat de zoektocht naar een nieuwe locatie voor extra standplaatsen door.
Wat willen we bereiken? Stevige groei van het aantal woningen We willen dat alle inwoners en woningzoekenden die daarvoor belangstelling hebben een plek kunnen vinden in onze gemeente. Dat vraagt met name om een versnelling van de productie van woningbouw en in beperkte mate om nieuwe locaties. We bouwen passend en betaalbaar in elke kern voor iedereen. Bouwen voor de eigen behoefte (= de vraag naar nieuwe woningen vanuit onze inwoners) staat daarbij centraal. Een mogelijke groei boven op die eigen behoefte met nieuwe plannen faciliteren we als eerste in de kern Uden. We willen gemiddeld 250 nieuwe woningen per jaar bouwen gedurende onze bestuursperiode. Om de gewenste versnelling van woningbouw mogelijk te maken, kijken we buiten de bestaande kaders. Ook maken we concrete afspraken met de woningbouwcorporaties en we dagen marktpartijen uit om te komen met versnellingsmogelijkheden. Daarbij voeren we een actiever grondbeleid dan in de vorige bestuursperiode en maken we optimaal gebruik van de beschikbare instrumenten.
Wat gaan we ervoor doen? Kansen in bestaand stedelijk gebied (herstructurering) en bestaand vastgoed benutten we beter. We benutten kansen in bestaand stedelijk gebied en in bestaand vastgoed. Denk hierbij aan de gebiedsontwikkeling Kastanjeweg-Oost, herontwikkeling van de Pius X-kerk, herbestemming van het voormalige gemeentehuis in Zeeland en de gemeentewerf in Schaijk, en dergelijke.
Versnelling van het woningbouwprogramma realiseren we aan de hand van een versnellingsagenda. We hebben al een versnellingsagenda opgesteld. Die is grotendeels uitgevoerd en waar nodig in de lijnorganisatie belegd. Jaarlijks streven we nog steeds naar het realiseren van (gemiddeld) 250 woningen (start bouw).
99
Vrijkomende gemeentelijke panden zoals het voormalige gemeentehuis Landerd vormen we om naar (sociale) woningbouw In 2025 is de Gebiedsvisie Centrum Zeeland klaar. Daarin verwoorden we het ontwikkelperspectief voor het centrum. In de voorlopige visie is de mogelijkheid opgenomen om in het voormalige gemeentehuis woningen (in het nieuwe deel) en een zorgcentrum (in het oude deel) te ontwikkelen. We hebben daarover al gesprekken met woningcorporatie Mooiland en het Initiatief Zorgcentrum. Daarin onderzoeken we wat er in het oude gemeentehuis Zeeland mogelijk is. Dit zal in 2025 verder zijn vervolg krijgen.
We maken versnellingsafspraken met corporaties, die we ook hebben opgenomen in de prestatieafspraken. We hebben afspraken vastgelegd in onze samenwerkingsovereenkomsten (de zogenaamde prestatieafspraken) met woningcorporaties over versnelling van woningbouw. In 2025 starten we het proces om de (meerjarige) prestatieafspraken te actualiseren.
We voeren actieve grondpolitiek met lef en beter gebruik van het beschikbare instrumentarium, zoals onteigening of de Wet Voorkeursrecht Gemeenten Het vorige kabinet heeft de 'Wet regie versterking volkshuisvesting' aangenomen. Deze wet schrijft voor dat bij woningbouwplannen 67% gebouwd moet worden in het betaalbare segment tot € 355.000 vrij-op-naam (VON). Dit betekent dat het complexer wordt voor een ontwikkelaar om tot een financieel haalbaar en kwalitatief goed plan te komen. Dit vraagt om duidelijke kaders en meer creativiteit in projecten. Het wordt daarom nog harder nodig dat wij als gemeente actieve grondpolitiek gaan voeren. De Omgevingswet is in werking getreden. Dit betekent een aangepaste werkwijze voor het indienen van omgevingsplannen en omgevingsvergunningen. Ook wordt de bevoegdheid voor onteigening bij de gemeenteraad gelegd. De onteigening van gronden kan de gemeente gericht als instrument inzetten om de woningbouwdoelstellingen te realiseren als de markt niet tot ontwikkeling over gaat.
We zetten in op tijdelijke huisvesting We onderzoeken de haalbaarheid van diverse locaties voor tijdelijke/flexibele huisvesting. Daar waar mogelijkheden zijn, werken we concrete plannen uit.
Betaalbaar bouwen Om invulling te geven aan de motie 'Betaalbaar bouwen' komen we uiterlijk begin 2025 met een voorstel hoe we hier invulling aan willen geven. De strekking van de motie is een voorstel voor een ‘out of the box’-onderzoek naar de mogelijkheden om minimaal 10 woningen te realiseren die betaalbaar zijn voor gezinnen met één modaal inkomen. 100