Bijlage 1 - Beheer- en beleidsplan bos- en natuurterreinen 2025-2042
Tekst van het document
53
9
Begroting
Dit beheer- en beleidsplan bossen heeft betrekking op de bos- en natuurterreinen gelegen buiten het natuurgebied de Maashorst. Voor het natuurgebied De Maashorst is in samenwerking met de Maashorstpartners een integraal beheer- en inrichtingsplan (IBeP) opgesteld.
In dit hoofdstuk worden de totale kosten voor de gemeentelijke bos- en natuurterreinen besproken. In bijlage 18 en 19 zijn de begrotingen voor zowel buiten als binnen het natuurgebied de Maashorst gelegen terreinen opgenomen. Deze zijn tot stand gekomen aan de hand van ervaringscijfers en
normkosten met het prijspeil 2025. De kosten zijn inclusief planvorming, directie en toezicht, en exclusief btw. De kosten voor het reguliere beheer voor de bos- en natuurterreinen buiten het natuurgebied De Maashorst bedragen € 86.070,-, en binnen het natuurgebied De Maashorst € 238.183,-. De inkomsten hierbij bedragen respectievelijk € 37.852,- en € 97.418,-.
Daarnaast zijn we een bedrag verschuldigd van € 84.049,-- aan totale waterschapslasten, hetgeen een netto beheerresultaat voor alle gemeentelijke bos- en natuurterreinen oplevert van -€ 273.032,In de begroting 2025 is hiervoor € 230.435,- beschikbaar. Voor 2025 kan dit verschil worden opgevangen middels een bijdrage uit de bestemmingsreserve bossen. Vanaf 2026 is een hogere subsidiebijdrage te verwachten van ca € 45.000,-, waarmee de nu voorziene
kostenstijging kan worden gedekt. Mocht blijken dat de subsidie opbrengsten hiervan afwijken, zullen de beheermaatregelen en de hiermee samenhangende uitgaven worden aangepast. Daarnaast zullen met name de houtopbrengsten afwijken van de gemiddelde jaarbegrotingen. Dit kan per jaar een overschrijding danwel een onderschrijding van de jaarbegroting betekenen waarbij het
langjarig gemiddelde wel de gemiddelde jaarbegroting zal benaderen. Om deze fluctuaties op te kunnen vangen is een bestemmingsreserve bossen ingesteld. De werkelijke kosten en opbrengsten per jaar zullen afwijken van de gemiddelde jaarbegroting omdat er om het jaar hout wordt geoogst, verschillende groottes van werkblokken, en verschillen in de bos- en natuurterreinen zelf.
54
Bijlage 1 – Ligging deelgebieden
55
Bijlage 2 – Historisch landgebruik per deelgebied
56
57
Bijlage 3 – Geomorfologie
58
Bijlage 4 – Bodemtypes
59
Bijlage 5 – Cultuurhistorische waarden
60
61
62
63
Bijlage 6 – Natuurtypenkaart
64
Bijlage 7 – Ambitiekaart
65
Bijlage 8 – Refugiagebieden
66
67
68
69
Bijlage 9 – Zoekgebieden nieuwe natuur
70
Bijlage 10 – Geschikte delen natuurbos korte termijn
71
Bijlage 11 – Geschikte delen natuurbos lange termijn
72
Bijlage 12 – Schematisch overzicht doelen, maatregelen en beheerstrategieën
73
74
Bijlage 13 – Brochure Boomveiligheid VBNE
75
76
77
78
79
80
81
82
Bijlage 14 – Terreininrichting boomveiligheid
83
84
85
86
Bijlage 15 - Calamiteitenpaden
87
88
89
90
Bijlage 16 – Protocol aanwijzen habitatbomen en -boomgroepen De bosrefugia vormen dan ook de basis van het OAD-netwerk en zijn al aangewezen op de digitale bleskaart. De habitatboomgroepen en individuele habitatbomen worden buiten de bosrefugia aangewezen en dienen als ‘stepping stones’ tussen de refugia. De habitatboomgroepen-, bomen en te ringen bomen worden door de blesser aangewezen; zie verderop in deze blesinstructie.
Tabel 1 geeft een overzicht van de verspreiding, grootte en de criteria voor aanwijzing van de verschillende maatregelen. Deze worden in de volgende paragrafen nader toegelicht. Tabel 1. Maatregelen binnen de realisatie van het OAD-netwerk Maatregel Bosrefugia
Verspreiding
Grootte
Criteria voor aanwijzing
% van
>0,5 ha
Oude boslocaties
bosoppervlak,
Oude en reeds aftakelende opstanden
verspreid
Ligging op historische terreinstructuren
over
(stuifwallen e.d.)
