BIJLAGE 4-2 Gemeente Maasgouw - Jaarstukken 2023 incl. controleverklaring (vz)
Tekst van het document
39
Preventie arrangementen Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
De pilot StreetCare is per 1 juni 2023 gestart. Met als doel voorkomen van zwaardere jeugdhulp.
StreetCare biedt een voorliggende voorziening, ook bij complexe problematiek, waarbij vanuit nabijheid en een goede samenwerking met de ketenpartners vroegtijdige interventies worden ingezet. Inmiddels hebben zij 7 casussen succesvol afgerond en zijn ze een vraagbaak binnen ons voorliggende veld.
Alle onderstaande zaken zijn budget neutraal uitgevoerd. De kosten zijn volledig gedekt uit het budget Regionale Uitkering Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang, Bemoeizorg en Preventie OGGZ.
StreetCare werkt samen met partners in het onderwijs, Centrum Jeugd & Gezin, Algemeen Maatschappelijk werk, Praktijkondersteuner Jeugd (POH), Specialistisch Ondersteuner Jeugd (SOJ), Politie en Jongerenwerk.
Van het beschikbare budget € 91.300 is € 71.000 besteed. Het restant van € 20.300 wordt overgeheveld naar 2024. De pilot Specialistisch Ondersteuner Jeugd(SOJ) is 1 mei 2023 gestart. Met als doel voorkomen van zwaardere jeugdhulp.
De SOJ ontlast de huisarts door vragen over opvoeden en opgroeien van jeugdigen en hun gezinnen op te pakken. De SOJ denkt mee en onderzoekt de zwaarte van een hulpvraag en adviseert de huisarts en de jeugdigen en gezinnen over een passend aanbod binnen het formele en informele netwerk. Er wordt breder gekeken naar de gehele situatie dan alleen het oplossen van één bepaalde hulpvraag. Hierdoor worden wachtlijsten korter, worden kosten bespaard en wordt er sneller passende hulp aangeboden.
Van het beschikbare budget € 65.000 is € 47.200 besteed Het restant van € 17.800 wordt overgeheveld naar 2024.
Sociaal Medische indicaties (SMI)
In sommige situaties kan kinderopvang noodzakelijk zijn voor het kind, zonder dat de ouder werkt. De sociale en/of medische noodzaak moet aangetoond worden. De jeugdarts van de GGD en Centrum Jeugd en Gezin (CJG) zijn degene die de noodzaak bepalen. In dat geval kan het zijn dat deze gezinnen geen of onvoldoende toeslag krijgen vanuit de Belastingdienst en kunnen zij via de Sociaal Medische Indicatie (SMI) vanuit de gemeente een bijdrage krijgen in de kosten voor de kinderopvang. De regeling kan preventief worden ingezet om duurdere jeugdzorg te voorkomen. Het aantal aanvragen en de duur van de indicaties fluctueert.
Van het beschikbare budget van € 140.000 is € 119.200 besteed. Het restant valt vrij in de exploitatie.
Buurtgezinnen
In 2023 hebben er 5 koppelingen plaatsgevonden, die nu nog met elkaar verbonden zijn. Er waren 8 aanmeldingen van vraaggezinnen en 6 aanmeldingen van steungezinnen in 2023. Door de inzet van Buurtgezinnen kunnen ouders/opvoeders even opladen terwijl hun kind/ kinderen positieve aandacht krijgen binnen een ander gezin.
Het beschikbare budget van € 19.600 is volledig besteed.
40
3.3.4 Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie Communicatie en marketing sociaal domein Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Strategisch communicatieadvies over het bereiken van de juiste doelgroepen voor sociaal domein voorzieningen is geleverd in de vorm van een rapport uitgevoerd door een extern communicatiebureau.
Meerdere keren is een vacature uitgezet voor een communicatie- en marketingprofessional gericht op het sociaal domein voor zowel strategische als meer tactische en uitvoerende werkzaamheden. Uiteindelijk is het niet gelukt een geschikte persoon te vinden voor de structurele invulling van de vacature. Daarna is het strategische onderdeel uitgezet als een opdracht aan een communicatiebureau met als resultaat een adviesrapport. Hierna is in het najaar een externe communicatieadviseur ingehuurd via een bureau voor de duur van een jaar.
Budgettair neutraal De kosten van € 87.000 zijn volledig gedekt uit het budget Regionale Uitkering Beschermd wonen, Maatschappelijke opvang, Bemoeizorg en Preventie OGGZ ter versterking sociale basis.
Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Inzet van een extra Dorpscontactpersoon naast de structurele inzet van de bestaande Dorpscontactpersoon.
Inzet van 24 uur dorpscontactpersoon in kernen van Maasgouw om burgerinitiatieven op te halen en inwoners met elkaar te verbinden.
Van het beschikbare budget € 78.500 is € 53.000 besteed. Het restant valt vrij in de exploitatie.
Een communicatie professional gericht op het sociaal domein wordt ingehuurd voor het nader uitwerken en uitvoeren van de adviezen uit het rapport en voor het ondersteunen bij het creëren van een positievere beeldvorming bij inwoners over de gemeente.
Dorpscontactpersonen
De inzet van “de keet” levert ander soort vragen en gesprekken met inwoners op nu we dit 2 jaar doen. Er is meer verdieping in de vraagstelling en meer vertrouwen van inwoners. Er zijn in 2023 dan ook meer inwoners naar de Keet gekomen. Daarnaast hebben de dorpscontactpersonen een rol bij diverse overleggen, projecten en gebiedsvisies. Ook hebben ze een rol in het ondersteunen van Bewoners overleg organisaties en het begeleiden van initiatieven. Er zijn in 2023 8 initiatieven gestart die doorlopen in 2024.
41
Inclusie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is een projectleider gestart die een projectplan heeft geschreven. Vanuit dit plan zijn acties uitgezet.
Daarnaast zijn er diverse bewustwordingsstrategieën ingezet voor medewerkers en collegeleden. Voorbeelden hiervan zijn de informatiecarrousel, rondgang door Heel, stembureaus keuren, training Visio bij BOR en meedenken over de grafische vormgeving van de klantreis Wmo. Ook heeft er een kennismaking plaatsgevonden met de raad en is van daaruit besloten om twee keer per jaar het sociaal inclusie panel te laten aansluiten bij de raad.
Van het beschikbare budget van € 75.500 is € 107.500 uitgegeven ten laste van het personeelsbudget.
Er is een sociaal inclusie panel gevormd. Hiervoor is samen met communicatie verschillende wervingen georganiseerd om te komen tot de huidige groep. Zij zetten zich samen in met de projectleider om een lokale inclusie agenda op te stellen.
Het tekort komt ten laste van de exploitatie. Het budget van de adviesraad sociaal domein is verhoogd zodat de sociaal inclusie panelleden ook een vergoeding kunnen ontvangen.
42
3.3.5 Arbeid, inkomen en participatie Laaggeletterdheid - Participatie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Door middel van verschillend aanbod hebben wij inwoners zelfredzamer gemaakt als het gaat om het omgaan met hun smartphone. We hebben taalontwikkeling van kinderen en hun ouders weten te stimuleren en gezorgd dat deelnemers aan het Taalcafé zich de Nederlandse taal steeds meer eigen weten te maken. Ook hebben we een start gemaakt om taalmeters af te nemen bij de MER SD om laaggeletterdheid te signaleren en mensen te motiveren om aan de slag te gaan met het verbeteren van hun basisvaardigheden.
