CConstaterende datMaashorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Beleidsprogramma Mobiliteit Maashorst (concept)

Raadsinformatieavond 13 maart 2025, gemeente MaashorstBij agendapunt: Presentatie ontwerp beleidsprogramma Mobiliteit23.840 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

29

Fietsen naar en ín het centrum We willen het fietsgebruik onder lokale bezoekers van het centrum vergroten. We investeren daarom in goede fietsverbindingen, waardoor fietsers uit verschillende kernen goed het centrum kunnen bereiken. De winkelstraten in Uden blijven toegankelijk voor de fietser die een vlugge boodschap doet. Voor de bereikbaarheid van de winkels is het daarom nodig om de fietsers in de winkelstraat – te gast – toe te laten. In de bestaande situatie is er sprake van onduidelijkheid over de plaats waar men mag lopen of fietsen. Voetgangers ervaren soms hinder van fietsverkeer en voor visueel beperkte weggebruikers leidt dit mogelijk tot verkeersonveiligheid. Een duidelijk onderscheid tussen loop- en fietsruimte is daarom nodig, zodat een herkenbaar wegbeeld ontstaat voor alle weggebruikers. Dit onderscheid maken we door bijvoorbeeld verschillende kleuren en type verharding toe te passen. We realiseren goede fietsparkeervoorzieningen om te voorkomen dat overal fietsen in de winkelstraat staan. Deze parkeervoorzieningen zijn goed vindbaar, makkelijk toegankelijk, eenvoudig te gebruiken, comfortabel en gratis. Parkeren auto’s Bij (nieuwe) ruimtelijke ontwikkelingen kijken we anders naar de parkeervraag van de ontwikkeling.

We zetten in op (beter) benutten van bestaande parkeerplaatsen en het invullen van de mobiliteitsbehoefte door gebruik van fiets, OV of deelmobiliteit. Dit zorgt voor minder ruimtebeslag voor de parkeervraag, bespaart kosten en maakt ontwikkelingen makkelijker mogelijk. Het bespaart ruimte die kan worden ingezet voor andere vervoerswijzen, of water of groen. De toepassing van flexibele en gebiedsgerichte parkeernormen helpt om de woningbouwopgaven mogelijk te maken. In het nader uit te werken parkeerbeleidsplan vertalen we deze ambitie in concreet beleid. Door minder verharding en meer groen toe te passen, wordt het centrumgebied aantrekkelijker om te verblijven. Bovendien ontstaat er meer ruimte voor waterberging en het tegengaan van hittestress. Het creëren van extra groen mag ten koste gaan van bestaande parkeerplaatsen. Bezoekers Om een aantrekkelijk centrum te behouden voor bezoekers van buitenaf zetten we in op de bereikbaarheid en capaciteit van bestaande parkeergarages in het centrum en parkeerterreinen aan de randen van het centrum, in combinatie met aantrekkelijke en duidelijke looproutes in- en nabij het centrum. Bezoekers blijven de mogelijkheid houden om hun auto in parkeergarages in en nabij het centrum te parkeren.

Om te voorkomen dat bezoekers in omliggende woonwijken gaan parkeren is het wellicht nodig ook parkeerregulatie (zoals vergunningenparkeren) in de omliggende wijken te realiseren. Dit krijgt verdere uitwerking in het op te stellen parkeerbeleidsplan. Bewoners Met de parkeerregulering houden we ook grip op het parkeren voor inwoners van het centrum. Zo kunnen voorkomen dat bewoners onnodig ver moeten lopen vanaf hun woningen in het centrum. Tegelijkertijd wordt voorkomen dat bezoekers gebruik maken van de parkeerplaatsen die bedoeld zijn voor de bewoners.

30

5.

AANPAK VERKEERSVEILIGHEID

Een belangrijke opgave voor onze gemeente is het verbeteren van de verkeersveiligheid. De bestaande knelpunten liggen voornamelijk op het hoofdwegennet. Naast het oplossen van knelpunten is ook de risicogestuurde aanpak nodig om preventief de verkeersveiligheid te verbeteren. Hiervoor hebben we een risicoanalyse verkeersveiligheid 17 uitgevoerd. Dit document is te vinden in bijlage 2 van dit BPM.

We leggen de lat op het gebied van verkeersveiligheid hoog. In het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV2030) en het Brabants Verkeersveiligheidsplan 2024-2027 (BVVP) is onze ambitie om te gaan naar nul verkeersslachtoffers. We willen binnen onze gemeente Maashorst het aantal ongevallen en slachtoffers terug dringen. Het gezegde luidt ook: ‘Voorkomen is beter dan genezen.’ Door de risicoanalyse krijgen we inzicht in de belangrijkste risicothema’s (groepen en locaties) in onze gemeente. Deze risicothema’s zijn als volgt: 1. fietsen op/langs hoofdwegen binnen de bebouwde kom op 50 km/uur-wegen 2. bromfietsers op hoofdwegen binnen de bebouwde kom op 50 km/uur-wegen 3. fietsen in verblijfsgebieden binnen de bebouwde kom op 30 km/uur-wegen 4. snelheid op erftoegangswegen buiten de bebouwde kom op 60 km/uur-wegen 5. bermveiligheid op hoofdwegen buiten de bebouwde kom op 80 km/uur-wegen 6. bestuurders onder invloed, asociaal rijgedrag en afleiding in het verkeer - algemeen 7. ouderen op de (elektrische) fiets - algemeen Deze risicothema’s vormen voor ons een startpunt om mee aan de slag te gaan. We gaan investeren in het veiliger maken van risicolocaties en we investeren in maatregelen op het gebied van doelgroepenbenadering en gedragsbeïnvloeding.

5.1 We gaan aan de slag met aanpak van risicolocaties en monitoring We pakken de risico-locaties voor verkeersveiligheid aan met behulp van een prioritering van de risico-scores, zie uitgebreide uitwerking en toelichting in bijlage 2. We pakken de locaties aan die met hoogste prioriteit volgen vanuit bovengenoemde risicothema’s 1 t/m 5 door de weginrichting te verbeteren en in te zetten op gedragsbeïnvloeding. Bovendien monitoren we 4-jaarlijks het effect van de maatregelen. Met behulp van de risicogestuurde aanpak kan ook op lange termijn worden gemeten wat de effecten zijn op de verkeersveiligheid. Welke wegen / wegvakken of kruispunten we concreet aanpakken bepalen we in het uitvoeringsprogramma, in afstemming met andere disciplines waaronder civiel. 5.2 We passen doelgroepenbenadering en gedragsbeïnvloedingsmaatregelen toe Uit de risicoanalyse zijn de belangrijkste risicogroepen (thema 6 en 7) bepaald op basis van o.a. ongevallendata en CBS-data. Deze groepen vragen om speciale aandacht, bijvoorbeeld in de vorm van educatie, voorlichting, handhaving en bewustwording. Met een doelgroepbenadering gaan we zo goed mogelijk inzetten op het bereiken van de juiste doelgroep met de juiste boodschap. Om dit concreet te maken, stellen we in het uitvoeringsprogramma bij dit BPM ook een actieplan gedragsmaatregelen op.

Hierin beschrijven de verkeersveiligheidsaanpak, gericht op de risicogroepen, uitgewerkt op buurtniveau. Dit doen we niet alleen met 17 Risicoanalyse Verkeersveiligheid Gemeente Maashorst - Megaborn, oktober 2024

31

campagnes, maar we zetten inzet op structurele educatie, te beginnen op de basisscholen en middelbare scholen. We sluiten hiervoor aan bij landelijke en regionale thema’s én voegen er onze eigen lokale maatregelen aan toe, bijvoorbeeld in de aanpak van overlast van fatbikes. Hiervoor is integraal overleg over handhaving met politie en justitie tussen beleidsterreinen veiligheid en mobiliteit nodig. We zetten in om dit overleg structureel te organiseren. Specifiek werken we (o.a.) de thema’s zoals beschreven in de volgende paragrafen verder uit. Extra aandacht voor bestuurders onder invloed Onder rijden onder invloed verstaan we zowel alcohol als drugs. Voor alcohol geldt dat het de kans op ongevallen vergroot, doordat de alertheid en daarmee reactietijd van bestuurders afneemt. Bovendien zorgt alcoholgebruik ervoor dat de kans op asociaal rijgedrag groter wordt door overschatting van rijprestaties, met grotere kans op onveilige situaties. Net als alcohol heeft ook drugs een negatieve invloed op de rijvaardigheid van bestuurders. Diverse drugs, zoals lachgas, kan ervoor zorgen dat de bestuurder voor korte of langere tijd onvoldoende alert kan zijn om zich veilig in het verkeer te begeven. Bestuurders onder invloed zijn niet alleen een gevaar voor zichzelf, maar ook voor een ander.