bosoppervlak
Groeiplaats van oud bossoorten Boomsoort: bij voorkeur inheems
Habitatboomgroepen
1 per 3 ha
10-15 bomen, diameter ca. 10-
Groepen bomen met habitatstructuren (zie criteria habitatbomen)
15m
Boomsoort: bij voorkeur inheems
Onderlinge
Minimaal 1 boomlengte van paden
afstand of afstand tot refugium 150200 meter Habitatbomen
Ca. 5 per ha
1 boom
Bomen met holtes (zie figuur A1) Bomen met beschadigingen Bomen met horsten Bomen met vergroeiingen Bomen met sterke mos- of klimopbegroeiing Bomen met zichtbare functie voor beschermde soorten Boomsoort: bij voorkeur inheems Minimaal 1 boomlengte van paden
Dood hout
Gemiddeld 3 tot 5 / ha
1 boom
DBH >30cm Boomsoort: meest voorkomende boomsoorten Minimaal 1 boomlengte van paden
Bosrefugia Binnen de bosgebieden is het streven om in 50% van de oppervlakte niet meer in te grijpen. 25% hiervan wordt aangewezen als bosrefugia. Binnen de bosrefugia worden geen habitatbomen, habitatboomgroepen en te ringen bomen aangewezen.
Habitatboomgroepen
Als richtlijn geldt dat er per 3 hectare 1 habitatboomgroep wordt aangewezen. Globaal komt dit erop neer dat de groepen ca. 150 tot 200 meter uit elkaar liggen. Deze aantallen zijn indicatief en afhankelijk
91
van geschikte groepen. Bij de keuze van de habitatboomgroepen is aansluiten bij de bestaande habitatstructuren belangrijker dan een perfecte ruimtelijke verdeling.
Elke habitatboomgroep bestaat uit ca. 10 tot 15 bomen, met een diameter van circa 10 tot 15 meter. In een jonge, dichte opstand bestaat een groep dus uit meer dan 15 bomen. Hierbij worden groepen gekozen die enigszins dicht zijn (in het verleden niet of niet sterk gedund). Als soorten wordt gekozen
voor inheemse boomsoorten die niet veel voorkomen. Hierbij gaat de voorkeur uit naar inlandse eik, beuk, tamme kastanje, berk en als laatste grove den. Indien aanwezig wordt echter ook donker naaldhout
(zoals
douglas)
als
boomgroep
aangewezen.
Dit
in
verband
met
de
speciale
biodiversiteitswaarde van deze bomen. Ook kan een enkele keer een groep Amerikaanse eiken worden
aangewezen in verband met de dikte van deze bomen en de (spechten)gaten. De habitatboomgroepen hoeven niet uit één boomsoort te bestaan. Gezien de veiligheid, uiteindelijk zullen de boomgroepen immers de aftakelingsfase bereiken, worden binnen één boomlengte van paden geen groepen aangewezen.
Habitatbomen
Gemiddeld worden 5 stuks habitatbomen per hectare aangewezen. Net als bij de habitatboomgroepen zijn deze aantallen indicatief en, afhankelijk van geschikte bomen, kunnen deze in het veld verschillen. Als habitatbomen worden bomen gekozen die al aan het aftakelen zijn of gezonde, vitale dikke bomen
die nog lang als habitatboom mee kunnen en uiteindelijk de aftakelingsfase kunnen bereiken. Bomen die als habitatboom in aanmerking komen zijn bomen met (spechten)gaten, paddenstoelen, vergroeiingen, dood hout, houtrot, e.d.; zie figuur 1 voor een overzicht van criteria. Daarnaast zijn bomen met
vogelhorsten, zichtbare vraat en andere sporen die wijzen op een bijzondere functie voor beschermde soorten en/of met sterke mos- of klimopbegroeiing geschikte kandidaten om aan te wijzen als habitatboom.
De voorkeur gaat uit naar dikkere exemplaren van boomsoorten die weinig voorkomen, zoals inlandse eik, beuk, tamme kastanje, lijsterbes en als laatste berk en grove den. Het nadeel van de berk is dat deze niet oud worden. Indien aanwezig wordt echter ook donker naaldhout (zoals douglas) of een dikke
Amerikaanse eik als habitatboom aangewezen. Dit in verband met de speciale biodiversiteitswaarde van deze bomen.
Bij een gebrek aan dikke aftakelende bomen worden dikke, gezonde, vitale bomen aangewezen. Bij voorkeur worden hiervoor bomen gekozen die een markant uiterlijk hebben. Gezien de veiligheid, uiteindelijk zullen de habitatbomen immers de aftakelingsfase bereiken, worden binnen één boomlengte van paden geen bomen aangewezen.
92
Figuur 2: Structuren aan bomen die aanleiding zijn om deze aan te wijzen als habitatboom: A. holte; B. dood hout in de kroon; C. Hout-paddenstoelen; D. beschadigingen met littekenweefsel; E. beschadigingen
aan de stamvoet; F. scheuren; G. uitgescheurde vorken; H. vergroeiingen. (bron: TU Berlin, Institut für Ökologie)
93
Markeren en vrijstellen habitatbomen en –boomgroepen
De habitatbomen en -boomgroepen worden in het veld met 4 groene stippen per boom op dbh hoogte
gemarkeerd. Alle boomgroepen en habitatbomen worden met GPS als punt ingemeten. Tevens wordt de boomsoort in de GPS ingegeven. Bij de boomgroepen wordt de hoofdboomsoort aangegeven. Om de zichtbaarheid in het veld te vergroten en de habitatbomen en –boomgroepen de kans te geven zich te ontwikkelen tot dikke, gezonde, vitale bomen, worden deze 100% vrijgesteld, waarbij een minimale afstand van 2 meter tussen de kronen van habitatbomen en –boomgroepen en de overige kronen wordt aangehouden. Tenzij het dode of bijna dode bomen betreft.
