CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Beleidsprogramma Wonen en Zorg 2024-2030

Raadsvergadering 14 december 2023, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel Beleidsprogramma wonen en zorg28.523 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

6. Vroegsignalering van problemen en verborgen armoede door goede samenwerking tussen vrijwilligers en professionals (preventiewerkers jongerenwerk en dorps- en wijkondersteuners)

We realiseren een toegankelijke woonomgeving met ontmoetingsplekken om betrokken bij en in contact met elkaar te blijven. Hoe meer inwoners elkaar ontmoeten, hoe meer netwerken ontstaan of worden uitgebreid. Dit vergroot de kans dat behoeften vroegtijdig aan het licht komen en mensen elkaar kunnen helpen. We koesteren het verenigingsleven. Het vormt een belangrijk onderdeel van de identiteit en eigenheid van onze gemeente. Het zorgt niet alleen voor een sterke binding, het zorgt er ook voor dat onze wijken en kernen vitaal blijven. Alle vrijwillige(rs) organisaties kunnen hierbij ondersteuning krijgen van Ons-Welzijn Kwetsbare bewoners zijn niet alleen bewoners van een woonvorm of een zorginstelling. Het zijn ook inwoners van de gemeente Maashorst die gebruik maken van algemeen toegankelijke voorzieningen zoals openbaar vervoer, parken, zorg en welzijn, of van voorzieningen die aangepast zijn aan de vraag van gebruikers. De zelfregiecentra zijn hiervan het meest aansprekende voorbeeld; de ontmoetingsfunctie hiervan is aangepast aan de capaciteiten van hun bezoekers (zie voetnoot). De doelgroep Beschermd Wonen (BW) e/o Maatschappelijke Opvang (MO) komt onder verantwoordelijkheid van lokale gemeenten. Op dit moment is inkoop en financiering nog een verantwoordelijkheid van de centrumgemeente (Oss).

Deze doelgroepen – zowel binnen de WLZ als binnen de Wmo (centrumgemeente, zoals maatschappelijke opvang, beschermd wonen) of lokale verantwoordelijkheid (zoals gespikkeld of geclusterd wonen) en jeugdzorg – vragen nadrukkelijk om goede begeleiding en alertheid (signalering als het ‘even niet goed gaat’) van alle betrokkenen, omwonenden en professionals. Met een gestaag grotere inzet van ervaringsdeskundigheid, in algemene e/o doelgroepvoorzieningen, neemt de kwaliteit van deze begeleiding en signalering toe.

Kaders • Burgers en eindgebruikers worden actief betrokken bij planontwikkeling (omgevingsdialoog) en initiatieven • Initiatieven dragen toetsbaar bij aan inclusie en het vergroten van het netwerk.

Rol gemeente • • • • •

Monitoring van de leefbaarheid en gezondheidswinst Faciliteren van verenigingen en vrijwilligers Stimuleren van bewonersbetrokkenheid bij initiatieven en planontwikkelingen Toezien op juiste toepassing van de Omgevingsdialoog Uitvoerend in het mogelijk maken van maatwerk

36 Zelfregiecentrum is een ontmoetingspunt bemenst door GGZ-professionals waarbij gebruikers ontwikkelingstrajecten doorlopen en stapsgewijs weer meer contact maken met de directe leefomgeving. Veelal zijn gebruikers nog niet toe aan gebruik van reguliere ontmoetingspunten omdat ze weten dat hun uiterlijk e/o hun gedrag nog tot onzekerheid leidt bij wijkbewoners.

54

55

6.2.5

Technologie

Visie

Aandachtsgebieden

Kwetsbare en oudere inwoners kunnen veel baat hebben bij de inzet van technologie. Enerzijds kan technologie door de toenemende personeelstekorten in de zorg een belangrijk onderdeel van de oplossing zijn. Anderzijds kan het inwoners ondersteunen om op een prettige en veilige manier (langer) zelfstandig te kunnen wonen. Bij de inzet van technologie denken we nadrukkelijk niet alleen aan zorgtechnologie, zoals e-nursing, slimme alarmering of leefstijlmonitoring, maar ook aan domotica thuis, zoals een videodeurbel en elektronische sloten. Net zo belangrijk is de inzet van sociale technologie in de vorm van netwerksites, zoals de digitale verbinding tussen lokale vraag en aanbod. Afnemende beschikbaarheid van personeel en zorgprofessionals, zoals nu al te merken is in een tekort aan huisartsen in bepaalde gebieden, kan deels met technologie worden opgelost. GGZ-hulpverlening via digitale trajecten heeft de meerwaarde al bewezen en kan taalproblemen voorkomen doordat digitaal in de juiste taal hulp beschikbaar is. Digitale huisartsen consulten zijn voor veel inwonersvragen een goede oplossing.