Bibliocenter heeft cursussen ‘omgaan met je smartphone ‘ voor beginners en gevorderden aangeboden voor in totaal 32 deelnemers. Het project Voorlezen thuis richt zich op gezinnen waarbij kinderen in de leeftijd van 2 tot en met 10 jaar een taalachterstand hebben of waarbij het risico is dat de kinderen een taalachterstand ontwikkelen. In 16 gezinnen met in totaal 26 kinderen zijn vrijwilligers aan de slag gegaan met taal en (voor)lezen. De taalcafés in Heel en in Maasbracht hebben in totaal in 2023 613 contactmomenten gehad met deelnemers. Ook zijn er taalbingo’s en taalwandelingen georganiseerd. Bibliocenter heeft bijeenkomsten georganiseerd rondom inzicht in inkomsten en uitgaven, rondom uitleg over wat er (financieel) wijzigt als je de meerderjarige leeftijd bereikt en rondom toeslagen. Voor deze bijeenkomsten was de animo helaas erg beperkt. Een lezing over veilig internetbankieren in samenwerking met de Regiobank en een seniorenvereniging was wel drukbezocht met 70 senioren.
Van het beschikbare budget van € 50.000 is € 38.200 uitgegeven. Het restant van € 11.800 valt vrij in de exploitatie.
Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is uitvoering gegeven aan de nieuwe Wet Inburgering. - De leerroutes lopen, al blijven we kritisch op de uitvoering door Gilde. - We kopen de cursus Omgaan met Geld in die wordt verzorgd door Vluchtelingenwerk Nederland. - Participatieverklaringstraject wordt verzorgd door Vluchtelingenwerk Nederland. - MAP wordt uitgevoerd door Vluchteling aan Zet. - Huurachterstanden zijn weggewerkt.
We blijven in gesprek met Gilde om goed zicht te houden op de drie leerroutes en het verloop daarvan. Er zijn momenten geweest dat er sprake was van wachtlijsten maar Gilde heeft dit op tijd kunnen oplossen. Met Vluchtelingenwerk Nederland blijven we samenwerken. We zijn van subsidie overgegaan naar inkoop en maken gebruik van hun kennis en expertise op het gebied van maatschappelijke begeleiding, juridische begeleiding en ook de cursus ‘Omgaan met Geld’. Door nu in te kopen ligt de regie ook meer bij de gemeente. Met woningcorporaties blijven we in contact om te voorkomen dat er opnieuw statushouders een huurachterstand krijgen.
Het beschikbare budget van € 11.000 is volledig besteed.
Nieuwe Wet Inburgering
43
Ontwikkeling Participatie Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
We hebben zoveel mogelijk mensen zinvol laten participeren. Voor sommige mensen is dit een betaalde baan. Wanneer dit niet haalbaar is, kan vrijwilligerswerk of deelname aan georganiseerde activiteiten een optie zijn.
We willen als gemeente Maasgouw dat zo veel mogelijk mensen kunnen participeren. Daarom bieden we een gevarieerd aanbod van voorzieningen aan en proberen we hiermee zoveel mogelijk mensen naar vermogen mee te laten doen.
Van het extra beschikbare budget in de reserve van € 100.000 is € 0 besteed. Het bedrag valt vrij in de reserve.
We hebben werkgevers ondersteund in hun vraag naar arbeidskrachten.
Ons klantenbestand (inwoners van de gemeente die een bijstandsuitkering ontvangen) ziet er als volgt uit (peildatum per 31 december): Participatieladder Trede 1 Leeft geïsoleerd Trede 2 Neemt deel aan sociale contacten buitenshuis Trede 3 Neemt deel aan georganiseerde activiteiten Trede 4 Heeft onbetaald werk (vrijwilligerswerk) Trede 5 Heeft betaald werk met ondersteuning Trede 6 Heeft betaald werk Totaal
2022 19 130
2023 21 139
83
74
58
69
82
85
1 373
3 370
Uit de reguliere budgetten zijn re-integratietrajecten aangeboden via Sociaal Werkbedrijf Westrom en diverse commerciële aanbieders, zodat mensen begeleid konden worden naar betaald werk. Ook hebben we jobcoaches ingezet. Ingezette jobcoaching 2023 (peildatum 31-12-2023): Lopende jobcoaching: 24 Succesvol afgesloten jobcoaching: 14 Niet succesvol afgesloten jobcoaching: 3 Beëindigd i.v.m. verhuizing: 3 Mensen die redelijk snel bemiddelbaar zijn richting betaald werk, hebben we naar werk geholpen via het WerkgeversServicePunt (WSP). We hebben lokale arbeids- en ontwikkelprojecten bij de Kledingbank en de leerpool van ons eigen wijkteam uitgevoerd. Hieraan hebben we medio 2023 het project ‘Ontmoeten & Ontwikkelen’ toegevoegd. Hiermee hebben we ons lokale aanbod van arbeids- en ontwikkeltrajecten uitgebreid en proberen we zoveel mogelijk mensen een passend aanbod voor hun ontwikkeling te bieden. Bij de Kledingbank bieden we per project 10 tot 12 mensen een werkervaringsplek, bij de leerpool circa 15 en bij ‘Ontmoeten & Ontwikkelen’ circa 10.
44
Het project ‘Ontmoeten & Ontwikkelen’ wordt in 2024 e.v. doorontwikkeld, zodat een nog breder publiek kan worden bereikt. Met de start van dit project heeft initiatiefnemer PSW geen rekening gehouden met een werkbudget voor aanschaf van goederen en dergelijke. PSW heeft deze kosten tot nu toe zelf gedragen. Nu het aantal deelnemers en activiteiten toeneemt, vraagt PSW hiervoor om financiering. Hiervoor wordt een werkbudget ter hoogte van € 20.000 gereserveerd. Na het besluit in december 2022 om niet als aandeelhouder te participeren in de nieuwe entiteit voor de doorontwikkeling van de Participatiewet, maar eventueel een inkooprelatie aan te gaan, is dit met betrokken partijen verder opgepakt. In 2023 is onderzocht op welke manier invulling wordt gegeven aan het realiseren van de opgaven en ambities met betrekking tot deze doorontwikkeling. De gereserveerde middelen van € 167.600 die uit de reserve kwamen kunnen voor een bedrag van € 127.600 vrijvallen naar de algemene middelen, omdat dit budget niet is besteed in 2023. Het plan van de doorontwikkeling Participatiewet, krijgt in 2024 verder vorm. Dit in de vorm van een Mensontwikkelbedrijf Roermond, met eventuele integratie van de Westrom. Wanneer dit plan ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd, zal dit gepaard gaan met een financiële onderbouwing en voorstel voor financiering.
Het resterende bedrag van € 40.000 dat niet vrijvalt wordt beschikbaar gesteld voor het participatie-werkbudget voor ‘Ontmoeten & Ontwikkelen’ (€ 20.000) en eventuele inhuur specialistische ondersteuning (€ 20.000) ten behoeve van het traject Westrom/Mensontwikkelingsbedrijf Roermond.
45
3.3.6 Cultuur, sport en accommodaties Sport Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
We hebben inwoners gestimuleerd om te bewegen. En geïnvesteerd in de vitaliteit van de sportverenigingen en de toekomst van sportaccommodaties.
Op diverse manieren is er een bijdrage geleverd aan het in beweging brengen van inwoners. Er zijn activiteiten aangeboden en er is nieuw aanbod opgezet door en in samenwerking met verenigingen. Enkele voorbeelden zijn Pickleball bij Westa en een sport- en beweegdag voor Daelzicht en Koraal bij VV Hebes.
Budgettair neutraal (middelen sportakkoord).