Wat gaan we doen? Om het aantal bestuurders onder invloed te reduceren besteden we structureel aandacht aan educatie, bijvoorbeeld de jaarlijkse BOB-campagne. Daarnaast zijn er kansen om met name jongeren te bereiken via sociale media. Strenge handhaving op strategische locaties en op strategische tijdstippen is nodig om het probleem tegen te gaan. Aanpak van asociaal rijgedrag in het verkeer Asociaal rijgedrag omschrijven we als gedrag dat overlast of onveilige situaties veroorzaakt bij andere weggebruikers, voorbijgangers of omwonenden. Voorbeelden hiervan zijn: extreem hard rijden, tegen de richting inrijden, door rood rijden, rechts inhalen, enzovoorts. Met name beginnende bestuurders (jongeren) vormen een risicogroep vanwege gebrek aan rijervaring. Ook onder andere type voertuigen, waaronder bromfietsen en fatbikes, vindt asociaal rijgedrag plaats. Dit leidt met regelmaat tot ongevallen met letsel tot gevolg. Wat gaan we doen? Om asociaal rijgedrag op wegen tegen te gaan is het allereerst belangrijk om asociaal gedrag te voorkomen door een weginrichting die niet uitnodigt tot asociaal gedrag. Denk hierbij aan het aanleggen van snelheidsremmende maatregelen om de rijsnelheid terug te dringen. Daarnaast zetten we bepaalde campagnes in om jongeren bewust te maken voor de gevaren van asociaal rijgedrag.

Tot slot is strenge handhaving op asociaal rijgedrag belangrijk om de spreekwoordelijke ‘rotte appels eruit te pikken’. Ook het handhaven op bijvoorbeeld opgevoerde voertuigen (waaronder fatbikes) vinden we belangrijk. De mogelijkheden hiervan bespreken we met politie en justitie.

Afleiding in het verkeer Door de toenemende digitalisering ontstaan steeds vaker ongevallen door afleiding achter het stuur. De ogen van de bestuurder zijn niet op de weg gericht, maar op de telefoon, bijvoorbeeld appen achter het stuur. Hierdoor neemt de kans op een ongeval toe. Bewustwording doormiddel van campagnes (bijvoorbeeld de MONOcampagne) en handhaving helpen om dit gedrag tegen te gaan. Ouderen op de (elektrische) fiets Door de komst van de elektrische fiets blijven ouderen tot hoge leeftijden deel nemen aan het verkeer. Dit heeft een sociaal/maatschappelijk positieve impact op het welzijn van deze leeftijdsgroep. De keerzijde hiervan zijn het aantal toenemende ongevallen onder 60+ers. De elektrische fiets vereist dat de bestuurder sneller beslissingen moet nemen / anticiperen ten opzichte van de (langzamere) normale fiets. De praktijk leert dat ouderen vaak een

32

beperktere voertuigbeheersing en reactiesnelheid hebben, waardoor het risico op ongevallen toeneemt. Ook schatten andere weggebruikers de snelheid van de (oudere) fietser vaak niet goed in met de komst van de e-bike. Bovendien zijn ouderen lichamelijk kwetsbaarder dan andere leeftijdsgroepen op het moment dat ze ten val komen. Daarnaast vormen obstakels, stoepranden, paaltjes, te smalle fietspaden, enzovoorts; een risico voor ouderen op de fiets. Wat gaan we doen? We verwijderen onnodige obstakels (zoals paaltjes) en richten fietspaden breed in te richten conform de geldende richtlijnen. We zetten gerichte campagnes in (bijvoorbeeld de campagne: doortrappen – veiliger fietsen tot je 100ste) om ouderen te betrekken hoe ze veiliger zich door het verkeer kunnen begeven en bijvoorbeeld tips over het gebruik van een fietshelm. We houden rekening dat ouderen minder bereikbaar zijn via sociale platformen. Ouderen zijn beter bereikbaar via de traditionele communicatiemiddelen.

33

Bijlage 1: Inventarisatie huidige beleidskaders (kader- en ambitiedocument)

33

BELEIDSPROGRAMMA MOBILITEIT MAASHORST INVENTARISATIE HUIDIGE BELEIDSKADERS

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

BELEIDSPROGRAMMA MOBILITEIT MAASHORST INVENTARISATIE HUIDIGE BELEIDSKADERS

status

Definitief

opdrachtgever

Gemeente Maashorst

kenmerk

GMh2302 R01 d1.0

contactpersoon

Paul van der Horst

datum

24 januari 2024

opdrachtnemer

Megaborn Traffic Development BV

opgesteld door

Thomas Jonkers en Laura Bouquet

gecontroleerd door Jeanine Storm vrijgegeven door

Megaborn

Jeanine Storm

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Bijlage 1: Samenvatting uitkomsten enquete mobiliteit ............18

INHOUDSOPGAVE 1

Inleiding ....................................................................... 4

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding ....................................................................................... 4 Doel ................................................................................................. 4 Werkwijze........................................................................................ 4 Participatie ...................................................................................... 5

2

Van huidig naar nieuw beleid: waar komen we vandaan en waar gaan we naartoe? .............................. 6

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Huidig beleid ................................................................................... 6 Nieuwe beleidskaders: waar gaan we naartoe? ............................. 7 Beleidskaders rijksoverheid, provincie en regio ............................. 7 Omgevingsvisie gemeente Maashorst ............................................ 8 Bestuursakkoord ............................................................................. 9

3

Ontwikkelingen .......................................................... 11

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Mobiliteitstrends........................................................................... 11 Ontwikkeling van verkeersveiligheid ............................................ 12 Kernen CV’s ................................................................................... 12 Demografische ontwikkelingen..................................................... 13 Ruimtelijke ontwikkelingen........................................................... 13

4

Nieuwe richting op hoofdlijnen ................................... 15

4.1 4.2 4.3

Doorvertaling van hogere ambities............................................... 15 Ombuigen van ontwikkelingen ..................................................... 16 Vervolgstap gebiedsgerichte visie uitwerken ............................... 16

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

Bijlage 2: Nationale, provinciale en regionale beleidskaders anno 2023 ...................................................................26 Bijlage 3: Verkeersveiligheidsanalyse .......................................28 Bijlage 4: Aandachtspunten kernen CV’s...................................39 Bijlage 5: Uitkomsten ambtelijke ambitiesessie ........................41

3

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

1 1.1

INLEIDING Aanleiding De maatschappij verandert en er zijn veel ontwikkelingen in de wereld van mobiliteit. De mobiliteit in Nederland groeit en dat vraagt om slimme, strategische oplossingen. Voorheen had de personenauto een prominente plek in het straatbeeld. Langzaam maar zeker verandert dit beeld, waarbij voetgangers en fietsers meer ruimte krijgen en er meer aandacht is voor verblijfskwaliteit. Deze mobiliteitstransitie verandert de kijk op mobiliteit. Waar voorheen het bezit van een auto belangrijk was, wordt dit in de toekomst minder. Met de ontwikkelingen die nu op ons af komen is behoefte aan een nieuwe, eenduidige en integrale visie voor mobiliteit. Er is de laatste tijd, zowel binnen de gemeente Maashorst als op hoger niveau, nieuw beleid gemaakt. De omgevingsvisie van Maashorst is een strategische visie voor de gehele fysieke leefomgeving en bevat ook ambities voor mobiliteit. Dit is een belangrijk vertrekpunt voor de nieuwe mobiliteitsvisie. Naast de vernieuwing van het huidige beleid is er ook behoefte aan het stroomlijnen van het beleid van de voormalige gemeenten Landerd en Uden tot één integraal beleidsplan.

