CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Beleidskader Sterke Sociale Basis

Raadsvergadering 27 juni 2024, gemeente MaashorstBij agendapunt: Raadsvoorstel | Beleidskader Sterke Sociale Basis14.948 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Inzet van preventiewerkers in iedere wijk/kern

We investeren in de inzet van preventiewerkers (werktitel) in iedere wijk/kern die aldaar gezamenlijk als een lokaal team optreden. Deze teams zijn voor de inwoners een eerste aanspreekpunt in hun wijk/kern voor zorg- en hulpvragen gericht op tal van onderwerpen uit hun leefwereld. Denk daarbij aan: geldzorgen, welzijnsvragen, zorgen rondom opvoeding, signalen van onveiligheid. Aan de preventiewerkers kunnen inwoners vragen stellen (fysiek, telefonisch en digitaal) en zij zijn voor hen ook een luisterend oor. Een preventiewerker pakt samen met de inwoner zijn/haar vraag op en beantwoordt deze vanuit eigen expertise of gaat hierin de samenwerking aan met andere gespecialiseerde professionals die actief zijn in de wijk of lokale vrijwilligers(organisaties). Om wat voorbeelden te geven: 20

Een inwoner is in contact met een preventiewerker omdat deze mentaal niet lekker in zijn vel zit. De preventiewerker spreekt drie keer met deze persoon af om te praten over de situatie en te zoeken naar een oplossing. Als er blijkt toch meer nodig is om deze man te helpen schakelt de preventiewerker met een maatschappelijk werker of huisarts om de persoon verder te helpen. Een oudere dame voelt zich eenzaam en wil graag meer in contact staan met dorpsgenoten maar vindt het moeilijk om zelf de stap te zetten. Via haar directe buurvrouw is ze in contact gekomen met de preventiewerker die samen met haar kijkt wat de mogelijkheden zijn en wat ook past bij haar eigen interesses en persoonlijke situatie. Op basis daarvan zet mevrouw de stap om samen met anderen te gaan dineren bij een eetpunt in de wijk. In april 2023 is al een team preventie jeugd gestart. Dit bestaat uit medewerkers van GGD, Compass (jongerenwerk) en ONS welzijn, aangevuld met de praktijkondersteuner jeugd. Er is bewust voor gekozen om vanuit diverse ‘moederorganisaties’ professionals aan te wijzen als preventiewerker om op die manier diverse expertises en ervaringen te bundelen. Dit biedt een bredere blik om naar (lokale) situaties te kijken.

Iedere teamlid heeft een kern/wijk als focusgebied en is in dat werkgebied het vaste gezicht voor vragen van inwoners en zoekt actief de samenwerking op met andere lokale partijen. In navolging op deze eerdere ervaringen gaan we de inzet van het preventieteam uitbreiden naar alle leeftijdscategorieën (van 0 tot 100+). Daarbij blijven we samenwerken in een breed verband met diverse expertises en moederorganisaties. Het gaat dan onder meer om bovenstaande organisaties, maar ook andere lokale partijen gericht op zorg en welzijn, zoals Pantein en BrabantZorg. De preventiewerkers die in dit team actief zijn hebben een expertise op jeugd of volwassenen om zo alle inwoners te kunnen ondersteunen. Ondanks dat verschil benaderen ze hun werk vanuit dezelfde gemeenschappelijke opdracht. Daarbij maakt het ook niet uit bij welke moederorganisatie ze formeel zijn aangesteld. Hun opdracht is: 1. Lichte ondersteuningsvragen van inwoners in beeld brengen Het ondersteunen van individuele inwoners bij ondersteuningsvragen, waarbij voor oplossingen in eerste instantie gezocht wordt binnen het eigen en/of informele netwerk. Indien de ondersteuningsvragen qua intensiteit (max. een gerichte oplossing kunnen bieden in 5 gesprekken met één persoon) niet passen bij de taken van de preventiewerker, vindt er een warme overdracht plaats naar een andere voorliggende voorziening of de gemeentelijke toegang.

Daarbij denken de preventiewerkers actief mee over welke oplossingen passend kunnen zijn voor de inwoner. 2. Bewoners stimuleren om mee te doen De preventiewerker coacht de inwoner om vanuit eigen kracht mee te doen aan activiteiten in de lokale samenleving en mogelijk ook eigen oplossingen te gaan ontwikkelen op het gebied van welzijn en zorg. 3. Leefbaarheid in de wijk vergroten De preventiewerker is present en aanwezig in de wijk/kern en daar actief om een fijn leefklimaat te vergroten. Dit onder andere door inwonersinitiatieven/-groepen te stimuleren en te verbinden met andere inwoners, overheid en partners (community building) 4. Oplossingen in de wijk en in het eigen informele circuit stimuleren Het initiëren van individuele of groepsgerichte voorlichting (collectiveren) en advies aan burgers en organisaties. Dit is met name gericht op samenleving, herkennen van signalen, verstevigen van het netwerk (preventief). Initiatieven stimuleren en zo nodig kanaliseren. De preventiewerkers kunnen aansluiten vanuit hun expertise, maar zijn geen structurele trekkers bij het organiseren van collectieve ondersteuning. 5. Samenwerken met partners in de wijk/kern De preventiewerker werkt vanuit een multidisciplinair netwerk in een wijk/kern. De preventiewerker vervult een brugfunctie tussen de 0e en 1e lijn, waarbij zij samen komen tot vernieuwende oplossingen.