1. Inwoners informeren over de mogelijkheden van de inzet van technologie en welke middelen daarvoor beschikbaar zijn. Meerdere partijen hebben hierin een rol (gemeente, woningcorporatie, zorginstelling, verzekeraar, zorgleverancier, gebruiker). 2. Voor de sommige inwoners gaan de technologische ontwikkelingen vaak te snel, zijn de mogelijkheden niet altijd even duidelijk of ze kunnen onvoldoende goed omgaan met technologie. We ondersteunen inwoners die hierbij hulp nodig hebben. 3. We willen dat kwetsbare en oudere inwoners zich vrij en veilig door de wijk kunnen verplaatsen, er is daarom afstemming met en aansluiting op de technologische leefcirkels37 binnen de intramurale voorzieningen. We gaan het gesprek aan over hoe wij als gemeente hieraan kunnen bijdragen. 4. We stellen onszelf altijd de vraag of door inzet van technologie en digitalisering zaken makkelijker maken voor onze kwetsbare en oudere inwoners, of dat er andere alternatieven nodig zijn. 5. Vrijheid en zelfredzaamheid staan altijd voorop. Wij ondersteunen dit door de inzet van technologie en innovatie. 6. Er is een veelheid aan mogelijkheden van innovatieve pilots tot bewezen technologie. Daarom is het van belang altijd de balans te vinden: tussen de inzet van technologie of digitalisering en het echte gesprek en persoonlijke betrokkenheid.

Kaders • Er vindt altijd overleg en afstemming plaats tussen stakeholders om inzet van technologie opKaders elkaar aan te laten flexibiliteit • sluiten Er vindt(efficiëntie, altijd overleg en afen betaalbaarheid), er worden stemming plaats tussen staafspraken gemaakt. keholders om inzet van tech• Vrijheid, “een goedaan leven” en nologie op elkaar te laten ontlasting van de zorg staan sluiten (efficiëntie, flexibiliteit voorop bij de inzet van technoen betaalbaarheid), er worden logie. afspraken gemaakt. • Vrijheid, “een goed leven” en ontlasting van de zorg staan voorop bij de inzet van technologie.

Rol gemeente • • •

Informerend van en meedenken met burgers over de mogelijkheden Verbindend van partijen Faciliterend in maatwerk

37 'Met leefcirkel technologie kunnen mensen zich vrij en veilig bewegen binnen een vooraf bepaalde en door technologie beperkte omgeving'

56

57

6.3.6

Zorg & Ondersteuning

Visie

Aandachtsgebieden

Maashorst helpt burgers zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en deel kunnen nemen aan de maatschappij. We stimuleren de verschuiving van institutionele zorg naar een wijkgerichte zorg- en welzijnsbenadering waarbij zorg steeds meer in de eigen omgeving wordt aangeboden. Het ingezette beleid ten aanzien van gescheiden bekostigingsstromen van wonen en zorg zet zich door, ook voor de zwaardere zorg. Bekostiging wordt persoonsvolgend, bewoners moeten zelf voor het wonen betalen. We ondersteunen informele zorg en willen voorkomen dat mantelzorgers omvallen.

1. Voldoende verpleegzorgplaatsen betekent: NIET sneller ‘bedden’ laten verdwijnen dan dat er woningen zijn waar alle zorg aan huis geleverd kan worden (VPT). Kwalitatief goede zorg voor mensen met een zware zorgvraag is een uitdaging van het zorgkantoor en de zorgverzekeraars. De gemeente kan in de samenwerking inzetten op welzijn, en incidenteel op overbruggingszorg. Daarbij houden we rekening met trends als verzwaring van de zorg, personeelstekort, kortere verblijfsduur in ziekenhuizen, maximalisering van het aantal verpleeghuisplaatsen etc. 2. Bij voorkeur wonen mensen samen op basis van leefstijl (nachtbrakers versus vroege vogels), niet op basis van een diagnose. 3. De focus van de gemeente ligt op preventie. Binnen de ontwikkelingen rondom vergrijzing is die preventie gericht op vitaal ouder kunnen worden. Daarbij richten we ons op integrale wijk- of dorpsgerichte, kleinschalige voorzieningen en het versterken van de rol van bestaande welzijn bevorderende diensten. De Muzemobiel in Uden-Noord is misschien het bekendste voorbeeld. 4. Het aanbod in de GGZ beter laten aansluiten bij de diversiteit van de vraag. Het werkveld van de GGZ is breed, de oorzaken van GGZ-problematiek zijn divers. Gaten in de keten worden gedicht met innovatief aanbod en nieuwe vormen van samenwerking (bijv. Welzijn op Recept en Wijzer-GGZ). 5.