Om verenigingen te ondersteunen is er, met behulp van de middelen van het sportakkoord, financiële ondersteuning aangeboden. Tevens hebben vereniging ondersteuning ontvangen van de verenigingsondersteuner over diverse vraagstukken. Ook zijn er bijeenkomsten georganiseerd om verenigingen te inspireren en informeren over ontwikkelingen en kansen. Er is aandacht besteed aan het scholen van technisch kader op het gebied van les- en leidinggeven en beweegaanbod voor mensen met beperking. En is er een inspiratiesessie georganiseerd over het belang van een veilig sportklimaat binnen de sportvereniging met daarin aandacht voor de rol van een vertrouwenscontactpersoon. Het volwassenenfonds Sport & Cultuur heeft een structureel karakter gekregen om de financiële drempel om mee te doen aan sport- en beweegactiviteiten weg te nemen. De samenwerking tussen organisaties is op gang gebracht bij scholen, verenigingen en andere partners in een naschools activiteitenaanbod. Tevens wordt in samenwerking met MBvO docenten, verenigingen en fysiotherapiepraktijken gewerkt aan het in beweging brengen en houden van de doelgroep 55+. De jeu de boules baan in Linne is gerealiseerd.
€ 10.500
Het plan om bij MBC ’13 van het evenementenveld een trainingsveld te maken is gedeeltelijk gerealiseerd. Het restant van de werkzaamheden vindt in 2024 plaats.
€ 6.000
Indexering subsidies sociaal domein Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Het ramen van reële budgetten.
In de begroting 2023 is er een inventarisatie gemaakt van alle budgetten, waaronder de budgetten voor subsidies, die op dat moment aan loon- en/of prijsindicaties indexatie onderhevig waren.
€ 5.000
Zie voor een totaaloverzicht indexeringen hoofdstuk 4.5.
46
Gemeenschapshuizen en accommodaties Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is geïnvesteerd in de ontwikkeling van gemeenschapsaccommodaties in de kernen waar accommodaties niet voldoen aan de wensen van de gemeenschap en/of de verenigingen.
Na een positief besluit van de Raad in juli is er krediet beschikbaar gesteld voor de verbouwing van ’t Leuke voor de realisatie van een ontmoetingsruimte.
Van het beschikbare budget van € 325.000 is € 25.000 besteed. Het restant krediet gaat over naar 2024.
In Thorn, Linne en Stevensweert zijn de bewonersinitiatieven gefaciliteerd en waar nodig begeleid in de realisatie van nieuwbouw of verbouw van gemeenschapshuizen.
Er is nauw contact tussen de gemeente en de bewonersinitiatieven over het behoud en/of realisatie van gemeenschapsaccommodaties in Thorn, Stevensweert en Linne. Hiervoor is extra capaciteit ingezet.
De uitgangspunten voor de realisatie van nieuwbouw of verbouw van gemeenschapsaccommodaties zijn in de loop van 2023 opgesteld en door de Raad in december 2023 vastgesteld.
€ 49.200
Vanwege de plotselinge sluiting van De Harmonie in Linne is een tijdelijke openstelling mogelijk gemaakt in samenwerking tussen Hansen B.V. en de gemeente. Dit heeft geleid tot het faciliteren en ondersteunen van een aantal inwoners om De Harmonie te beheren met ondersteuning van Stichting Menswel Beheer Maasgouw. Eind 2023 is er door de Raad een positief besluit genomen om onder bepaalde voorwaarden krediet beschikbaar te stellen voor de koop van Aod Thoear. De verder ontwikkeling hiervan vindt plaats in de eerste helft van 2024. In Stevensweert is het onderzoek naar de haalbaarheid van een MFC door de dorpsraad afgerond. Om het onderzoek compleet te maken heeft de gemeente geadviseerd om de mogelijkheid van het integreren van de gymzaal hierin mee te nemen. De uitwerking hiervan vindt plaats in kwartaal 2.
47
Bibliotheek Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
We hebben voor de inwoners een bibliotheekvoorziening gerealiseerd die bijdraagt aan het creëren van welzijn, veiligheid, goed onderwijs en goede zorg. Er is een nota lokaal bibliotheekbeleid 2024-2027 opgesteld. Hierin is de koers voor een toekomstbestendige bibliotheekvoorziening opgenomen.
Er is een enquête uitgevoerd naar de huidige beleving en de toekomstige wensen en behoeften van onze inwoners omtrent de bibliotheek. Hiermee is invulling gegeven aan de koers voor een toekomstbestendige bibliotheekvoorziening waarbij de bibliotheek als een laagdrempelige voorziening fungeert met een verbindende functie. De ‘community librarian’ verbindt en stemt het aanbod van de bibliotheek af op de wensen en behoeften van onze inwoners. Hierdoor wordt bijgedragen aan het creëren van welzijn, veiligheid, goed onderwijs en goede zorg.
Het beschikbare budget van € 29.000 is volledig besteed.
Processen en projecten die doorlopen in 2023 Proces/Project
Status/ fase in 2023
Verenigingsaccommodatie Wessem
In uitvoering.
Dit is de status van de projecten per 31 december 2023.
48
3.3.7 Jeugdzorg en onderwijs Jeugdzorg algemeen Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Wij hebben Jeugdzorg vanuit de Jeugdwet uitgevoerd. Tevens zijn we gestart verdere invulling te geven aan de Regiovisie MLO en de Hervormingsagenda Jeugd. Dit alles met het streven om elke kind de mogelijkheid te geven om veilig en gezond op te groeien in een zo thuis mogelijke omgeving.
Wij hebben in de regio MLO uitvoering gegeven aan de regionale en landelijke ontwikkelingen, zoals het implementatieplan en de regionale startfoto hervormingsagenda, het project verwerving ambulante jeugdhulp, subsidies CJG en Gecertificeerde Instellingen. Op het gebied van de specialistische jeugdhulp hebben wij samengewerkt met de regio Midden-Limburg West en NoordLimburg, afhankelijk van de schaal waarop de jeugdzorg is ingekocht. Bij de aanbestedingen zijn ontwikkeldoelstellingen voor de specialistische jeugdhulp geformuleerd: we streven er voortdurend naar om in partnerschap met de aanbieders de jeugdhulp tijdig, meer gezinsgericht, meer passend en meer nabij in te richten.
Van het beschikbare budget van € 6.078.700 is € 6.244.600 besteed. Het tekort van € 165.900 komt ten laste van de exploitatie.
Vanuit de regiovisie en met het oog op de Hervormingsagenda Jeugd (zie kopje Hervormingsagenda Jeugd) en de daaruit voortkomende besparing wordt ingezet op het versterken van het lokale beleid en het lokale aanbod (zie hiervoor kopje Preventie Arrangementen). Dit alles natuurlijk ook vanuit onze eigen ambitie om ieder kind de mogelijkheid te geven om veilig en gezond op te groeien in een zo thuis mogelijke omgeving.
Indexatie jeugdzorg Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Het ramen van reële budgetten.
In de begroting 2023 is een inventarisatie gemaakt van alle budgetten, waaronder de budgetten van jeugdzorg, die op dat moment aan loon- en/of prijsindicaties indexatie onderhevig waren.
€ 385.000
Zie voor een totaaloverzicht indexeringen hoofdstuk 4.5.
49
Hervormingsagenda jeugdzorg Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Zowel lokaal als regionaal, hebben we ons voorbereid op de implementatie van de hervormingsagenda. Met de opgeleverde handreiking en het implementatieplan hebben we in 2023 inzicht verkregen in wat er nu al mogelijk is om te doen en wat pas later aan de orde is.
In juni 2023 is de Hervormingsagenda daadwerkelijk vastgesteld. In november 2023 is de handreiking en het implementatieplan Hervormingsagenda Jeugd 2023 - 2028 beschikbaar gesteld voor gemeenten en andere belanghebbenden. Deze documenten zijn opgesteld door de landelijke vertegenwoordigers van cliënten (en naasten), professionals, aanbieders, gemeenten en het Rijk die actief zijn op terrein van jeugdhulp.