Ook kan deze in samenwerking met het lokale netwerk individuele of groepsgerichte voorlichting en andere collectieve activiteiten organiseren. Uit het gemeente brede preventieteam worden professionals als afvaardiging in de wijk/kern geplaatst, daar vormen zij samen het lokale wijk-/kernteam. Hoeveel professionals zijn dat er per wijk/kern? 21

Minimaal is er in iedere wijk/kern 1 preventiewerker met expertise op jeugd en 1 preventiewerker met expertise op volwassenen. Ieder van hen is er 16 uur actief. Op basis van evaluaties over de behoeften in de wijk/kern kan het aantal preventiewerkers aangepast worden. De precieze verhouding daarin willen we samen met de organisaties die maatschappelijk actief zijn per wijk/kern bepalen. Maatwerk dus. Dat doen we door enerzijds te kijken naar cijfers (bevolkingsopbouw, sociaal economische positie, aantal indicaties zorg, meldingen over overlast etc..) per gebied, maar vooral ook door te luisteren naar de verhalen van de lokaal betrokken professionals en inwoners. Daarbij is het belangrijk dat de diverse personen (vrijwillig of professioneel) die actief zijn in een wijk/kern in hun contact met inwoners werken vanuit eenzelfde benadermethode wanneer zij in gesprek gaan met een inwoner. Zo wordt er op eenzelfde manier een (brede)vraagverkenning uitgevoerd en het goede gesprek gevoerd met de inwoner. Dat ondersteunt dat informatie op een gelijke manier wordt opgehaald waardoor het uitwisselen van ervaringen, het doen van suggesties en het bepalen van een aanpak beter gaat.

De lokale situaties worden ook op regelmatige basis geëvalueerd om te zien of de gekozen inzet nog wel passend is: wellicht moet het uitgebreid worden, of kan er juist een verschuiving plaatsvinden van de ene naar de andere wijk/kern. Door te werken vanuit een basisbenadering met voldoende beschikbare professionals creëren we hierin flexibiliteit. 2. Investeren in een lokaal netwerk per wijk/kern Het lokale team biedt een laagdrempelige basis voor ondersteuning in de wijk/kern, maar zij doen dit zeker niet alleen. In iedere wijk/kern zijn er ook andere personen en organisaties, zowel professioneel als vrijwillig, actief betrokken bij het verbeteren van de lokale leefbaarheid en het beantwoorden van zorgen hulpvragen. Denk daarbij aan lokale woningcorporaties (AREA/Mooiland), vrijwilligers van een Zorgcoöperatie, de wijkverpleging, een wijkagent, huisarts en fysiotherapeut, de directeur van de lokale basisschool, de beheerder en beheerstichting van het lokale wijkgebouw en betrokken professionals vanuit de gemeente. Voor het lokale team is het belangrijk dat zij korte lijnen hebben met deze samenwerkingspartners en dat ze gezamenlijk gaan opereren in een netwerk.

Op die manier kunnen de preventiewerkers niet alleen inwoners ‘warm’ begeleiden naar de juiste (preventieve) activiteit of gespecialiseerde professional, maar kunnen ze ook van elkaars ervaringen en bevindingen leren en gezamenlijk activiteiten te ontplooien. We stimuleren daarom de vorming van een lokaal netwerk in iedere wijk/kern. Een eerste weergave van deze werkwijze en de betrokken partijen is te zien in onderstaand figuur. De precieze samenstelling van het lokale team en netwerk kan per wijk/kern in de praktijk variëren als gevolg van de lokale omstandigheden. Daarnaast kan dit in de loop van de jaren op basis van de ervaringen en ontwikkelingen veranderen als de omstandigheden daarom vragen. In het lokale netwerk hebben de lokaal betrokken personen en organisaties – zowel professioneel als vrijwilliger - regelmatig contact met elkaar. Het opgebouwde netwerk in de wijk/kern is breed en richt zich op cultuur, sport, gezondheid, en vrije tijd. De bedoeling is dat de partijen het netwerk voor een aantal zaken benutten: •

Gebruik maken van elkaars aanbod en expertise. Samen hebben ze zo een breed aanbod aan interventies waarmee de professionals lichte zorg- en ondersteuningsvragen van bewoners snel, op maat en in de wijk/kern op kunnen lossen.

•

Gezamenlijk activiteiten initiëren als gemerkt wordt dat er lokaal een behoefte onder inwoners aanwezig is waar nu geen passende (maatschappelijke) voorzieningen of activiteiten voor zijn.

•

Het netwerk is een vraagbaak en eerste ingang om ook buiten specifieke activiteiten gericht op zorg- en welzijn breed mee te denken over het vergroten van de leefbaarheid in hun wijk/kern. Het gaat dan bijvoorbeeld om ruimtelijke- of duurzaamheidsvraagstukken.