We zetten in op “de juiste zorg op de juiste plek” door het integreren van verschillende, financiële, zorg- en welzijnsstromen en uitdenken van andere vormgeving van voorzieningen. Met name voor jeugd- en jongeren willen we voorzieningen waarbij de uitstroom niet is gekoppeld aan leeftijd maar aan de mate van zelfredzaamheid. 6. Wensen voor preventief Mantelzorgwonen belonen we met beleidsafspraken waardoor dit makkelijker mogelijk wordt. We vereenvoudigen de regelgeving rondom vergunningvrij tijdelijke woningen realiseren. We faciliteren uitbreiding van logeermogelijkheden, respijtzorg en crisisopvang. Dit om mantelzorgers te ontlasten en te voorkomen dat de stabiele woonsituatie wordt ontregeld door het plotseling wegvallen van zorg bij overbelasting. 7. Maatschappelijke opvang (MO) en beschermd wonen (BW) zijn de verantwoordelijkheid van alle gemeenten (ook de niet-centrumgemeenten). Het voorkomen van gebruik van MO/BW en het bijdragen aan het vinden van een geschikte woning in een passende woonomgeving moet gefaciliteerd en georganiseerd worden. De transitie naar meer zelfstandig wonen van kwetsbare doelgroepen met ambulante of structurele hulp of zorg, vraagt om andere woonvormen en strakke procesafspraken tussen gemeentelijke ondersteuning en zorg vanuit zorgverzekeringswet e/o Wet Langdurige zorg.

Door de keuze van de overheid om de omvang van Beschermd Wonen in te perken, is bij gemeenten een toeloop aan burgers die langdurig complexere zorg en ondersteuning nodig hebben in een vorm die nu nog niet bestaat. Hiervoor worden nieuwe vormen van ‘wonen met zorg’ uitgedacht. Zorg kan zowel geleverd worden via WLZ (wet langdurige zorg) in de vorm van VPT (volledig pakket thuis) als vanuit Sociaal domein (centrumregeling beschermd wonen of lokaal Wmo-aanbod begeleiding). Iedere inwoner van gemeente Maashorst heeft toegang tot goede zorg. Bijzondere aandacht gaat uit naar mensen in een sociaaleconomisch kwetsbare positie en mensen met een (verstandelijke) beperking. Zij hebben niet altijd goede toegang tot zorg, omdat ze te maken hebben met een stapeling van (complexe) problematiek, of omdat ze de weg in het zorgsysteem niet kennen of een beperkte sociale basis hebben. We zijn ons ervan bewust dat zorg niet meer geleverd kan worden zoals we dat 'altijd' deden. De traditionele zorg moet mee in de omslag naar 'reablement': leren het weer zelf te doen. We vertellen het eerlijke verhaal: we kunnen niet alles oplossen.

Rol gemeente Kaders • Alle initiatieven van geclusterde woonvoorzieningen worden met betrokkenheid van de zorginstelling (haalbaarheid/eisen zorg) ontwikkeld.

58

• • •

Stimulerend van het ontstaan van voldoende aanbod van logeren, crisis en respijt Verbindend van partijen om aansluiting te vinden in initiatieven op wensen en eisen Uitvoerend in het over de kaders en over de domeinen heen werken

59

6.3.7

Positieve Gezondheid

Visie

Aandachtsgebieden

Positieve Gezondheid is het kunnen omgaan met de veranderingen in het leven. Die veranderingen kunnen op alle terreinen liggen: verhuizing, ander werk, trouwen en een overlijden zijn allemaal voorbeelden van ingrijpende gebeurtenissen in het dagelijks leven. Mensen zijn in beginsel zelf verantwoordelijk voor het kunnen omgaan met life-events. Een gezonde leefstijl is de basis: gezond eten, goed voor jezelf zorgen, voldoende bewegen, sociale contacten onderhouden en naar school en werk gaan. Maar niet iedereen leeft in de omstandigheden om zelf gezonde keuzes te maken. Niet iedereen is bij machte om dagelijkse verleidingen te weerstaan. Daarom staat bevordering van positieve gezondheid in al ons handelen voorop, zowel gemeentebreed, gebiedsgericht als persoonsgericht. Daarbij hebben we aandacht voor sociaaleconomische gezondheidsverschillen en samen met onze preventiepartners richten we ons op de kwetsbare mensen in onze samenleving. Deze aanpak is gericht zowel op het individu (kennis, vaardigheden en gedrag) als op de brede omgeving (veilige en groene omgeving, steun en samenhang in de buurt en samenwerking tussen zorg en welzijn).