1.2

De gemeente Maashorst heeft behoefte aan een frisse blik op mobiliteit, uitgesplitst op diverse geografische niveaus. Het gaat hierbij om een visie op veilige, leefbare, comfortabele, vlotte en betaalbare mobiliteit die inspeelt op de mobiliteitstransitie, klimaatopgaven en andere ontwikkelingen. Kortom: een mobiliteitsvisie die het gehele mobiliteitssysteem in al haar facetten bekijkt.

Doel De gemeente Maashorst vraagt een uitwerking en vastlegging van een nieuwe beleidsvisie op mobiliteit. De blik van de gemeente is net als in de omgevingsvisie gericht op het jaar 2035, met een doorkijk naar 2050. Voor een deel is de (nieuwe) bestuurlijke kijk op mobiliteit opgenomen in een nieuw bestuursakkoord en in de omgevingsvisie die in februari 2024 wordt vastgesteld. Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

1.3

Werkwijze De nieuwe visie op mobiliteit noemen we het Beleidsprogramma Mobiliteit Maashorst. Dit beleidsprogramma wordt opgesteld in fasen. Fase 1 Uitgangs punten

Fase 2 Visie vorming

Fase 3 Uitvoerings programma

Fase 4 Afronding en implementatie

In de eerste fase wordt het vertrekpunt bepaald, door de huidige situatie, beleidskaders en ontwikkelingen in beeld te brengen. Vervolgens wordt de visie uitgewerkt en daaruit wordt een uitvoeringsprogramma gevormd. In de laatste fase wordt het beleidsprogramma afgerond en kan het nieuwe beleid worden geïmplementeerd. Dit uitgangspuntendocument beschrijft het vertrekpunt voor de nieuwe visie. Allereerst worden de huidige én nieuwe beleidskaders beschreven in hoofdstuk 2. Daarna zijn de ontwikkelingen beschreven in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 geeft de koers van het nieuwe beleid aan. Dit zijn de hoofdlijnen en ambities voor de nieuwe visie, die in de volgende fase verder wordt uitgewerkt. 4

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

1.4

Participatie Het proces doorlopen we samen met belanghebbenden. Op verschillende wijzen worden belanghebbenden in alle fasen betrokken. In de eerste fase is een enquête onder inwoners gehouden, via het platform ‘Maashorst aan het woord’. In de enquête is gevraagd naar de ervaringen met de huidige verkeerssituatie. Voor de toekomstvisie is een aantal dilemma’s voorgelegd om draagvlak te peilen. De uitkomst hiervan is een belangrijk hulpmiddel voor het nieuwe beleid. Ook interne stakeholders – binnen de gemeente – zijn betrokken in het proces. Omdat mobiliteit raakvlakken heeft met veel andere beleidsvelden is een ambitiesessie gehouden met beleidsmedewerkers van diverse beleidsvelden. Zo worden integrale doelen en kansen voor een duurzaam nieuw beleid in beeld gebracht.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

5

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

2

VAN HUIDIG NAAR NIEUW BELEID: WAAR KOMEN WE VANDAAN EN WAAR GAAN WE NAARTOE?

•

• Het huidige mobiliteitsbeleid (GVVP Uden 2015–2030 en de verkeersnotitie gemeente Landerd 2012) geven een beeld hoe voorheen over mobiliteit werd gedacht. De laatste tijd is er echter veel veranderd, wat ook terug te zien is in de actuele beleidsdocumenten zoals de omgevingsvisie en het vernieuwde beleid van het rijk, provincie en de regio. In dit hoofdstuk worden de huidige en nieuwe beleidskaders op het gebied van mobiliteit beschreven. De veranderende beleidskaders zijn een belangrijke aanleiding voor de vernieuwde doorkijk richting de toekomst: wat betekent dit voor het nieuwe Beleidsprogramma Mobiliteit Maashorst?

2.1

Huidig beleid In de huidige situatie beschikt de gemeente over een beleidsplan voor mobiliteit dat is opgebouwd uit twee documenten. Uden heeft een GVVP uit 2015 en Landerd heeft een verkeersnotitie uit 2012.

• • •

slagaders of hoofdfietsroutes naar belangrijke bestemmingen zoals het centrum, ziekenhuis Bernhoven en scholen; De autobereikbaarheid van het centrum moet worden gegarandeerd met voldoende parkeergelegenheid voor de bezoekers van het centrum; De A50, de N264 en de noordelijke Rondweg moeten een gegarandeerde doorstroming hebben; Voor de voetgangers en mensen met een handicap goede looproutes naar het centrum; Goede ontsluiting van de industrieterreinen voor vrachtverkeer; Openbaar vervoer maximaal benutten en op slecht bezette lijnen buurtbus of andere lokale initiatieven faciliteren; Voor landbouwverkeer een netwerk van routes om de kommen en 30km zones inrichten.

Verkeersnotitie gemeente Landerd 2012 De verkeersnotitie van de voormalige gemeente Landerd richt zich vooral op de aanpak van knelpunten ten aanzien van verkeersveiligheid die zijn geconstateerd. De notitie geeft aan hoe hiermee omgegaan wordt vanuit de aspecten fysieke inrichting en onderhoud, educatie en voorlichting en handhaving. In de verkeersnotitie zijn geen ambities of visies uitgewerkt.

Huidige verkeerssituatie

Het GVVP Uden 2015 omvat in hoofdlijnen deze doelen:

Op basis van het huidige beleid zijn we gekomen tot het verkeerssysteem wat er vandaag de dag aanwezig is. Met het beschrijven van de huidige situatie geven we ook een beeld van de koers die de gemeente de afgelopen jaren heeft gevaren.

• De fiets maximaal faciliteren om het aantal autoritten te beperken. Interlokaal met snelfietsroutes en lokaal met

In de huidige situatie zijn de verkeersnetwerken voor een groot deel op orde. De autobereikbaarheid op gemeentelijke routes is

Gemeentelijk verkeer en vervoer plan Uden 2015 – 2030

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

6

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

over het algemeen goed. De meeste congestie vindt plaats op de provinciale en rijkswegen die door de gemeente lopen. Op de zuidelijke randweg van Uden is onlangs een betere doorstroming gerealiseerd door aanpassingen op de kruispunten.

• Een bredere blik op de gehele fysieke leefomgeving Mobiliteitsbeleid staat niet op zichzelf, maar is een onderdeel van de omgevingsvisie waar met een brede blik naar de fysieke leefomgeving wordt gekeken. Vergroening en verduurzaming, verbeteren verblijfskwaliteit en stimuleren klimaatadaptatie zijn onderwerpen die hierbij een belangrijke rol spelen.

Op het gebied van openbaar vervoer is er sprake van onvoldoende kwaliteit. Dit wordt ook beaamd door de inwoners die de enquête over mobiliteit hebben ingevuld. Deze enquêteresultaten zijn te vinden in bijlage 1.

• Van reactief beleid naar proactief beleid Waar de gemeente Maashorst voorheen geneigd was om reactief te werk te gaan op basis van geconstateerde verkeersonveilige knelpunten, zet de gemeente nu in om risico’s te voorkomen. Voorkomen is immers beter dan genezen. Dit alles binnen de kaders van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV).

De meeste respondenten van de enquête over mobiliteit beoordelen het loop- en fietsnetwerk als ‘voldoende’ en het autonetwerk ‘goed’. Het OV-netwerk scoort onder de inwoners duidelijk lager dan andere netwerken: hier wordt vaker ‘matig’ of ‘slecht’ aan toegekend.

• Actief inspelen op de mobiliteitstransitie Het STOMP-principe wordt de norm. De openbare ruimte wordt steeds beter afgestemd op voetgangers en fietsers. Alternatieve vervoerswijzen voor de auto, zoals OV en deelmobiliteit worden gestimuleerd om het autogebruik zoveel mogelijk te laten afnemen. Mobility as a Service (MaaS) speelt hierin een rol. Lokale en sociale vormen van mobiliteit worden gestimuleerd.

Op enkele wegen is sprake van een ‘knelpunt’ omdat de inrichting en het gebruik van de weg niet (geheel) in overeenstemming zijn met de functie ervan. Dit kan leiden tot verkeersonveiligheid. Inwoners die de enquête hebben ingevuld beoordeelden de verkeersveiligheid over het algemeen het vaakst met een ‘voldoende’.