De in bouwsteen 1 genoemde inzet op een lokale sociale agenda en een wijk-/kernbudget per gebied sluiten hierop aan en ondersteunen de vorming van een lokaal netwerk. Preventiewerkers stellen samen met lokale inwoners en (professionele) organisaties uit het netwerk (1ste en 2de ring) een sociale agenda 22

op. De input komt van wensen, behoeften en signalen van de lokaal betrokkenen en van de wijkfoto met informatie met algemene- en gezondheidsdata, knelpunten en krachten van de specifieke wijk/kern. De lokale sociale agenda van de wijk/kern zorgt voor een visie op de gewenste ontwikkeling van een gebied die door alle belanghebbende partijen wordt herkend en erkend. Zo’n gezamenlijke visie is essentieel om met een lange adem aan leefbaarheidsvraagstukken in een wijk/kern te kunnen werken. Het zorgt bovendien voor samenhang tussen projecten en maatregelen. Daarnaast draagt het eraan bij dat het proces van het werken aan een toekomstbestendige wijk/kern in gezamenlijkheid en samenhang tussen de betrokken partijen gebeurt. De lokale plannen bestaan uit activiteiten en ontwikkelingen op het gebied van zorg, welzijn, participatie en andere zaken die raken aan de lokale leefbaarheid. De lokaal betrokkenen voelen een gedeelde energie om hiermee aan de slag te gaan. De betrokkenen opereren hierin in gelijkwaardigheid, ongeacht of zij professionals of vrijwilligers zijn, en zij bepalen samen waar per jaar de focus op komt te liggen. De intensiteit waarmee organisaties in het lokaal netwerk elkaar treffen, onder andere om de lokale sociale agenda vorm te geven, zal per gebied verschillen en afhankelijk zijn van de lokale uitdagingen en kansen.

We zijn wel van mening dat er minimaal twee keer per jaar overleg plaats moet vinden om de aansluiting te vinden bij elkaar. De zogenaamde ‘verbinder in de wijk’ (bouwsteen 5) neemt initiatief om deze overleggen te organiseren.

23

3. Goed schakelen tussen lichte en zware vormen van ondersteuning De komende jaren willen we een situatie creëren waarbij inwoners met een hulp- of ondersteuningsvraag allereerst terecht komen bij het lokale team en andere partijen uit het lokale netwerk in hun wijk/kern. Dat betekent ook dat als een inwoner contact heeft met een professional van de gemeente er allereerst gekeken wordt of er al contact is geweest met het lokaal team om ondersteuning te bieden. Dat geldt ook voor andere zorgprofessionals zoals huisartsen, die gestimuleerd worden om niet alleen door te verwijzen naar gespecialiseerde voorzieningen, maar vooral de relatie te leggen met het lokale team. De lokaal aanwezige maatschappelijke voorzieningen en preventieve activiteiten bieden echter niet altijd de (volledige) oplossing voor een hulpvraag. Soms is er meer nodig. Mocht dat blijken dan is het aan de lokale preventiewerker in samenwerking met het netwerk om de inwoner warm te begeleiden naar de juiste gespecialiseerde inzet. Dat kan bijvoorbeeld een consulent van de gemeente zijn die zorgt dat de inwoner toegang heeft tot een gespecialiseerde maatwerkvoorziening maar het kan ook een medische behandeling zijn via een specialist. Het proces stopt daar echter niet.

We vinden het belangrijk dat wanneer een inwoner gespecialiseerde hulp heeft erop ingezet wordt om wanneer het kan de zorg weer af te schalen en terug te leiden naar het aanbod van algemene voorzieningen. De eigen kracht van de inwoner moet blijvend worden gestimuleerd. Daarin zijn alle betrokken organisaties aan zet en dit is iets waar we zowel binnen onze eigen gemeentelijke werkprocessen als in afspraken met uitvoeringsorganisaties op gaan sturen.

2.2.5. Bouwsteen 5: Verbinder in de wijk

Binnen het lokale team in een wijk/kern is het belangrijk dat één van deze professionals zich naast de reguliere taken positioneert als een ‘verbinder in de wijk’. Vanuit deze rol is deze professional een verbindende schakel om te coördineren dat de samenwerking lokaal op een goede manier vorm krijgt, netwerken onderhouden blijven en initiatieven worden verbonden. Dit is ook iemand die overzicht houdt op de overall ontwikkeling in een wijk/kern en vanuit daar een aanjagende rol heeft in het inspelen op wat er gebeurt en het mogelijk initiëren van bijbehorende activiteiten of aanpakken. Hierin is hij/zij ook voor de gemeente het eerste aanspreekpunt. Wat betekent dit concreet? Binnen het lokale team krijgt één van de professionals de neventaak om als verbinder in de wijk op te treden. Dit kan ook een preventiewerker volwassenen zijn die wordt aangestuurd door een Zorgcoöperatie. In beginsel gaan we ervan uit dat deze persoon circa 8 uur in de week hiervoor beschikbaar heeft. De verbinder in de wijk stelt samen met de andere professionals, samenwerkingspartners en inwoners een lokale sociale agenda op en beheert deze ook. Dit plan focust zich op activiteiten gericht op zorg en welzijn en wordt gevoed door lokale signalen, trends/ontwikkelingen en is gebaseerd op datgene waar lokaal energie en draagvlak voor is.