1. Stimuleren van meer eigen regie over invulling van het leven: voorop staat wat iemand wél kan, in plaats van denken in beperkingen. Kwaliteit van leven betekent niet voor iedereen 'zo oud mogelijk worden' en kan gepaard gaan met aanvaardbare risico's (open deuren beleid, het niet opsluiten achter deuren met toegangscodes of batches). 2. Faciliteren van een veelzijdig sportprogramma en bewegen in de openbare ruimte, waarbij een veilige sport/spel-omgeving van essentieel belang is. Breedtesport moet royaal, en zeker in alle kernen, mogelijk zijn in verenigingsverband. Sport moet laagdrempelig zijn. 3. Eenzaamheid is een probleem van jong tot oud. Ontmoeting en meedoen moeten daarom voor alle generaties passend zijn. Voor kwetsbare, minder mobiele senioren met een klein sociaal netwerk is ondersteuning bij eenzaamheid anders dan voor mobiele maar kwetsbare jongeren met een klein sociaal netwerk. Vanuit het sociaal domein heeft de gemeente hier een sturende rol in, samen met haar welzijnspartners. 4. We faciliteren en ondersteunen de zorgcoöperaties en wijkteams bij hun ‘Noaberschap’ om samen te zorgen voor medebewoners die zorg en aandacht behoeven. 5. We faciliteren de inzet van leefstijl- en buurtsportcoaches en ontwikkelen goede gezondheidspreventieprogramma’s samen met onze preventiepartners.

Bevorderen van een gezonde leefstijl en mentale gezondheidsvaardigheden (zoals het weerbaar zijn tegen verleidingen, het kunnen omgaan met life-events) in een gezonde leefomgeving, is de uitdaging bij het beoordelen van nieuwe initiatieven in het ruimtelijke domein. Aandacht voor de oorzaak van middelengebruik (roken, alcohol en drugs) en verslavingen (gokken en gaming) is onderdeel van nieuwe samenwerkingsafspraken in de diverse ketens. 6. Bij het opstellen van het vestigingsbeleid positieve gezondheid opnemen in de criteria en gezondheid stimuleren. Bijvoorbeeld belemmeringen opnemen voor fastfoodketens, zeker in wijken met een lage sociaaleconomische status (SES). 7. Inzetten op een vitale, inclusieve arbeidsmarkt met een leercultuur waarbij talenten toekomstproof zijn. We faciliteren aangepast werk voor mensen die niet kunnen voldoen aan de steeds hogere eisen die de maatschappij stelt. We promoten de noodzaak van nieuwe woon- en leefconcepten inclusief dagbesteding op wijkniveau.

Daarnaast ligt onze focus op gezond werkgeverschap, waarin we zorgen voor een goede aansluiting op economische ontwikkelingen en het beschikbare arbeidspotentieel. We willen namelijk bijdragen aan een vitale arbeidsmarkt, met nauwelijks voortijdige uitval als gevolg van ziekte, en een inclusieve arbeidsmarkt. In onze ogen is het hebben van werk het meest gewenste uitgangspunt. Maar we zijn er ook voor degenen voor wie dit onverhoopt niet mogelijk is, met (tijdelijke) inkomsten, maatschappelijke ondersteuning en/of zorg. Sport, cultuur en andere vormen van vrijetijdsbesteding dragen bij aan positieve gezondheid. Dit geldt voor alle leeftijden en levensfases. Iedereen moet mee kunnen doen, ook mensen met een beperking. Zaken als inkomen, geloof of (seksuele) identiteit mogen geen belemmering zijn om te sporten en deel te nemen aan activiteiten of het verenigingsleven.

Rol gemeente Kaders • Bij het opstellen van vestigingsbeleid positieve gezondheid opnemen in de criteria en gezondheid stimuleren

60

• • • •

Faciliterend in ontmoeting (met bemensing die aansluit op kwetsbaarheid profiel van de gebruikers) Faciliterend in een laagdrempelig aanbod van sport en spel Informerend in het zichtbaarder maken en vergroten van preventie-aanbod Stimulerend in het denken in mogelijkheden en samenwerkingen aanjagen