N.v.t.
Daarnaast zijn we al aan de slag gegaan met een aantal zaken. Deze zijn terug te vinden onder de kopjes: Toekomstbestendig Sociaal Domein en Preventie arrangementen
Lokaal en regionaal wordt in beeld gebracht welke maatregelen nodig zijn om uitvoering te geven aan de hervormingsagenda. De pilots die gestart zijn in het programma Toekomstbestendig Sociaal Domein zoals: Streetcare, POH/SOJ zijn al een invulling daarvan. Naast de inhoudelijke opgave om het stelsel van jeugdhulp te verbeteren, is de financiële opgave een belangrijk onderdeel van de Hervormingsagenda. Dit betreft een oplopende besparing tot € 1 miljard euro vanaf 2027 (voor Maasgouw ongeveer 1 mlj.), waarvan over ruim € 650 miljoen (voor Maasgouw ongeveer € 650.000) overeenstemming tussen rijk en VNG is over de mogelijke haalbaarheid. De rest is met meer onzekerheden omgeven. Met het uitvoeren van de maatregelen dient duidelijk te worden wat de maatschappelijke en financiële effecten zijn en in welke tijdspanne deze worden gerealiseerd.
50
Totaaloverzicht lasten en baten programma sociaal domein Nr.
Omschrijving taakveld
Primitieve raming 2023
Raming na wijziging 2023
Realisatie
13.484 54.903
13.484 54.903
13.449 47.982
35 6.921
2023
Verschil raming -/realisatie 2023
Lasten 3.4 4.1
Economische promotie Openbaar basisonderwijs
4.2 4.3 5.1 5.2 5.3
919.738 841.038 1.684.715 1.380.460 510.168
1.682.038 957.689 2.148.429 1.518.871 657.232
944.082 965.052 1.901.648 1.493.123 519.604
737.956 -7.363 246.781 25.748 137.628
350.558 68.185
379.458 64.754
378.231 60.601
1.227 4.153
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO)
3.017.457 1.304.399 6.896.330 2.671.334 665.296 1.433.257
6.032.403 1.307.399 10.541.483 3.092.683 688.896 1.774.257
4.099.449 1.248.144 9.699.106 3.058.065 498.234 1.654.797
1.932.954 59.255 842.377 34.618 190.662 119.460
6.71A 6.71B 6.71C 6.72 6.72A 6.72B
Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling
2.508.667 1.359.700
2.601.067 1.216.850 439.450 0 257.634 712.400
2.583.898 1.240.699 415.756 0 240.337 822.369
17.169 -23.849 23.694 0 17.297 -109.969
6.72C 6.73A 6.73B 6.73C 6.74A
Jeugdhulp dagbesteding Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Beschermd wonen (WMO)
548.200 163.000 564.800 1.176.800
566.311 177.038 26.141 924.717 1.255.403
-18.111 -14.038 -26.141 -359.917 -78.603
693.405
1.297.800 103.800 622.999
805.601 256.519 324.171
492.199 -152.719 298.828
30.000
30.000
16.738
13.262
5.6 5.7
6.74B 6.74C 6.81A 6.81B 6.82 6.82A 6.82B 7.1
Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Geëscaleerde zorg 18Jeugdbescherming Jeugdreclassering Volksgezondheid Totaal lasten
4.189.000 46.434
591.000
0
0
0
104.477
458.177 43.500 1.564.174 42.714.630
453.632 33.697 1.423.057 38.147.649
4.545 9.803 141.117 4.566.981
1.015.645 32.349.650
51
Baten 4.2 4.3 5.1
Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Sportbeleid en activering
137.119 133.548 614.331
148.119 245.499 905.187
147.680 212.201 821.089
-439 -33.298 -84.098
5.2 5.3
91.897 6.121
105.425 5.121
113.117 30.999
7.692 25.878
5.6 6.1
Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Media Samenkracht en burgerparticipatie
175.150
23.900 2.463.393
23.863 4.416.356
-37 1.952.963
6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.81A
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Beschermd wonen (WMO)
73.428 4.673.391 -1 0 249.304 1.205.807
73.428 -399.767 -1 0 -10.896 204.926
7.1
Volksgezondheid Totaal baten Totaal saldo van baten en lasten
12.200 289.129 242.466 6.481.595 10.520.012 12.209.699 -25.868.055 -32.194.618 -25.937.950
-46.663 1.689.687 6.256.668
Primitieve raming 2023
Raming na wijziging 2023
Realisatie
Verschil raming -/realisatie 2023
1.115.807 1.115.807
362.644 3.218.558 2.855.914
362.266 2.520.092 2.157.826
378 -698.466 -698.088
-24.752.248 -29.338.704 -23.780.124
5.558.580
4.140.302
5.073.158 0
248.400 922.527
260.200 1.000.881
Mutaties reserves
Lasten Baten Saldo
Resultaat programma sociaal domein
2023
52
Verklaring saldo programma sociaal domein Kapitaallasten
0
Reserves
0
Verschillen > € 25.000
Algemeen Maatschappelijk Werk Participatie Sport projecten Bijdrage stichting SMBM Menswel Gemeenschapsaccommodaties (budgetoverheveling naar 2024) Energietoeslag (budgetoverheveling naar 2024) Huishoudelijke Hulp (WMO) Maatwerkvoorz Natura materieel WMO Omnibuzz vervoer Maatwerkvrz nat imm WMO Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) - Combinatiefuncties
33.000 69.600 32.900 81.400 29.900 206.400 33.800 51.600 54.300 40.800
MER Sociaal Domein Beschermd Wonen/MO/B&P (saldobestemming)
-162.000 486.700
Preventie-arrangementen (budgetoverheveling Streetcare € 20.300 en POH/SOJ € 17.800 naar 2024)
68.100
Leerlingenvervoer Onderwijsachterstandenbeleid/VVE Onderhoud huisvesting brede school Heel Huisvesting speciaal onderwijs Jeugdhulp Loonkosten SD
-79.800 42.300 -31.500 766.900 -165.900 63.600
Vluchtelingen i.v.m. noodtoestand Oekraïne (saldobestemming) Energiekosten totaal programma Sociaal Domein Bijzondere bijstand Vluchtelingenwerk
3.514.100 57.900 29.100 84.000
Verschillen > € 5.000 en < € 25.000
Diverse Drainagesysteem sportpark Mortelskoel Maasbracht (budgetoverheveling naar 2024)
183.400 9.000
Verschillen < € 5.000
Diverse
59.000
Totaal
5.558.600
Toelichting verschillen > € 25.000 Algemeen Maatschappelijk Werk
incidenteel voordeel € 33.000
Het incidentele voordeel van € 33.000 is ontstaan doordat we meer begroot hebben dan uiteindelijk de inzet is geweest. We hebben 0.44 Fte Sociale Raadslieden ingezet in 2023. In de toekomst verwachten we meer uren Sociale Raadslieden in te zetten.
53
Uitkeringen Participatiewet
incidenteel voordeel € 69.600
Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. De rijksinkomsten voor de BUIG-uitkeringen lopen niet in de pas met de uitgaven (uitkeringen) die Maasgouw heeft. In de tweede programmarapportage 2023 is dit nader toegelicht, in deze rapportage zijn tevens extra middelen voor 2023 gevraagd om deze kosten te dekken. Nu blijkt, aan het eind van het jaar, dat er nog geld over is van het bijgeraamde deel. Dit is te verklaren omdat het pas aan het eind van het jaar duidelijk is hoeveel uitkeringsgerechtigden er binnen Maasgouw zijn en hoe dit zich verhoudt met de (BUIG) inkomsten van het rijk, én de vooraf gemaakte prognose.