Het is nadrukkelijk niet de taak van de verbinder om de trekker te zijn van dorpsontwikkelingsplannen die een breder karakter hebben en zich ook richten op ruimtelijke opgaven. Wel kan de verbinder vanuit het perspectief zorg en welzijn aansluiten bij dergelijke gesprekken en input leveren. We geloven erin dat met deze vijf bouwstenen het mogelijk is om in iedere wijk/kern een sterke sociale basis neer te zetten. De bouwstenen vormen samen een krachtig informeel en formeel netwerk waarmee diverse thema’s en vragen snel binnen de wijk kunnen worden opgepakt. En hoewel de bouwstenen essentieel zijn om wijkgericht te kunnen werken, bieden ze ook ruimte voor lokaal maatwerk. Iedere wijk/kern is immers anders. Ook bieden de bouwstenen ruimte om aan te sluiten bij bestaande goed werkende initiatieven in de wijk/kern waar bewoners zich aan hebben verbonden.

24

2.3 wat valt niet onder de sterke sociale basis

De algemene maatschappelijke voorziening richt zich nadrukkelijk niet op zwaardere problematiek waarvoor de gemeente professionals noodzakelijk acht om individueel geïndiceerde zorg te leveren. Zware problematiek, bijvoorbeeld op het gebied van handhaving, repressie en veiligheid, die niet in collectief verband opgepakt kan worden hoort niet bij de sterke sociale basis. Wel kunnen de lokale preventiewerkers en andere partijen uit het netwerk signalen delen en suggesties doen voor maatwerk voorzieningen.

25

3 De implementatie van de sterke sociale basis 3.1.

Uitvoeringsplan

Eén sterke sociale basis in iedere wijk en kern staat er niet van de één op de andere dag. Het is een nieuwe manier van werken die ook vraagt om gedragsverandering bij zowel professionals als inwoners. In onderstaand overzicht geven we op hoofdlijnen aan welke stappen we per bouwsteen gaan zetten en bij welke persoon/partij het initiatief ligt om met een actie te starten. Hiervoor ligt er een voorname taak bij de zogenaamde ‘kwartiermaker’. Deze professional gaat allereerst aan de slag met het opstellen van een gedetailleerd plan van aanpak waar onderstaande onderdelen nader in zijn uitgewerkt om vervolgens de uitvoering hiervan te coördineren.

Wat gaan we doen hoe

Kartrekker Bouwsteen 1 Actieve vrijwilligers en inwoners

Coördinatie vrijwilligers en waardering Inwonerscollectieven en initiatieven krijgen een rol Een financieel zetje in de rug

Coördinatie van vrijwillige inzet Jaarplanning opstellen uitdragen waardering door gemeentebestuur In gesprek met de inwonerscollectieven over hun rol in het realiseren van een sterke sociale basis

Kwartiermaker/beleidsadviseur

Jaarlijkse waarderingssubsidie Wijk-/ kernbudget

Beleidsadviseur

Maashorstfonds

Participatieadviseur

Kwartiermaker/beleidsadviseur

Bouwsteen 2 Breed toegankelijk aanbod van activiteiten en voorzieningen Vergroten herkenbaarheid aanbod Stimuleren collectief werken

Stimuleren algemene voorzieningen

In beeld brengen van al het bestaande aanbod op één centrale plek (sociale kaart) Nieuw aanbod creëren op basis van signalen. Invoeren methodiek Samenwerkwijze Training professionals intern en extern in methodiek en op collectieve aanpak (goed doorverwijzen etc.) Kaders opstellen algemene voorzieningen en bijbehorende financieringsregeling opzetten Stimuleren dat algemene voorzieningen in de wijk/kern worden opgezet

Kwartiermaker/beleidsadviseur op basis van input uit de lokale teams Kwartiermaker/beleidsadviseurs

Beleidsadviseur Lokaal team

Bouwsteen 3 Gastvrije ontmoetingsplek Inzetten gemeentelijk maatschappelijk vastgoed voor ontmoeting

Uitvoering geven aan het gemeentelijke accommodatiebeleid en de daarin opgenomen condities op het vlak van huur, beschikbare ruimtes, vrije inloop.

Adviseurs Vastgoed

26

Realiseren ontmoetingsplekken in de openbare ruimte

Duidelijke afspraken vastleggen met stakeholders over taak- en rolverdeling tussen beheerder, beheerstichting en preventiewerker

Adviseurs Vastgoed en beleidsadviseurs

Lokale samenwerking bevorderen tussen beheerder, preventiewerker en andere lokale betrokkenen Intensiveren samenwerking domein ruimte en lokaal team over plaatselijke initiatieven en mogelijkheden

Kwartiermaker Adviseurs ruimte en lokaal team

Bouwsteen 4 Samenwerken en netwerken in de wijk Inzet preventiewerkers

Opdracht formaliseren en bijbehorende formatieafspraken maken betrokken organisaties

Kwartiermaker en beleidsadviseurs

Preventiewerkers aanstellen Begeleiding preventiewerkers in handelen conform opdracht en vorming van de lokale teams

Investeren in een lokaal netwerk

Op- en afschalen tussen lichte en zware vormen van ondersteuning

Afspraken maken over sturing op lokaal team en -netwerk Stappenplan opstellen voor het opzetten van een wijk-/kernnetwerk Inventariseren partners en sleutelfiguren in de wijk/kern Bevorderen en versterken samenwerking lokaal team en consulenten gemeenten Inzicht hebben in beschikbaar aanbod (sociale kaart)

Verbinder in de wijk in overleg met kwartiermaker en preventiewerkers Kwartiermaker, beleidsadviseurs en teammanagers sociaal domein

Gelijke werkwijze bij contact met inwoners (Samenwerkwijze) Bouwsteen 5 Verbinder in de wijk Coördineren samenwerking in de wijk/kern

Handelen volgens de werkwijze: 1. 2. 3. 4. 5.

analyse van de wijk/kern (foto) bepalen waar de uitdagingen en kansen liggen opstellen sociale agenda van de wijk/kern uitvoeren sociale agenda van de wijk/kern evaluatie van de genomen stappen

Kwartiermaker en verbinder in de wijk

27

3.2.