2.2

Nieuwe beleidskaders: waar gaan we naartoe? In de afgelopen jaren zijn de beleidskaders vanuit landelijk, regionaal en ook lokaal beleid veranderd. De huidige en nieuwe beleidskaders verschillen op een aantal fundamentele punten van elkaar. De belangrijkste verschillen zijn hierna beschreven.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

2.3

Beleidskaders rijksoverheid, provincie en regio De diverse beleidsstukken van rijksoverheid, provincie en regio geven een beeld welke maatschappelijke issues er spelen en waar de diverse overheden op willen inspelen. Op hoofdlijnen worden de volgende punten aangestipt.

7

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Nationale omgevingsvisie – Rijksoverheid • Werken aan een bereikbaar netwerk van steden en regio’s; • Het aanbod en de kwaliteit van het groen in de stad wordt versterkt. Mobiliteitsvisie 2050 – Rijksoverheid • Het inzetten van de juiste mobiliteit op de juiste tijd en plaats; • Een mobiliteitssyteem dat voldoet aan de normen voor duurzaamheid, gezonde leefomgeving en veiligheid. Beleidskader mobiliteit – provincie Noord-Brabant • Het verbeteren van de verkeersveiligheid via een risicogestuurde aanpak; • Het verduurzamen van de mobiliteit en het verbeteren van de leefomgeving; • Een gebiedsgerichte uitwerking en realisatie van slimme mobiliteit. Netwerkkader – regio Noordoost-Brabant • In de regio (relatief) hoge prioriteit bij het hoogwaardig Openbaar Vervoer; • In verblijfsgebieden ligt de prioriteit bij fiets en voetganger; • Op stedelijk netwerkniveau ligt de prioriteit bij de auto, OV en fiets. In bijlage 2 zijn korte samenvattingen van het beleid van rijksoverheid, provincie en regio en de links naar deze beleidsstukken te vinden. Naast deze documenten zijn de nieuwe omgevingsvisie en het bestuursakkoord van de gemeente Maashorst nieuwe beleidskaders die mobiliteit raken. Deze worden hierna beschreven. Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

2.4

Omgevingsvisie gemeente Maashorst De omgevingsvisie van Maashorst wordt naar verwachting begin 2024 vastgesteld. In deze visie staan ambities met belangrijke impact voor het mobiliteitsbeleid. Dit is een strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. De visie zorgt voor samenhang op het gebied van ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, infrastructuur, wonen, cultureel erfgoed etc. en vertaalt de landelijke trends hiervan naar gemeentelijk niveau. De centrale doelstellingen in de omgevingsvisie zijn: • Bevordering van de gezondheid • Verbeteren van de omgevingskwaliteit • Werken aan een duurzame samenleving Hierna wordt puntsgewijs beschreven wat de ambities zijn op het gebied van mobiliteit en verstedelijking. Mobiliteitstransitie: • het STOMP-principe is de norm: eerst Stappen, Trappen, dan Openbaar vervoer, Mobility as a Service (MaaS) en Privé-auto; • Inzetten op hoogfrequente busverbindingen (Bus Rapid Transit (BRT)). Realiseren van een regionale HUB langs de A50 ter plekke van de kern Uden waar de BRT-bus stopt is daarbij essentieel; • Deelmobiliteithubs nabij ieder dorpshart; • Duurzamere vormen van transport; • Brede, groene en veilige wandel en fietspaden die uitnodigen tot het laten staan van de auto. • Regionale (snel) fietsroutes met bijbehorende faciliteiten; 8

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

• Lokale/sociale vormen van (slimme) mobiliteit Voorzieningen: • Verdichting/verstedelijking nabij voorzieningenclusters; • Goede bereikbaarheid van voorzieningen: aandacht voor veilige en aantrekkelijke routes van en naar de voorzieningen in de wijken met extra aandacht voor de kwetsbare inwoner; • Op de bedrijventerreinen kijken naar de mogelijkheid om terreinen te intensiveren. Bijvoorbeeld door meer hoogte toe te staan en gezamenlijk gebruik van parkeerterreinen; Verstedelijking: • Duurzame en klimaatadaptieve verstedelijking: ‘de gezonde wijk’; • Groen wordt mee ontwikkeld met het oog op gezondheid en biodiversiteit; • Beperken van leegstand in het centrum, zodat het centrum aantrekkelijk blijft voor ondernemers en bezoekers; • Op een andere manier kijken naar de auto in het centrumgebied. Nieuw bedrijventerrein wordt gezocht aansluitend op bestaande terreinen en in de nabijheid van ontsluitingswegen; • Aandacht voor de bereikbaarheid van meerdere modaliteiten van deze terreinen.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

2.5

Bestuursakkoord In het bestuursakkoord 2022-2026 van de gemeente Maashorst ‘Samen bouwen we Maashorst’ staan de kernpunten waar de gemeente tijdens de bestuursperiode mee aan de slag gaat. Op het gebied van mobiliteit zijn de volgende kernpunten benoemd: Goede bereikbaarheid van alle kernen: • Mobiliteitsplan opstellen, met onder andere een langetermijnstudie naar de verkeersdruk in de kernen; • Onderzoek naar nut en noodzaak van de doortrekking van de N605 richting de noordelijke rondweg, als vervolg op de geplande omleg van deze provinciale weg rondom Volkel via de Zeelandsedijk; • Doorgaan met de lopende Corridoraanpak A50 (regionale samenwerking gericht op betere doorstroming); • Lobbyen voor Bus Rapid Transit (BRT) + aanleg van hubs; • Stimuleren fijnmazige mobiliteit tot in het hart van de kernen en wijken; • Openbaar vervoer moet - zeker vanuit onze verantwoordelijkheid als uitvoerder van de WMO - een beschikbaar en betaalbaar vervoersmiddel blijven. Vrijwilligers als aanvulling op het OV worden breder ingezet naar het voorbeeld van Muzemobiel en de buurtbus van de zorgcorporatie.

9

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

• Stimuleren innovatieve vervoerssystemen zoals elektrische deelauto’s, deelfietsen en -scooters (in kernen en bedrijventerreinen); • Aanmoedigen wandelen en fietsen, uitbreiding veilig fietsnetwerk met bijbehorende faciliteiten -> verkeersdeelnemers verleiden om de auto te laten staan; • Streven naar goede parkeervoorzieningen in wijken en winkelcentra. Waar nodig (bijvoorbeeld bij functiewijziging) creatief omgaan met te stellen eisen, zodat een ontwikkeling toch kan worden gerealiseerd zonder afbreuk te doen aan de parkeerbalans. Verbetering van de verkeersveiligheid • Aanpakken onveilige verkeerssituaties (bijv. verbeteren fietsen wandelpaden); • Gebruik maken van duurzame en innovatieve toepassingen in verlichting en aanleg; • In het buitengebied veilige en duurzame wegen realiseren. Daar waar mogelijk combinatie van zwaar landbouw en vrachtverkeer met recreatie en toerisme vermijden; • Meer verkeersveiligheid rondom scholen, op de routes naar scholen en naar sportverenigingen.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

10

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

3

ONTWIKKELINGEN Zoals gezegd zijn er veel ontwikkelingen die van invloed zijn op mobiliteit en verkeersveiligheid. Het nieuwe beleidsprogramma moet rekening houden met de verwachte toekomstsituaties. Er zijn ook ruimtelijke en sociale ontwikkelingen waarop het nieuwe beleidsplan moet inspelen. Ontwikkelingen, zoals de aanleg van een nieuwe woonwijk, hebben direct effect op mobiliteit doordat dit een toename van de mobiliteitsvraag genereert.