Sport projecten
incidenteel voordeel € 32.900
De gemeente kan jaarlijks de BTW op sportaccommodaties terugvorderen via de specifieke uitkering (SPUK) Sport. Door een extra ontvangst na vaststelling van de SPUK 2022 en lagere uitgaven op projecten is er een incidenteel voordeel ontstaan.
Bijdrage Stichting Menswel Beheer Maasgouw (SMBM)
incidenteel voordeel € 81.400
Volgens de overeenkomst met SMBM worden de energiekosten op basis van de werkelijke kosten afgerekend. In de begroting is rekening gehouden met de enorme stijging van de energieprijzen en de realisatie laat zien dat dit meevalt. Daarnaast hebben we gebruik gemaakt van de landelijke regeling specifieke uitkering (SPUK) Meerkosten onderhoud energiekosten zwembaden. Hierdoor hebben we extra inkomsten ontvangen voor de stijging van de energiekosten van buitenzwembaden. Dit heeft geleid tot een incidenteel voordeel.
Gemeenschapsaccommodaties
incidenteel voordeel € 29.900
De ontwikkeling in de diverse kernen ten aanzien van de realisatie van gemeenschapsaccommodaties is in een stroomversnelling terechtgekomen. Om deze processen in goede banen te leiden is er gebruik gemaakt van tijdelijke inhuur. De opdracht is tweeledig. Enerzijds gericht op advisering over de vraagstukken over gemeenschapsaccommodaties en anderzijds over de ambitie uit het coalitieakkoord om inzicht te krijgen in de financiële middelen die gepaard gaan met het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed. Beide opdrachten zijn nog niet afgerond en lopen in 2024 door. Het bedrag wordt overgeheveld naar 2024.
Energietoeslag
incidenteel voordeel € 206.400
Zie beleidsmatige toelichting 3.3.3. Zorg, ondersteuning en veiligheid, onderdeel Energietoeslag.
Maatwerkvoorzieningen Wmo
incidenteel voordeel € 139.700
Hulp bij het huishouden, incidenteel voordeel € 33.800 Bij de tweede programmabegroting is bijgeraamd vanuit de verwachting dat door stijgende indexatiepercentages de kosten structureel hoger zullen zijn. Vanwege te weinig zicht op de hoogte hiervan zijn deze kosten incidenteel bijgeraamd. Uiteindelijk zijn de kosten voor 2023 lager uitgevallen dan ingeschat bij de tweede programmabegroting. In 2024 wordt dit budget opnieuw beoordeeld. Woonvoorziening, incidenteel voordeel € 51.600 Bij de tweede programmarapportage is incidenteel bijgeraamd omdat de kosten van woonvoorzieningen zijn gestegen vanwege een wereldwijde stijging van materiaalkosten en stijging van de loonkosten. Daarnaast zijn drie duurdere woningaanpassingen gerealiseerd. Toch blijft er eind 2023 nog een bedrag over. Dit komt doordat de kosten voor trapliften deels vanuit de SPUK GALA bekostigd konden worden, vanuit overgebleven middelen. Omnibuzz vervoer, incidenteel voordeel € 54.300 Door het grillige vervoersvolume na corona was geen betrouwbare inschatting mogelijk voor de toekomstige vervoersvraag. In plaats daarvan is Omnibuzz uitgegaan van het gerealiseerde volume in 2019 waarop een opslagpercentage is toegepast. Het aantal ritten per maand in 2023 ligt nog onder het niveau van 2019 waardoor er een incidenteel voordeel is.
Wel is er sprake van een stijging ten opzichte van 2022, waardoor vanaf 2024 weer een inschatting kan worden gemaakt gebaseerd op het voorgaande jaar (2023). Daardoor neemt de betrouwbaarheid op de inschatting voor de toekomstige vervoersvraag weer toe.
54
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
incidenteel voordeel € 40.800
De grootste post waarop de middelen van de Brede SPUK niet volledig zijn gebruikt, is de post combinatiefuncties. Deze post betreft een subsidie waarbij 40% van de loonkosten wordt gesubsidieerd door het rijk en 60% door de gemeente zelf wordt bekostigd. De betreffende regeling bestaat sinds 2008. Sinds september 2023 is de vacature projectleider GALA ingevuld. Daarmee zijn op jaarbasis de beschikbare middelen voor de combinatiefuncties grotendeels besteed. Omdat we in 2023 pas later in het jaar met de uitvoering van het GALA van start konden gaan en de projectleider dus pas later begon, zijn de middelen in 2023 niet opgegaan.
SC MER SD
incidenteel nadeel € 162.000
We hebben geconstateerd dat het Uitvoeringsprogramma 2023 Servicecentrum MER Sociaal Domein niet ter vaststelling aan het college is voorgelegd. Hierdoor is een gedeelte van de uitvoeringskosten niet verwerkt in de budgetten 2023. Helaas is dit niet eerder gesignaleerd. Daardoor is er een tekort voor de tijdelijke uitbreiding van de capaciteit klantmanagers Wmo en Inkomen. Een van de redenen voor deze uitbreiding is een stijging in het aantal aanvragen Wmo en Participatiewet (Inkomen, o.a. als gevolg van het financieel ontzorgen van statushouders op grond van de Wet inburgering). Daarnaast als gevolg van de toename van de complexiteit van de aanvragen, waardoor de behandeling ervan meer tijd vraagt. Ook heeft uitbreiding van capaciteit plaatsgevonden in verband met het borgen van gegevensveiligheid/privacy. Deze taak is belegd bij de kwaliteitsadviseurs maar gezien het belang vraagt het om extra inzet. De (gerealiseerde) kosten, op basis van de verdeelsleutel, bedragen: Voor de tijdelijke uitbreiding van de capaciteit Wmo: € 55.900 Voor de tijdelijke uitbreiding van de capaciteit Inkomen: € 24.700 Voor de extra capaciteit informatiebeveiliging/privacy: € 13.500 Effect herverdeling bijdragen gemeenten: € 39.300 De herverdeling van de gemeentelijke bijdragen vindt één keer per jaar plaats, voorafgaand aan de vaststelling van de jaarrekening.
Dit gebeurt op basis van de realisatie in het lopende jaar, waarbij een nieuwe verdeelsleutel wordt vastgesteld. Vervolgens wordt de bijdrage van de salariskosten voor de frontoffice herberekend met die nieuwe verdeelsleutel. Dit gebeurt alleen voor de basisdienstverlening en niet voor de projecten en aanvullende dienstverlening. Het verschil in de gemeentelijke bijdrage wordt gefactureerd: gedebiteerd of gecrediteerd. Voor Maasgouw betekent dit voor 2023 een extra bijdrage van € 39.300 omdat de output hoger was dan begroot op basis van de verdeelsleutel voor 2023. Begrotingswijziging SC MER SD: € 22.700 Er is abusievelijk te weinig begroot op basis van de Begrotingswijziging SC MER SD 2023-2. Resultaat SC MER SD: € 4.900 Het programma Sociaal Domein heeft in 2023 een negatief resultaat van € 4.900.