61

6.3.8

Duurzaamheid

Visie

Aandachtsgebieden

Een duurzame, gezonde, frisse en natuurlijke woonomgeving draagt niet alleen bij aan het woongenot en welbevinden, maar ook aan de gezondheid van onze inwoners. De fysieke leefomgeving moet uitnodigen om te bewegen, te fietsen en te lopen. Daarom willen we Maashorst nog duurzamer en groener maken. We hebben oog voor toekomstige generaties, we bouwen duurzaam en CO2-neutraal en we creëren een leefbare en klimaatbestendige woonomgeving. Wij willen in 2035 energieneutraal zijn en in 2050 klimaatbestendig. Besparing (en bij voorkeur zelfs energiewinning) moet voor een belangrijk deel in de bestaande woningvoorraad en woonwijken gebeuren. Uitgangspunt is dat het haalbaar en betaalbaar is. Duurzaamheid gaat ook om flexibiliteit, specifiek vastgoed moet alternatief aanwendbaar zijn of circulair gebouwd zijn. Maashorst is straks een circulaire parel in de regio. We stellen hoge eisen aan de duurzame kwaliteit van onze woon- en leefomgeving. We benutten kansen om de ecologische footprint te verkleinen.

1. In onze duurzaamheidsambitie zetten we in op een balans tussen de elementen (model Dotterbloem): veerkrachtig & soortenrijk | warm & comfortabel | onderscheidend & natuurlijk | toegankelijk & dichtbij | circulair & verantwoord | schoon & gezond. 2. Een aantal van onze kernen zijn erg "versteend", deze willen we vergroenen (vergroenen als uitgangspunt voor ontwikkelingen). Juist door de toevoeging van gestapelde woningbouw (passend binnen maat en schaal van de kern) is meer behoefte aan en ruimte voor kwalitatief goed openbaar groen. 3. We stimuleren en dagen uit om in de ontwikkeling van initiatieven natuurinclusiviteit, biobased bouwen en circulariteit een prominente plek te geven. We geven voorrang aan initiatieven die hierop inzetten. 4. Een duurzame samenleving houdt in dat alle inwoners kunnen voorzien in hun fundamentele levensbehoeften. Het draait om een optimale balans tussen vrijheid, liefde, meedoen, ontwikkeling, identiteit, creativiteit, veiligheid, primaire levensbehoeften en ontspanning. We willen geen oplossing op één element, die op een ander element weer een uitdaging vormt (bron: The Natural Step). 5. Een belangrijk onderdeel van duurzaamheid is bewustwording en voorlichting. We doen dit passend voor de lezer en toehoorder, laagdrempelig, bondig en in begrijpelijke taal.

6. We zetten vol in op de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad (warmte transitie), hier ligt een enorme opgave. Aan de andere kant moeten we ons ook aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering; klimaatadaptatie. Rol van de gemeente is divers en complex, gezien de enorme opgave die op dit thema in het particulier bezit ligt.

Rol gemeente Kaders

• • •

Uitvoerend in het vergroenen van de leefomgeving Informerend en creërend van bewustwording en voorlichting geven passend bij de doelgroep Stimulerend van bio-based en circulair bouwen

• Initiatieven die inzetten op het behalen van de duurzaamheidsdoelen wegen zwaarder

62

63

7.

Prioritering

Het strategisch beleidskader sociaal domein met als uitwerking onder meer het beleid ‘sterke sociale basis’ is nauw verbonden met het accommodatiebeleid. En met de bijbehorende inzet van voorzieningen en ontmoetingsplekken in de wijken en kernen, zoals dorpshuizen (inlooppunten voor ontmoeting). De eerste beelden van welke structuur nodig is voor het realiseren voor deze sterke sociale basis, passen binnen de uitwerking van het IZA-traject: het begint in de wijk, dicht bij de inwoners zelf en zoveel als mogelijk met de inwoners zelf. Het idee is dat zo’n structuur moet kunnen leiden tot een gezamenlijk gezondheidsplan per kern of gebied. Na vaststelling van de Omgevingsvisie is vanuit domein Ruimte de volgende stap bij de implementatie van de Omgevingswet: het maken van omgevingsplannen als nieuwe vorm van wat nu nog via bestemmingsplannen wordt geregeld.

8.

Vermeldingen

Brondocumenten -

STEC-rapport Onderzoeksrapport Van Aarle en De Laat Kernen-CV’s

Bijlage Gebiedsindeling Maashorst

Overige prioritering volgt uit onder meer de uitwerkingsplannen die voor de GALA-gelden worden gemaakt. De transformatieplannen voor regionale IZA-gelden vormen de input die nodig is om een implementatieplan te kunnen maken voor de realisatie van deze ‘sterke sociale basis’. Dit gebeurt na het vaststellen van dit beleidsprogramma.

64

65

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=b950870e-2c14-4864-b57d-d19cc8e348ab