3.1

Mobiliteitstrends Mobiliteit verandert snel en groeit nog steeds in Nederland. De onderstaande punten tonen verschillende trends die op landelijk niveau zichtbaar zijn in relatie tot mobiliteit. De meeste van deze trends zullen ook in meer of mindere mate in Maashorst optreden in de komende jaren: • Meer flexibiliteit in mobiliteitskeuzes; van bezit naar gebruik; • Toename aantal publieke laadpalen en snellaadpunten langs snelwegen; • Mobiliteit wordt slimmer; • Toenemende vraag naar elektrische auto’s; • Toenemend gebruik van de (elektrische) fiets; • Het nieuwe werken; werken los van plaats en tijd; • Senioren blijven langer zakelijke en sociaal-recreatieve reizen afleggen door toenemende kwaliteit van leven. In de omgevingsvisie is het volgende beschreven over het inspelen op veranderende mobiliteit:

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

In Nederland is mobiliteit groeiende. Dit zal geaccommodeerd moeten worden. De verwachting is dat anders, na 2030, de wegeninfrastructuur en het openbaar vervoer grote problemen krijgen. Mobiliteit van personen is belangrijk voor hun ontwikkeling en betrokkenheid. Zaken die van belang zijn zitten niet altijd in de nabijheid. Minder toegang tot mobiliteit betekent minder mogelijkheden tot meedoen in de maatschappij en daarmee ongelijke kansen. Het is daarom van belang om na te denken over hoe we ons in de toekomst willen verplaatsen. Het zal met name slimmer en duurzamer moeten. Nationaal en provinciaal wordt daarom ingezet op een mobiliteitstransitie. Het gaat om een wezenlijke verandering in reisgedrag en in het mobiliteitssysteem. Dit kan door bestaande knelpunten aan te pakken en door in nieuwe vormen van mobiliteit te investeren. Hierbij kan gedacht worden aan spoor, HOV, hubs, fietsvoorzieningen (rijden en stallen), doorfietsroutes, smartlanes, slowlanes, en parkeer-/locatiebeleid. Er moet een verandering in denkwijze en gedrag plaatsvinden naar “mobility as a service” en waarbij bijvoorbeeld deelmobiliteit de standaard wordt i.p.v. autobezit. Binnen de gemeente Maashorst hebben wij veel voorzieningen. De ene in elke kern de ander op enige afstand. Wij vinden het van belang dat deze voorzieningen voor iedereen goed bereikbaar zijn.

Daarbij vinden wij het van belang dat er ook alternatieven voor de auto beschikbaar zijn. Iets waar wij als gemeente nog steeds erg van afhankelijk zijn. Dit door te kijken naar een goede spreiding van bijvoorbeeld deelvervoer, hub’s, HOV en snelfietsroutes

(uit werkdocument omgevingsvisie gemeente Maashorst)

11

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

3.2

Ontwikkeling van verkeersveiligheid Wegen worden steeds veiliger ingericht, maar toch is er geen blijvende daling in het aantal verkeersslachtoffers. Naast de weginrichting zijn ook andere factoren die van invloed zijn op de verkeersveiligheid in ontwikkeling: voertuigen worden groter, diverser en sneller en de gemiddelde weggebruiker wordt kwetsbaarder als gevolg van vergrijzing. Dit vraagt om andere aanpak van verkeersveiligheid. Hieronder staan een aantal relevante trends beschreven. • Het SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) heeft onderzoek gedaan naar de staat van de verkeersveiligheid in Nederland in het jaar 2022. Hieruit blijkt dat 2022 een ‘bijzonder slecht jaar was voor de verkeersveiligheid’. Er vielen meer verkeersdoden dan in het jaar ervoor. • De bovenstaande landelijke trend is ook terug te zien binnen de gemeente Maashorst. Het aantal ongevallen neemt de laatste jaren toe op de gemeentelijke wegen. Ook valt op dat binnen Maashorst relatief meer verkeersslachtoffers (gewonden) vallen ten opzichte van de buurgemeenten Bernheze en Oss.

De conclusie is dat er aandacht nodig blijft voor verbetering van verkeersveiligheid om het aantal verkeersslachtoffers terug te dringen. De uitgebreide verkeersveiligheidsanalyse is weergegeven in bijlage 3. 3.3

Kernen CV’s Alle kernen van de gemeente Maashorst (behalve Uden) hebben vanuit een participatietraject met direct belanghebbenden een eigen ‘CV’ opgesteld in de afgelopen periode. Dit zijn de zogenaamde ‘kernen CV’s’. Hierin staat per kern of gebied in brede zin wat de aandachtspunten en verbeterpunten zijn. Deze informatie geeft een beeld welke thema’s spelen binnen de kernen. In algemene zin worden de volgende thema’s benoemd: • Toegankelijkheid kwetsbare verkeersdeelnemers; • Bereikbaarheid openbaar vervoer; • Verkeersveiligheid bij scholen; • Verbeteren verkeersveiligheid; • Verbeteren fiets- en looproutes. De aandachtspunten voor mobiliteit uit alle kernen CV’s staan in bijlage 4.

• Het onderzoek laat zien dat er per 1.000 inwoners een aantal van 7,4 boetes is uitgedeeld voor rijden onder invloed van alcohol. De gemeente staat hiermee op een landelijke vijfde plaats en een provinciale eerste plaats. Naast aandacht voor alcohol achter het stuur is ook aandacht nodig voor toenemend drugsgebruik, zoals lachgas, in het verkeer. Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

12

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

3.4

Demografische ontwikkelingen

3.5

Ruimtelijke ontwikkelingen

Verwachtingen voor demografische groei en ontwikkelingen tot 2050 worden beschreven door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Een belangrijke blijvende trend in de demografie in Nederland en ook in Maashorst is de vergrijzing.

Gemeente Maashorst werkt aan verschillende projecten voor ontwikkeling van woongebieden en werkgebied. De belangrijkste ruimtelijke projecten die van invloed zijn op de toekomst van mobiliteit zijn:

Voor Uden wordt een groei van de bevolking verwacht van 2,50% en voor Landerd wordt tot 2035 een krimp van 2,76% verwacht (bron: PBL/CBS).Verwacht wordt dat in 2035 een kwart van de inwoners van de gemeente Maashorst boven de 65 jaar zal zijn. Dit is een stijging van circa 19% ten opzichte van 2021. De vergrijzing zal invloed hebben op de mate van mobiliteit van ouderen. Het is van belang om te zorgen voor passende mobiliteit zodat deze mensen zich kunnen blijven verplaatsen.

Eikenheuvel Uden Aan de zuidwestzijde van Uden wordt het gebied Eikenheuvel ontwikkeld voor woningbouw. Hier is ruimte voor zo’n 460 nieuwe woningen.

Repelakker 3 Aan de rand van Zeeland, dicht bij het centrum ligt de Repelakker, een jonge nieuwbouwwijk die volop in ontwikkeling is. Na Repelakker 1 en 2, biedt ook Repelakker 3 ruimte voor woningbouw.

Verplaatsing bedrijf Jonkergauw Maashorst wil de huidige maar ook toekomstige overlast door het bedrijf Jonkergauw voor de inwoners van Schaijk en omgeving zoveel mogelijk beperken. Niet alleen veel overlast verdwijnt door de verplaatsing van het bedrijf, maar op de achterlaatlocatie aan de Molenaarstraat ontstaat tegelijk ook ruimte voor woningbouw. Maashorst vindt het verplaatsen van het bedrijf dan ook wenselijk en werkt mee aan de verplaatsing van agrarisch tuinbouwbedrijf Jonkergouw in Schaijk van de Molenaarstraat 2 naar de Broksteeg 1-3.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

13

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Bedrijventerrein Voederheil

Reek-Zuid

De afgelopen jaren is het bedrijventerrein Voederheil II in Zeeland ontwikkeld. Op dit moment zijn er meerdere ontwikkelingen gaande rondom het bedrijventerrein: • Definitief inrichten openbare ruimte Voederheil II • Herinrichting weg Voederheil • Realisatie nieuwe ontsluitingsweg en ontwikkelen van het derde deel van het bedrijventerrein tussen Bergmaas en Landweer (Voederheil West)

Reek-Zuid heeft volgens het huidige bestemmingsplan een woonwerkfunctie. Met het nieuwe bestemmingplan wil Maashorst een wat bredere invulling mogelijk maken. Daar ligt nu een concreet plan voor. Het gaat om 25 ondernemerswoningen op het noordelijke deel van Reek-Zuid en vier reguliere woningen aan de Monseigneur Borretstraat. En in het zuidelijk deel van het gebied een kleinschalige bedrijfsontwikkeling en de realisatie van een kantoorpand.