Saldo beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ)
incidenteel voordeel € 486.700
Vanuit een samenwerkingsovereenkomst tussen de 14 gemeenten in Noord- en Midden-Limburg zijn afspraken gemaakt op gebied van Beschermd Wonen (BW), Maatschappelijke Opvang (MO) en Bemoeizorg & Preventie (B&P). Het incidenteel voordeel van € 486.700 is het aandeel van gemeente Maasgouw vanuit het regionaal saldo na aftrek van alle regionale kosten. Afhankelijk van zorggebruik en de rijksbijdrage voor deze taken, varieert dit bedrag jaarlijks en heeft een incidenteel karakter. In de samenwerkingsovereenkomst is de afspraak gemaakt dat het restant wordt ingezet voor eigen lokale initiatieven ter verbetering van de lokale basis en preventie. Dit alles met het doel om meer in te zetten op het voorliggend veld (voorliggende voorzieningenstructuur) om zo de toestroom (groei) naar geïndiceerde zorg te beperken. Zo heeft het Sociaal Domein deze middelen in 2023 ingezet op de ontwikkeling van het voorliggend veld door diverse pilots en projecten, hierover is in de reguliere P&C gerapporteerd. (Zie beleidsmatige toelichting 3.3.1. Toekomstbestendige Sociaal Domein). Meerjarige investeringen en tijdelijk extra beleidscapaciteit zijn nodig om een impuls te geven aan de (door)ontwikkeling van de voorliggende voorzieningenstructuur met het oog om de sociale basis te versterken.
Dit alles met het oog de instroom in Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang te beperken en de uitstroommogelijkheden te verbeteren. Om deze meerjarige investeringen te kunnen uitvoeren is er in 2024 aanvullende financiering nodig. Vanwege de onzekerheid die bestaat over het saldo dat in 2024 beschikbaar is, is daarom het voorstel om het restant budget 2023 te reserveren voor uitgaven in 2024. 55
Elke extra inzet verloopt via het reguliere besluitvormingsproces. De reserve zorgt ervoor dat deze middelen uiteindelijk ingezet kunnen worden voor het doel waarvoor deze middelen bestemd zijn.
Preventie arrangementen
incidenteel voordeel € 68.100
Het budget van de preventie arrangementen is beschikbaar vanaf januari 2023 en uit dit budget worden diverse initiatieven gefinancierd. In deze tekst wordt toegelicht waaruit het incidenteel voordeel is opgebouwd. De pilot StreetCare is later gestart in het jaar 2023 en begonnen op 1 juni 2023 en eindigt 31 mei 2024. Hierdoor is in het jaar 2023 € 71.000 betaald en is er in 2023 een incidenteel voordeel van € 20.300. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2024. De pilot Specialistisch Ondersteun Jeugd (SOJ) is ook later gestart dan januari 2023 en begonnen op 1 mei 2023 en eindigt 30 april 2024. In het jaar 2023 is € 47.200 betaald en is er voor het jaar 2023 een incidenteel voordeel van € 17.800. Dit bedrag wordt overgeheveld naar 2024. Het aantal SMI aanvragen en de duur van de indicaties fluctueert. In het jaar 2023 zijn er 16 SMI-indicaties aangevraagd en ook verzilverd. Op het budget van € 140.000 resteert daardoor in 2023 een bedrag van € 20.800. De kosten van de Voorzorg worden normaliter ook geboekt van de preventie arrangementen. Maar in het jaar 2023 mochten deze kosten gefinancierd worden uit de SPUK GALA middelen. Omdat het extra traject Voorzorg uit de SPUK GALA middelen 2023 is betaald is er nog een incidenteel voordeel van € 9.200 ontstaan.
Leerlingenvervoer
incidenteel nadeel € 79.800
Het incidenteel nadeel op dit budget wordt in 2023 voornamelijk veroorzaakt door de stijging van de voor het vervoer geldende NEA-index per 1-1-2023. Deze bedroeg 13,7%. Daarnaast was er een stijging van het aantal leerlingen in het vervoer van ongeveer 20% ten opzichte van 2022. De zeer forse stijging van de index is vooral te wijten aan de sterk gestegen brandstofprijzen in 2022. De stijging van het aantal leerlingen heeft met name te maken met het aantal leerlingen dat afhankelijk is van onderwijs aan de taalscholen in Baexem en Pey-Echt. In de 1e Prorap 2024 komen we hierop terug met een onderbouwing en een structurele bijraming.
Onderwijsachterstandenbeleid/ VVE
incidenteel voordeel € 42.300
Het restant onderwijsachterstandenbeleid wordt jaarlijks ingezet bij de tekorten in de Voor- en Vroegschoolse Educatie (peuterspeelzalen) hetgeen ook onder onderwijsachterstanden valt. De afgelopen jaren is de uitkering onderwijsachterstandsbeleid echter jaarlijks fors verhoogd (van € 51.648 in 2017 naar € 199.862 in 2023), waardoor het incidentele voordeel in 2023 is gestegen. De kosten in 2023 vielen lager uit dan verwacht, waardoor dit voordeel dit jaar nog hoger is. Deze specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid heeft een looptijd van 4 kalenderjaren (2023-2026) en wordt via SiSa verantwoord. De looptijd van dit tijdvak van vier kalenderjaren eindigt per 31 december 2026. Opgebouwde reserves uit de tijdens de looptijd ontvangen uitkeringen worden teruggevorderd (met uitzondering van een bedrag ter hoogte van de helft van de uitkering door u ontvangen in het vierde jaar). Deze specifieke uitkering is in 2023 volledig besteed. Het restant van deze budgetten zijn eigen middelen, die vrij vallen in de exploitatie.
Onderhoud huisvesting brede school Heel
incidenteel nadeel € 31.500
De bijdrage aan de Vereniging van Eigenaren met betrekking tot onderhoud van Brede School Heel is over 2023 gestegen door een negatief exploitatieresultaat 2022 (€ 9.465) en de sterk gestegen kosten van het (conform meerjarenonderhoudsplan) doorgevoerde groot onderhoud in 2023.
Huisvesting speciaal onderwijs
incidenteel voordeel € 766.900
Het schoolgebouw van ZMLK De Maaskei wordt sinds het schooljaar 2020-2021 niet meer als onderwijslocatie gebruikt. Het eigendom ging daarmee over naar de gemeente Maasgouw. In het budget van de kapitaallasten afschrijving 2023 is reeds de verkoop opgenomen maar deze vindt pas in 2024 plaats. Om deze reden zien we een afwijking in de afschrijving kapitaalslasten in 2023. Deze valt echter budgettair neutraal weg in programma 5 Leefomgeving, wonen en economie. 56
Jeugdzorg algemeen
incidenteel nadeel € 165.900
Zie beleidsmatige toelichting 3.3.7 Jeugdzorg algemeen.
Loonkosten SD
incidenteel voordeel € 63.600
Doordat een aantal vacatures binnen het sociaal domein pas later in het jaar zijn ingevuld, is er een incidenteel voordeel ontstaan van € 63.600.
Vluchtelingen i.v.m. noodtoestand Oekraïne
incidenteel voordeel € 3.514.100
Zie voor een verdere toelichting paragraaf 5.10 vluchtelingen.
Energiekosten totaal programma sociaal domein
incidenteel voordeel € 57.900
Zie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen, onderdeel energiekosten.
Bijzondere bijstand
incidenteel voordeel € 29.100
Bij de vaststelling van de begroting 2023 zijn extra middelen voor de bijzondere bijstand beschikbaar gesteld. Daarnaast heeft de gemeente extra middelen ontvangen van het Rijk via de meicirculaire 2023. Hierdoor was er voldoende budget om de bijzondere bijstand te kunnen dekken en is er een incidenteel voordeel van € 29.100.
Vluchtelingenwerk
incidenteel voordeel € 84.000
Doordat de kosten van vluchtelingenwerk grotendeels gefinancierd kunnen worden middels de specifieke uitkering Nieuwe wet inburgering, is dit budget in 2023 niet nodig geweest. Het incidentele voordeel van € 84.000 valt hierdoor vrij in de exploitatie.