Stapsgewijze uitrol

• Plan van aanpak uitvoeren • 1e helft: uitrol lokale teams in eerste zes gebieden** • 2e helft: uitrol lokale teams in overige 5 gebieden • Introduceren overlegstructuur met o.a. stuurgroep

• Begeleiding door kwartiermaker

2026 - verstevigen inzet

• Uitzetten opdracht kwartiermaker* • Plan van aanpak uitvoering opstellen • Sturen op nieuw beleid in subsidieafspraken met takeholders voor 2025 ev.

2025 - start uitvoering

2024 - voorbereiding

Het neerzetten van een sterke sociale basis is een grote beleidsontwikkeling die vraagt om een stapsgewijze aanpak:

• Plan van aanpak uitvoeren • Verstevigen lokale teams en -netwerken • Inzet op bouwstenen verstevigen • Inzetten op borging van de uitvoering binnen de betrokken organisaties

* Om de ontwikkeling en positionering van de lokale teams en -netwerken kracht bij te zetten trekken we als gemeente tijdelijk een kwartiermaker aan. Deze professional heeft als primaire taak om: • •

•

Uitvoering te geven aan het beleidskader ‘sterke sociale basis’ door de vertaling te maken naar een gedegen plan van aanpak voor de uitvoering én de borging hiervan op de lange termijn. De lokaal betrokken professionals te coördineren en te coachen zodat er in ieder gebied een stevig team gevormd wordt. Daarbij is er onder andere oog voor: goede werkafspraken, tools voor een stakeholdersanalyse, het bouwen van een netwerk en onderhouden van relaties, inclusie en zichtbaarheid en vindbaarheid (lokale profilering). Ontwikkelt een monitor om binnen de werkgebieden ervaringen op te halen over de samenwerking tussen de betrokken partijen, de vindbaarheid van het lokale team en de ervaren effecten van lokale activiteiten voor inwoners.

** Dit zijn de gebieden: Reek, Schaijk, Zeeland, Gebied West, Gebied Oost, Odiliapeel. Het betreft de 6 gebieden waar in de voormalige gemeenten Uden en Landerd al geïnvesteerd is in een gebiedsgerichte aanpak, al dan niet in pilotvorm. Dit doen we om de ontstane energie en netwerken in deze gebieden te behouden en om de tijdelijkheid van gemaakte afspraken te doorbreken.

3.3.

Sturing

Om de beweging naar het voorliggende veld kracht bij te zetten is het ontzettend belangrijk dat diverse organisaties dit ondersteunen, kracht bij zetten en mee uitvoering aan geven. Niet voor niets is de lokale aanpak zoals in deze beleidsnota beschreven opgesteld na veelvuldig overleg met het lokale veld. Het realiseren van de sterke sociale basis vraagt zowel om sturing per werkgebied, als om een overall sturing gemeente breed. Het is van belang dat de diverse partners op zowel strategisch, tactisch als operationeel niveau met elkaar in contact staan. Om dit te ondersteunen geven we vorm aan de volgende overlegstructuur:

28

Om te sturen op het handelen van de preventiewerkers in samenhang met het lokale netwerk (kern en 1e ring) werken we in de kern met de volgende overlegstructuur.

Stuurgroep Maashorst Breed

• Bestaande uit bestuurders van alle organisaties die in de gemeente een aansturende rol hebben voor de preventiewerkers. (GGD, ONS welzijn, GGZ Haspel, Compass, Zorgcoöperaties, BrabantZorg, Pantein, gemeente) • Stuurt op het gezamenlijk uitvoerig geven aan de opdracht van de preventiewerkers • Ieder kwartaal

Overleg preventiewerkers Maashorst Breed

• Alle preventiewerkers die binnen de gemeente actief zijn (jeugd en volwassenen) • Delen met elkaar kennis, kunde en ervaringen. Binnen dit overleg is er ook ruimte voor trainingen en scholing. • Iedere maand

Overleg lokaal team op wijk/kernniveau

• Alle stakeholders die betrokken zijn in het lokale netwerk • Bedoeld om lokale ervaringen, ideeën en activiteiten uit te wisselen, de krachten te bundelen en te werken aan een gezamenlijke lokale sociale agenda • Om de 2 à 4 weken (lokaal afhankelijk)

Aansluitend op deze structuur is het belangrijk om ook in breder perspectief maatschappelijke betrokken organisaties (2e ring) betrokken zijn bij het ontwikkelen van een sterke sociale basis. Ook zij spelen namelijk een rol bij het realiseren van een prettig leefklimaat en dragen bij aan het welzijn en de participatie van inwoners. Om hen aan te haken investeren in:

Netwerkoverleg

•Alle organisaties (professioneel en vrijwillig) die betrokken zijn bij het realiseren van een sterke sociale basis. •Bedoeld om ervaringen uit te wisselen, samenwerking te bevorderen en initiatieven en activiteiten op elkaar aan te laten sluiten. •Ieder half jaar

29

Om dit nieuwe beleid nog meer kracht bij te zetten vinden we het belangrijk om met een brede groep van betrokkenen een intentieovereenkomst te ondertekenen. In de intentieverklaring spreekt iedere partij die ondertekent uit bij te dragen aan het realiseren van de gewenste beweging en mee op te trekken in het netwerk. Geen zwaar juridisch document vol verplichtingen, maar een vanuit positiviteit geformuleerde belofte aan elkaar om ieder vanuit de eigen organisatie en met haar eigen activiteiten eraan bij te dragen. Met de intentieovereenkomst geven we een mooie start aan een jarenlange constructieve samenwerking.

3.4.

Monitoring en evaluatie

We vinden het belangrijk om inzichtelijk te krijgen in hoeverre de diverse activiteiten uit dit beleid bijdragen aan het realiseren van de gewenste beweging van gespecialiseerde inzet naar preventie. Om daar een goed beeld van te vormen verzamelen we zowel kwantitatieve als kwalitatieve data. Kwantitatieve data Via diverse wegen verzamelen we kwantitatieve data (cijfers) over de ontwikkelingen in een werkgebied en de sociaaleconomische en gezondheidssituatie van onze inwoners. We maken gebruik van: 1.

Landelijke, regionale en lokale databases zoals ‘waar staat je gemeente’ en de Brabantscan van de GGD

2.

Gemeentelijke en regionale databases/dashboards: inzicht in het aantal inwoners dat contact zoekt met de gemeentelijke toegang, wat er met deze vragen gebeurt en hoeveel beschikkingen we afgeven, inclusief de bijbehorende trends (neemt het af of loopt het op), dit in relatie tot demografische ontwikkelingen.

3.

De preventieteams werken met een eigen registratiesysteem waarbij zij aangeven: waar zij in contact komen met een inwoner (locatie), soort vraag/behoefte, leeftijd, op welke manier in contact gekomen en hoe wordt de vraag opgepakt (zelf of doorverwezen en zo ja naar wie). Om de laagdrempeligheid te borgen gebeurt dit zonder het bijhouden van persoonsgegevens of het aanmaken van dossiers.

Kwalitatieve data We vinden het belangrijk dat naast de cijfers er ook aandacht is voor de ervaringen van de betrokken organisaties en inwoners én dat we hierop kunnen sturen. De kwartiermaker gaat aan de slag met de ontwikkeling van een monitor om naast bovengenoemde informatiebronnen ook uit de werkgebieden concrete data te verzamelen. Daarbij gaat het enerzijds om de ervaringen van de partners in het netwerk. Anderzijds gaat het over de ervaringen van inwoners die wonen in de betreffende wijk/kern. Deze monitor wordt uitgezet door de preventiewerkers in iedere wijk/kern en bevat vragen in de trend van: • Hoe vind je de samenwerking onderling in het netwerk gaan? Wat zijn tips en wat zijn tricks? • Kom je gemakkelijk in contact met de preventiewerkers van het lokaal team? Hoe ervaar je de zichtbaarheid? • Ben je van mening dat je signalen over ontwikkelingen in de wijk/kern en vragen van inwoners gemakkelijk met elkaar kunt delen? Gaat het doorverwijzen naar elkaar goed? • Heb je het gevoel goed geholpen te worden door de lokale inzet in de wijk/kern? Evaluatie Het realiseren van de gewenste beweging is een proces wat niet over één nacht ijs gaat. Dit vraagt om een lange adem en effecten zullen pas na enige tijd zichtbaar worden. We kiezen er daarom voor om niet jaarlijks te evalueren.

De eerste tussentijdse evaluatie willen we pas doen in 2028 als de nieuwe werkwijze al een aantal jaren de kans heeft gehad zich in de praktijk te vormen. Op basis van de kwantitatieve en kwalitatieve data die we verzamelen maken we wel jaarlijks een analyse over hoe de benoemde bouwstenen in de praktijk tot uitvoering komen. Op basis van de verzamelde kwantitatieve- en kwalitatieve data kunnen we op de volgende onderdelen informatie verzamelen: 30

1. investeringen (input). Hoeveel euro’s besteden we aan de sociale basis? Hoeveel uur bedraagt de professionele inzet, van organisatie ‘x’ of professional type ‘y’? Of hoeveel subsidie er wordt gegeven aan initiatieven in de gemeenschappelijke basis. 2. Activiteiten en de output daarvan Daarbij horen vragen zoals: hoeveel inwoners zijn als vrijwilliger actief? Hoeveel activiteiten hebben er in een gebied plaatsgevonden en welke? 3. Effect In welke mate voelen bewonersinitiatieven zich gesteund? In hoeverre vinden mensen zich zelfredzaam en lukt het hen zelf informele steun te organiseren? 4. (Cliënt)ervaring van activiteiten en van benoemde effecten Hoe ervaart een inwoner een activiteit, zoals het bezoek aan het wijkgebouw? Hoe tevreden is de vereniging met het contact met de preventiewerker? Wat vindt een inwoner van de beschikbaarheid van de voorzieningen? Hoe ervaart men het effect van een voorziening? De ervaring is iets wat de inwoner kan inbrengen en gaat over de activiteiten, het resultaat of het (ervaren) effect. Maar de ervaring is dus niet per se hetzelfde als de daadwerkelijke activiteiten, resultaten of effecten. Toch is het meten van de ervaring, of de tevredenheid, om twee redenen waardevol. Het geeft aanwijzingen wat er te leren valt vanuit inwonersperspectief. Bovendien is een positieve ervaring te zien als een voorwaarde voor het realiseren van effecten.