Hoogveld-Zuid Uden Aan de zuidzijde van het bedrijventerrein Hoogveld is een locatie in ontwikkeling voor toekomstige uitbreiding van vestigingsruimte voor bedrijven.

Verleggen N605 Volkel Om de verkeerssituatie in Volkel te verbeteren zijn (o.a.) een omgevingsstudie en variantenverkenning uitgevoerd naar het verplaatsen van de N605 in Volkel. De variant die verder uitgewerkt wordt gaat uit van verleggen van de N605 naar de Zeelandsedijk.

Akkerwinde fase 3 Schaijk De voorbereidingen worden getroffen voor de ontwikkeling van fase 3 van Akkerwinde in Schaijk. Het plan kent een grote verscheidenheid aan woningen (100 stuks).

Odiliapeel oost Het dorp gaat aan de oostkant uitbreiden met zeker 45 woningen. Het betreft een mix van woningen voor alle doelgroepen.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

14

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

4

NIEUWE RICHTING OP HOOFDLIJNEN De actuele inzichten en ontwikkelingen vragen om een nieuw mobiliteitsbeleid. Vanuit deze uitgangspunten volgen veel aspecten die aandacht moeten krijgen in het nieuwe beleid. In dit hoofdstuk wordt de koers voor het beleidsprogramma mobiliteit puntsgewijs opgesomd. Deze punten vloeien voort uit de beschreven nieuwe beleidskaders, mobiliteitstrends en ontwikkelingen. Mobiliteit heeft raakvlakken met andere beleidsvelden, zoals klimaat, duurzaamheid en economie. Omdat mobiliteitsbeleid kan bijdragen om doelstellingen op andere gebieden te bereiken, zijn de gezamenlijke ambities op het gebied van duurzaamheid bepaald met interne stakeholders. In bijlage 5 is een samenvatting van deze sessie te zien. De volgende ambities vormen de hoofdlijnen van de nieuwe visie die in de volgende fase (visiefase) verder wordt uitgewerkt.

•

• •

•

• •

4.1

Doorvertaling van hogere ambities Vanuit de nieuwe beleidskaders vanuit Rijk, Provincie en Regio en in lijn met het huidige lokale beleid volgen deze ambities voor mobiliteit:

voor het mobiliteitssysteem en vraagt een nieuwe manier van denken. We streven naar een mobiliteitsbeleid dat bijdraagt aan de kwaliteit van buitenruimte en rekening houdt met mogelijkheden voor flexibel ruimtegebruik. Qua bereikbaarheid streven we naar goede bereikbaarheid van woongebieden, centra en voorzieningen voor alle doelgroepen. We maken brede, groene en veilige wandel en fietspaden. Hierbij zetten we in op uitbreiding van het fietsnetwerk: snelle fietsroutes richting centrum en bedrijventerreinen met goede fietsvoorzieningen. Ook kijken we naar de fietsroutes door 30 km/uur-zones en de gemengde mobiliteit die hier is, in het kader van de opkomst van e-bikes en andere snelle fietsvormen. We zetten in op een schaalsprong voor het OV met o.a. de BRT en het toevoegen hubs en haltevoorzieningen. Ook willen we het OV-netwerk beter toegankelijk maken én moet openbaar vervoer beschikbaar en betaalbaar blijven. We willen het aandeel deelvervoer vergroten en lokale en sociale vormen van mobiliteit stimuleren. De autobereikbaarheid van het centrum blijft belangrijk voor bezoekers, maar vanuit de nieuwe omgevingsvisie kijken we op een andere manier naar de auto in het centrum. Het streven is om controle te houden op het parkeren in de openbare ruimte, vooral in en om de centra.

• Het STOMP-principe wordt de norm. Dit is uitgangspunt voor de inrichting van wegen en bij het nemen van maatregelen. Eerst Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (deelvervoer) en dan de Privé-auto. Dit is een transitie

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

15

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

4.2

Ombuigen van ontwikkelingen De volgende ambities worden gesteld om in te spelen op de huidige en toekomstige ontwikkelingen: • We blijven streven naar nul verkeersslachtoffers. Dit doen we op een nieuwe manier met behulp van de risico gestuurde aanpak voor verkeersveiligheid en door in te zetten op zowel handhaving en educatie als op verbetering van infrastructuur. • De veiligheid rond scholen en op schoolroutes krijgt speciale aandacht. In centrumgebieden staat het verblijven centraal. De voetganger is hier de belangrijkste gebruiker van de openbare ruimte en we zorgen voor goede fiets(parkeer)voorzieningen in het centrum. • Op ruimtelijk niveau streven we naar het maken van slimme koppelingen en uitwerkingen tussen ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteit (samen opgaan bij ontwikkelingen, niet achteraf). • Kwaliteit van bestaande netwerken voor gemotoriseerd verkeer handhaven en inzetten op de juiste balans tussen inrichting, functie en gebruik van wegen. We ontmoedigen doorgaand verkeer door kwetsbare (natuur)gebieden en in woonwijken en verblijfsgebieden mogen autoluw zijn. • We werken verder aan de verplaatsing van de N605 rond Volkel. • Voor landbouwverkeer moet een goed netwerk beschikbaar zijn, dat zoveel mogelijk gescheiden is van (al dan niet recreatieve) fietsroutes.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

4.3

Vervolgstap gebiedsgerichte visie uitwerken Deze ambities nemen we mee in de volgende fase van dit beleidsproces. Daarin werken we de koers en ambities uit in een visiedocument. Hierbij vertalen we de ambities naar concrete speerpunten en wensbeelden voor de toekomst. We zijn dan aangekomen in fase 2 van het proces ‘visie vorming’.

Fase 1 Uitgangs punten

Fase 2 Visie vorming

Fase 3 Uitvoerings programma

Fase 4 Afronding en implementatie

De visie stellen we op voor 5 verschillende typen gebieden, zodat de visie op mobiliteit goed aansluit op de omgevingsvisie. De gebiedsindeling is te zien op de afbeelding ‘gebiedsindeling voor de visie’.

16

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Om de visie te verwezenlijken wordt daarna een uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit is een plan met de verschillende gewenste en benodigde maatregelen om te komen tot het beeld dat in de visie is bedacht. In de laatste fase van het project wordt het beleidsprogramma vastgesteld. Ook wordt het geïmplementeerd in de organisatie en in de programmering van werkzaamheden voor de komende jaren. Het streven is om bij (toekomstige) infrastructurele projecten direct te kijken in hoeverre aanvullende aanpassingen nodig zijn om één of meer van de bovenstaande ambities te behalen. Mobiliteit, bereikbaarheid en verkeersveiligheid moet in elk plan of project van de gemeente een plek krijgen en het beleidsprogramma Mobiliteit vormt daarvoor de basis.

Gebiedsindeling voor de visie Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

17

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

BIJLAGE 1: SAMENVATTING UITKOMSTEN ENQUETE MOBILITEIT Voor dit beleidsprogramma Mobiliteit is in de eerste fase van het project informatie opgehaald bij inwoners en andere belanghebbenden. Tussen 1 en 23 november 2023 kon men online of op papier een vragenlijst invullen. Deze bijlage beschrijft de samenvatting van de uitkomsten van de enquête. Een compleet overzicht van de reacties is te vinden in het online dashboard.

Algemeen De enquête is door 311 respondenten ingevuld. De woonplaats, leeftijd en ‘rol’ van deze respondenten is in de tabellen hierna weergegeven. De belangenvertegenwoordigers hebben onder andere namens Fietsforum gemeente Maashorst, jongerenraad, dorpsraad Volkel, Zorgcoöperatie Reek en Stichting ruiters en menners Maashorst de enquête ingevuld. Wat ben je?