Overige toelichtingen Drainagesysteem Sportpark Mortelskoel Maasbracht
incidenteel voordeel € 9.000
In de begroting van 2023 is budget (€ 15.000) opgenomen voor het verbeteren van het evenemententerrein behorend bij sportpark Mortelskoel te Maasbracht. Wegens de vele regen- en sneeuwval is het aanleggen van een drainagesysteem uitgesteld tot 2024. In 2023 is € 6.000 uitgegeven, derhalve wordt het restantbedrag van € 9.000 overgeheveld naar 2024.
57
Beleidsindicatoren programma sociaal domein Taakveld
Naam indicator
Eenheid
4. Onderwijs
Absoluut verzuim
aantal per 1.000 leerlingen
2021
0,0
2022
0,0
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling. De periodeaanduiding "2022" staat voor schooljaar "2021/2022".
4. Onderwijs
Relatief verzuim
aantal per 1.000 leerlingen
2021
8,0
2022
15,0
4. Onderwijs
Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
2022
2,2
2023
2,4
Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is. De periodeaanduiding "2022" staat voor schooljaar "2021/2022". Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2023" staat voor schooljaar "2022/2023".
5. Sport, cultuur en recreatie
Niet-sporters
%
2020
56,3
2022
50,9
6. Sociaal domein Banen
per 1.000 inw.15-64jr
2021
597,1
2022
607,9
6. Sociaal domein Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
2021
3,0
2022
3,0
6. Sociaal domein Netto arbeidsparticipatie
%
2022
69,1
2023
69,7
6. Sociaal domein Werkloze jongeren 6. Sociaal domein Personen met een bijstandsuitkering
%
2021
2,0
2022
2,0
per 10.000 inwoners
2022
189,2
2023
172,4
per 10.000 inw.15-64jr
2022
185,5
2023
225,4
6. Sociaal domein Lopende reintegratie voorzieningen
Vorige Waarde Periode Waarde periode
Toelichting
Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 - 64 jaar. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar). Het aantal per 10.000 inwoners. Het aantal per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
58
Taakveld
Naam indicator
Eenheid Vorige Waarde Periode Waarde periode
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdhulp
% jongeren tot 18 jr
2022
14,2
2023
12,7
6. Sociaal domein
Jongeren met % jeugdbescherming jongeren tot 18 jr
2022
1,1
2023
1,1
6. Sociaal domein
Jongeren met jeugdreclassering
%
2022
0,4
2023
0,3
6. Sociaal domein
Cliënten met een maatwerk arrangement WMO
per 10.000 inwoners
2021
850,0
2022
870,0
Toelichting Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Het percentage jongeren (1223 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar). Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO.
Bron: Waarstaatjegemeente.nl. De laatst bekende waardes per 25 maart 2024 zijn verwerkt.
59
60
3.4
Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed
Coalitieakkoord 2022-2026 De gemeente is verantwoordelijk voor beheer van een groot deel van het wegennet, riolering, pleinen, fiets- en wandelpaden, trottoirs, straatmeubilair, speeltuinen én openbaar groen. We willen daarbij het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte in Maasgouw hoog houden omdat dit mede bepalend is voor de kwaliteit van Maasgouw als woongemeente en toeristische gemeente. We zorgen ervoor dat de openbare ruimte klimaatbestendig is door aanwezigheid van voldoende bomen en groen en door voorzieningen voor de opvang van regenwater. We zetten in op een doelmatig beheer van het gemeentelijke vastgoed.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp
Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam
3.4.1 ▪ Wegen- en groen beheerplan 2023-2026 ▪ Leasekosten voertuigen groepsdetachering ▪ Nieuw beleid openbare verlichting ▪ Indexering energiekosten Zie ook paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen
Infraprojecten weg- en waterbouw
3.4.2
Klimaatadaptatie en waterbeheer
3.4.3
Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen
3.4.4
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
61
3.4.1 Kwaliteitsniveau openbare ruimte en wijkteam Wegen- en groen beheerplan 2023-2026 Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Nieuw wegen- en groenbeheerplan 20232026
Financiële middelen zijn ingezet om het onderhoud van wegen en groen op het gewenste niveau te houden.
Het merendeel van de werkzaamheden (en kosten) is conform beheerplan uitgevoerd.
In de begroting 2023 is budget opgenomen voor onderhoud wegen en groen. Bij onderhoud wegen zijn in Q4 2023 opdrachten uitgezet die door weersomstandigheden niet volledig in Q4 2023 zijn uitgevoerd. Deze werkzaamheden zijn begin 2024 afgerond. Restant bedrag overhevelen naar 2024.
Onderhoud wegen: budget overheveling naar 2024 € 132.500.
Bij onderhoud groen (uitbreiding bomenbestand) is er gestart met de uitvoering van het project in 2023 en is nog niet afgerond. Dit project loopt door in 2024. Restant bedrag overhevelen naar 2024.
Onderhoud groen: budget overheveling naar 2024 € 50.000.
Voor nadere toelichting verwijzen we naar de paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen. Zie voor een totaaloverzicht indexeringen hoofdstuk 4.5
Leasekosten voertuigen groepsdetachering Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Nieuwe leaseovereenkomst
De overeenkomst met Zuidlease B.V. is in 2021, 1-op-1, overgenomen van de sociale dienst Westrom. Deze overeenkomst liep tot medio 2022. Na een Europese Openbare Aanbesteding gehouden te hebben en de BPM verplichting van de gemeente bleek het huidige budget niet meer toereikend.
€ 54.300 De raming bedroeg € 79.000. Door latere levering van enkele voertuigen is er sprake van een overschot van € 24.700. Dit valt vrij ten gunste van de exploitatie 2023.
De eerste voertuigen zijn geleverd in 2023. De rest van de voertuigen volgt in de eerste maanden van 2024.
Nieuw beleid openbare verlichting Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Nieuw beleidsplan Openbare verlichting
In de raadsvergadering van 19 december 2023 is het nieuwe beleidsplan Openbare verlichting 2024-2028 vastgesteld.
€ 12.000 voor opstellen beleidsplan.
62
Indexering energiekosten Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Indexering energiekosten
Voor de indexering van de energiekosten is extra € 420.000 (incidenteel) opgenomen voor 2023 en 2024. Op basis van de afrekeningen over 2022 en 2023 is geconstateerd dat dit bedrag niet volledig nodig is. Het overschot komt in de jaarrekening 2023 ten gunste van de exploitatie.
€ 293.400 ten opzichte van € 420.000. Overschot € 126.600
Afwijkingen vanaf 2024 zullen indien aan de orde worden meegenomen in een Prorap. Zie voor een totaaloverzicht indexeringen hoofdstuk 4.5
63
3.4.2 Infraprojecten weg- en waterbouw Zie voor verdere informatie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen.
64
3.4.3 Klimaatadaptatie en waterbeheer Zie voor verdere informatie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen.
65
3.4.4 Gemeentelijk vastgoed en inzet middelen Zie voor verdere informatie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen.
66
Totaaloverzicht lasten en baten programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Nr.