Daarnaast kan ook de ervaring van de professionals interessant zijn; zeker binnen de sociale basis. Zo moeten de preventiewerkers het gevoel hebben dat ze de ruimte hebben om te doen wat nodig is om inwoners te stimuleren en faciliteren. Ervaren zij dat zo? 5. Gespecialiseerde inzet We willen een beweging in gang brengen waarbij inwoners minder een beroep hoeven te doen op gespecialiseerde inzet doordat er een gedegen vangnet is van preventieve ondersteuning in hun eigen wijk/kern. In hoeverre dit ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt houden we de komende jaren in de gaten. We analyseren het gebruik van de gemeentelijke gespecialiseerde inzet (o.a. afgegeven beschikkingen) en in hoeverre daar een demping in te zien is als gevolg van de wijkgerichte aanpak uit de sterke sociale basis. Datagericht werken Uit de combinatie van bovenstaande informatie krijgen we inzicht of de bouwstenen inderdaad op de gewenste wijze vorm krijgen in de wijk/kern en zo bijdragen aan een sterke sociale basis of dat er juist bijgestuurd moet worden. Ook kunnen we conform de opgenomen overlegstructuur heel pragmatisch de lokale activiteiten meermaals per jaar bespreken, analyseren hoe het loopt en samen met partners werken aan een optimalisatie hiervan.

31

4. Financiën Het belangrijkste doel van het versterken van de sociale basis is ervoor te zorgen dat zorg en ondersteuning voor inwoners beschikbaar blijft en van goede kwaliteit is. Om dat te kunnen realiseren moeten we iets anders doen dan we nu doen. Er moet een verschuiving komen van individuele voorzieningen naar collectief aanbod waar mogelijk. Naar meer preventie en normaliseren van lichte zorg- en ondersteuningsvragen dichtbij de inwoner en zoveel mogelijk in het eigen netwerk. We gaan er niet van uit dat dit beleid zich direct financieel gaat terugbetalen. Om de te verwachten stijging in de zorgkosten op de langere termijn te dempen moeten we eerst investeren. De effecten van preventief handelen is pas na jaren zichtbaar.

4.1. Structurele investering Om de gewenste beweging en de sterke sociale basis te realiseren is het noodzakelijk structureel te investeren in het wijkgericht werken.

Totaal benodigd Aanwezige dekking Aanvullend nodig

2024 (opstartjaar) €1,8 miljoen €1,8 miljoen -

2025

2026

2027 e.v.

€2,35 miljoen €2,05 miljoen €300.000,-

€2,35 miljoen €2,05 miljoen €300.000.-

€2,35 miljoen €2,05 miljoen €300.000,-

Hieronder volgt een nadere toelichting van de specifieke onderdelen waarop een investering nodig is. Preventiewerkers In de gemeentelijke begroting zijn vanaf 2024 al structurele middelen (€ 450.000,- per jaar) opgenomen voor de transformatie naar een sterke sociale basis. Hierdoor is het al mogelijk geweest om een eerste investering te doen in de versterking van de sociale basis en daarmee de preventiewerkers gespecialiseerd in jeugd naar het gewenste aantal uren te brengen zodat zij de gewenste ureninzet in de wijk/kern kunnen leveren (overal 16 uur). Vervolgens is er gekeken wat er nog nodig is om ook de preventiewerkers gespecialiseerd in volwassenen op de gewenste manier in te zetten in de wijk. Daarbij is rekening gehouden met de huidige formatie die al beschikbaar is, zowel structureel als incidenteel. Ook is er gekeken waar er mogelijkheden liggen om binnen bestaande subsidie- en inkoopafspraken te schuiven in de formatie ten behoeve van de preventieteams. Het resultaat van de analyse is dat er op dit moment te weinig FTE beschikbaar zijn binnen de reguliere middelen om in iedere wijk/kern de gewenste inzet van een preventiewerker volwassenen te realiseren. Gemeente breed komen we hiervoor 3 FTE te kort. Daarmee gaat een bedrag gepaard van €450.000,- (1 FTE is circa €150.000,-).

Wijk- en kernbudget Tevens wordt in dit beleid het belang toegelicht van de aanwezigheid van een lokaal wijk- en kernbudget om collectieve initiatieven te ondersteunen. Een bedrag van €10.000,- per wijk/kern is daarbij gepast. Dit vraagt een structurele investering van €110.000,-. Wat is er nodig? Met de implementatie van het beleid gaat een totale begroting gepaard van €2,35 miljoen. Een deel van de benodigde dekking wordt gevonden in het feit dat er nu al geïnvesteerd wordt in diverse professionals en activiteiten in de wijk, waaronder de preventiewerkers jeugd. De komende jaren gaan we in de subsidieverlening aan diverse welzijnsorganisaties en andere betrokken partijen erop sturen dat hun inzet aansluit op deze beleidsnota. In totaal is er daarmee voor €1,8 miljoen dekking aan structurele middelen.