Waar woon je? Odiliapeel

10

Overig (buiten gemeente)

11

Inwoner

298

Reek

14

Belangenvertegenwoordiger

19

Schaijk

52

Ondernemer

22

Uden

167

Werknemer

40

Volkel

16

Agrariër

3

Zeeland

41

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

18

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Oordeel van het loopnetwerk (de voetpaden en oversteekvoorzieningen) in de gemeente in het algemeen:

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

Op deze locaties ziet men kansen voor verbetering van een looproute:

19

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Oordeel van het fietsnetwerk (fietspaden, fietsroutes) in de gemeente in het algemeen:

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

Op deze locaties ziet men kansen voor een toekomstige fietsroute/fietspad ter verbetering van het fietsnetwerk:

20

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Oordeel van de bereikbaarheid met het openbaar vervoer in gemeente Maashorst in het algemeen:

Oordeel van de parkeervoorzieningen in de eigen woonplaats:

Oordeel van de bereikbaarheid van bestemmingen binnen de gemeente met de auto:

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

21

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Oordeel van de verkeersveiligheid in gemeente Maashorst in het algemeen:

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

Op deze locaties wil men de verkeersveiligheid verbeterd zien:

22

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Toekomstvisie Voor het uitwerken van de toekomstvisie mobiliteit zijn tien dilemma’s voorgelegd in de enquête. Hierbij moest men kiezen tussen één van beide antwoorden. 3. Op enkele kruispunten en rotondes stroomt het verkeer tijdens de spits beperkt door.

1. Lopen en fietsen hebben voorrang in de openbare ruimte. Straten mogen dan worden afgesloten voor doorgaand autoverkeer.

0 0

50

100

150

200

250

Ja, de auto mag iets omrijden, zodat er meer ruimte is voor de fietsers

238

Nee, de bereikbaarheid voor autoverkeer is belangrijk

100

150

200

Accepteren, hier hoef je geen geld in te investeren

155

Investeren in maatregelen om de doorstroming te verbeteren

156

73

4. Met minder auto’s in de straat is er meer ruimte voor groen. Zou je de (tweede) auto wegdoen als er goede alternatieven zijn, zoals openbaar vervoer en deelauto’s?

2. We willen het openbaar vervoer verbeteren.

0

50

100

150

Bussen komen niet meer in woonwijken en kunnen daardoor beter doorrijden. Bussen komen ook door woonwijken, zodat de haltes dichter bij de woningen liggen. Dit kost meer reistijd.

Megaborn

50

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

175

136

0

200

50

100

150

Ja, ik overweeg gebruik te maken van een deelauto of het OV als ik daar een groenere straat voor terugkrijg

200

149

Nee, ik hecht meer waarde aan mijn eigen auto dan aan een groene straat

162

23

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

5. We gaan woongebieden vergroenen. Op welke van onderstaande 2 manieren manier moeten we dat doen?

0

100

200

6. In het buitengebied zijn soms smalle wegen, waar alle soorten verkeer gebruik van maken. Moet de gemeente daar iets aan doen?

Ja, want dit is een gevaarlijke situatie Nee, weggebruikers moeten zich aanpassen aan de situatie

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

100

150

200

300

240

Het vergroten van de verkeersveiligheid, ook als dat ten koste gaat van bomen

67

50

100

Accepteren van een kleine afstand tussen bomen en rijbaan en daarmee het behouden van bomen

244

0

0

300

Één rijstrook inruilen voor groen en éénrichtingsverkeer voor auto’s maken

Aantal parkeervakken inruilen voor meer groen

7. In het buitengebied zijn soms smalle wegen met bomen die dicht op de weg staan. Wat moet de gemeente daaraan doen?

71

8. Moet op bedrijventerreinen de maximumsnelheid naar 30 km/uur om de verkeersveiligheid te verbeteren?

0

200

100

200

Ja, de verkeersveiligheid is altijd het belangrijkst

129

182

Nee, op bedrijventerreinen is een vlotte bereikbaarheid voor vrachtverkeer het belangrijkst.

300 204

107

24

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

9. In het centrumgebied van Uden voelen voetgangers zich soms niet veilig omdat op sommige stukken ook gefietst mag worden. Moeten we daar iets aan doen?

0

50

100

Ja, fietsen verbieden in het centrum.

150

200

250

111

Nee, fietsers toelaten en attenderen op gewenst gedrag.

200

10. Verkeersveiligheid rondom scholen vinden wij belangrijk.

Moet de gemeente autoverkeer hier (tijdelijk = rond begin en einde school) verbieden?

0

50

100

150

Ja, dat bevordert de verkeersveiligheid rond de school. Nee, dat heeft teveel negatieve gevolgen voor de bereikbaarheid.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

200 175

136

25

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

BIJLAGE 2: NATIONALE, PROVINCIALE EN REGIONALE BELEIDSKADERS ANNO 2023 Nationale Omgevingsvisie - Rijksoverheid In de Nationale Omgevingsvisie, de NOVI (september 2020) beschrijft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Hierin worden onder andere de volgende ambities beschreven: • Werken aan sterke, aantrekkelijke en gezonde steden; • Werken aan een bereikbaar netwerk van steden en regio’s; • Focus op woningbouw in bestaand stedelijk gebied -> klimaatbestendig en natuurinclusief; • Grote open ruimten tussen de steden behouden hun groene karakter; • Het aanbod en de kwaliteit van het groen in de stad wordt versterkt.

Mobiliteitsvisie 2050 - Rijksoverheid De Hoofdlijnennotitie Mobiliteitsvisie 2050 (maart 2023) benut en verbindt de deelvisies over mobiliteit, zoals Toekomstperspectief Automobiliteit, Toekomstbeeld Openbaar Vervoer, Toekomstbeeld Fiets, Goederenvervoeragenda, Luchtvaartnota 2020-2050 en de Visie duurzame energiedragers in mobiliteit. De Hoofdlijnennotitie vormt de paraplu over deze deelvisies en zet een strategische koers uit voor het toekomstige beleid. De belangrijkste hoofdlijnen van het beleid zijn: • Integrale doelen voor bereikbaarheid; • Het inzetten van de juiste mobiliteit op de juiste tijd en plaats; • Een mobiliteitssysteem dat voldoet aan de normen voor duurzaamheid, gezonde leefomgeving en veiligheid; Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

• Een gebiedsgerichte uitwerking van deze hoofdlijnen.

Beleidskader mobiliteit – provincie Noord-Brabant In het Beleidskader Mobiliteit koers 2030 (oktober 2020) beschrijft de provincie Noord-Brabant dat ze haar bereikbaarheid wil verbeteren met een samenhangend, robuust en betrouwbaar mobiliteitssysteem. Daarvoor wil de provincie zorgen voor het goed functioneren voor multimodale netwerken die de connectiviteit van Brabant versterken. De bovenregionale opgaven zijn als volgt: • Het verbeteren van de verkeersveiligheid via een risicogestuurde aanpak; • Het verbeteren van de multimodale bereikbaarheid (werknemers en logistiek) van de belangrijkste werklocaties (economische kernlocaties en -campussen), onder meer via de werkgeversaanpak; • Het verbeteren van de lokale bereikbaarheid van de regio en het beter verbinden van de regio met omliggende regio’s door de uitbouw van het (snel)fietsnetwerk; • Het verduurzamen van de mobiliteit en het verbeteren van de leefomgeving (uitwerking Klimaatakkoord) onder meer door voldoende publieke laadpalen, lokale nul-emissiezones voor stadslogistiek, stimuleren van schone en gezonde vervoerswijzen en het verbeteren van verplaatsingsmogelijkheden per fiets en te voet; • Een gebiedsgerichte uitwerking en realisatie van slimme mobiliteit; • Het vergroten van de spoorveiligheid en het reduceren van de risico’s van het vervoer van gevaarlijke stoffen via het spoor.

26

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Netwerkkader - regio Noordoost-Brabant In het Multimodaal Netwerkkader (oktober 2023) wordt het mobiliteitsbeleid van de regionale wegbeheerders beschreven. Dit beleid is gericht op maatschappelijke doelen op het gebied van bereikbaarheid, leefbaarheid, verkeersveiligheid en duurzaamheid. In het multimodaal netwerkkader van de regio Noordoost-Brabant zijn deze doelen vertaald naar één uniforme, digitale kaart met de gewenste functies van netwerkdelen voor verschillende modaliteiten. Met werkgroepen heeft de regio gekeken naar prioritering van deze modaliteiten ten opzichte van het type netwerk. Het resultaat hiervan is het onderstaande schema.