94
Bijlage 17 - Werkblokindeling
95
Bijlage 18 – Begroting bossen buiten natuurgebied de Maashorst Beheerbegroting Totaal oppervlakte terrein
414 ha, waarvan 392 ha bos
Gemiddelde bosoppervlakte per jaar.
65 ha
Werkzaamheden
Hoeveelheid
Eenheid
Eenheidsprijs
Totaal kosten
Bosverjonging
65
ha
€
110
€
Toelichting
7.150 2,5% van norm standaard bosrevitalisering
Onderhoud bos en overige beplanting
1
st
€
5.000 €
5.000 Overige kleine werkzaamheden
Structuurmaatregelen uitzetten
32
ha
€
185
5.920 50% van oppervlak
€
voorbereiding dunning
16
ha
€
250
€
4.000 ervaringsnorm
Structuurmaatregelen uitvoeren (vellen/ringen)
20
ha
€
700
€
14.000 50% van oppervlak
Beheer heide/ruigte/grasland Beheer ondergrond routes en (bos)paden, openhouden paden, calamiteitenpaden, beheer recreatieve voorzieningen
1
€
20.000 €
1
€
12.500 €
Boomveiligheidscontrole en snoei (eens per 3 jaar) Boomveiligheidscontrole en snoei (eens per 6 jaar, 30 km routes en globaal helft bospaden, 30 km)
20.000 ervaringsnorm Betreft onderhoud door derden (7.500 en 12.500 aankoop materialen 5.000)
2
km
€
750
€
1.500 Veiligheidssnoei; ervaringsnorm
10
km
€
750
€
7.500 Veiligheidssnoei; ervaringsnorm
Beheer en werkplanning
1
st
€
5.000 €
Diversen
1
st
€
3.500 €
Totaal uitgaven excl. btw
5.000 Ervaringsnorm 3.500 Ervaringsnorm
€
86.070
Houtopbrengst
€
15.000
Huidige subsidie opbrengst
€
21.090
Pachtopbrengsten
€
1.762
Totaal inkomsten excl. btw
€
37.852
Totaal beheerresultaat excl. btw
€
48.218
Inkomsten
kosten exclusief btw kosten inclusief planvorming, directie en toezicht prijspeil 2025
96
Bijlage 19 – Begroting bossen natuurgebied De Maashorst Beheerbegroting Totaal oppervlakte terrein
835 ha, waarvan 713 ha bos
Gemiddelde bosoppervlakte per jaar. Werkzaamheden
120 ha Hoeveelheid
Eenheid
Eenheidsprijs
Totaal kosten
36750
Toelichting
Kuddebeheer (rasters en kosten dieren)
1
Bosverjonging
120
ha
€
110
Onderhoud bos en overige beplanting
1
st
€
5.000 €
5.000 Overige kleine werkzaamheden
Structuurmaatregelen uitzetten
40
ha
€
185
€
7.400 1/3e van oppervlak
Structuurmaatregelen uitvoeren (vellen/ringen)
40
ha
€
700
€
28.000 1/3e van oppervlak
Aanvullend beheer ecologische hotspots en verbindingszones
1
€
5.000 €
5.000 ervaringsnorm
Beheer heide/ruigte/grasland natuurschil
1
€
7.500 €
Beheer ondergrond routes en (bos)paden, openhouden paden, calamiteitenpaden, beheer recreatieve voorzieningen
1
€
50.000 €
7.500 ervaringsnorm Betreft onderhoud door derden (45.000 en 50.000 aankoop materialen 5.000)
Boomveiligheidscontrole en snoei (eens per 3 jaar)
10
km
€
750
€
7.500 Veiligheidssnoei; ervaringsnorm
Boomveiligheidscontrole en snoei (eens per 6 jaar, 30 km routes en globaal helft bospaden, 30 km)
22
km
€
750
€
16.500 Veiligheidssnoei; ervaringsnorm
Monitoring
1
€
13.000 €
13.000
€
31.333
Uitvoering werkzaamheden in opdracht van overige partners
€
36.750
€
13.200 2,5% van inspanning bosrevitalisering
Beheer en werkplanning
1
st
€
10.000 €
Diversen
1
st
€
7.000 €
Totaal uitgaven excl. btw
10.000 ervaringsnorm 7.000 ervaringsnorm
€
238.183
Bijdrage overige partnerzs
€
31.333
Huidige subsidie opbrengst
€
62.885
Pachtopbrengsten
€
3.200
Totaal inkomsten excl. btw
€
97.418
Totaal beheerresultaat excl. btw
€
140.765
Inkomsten
kosten exclusief btw kosten inclusief planvorming, directie en toezicht prijspeil 2025 97
bosgroepen.nl
98