32

Er resteert een noodzakelijke structurele investering van €550.000,- vanaf 2025. Ook voor dit bedrag geldt echter dat er gedeeltelijk al dekking is gevonden uit eerder beschikbaar gestelde middelen: •

Het benodigde wijk- kernbudget kan gefinancierd worden uit de structurele middelen voor de sterke sociale basis die op voorhand al vanaf 2024 beschikbaar zijn voor de beleidsontwikkeling

•

Voor de inzet van 1 FTE is er dekking gevonden door het maken van andere keuzes in de subsidieverlening aan welzijnsorganisaties. Door de inzet van de preventiewerkers is namelijk vanaf 2025 een iets beperktere inzet van het sociaal werk nodig.

Het resultaat is dat er enkel nog structurele dekking nodig is voor 2 FTE aan aanvullende inzet. Onder aan de streep betekent dit een structurele investering van €300.000,-.

4.2. Incidentele investering Kwartiermaker Om het beleid te implementeren is het noodzakelijk om voor de duur van 2,5 jaar een kwartiermaker aan te stellen. Bij een fulltime aanstelling vraagt dit een jaarlijkse investering van maximaal €206.000,-. We beogen de kwartiermaker in te zetten vanaf Q4 van 2024.

Benodigd bedrag Voorhanden dekking uit GALA middelen Voorhanden dekking uit Transformatiebudget Sterke sociale basis Aanvullende dekking uit implementatiebudget (resterende middelen voorgaande jaren) Resterend budget nodig

2024 (opstartjaar) €68.800 €68.800

2025

2026

€206.000 €122.806

€206.000 €92.064

-

€83.194

€88.502 €25.434

€0

€0

€0

Het Transformatiebudget Sterke Sociale basis is in eerste instantie enkel nog beschikbaar in 2024. We sluiten dat jaar echter af met restantmiddelen. Het voorstel is om deze over te hevelen in een implementatiebudget voor het nieuwe beleid in de jaren 2025 en 2026. Op die manier kan het overgrote deel van de kosten van de kwartiermaker gedekt worden. Indien de Raad ermee instemt deze middelen over te hevelen naar een implementatiebudget voor de jaren 2025 en 2026 dan resulteert dit in een incidenteel tekort van circa €25.000,-*. *Mogelijk dat we dit bedrag ook terug kunnen brengen naar €0,-. Samenwerkingspartner ONS welzijn heeft namelijk uit subsidiejaar 2021 nog resterende subsidiemiddelen die zij niet heeft kunnen inzetten als gevolg van de COVID-19 maatregelen. Deze middelen gaan we dit jaar terugvorderen. Het voorstel is om deze eveneens toe te voegen aan de beschikbare incidentele middelen voor de sterke sociale basis. Hiermee kan dan ook de resterende incidentele investering bekostigd worden.

33

Bijlage 1. Gebiedsindeling Maashorst Binnen dit beleid hanteren we de gebiedsindeling zoals vastgesteld in het Beleidsprogramma wonen en zorg. Alle kleine kernen zijn één gebied; de kern Uden is opgedeeld in 6 gebieden. In onderstaande tabel staat welke buurtcodes met elkaar een gebied vormen.

Gebied Centrum (01) -

Centrum: 19910101 Hoevenseveld 19910106 Schutveld 19910107

Gebied West (02) -

Bogerd-Vijfhuis 19910102 Moleneind-Groenewoud: 19910103 Buitengebied Uden west 19910198

Gebied Midden (03) -

Flatwijk 19910104 Sportpark Volkelseweg (de Gaarden) 19910112 Zoggel 19910113 Vluchtoord 19910114 Loopkant-Liessent 19910115

Gebied Noord (04) -

Bitswijk 19910105 Buitengebied Maashorst 19910199

Gebied Oost (05) -

Buurtschap Hoeven 19910108 Hoeven 19910109 Melle 10010110 Raam 19910111 Buitengeb. Oost 19910196

Gebied Volkel (07) -

Kom Volkel 19910201 Vliegbasis Volkel 19910298 Buitengebied Volkel 19910299

Gebied Odiliapeel (08) -

Kom Odiliapeel 19910301 Buitengebied Odiliapeel 19910399

Gebied Schaijk (09) -

Kom Schaijk 19910401 Schaijkse Heide 19910402 Mun 19910403 Overig verspreide huizen Schaijk 19910404

Gebied Reek (10) -

Kom Reek 19910501 Reekse Heide en Bovenland 19910502

Gebied Zeeland (11) -

Kom Zeeland 19910601 Nabbegat-Voederheil 19910602 Oventje 19910603 Trent-Graspeel 19910604 Zevenhuis 19910605 Duifhuis-Kreitsberg 19910606 Verspreide huizen Peel 19910607

Gebied Zuid (06) -

Hoenderbos-Velmolen 19910116 Eikenheuvel 19910117 Buitengebied Uden zuid 19910197

34

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=e4dfb50d-fc84-4155-ac66-2766e411b743