Voor de regio Noordoost-Brabant ligt een (relatief) hoge prioriteit bij het hoogwaardig openbaar vervoer. In verblijfsgebieden ligt de prioriteit bij de fiets en voetganger. De auto is hierin ondergeschikt. Op stedelijk netwerkniveau ligt de prioriteit bij de auto, OV en fiets.

Prioriteringslijst Noordoost-Brabant uit Multimodaal netwerkkader

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

27

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

BIJLAGE 3: VERKEERSVEILIGHEIDSANALYSE Deze bijlage bevat een ongevallenanalyse, van alle geregistreerde ongevallen die hebben plaatsgevonden op gemeentelijke wegen in Maashorst. De data die zijn gebruikt komen uit de registratie van ViaStat. Voordat dit wordt beschreven wordt de landelijke verkeersveiligheidstrend nader toegelicht.

Ongevallen gemeente Maashorst Tussen 2017 en 2022 zijn er in totaal 1163 ongelukken gebeurd, met 1816 betrokken partijen. De meeste ongelukken zijn gebeurd in 2018, dat jaar zijn er 226 ongevallen voorgekomen. De minste ongevallen zijn voorgekomen in 2020, dat waren er 162 (VIA, 2023).

Aantal ongevallen per jaar

Landelijke trend verkeersveiligheid Het SWOV (Stichting Wetenschappelijk onderzoek verkeersveiligheid) heeft onderzoek gedaan naar de staat van de verkeersveiligheid in Nederland in het jaar 2022. Hieruit blijkt het volgende: • 2022 was een bijzonder slecht jaar voor de verkeersveiligheid. Er vielen 745 verkeersdoden in Nederland, maar liefst 163 meer dan in 2021; • In 2022 werden 134.000 verkeersslachtoffers behandeld op de spoedeisende hulp; waarvan 8.300 ernstig verkeersgewonden en 19.400 matig verkeersgewonden in het ziekenhuis werden opgenomen. Het aantal doden en gewonden in het verkeer lag daarmee ruim 20% hoger dan in eerdere jaren; • Een eerste analyse van voorlopige gegevens over slachtoffers in het lopende jaar 2023 laat een lichte daling van het aantal verkeersdoden zien, maar een even zorgelijk hoog aantal gewonden als in 2022; • Effectievere maatregelen blijven nodig, met name voor fietsers, ouderen en op erftoegangswegen. Veiliger ingerichte infrastructuur, bescherming van kwetsbare verkeersdeelnemers en meer handhaving van veilig verkeersgedrag zijn daarvan de belangrijkste.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

250 200

226 194

192

185

204

162 150 100 50 0 2017

2018

2019

2020

2021

2022

Figuur 1. Aantal ongevallen per jaar op gemeentelijke wegen in Maashorst) (VIA, 2023)

In de jaren 2020 en 2021 zijn minder mensen onderweg geweest door de covid-19 pandemie. Mensen was geadviseerd om zo veel mogelijk thuis te blijven en alleen naar buiten te gaan als dit echt nodig was. Hierdoor is de verkeerssituatie in deze jaren anders dan in de jaren ervoor, wat het vergelijken niet goed mogelijk maakt. Wel is te constateren dat er geen dalende trend in het aantal geregistreerde ongevallen is te zien.

28

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Ernst van de ongevallen Tussen 2017 en 2022 zijn er 257 mensen gewond geraakt en zijn er 6 mensen overleden door een verkeersongeval (VIA, 2023).

Ernst van de ongevallen 250 200 150 100 50 0 2017

2018 Schades

2019

2020

Gewonden

2021

2022

Doden

Figuur 2. Ontwikkeling in het aantal verkeersslachtoffers tussen 2017 en 2023 (VIA, 2023) Figuur 1. Ernst van de ongevallen op gemeentelijke wegen in Maashorst (VIA, 2023)

Trend Sinds 2014 zijn er geen blijvende (dalende) ontwikkelingen geweest in het aantal ongelukken. Opvallend is dat er meer doden zijn gevallen tussen het eerste kwartaal van 2022 en het derde kwartaal van 2023 dan tussen 2017 en het eerste kwartaal van 2022.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

29

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Vergelijking met buurgemeenten Bij het vergelijken van de gemeente Maashorst met de buurgemeentes Oss en Bernheze, komt het in absolute cijfers tussen de twee uit qua aantal ongevallen, gewonden en doden. Dit valt te verklaren doordat het aantal inwoners ook tussen Oss en Bernheze in zit.

Maashorst Oss Bernheze

Inwoners 60.000 91.400 30.800

Ongevallen 1163 1834 436

Gewonden 257 356 99

Doden 6 15 1

Wanneer er wordt gekeken naar relatieve getallen, gemeentes Oss en Bernheze omgerekend naar hetzelfde aantal inwoners, komt gemeente Maashorst tussen de twee in met ongevallen en

doden, maar komt het bovenaan te staan met het aantal gewonden.

Maashorst

Ongevallen 1163

Gewonden 257

Doden 6

Oss Bernheze

1222 872

237 198

10 2

Relatief aantal ongevallen in vergelijking met buurgemeenten

Modaliteit betrokkenen De personenauto komt het vaakste voor bij alle ongevallen, namelijk 953 keer. Wanneer er gekeken wordt naar alleen de ongevallen waarbij een slachtoffer is gevallen, komt de fiets naar voren als het vaakst gebruikte vervoersmiddel, gevolg door de personenauto en scooter/bromfiets (VIA, 2023).

Modaliteit bij slachtoffers 100 80 60 40 20 0

Figuur 4. Betrokken modaliteit bij alle ongevallen 2017-2022 (VIA, 2023)

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

Figuur 5. modaliteit van slachtoffers tussen 2017 en 2022 (VIA, 2023)

30

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Aard van het ongeval In de meeste gevallen is de aard van het ongeluk niet gemeld. Kijkende naar de ongevallen waarbij slachtoffers zijn gevallen is een aanrijding in de flank het meest voorkomende.

Aard van de ongevallen 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0

Figuur 6. Aard van ongevallen met slachtoffers 2017-2022 (VIA, 2023)

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

31

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

Leeftijd Mensen tussen de 25 en 39 jaar zijn het vaakst betrokken bij een ongeluk, namelijk 379 keer (VIA, 2023).

Waar 18- tot en met 24-jarige gemiddeld 38 kilometer per dag afleggen en 25- tot en met 50-jarige tussen de 38,8 en 39,9 kilometer afleggen, wordt er gemiddeld door 70+’ers 10 kilometer per dag afgelegd (CBS Statline, g.d.).

Leeftijd van personen in een ongeluk

Leeftijd van slachtoffers

400 350

60

300

50

250

40

200

30

150

20

100 10

50

0

0

Figuur 7. Leeftijd van betrokken personen in een ongeval tussen 2017 en

Gewonden

Doden

2022 (VIA, 2023)

Figuur 8. Leeftijd van slachtoffers tussen 2017 en 2022 (VIA, 2023)

In totaal waren er 263 mensen die een slachtoffer werden in een verkeersongeluk. Als er gekeken wordt naar alle slachtoffers, gewonden en doden, zijn mensen boven de 70 jaar het vaakst betrokken, gevolgd door 18- tot en met 24-jarigen (VIA, 2023). 70+’ers maken 21% van alle slachtoffer, terwijl ze maar 16,4% van de inwoners maken. Daarnaast zijn drie van de zes dodelijke slachtoffers boven de 70 jaar.

Wanneer er gekeken wordt naar de leeftijd van slachtoffers per modaliteit, vallen mensen ouder dan 50 jaar op een fiets/e-bike op. Daarnaast, jongeren raken vaker gewond wanneer zij een personenauto of scooter/bromfiets gebruiken.

Megaborn

GMh2302 R01 d1.0 24 januari 2024

32

Gemeente Maashorst Inventarisatie huidige beleidskaders

kilometers leggen mannen er 18 bij auto af en vrouwen 10,2 (CBS, g.d.).

30 25

0 - 11 12 - 15

20

Man v.s. Vrouw

16 - 17

15

18 - 24

10 5

300

25 - 39

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Maashorst&id=c2a5517a-16f3-41ff-9205-cadc1f43a8d8