Omschrijving taakveld
Primitieve raming 2023
Raming na wijziging 2023
Realisatie
109.742
109.742
107.922
1.820
4.057.934
4.185.579
3.968.071
217.508
2023
Verschil raming /realisatie 2023
Lasten 0.3 2.1
Beheer overige gebouwen en gronden Verkeer en vervoer
2.2
Parkeren
22.559
22.559
21.377
1.182
2.4
61.803
81.084
74.293
6.791
311
311
380
-69
1.990.490
2.045.931
1.902.046
143.885
7.2
Economische havens en waterwegen Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering
1.938.028
1.979.531
1.861.949
117.582
7.4
Milieubeheer
7.669
7.669
4.295
3.374
Totaal lasten
8.188.536
8.432.406
7.940.333
492.073
40.500
422.500
438.743
16.243
500
500
18.500
18.000
1
1
1.001
1.000
4.245.883
4.283.021
4.225.971
-57.050
319
319
3.3 5.7
Baten 2.1
Verkeer en vervoer
2.4
7.2
Economische havens en waterwegen Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering
7.4
Milieubeheer
5.7
-319
Totaal baten
4.287.203
4.706.341
4.684.216
-22.125
Totaal saldo van baten en lasten
-3.901.333
-3.726.065
-3.256.117
469.948
Primitieve raming 2023
Raming na wijziging 2023
Realisatie 2023
Verschil raming /realisatie 2023
355.096
240.000
115.096
Baten
0 81.478
373.458
253.190
-120.268
Saldo
81.478
18.362
13.190
-5.172
-3.819.855
-3.707.703
-3.242.927
464.776
Mutaties reserves
Lasten
Resultaat programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed
67
Verklaring saldo programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed Kapitaallasten
0
Reserves
0
Verschillen > € 25.000
Onderhoud wegen (budgetoverheveling naar 2024) Uitbreiding bomenbestand (budgetoverheveling naar 2024) Klimaatadaptatie groen (budgetoverheveling naar 2024) Maaien bermen (budgetoverheveling naar 2024) Riolering 2023 Energiekosten programma BOR, infra en vastgoed
132.500
Verschillen > € 5.000 en < € 25.000
Diverse
116.500
Verschillen < € 5.000
Diverse
12.200
Totaal
50.000 31.000 27.300 66.700 28.600
464.800
Toelichting verschillen > € 25.000 Wegen- en groenbeheerplan 2023-2026
incidenteel voordeel € 182.500
Zie toelichting Wegen- en groenbeheerplan 2023-2026 in het programma Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed. Het voordeel wegen betreft € 132.500 en het voordeel groen € 50.000.
Klimaatadaptie binnen de bebouwde kom
incidenteel voordeel € 31.000
In de begroting 2023 is budget (€ 55.000) opgenomen voor klimaatadaptatie (vergroenen voortuinen en hittestress). De uitvoering van de projecten zijn in 2023 opgestart en lopen door in 2024. In 2023 is € 24.000 uitgegeven, het restbedrag van € 31.000 wordt overgeheveld naar 2024.
Maaien bermen
incidenteel voordeel € 27.300
In de begroting 2023 is een budget (€ 184.100) opgenomen voor maaien bermen. Wegens de vele regen- en sneeuwval zijn enkele werkzaamheden pas begin 2024 uitgevoerd. In 2023 is € 156.800 uitgegeven, het restantbedrag van € 27.300 wordt overgeheveld naar 2024.
Riolering
incidenteel voordeel € 66.700
De baten en lasten van rioleringen worden via een zogenaamd gesloten financieel systeem in de begroting en jaarrekening verwerkt. Tekorten en overschotten worden verrekend met de voorziening Riolering. In 2023 is de onttrekking uit deze voorziening € 105.800 lager dan geraamd, met name door lagere exploitatielasten.
68
Specificatie voordeel Riolering: Lagere exploitatielasten
€
195.900
Lagere opbrengsten rioolheffing
€
-23.400
Lagere uitname voorziening Riolering
€
-105.800
Voordeel tgv exploitatie 2023*
€
66.700
Hogere toerekening BTW
€
5.700
Hogere doorbelasting overhead
€
69.700
Correctie mutatie voorziening begrot. wijziging bijstelling energiekosten
€
-8.700
Voordeel tgv exploitatie 2023
€
66.700
* Toelichting voordeel:
Het saldo van hogere BTW-compensatie en hogere doorbelasting van overhead komt ten gunste van de exploitatie 2023.
Energiekosten totaal beheer openbare ruimte, infra, vastgoed
incidenteel voordeel € 28.600
Zie paragraaf 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen, onderdeel energiekosten.
Overige toelichtingen Beleidsplan Nautische voorzieningen
budgettair neutraal
In de begroting 2022 is budget opgenomen voor het opstellen van het beleidsplan Nautische voorzieningen. Het restantbedrag van € 23.000 is bij de jaarrekening 2022 overgeheveld naar 2023. In 2023 is enkel het baggeren van de gemeentelijke haven in Maasbracht voorbereid. Enkele nautische voorzieningen zijn nu opgenomen in het beheerplan Kunstwerken. Het nieuwe beheerplan Kunstwerken, bruggen en viaducten wordt in 2024 opgesteld. Derhalve is het actualiseren van het beheerplan Kunstwerken samen met het opstellen van een nieuw beheerplan Nautische voorzieningen in 2024 voorzien. Het bedrag van € 23.000 dat resteert bij de jaarrekening 2023 blijft in 2024 beschikbaar in de reserve “Claims, zoals vermeld in de 2e Prorap 2023.
69
70
3.5
Leefomgeving, wonen en economie
Coalitieakkoord 2022-2026 De kwaliteit van de fysieke leefomgeving maakt de gemeente Maasgouw tot een aantrekkelijke gemeente om te wonen, leven en recreëren. Daarom willen we de kwaliteit van de leefomgeving beschermen en versterken. We zetten in op duurzame ontwikkeling en werken aan opgaven op het gebied van natuur en biodiversiteit, energietransitie, afvalinzameling en circulariteit. De woningbouw krijgt topprioriteit: we willen dat er genoeg geschikte woningen zijn voor mensen die in Maasgouw willen wonen. Ook blijven we economische en toeristische ontwikkelingen faciliteren omdat die zorgen voor werkgelegenheid en welvaart. Daarbij bewaken we dat economie en toerisme niet ten koste gaan van de kwaliteit van de woon- en leefomgeving.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp
Omgevingswet en omgevingsbeleid
3.5.1 ▪ Uitvoering plan van aanpak gemeentebreed omgevingsplan ▪ Uitvoeringsprogramma (UP) MER-OD ▪ Herinrichting voetbalvelden Stevensweert
Natuur en biodiversiteit
3.5.2 ▪ Beheer bossen en natuurterreinen ▪ Zorgplan Natuur en Landschap ▪ Groenimpuls Maasgouw
Energietransitie
3.5.3 ▪ Energietransitie lokaal ▪ Regionale Energie Strategie ▪ Haalbaarheidsstudie zonnepanelen op overdekte parkeerplaatsen
Afvalinzameling en circulariteit
3.5.4 ▪ Afval en riolering kostendekkend 3.5.5 ▪ Woonwagenstandplaatsen 3.5.6 ▪ Wijzigen of verduurzamen monumenten 3.5.7 ▪ Regionale verkeersplannen 3.5.8 ▪ Economisch uitvoeringsprogramma ▪ Keyport ▪ Centrumvisie Heel ▪ Evenementen ▪ Robuuste samenwerking van Limburgse en Belgisch Limburgse havens ▪ Revitalisering industrie haven Koeweide Maasbracht
Wonen en volkshuisvesting Erfgoed, monumenten en leegstand Verkeer, parkeren en mobiliteit Economie, werklocaties en ondernemerschap
Toerisme en recreatie
3.5.9 ▪ Waardevol Toerisme Maasgouw ▪ Projectleiding en programmacoördinatie fysiek domein
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”. 71
3.5.1 Omgevingswet en omgevingsbeleid Uitvoering plan van aanpak gemeentebreed omgevingsplan Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Voor de activiteiten waarvoor de meeste omgevingsvergunningen worden aangevraagd, zijn regels gemaakt die in het omgevingsplan worden opgenomen.
Samen met een adviesbureau, alle relevante beleidsvelden en adviseurs van de MER OD, wordt gewerkt aan een zogenoemd casco voor een Omgevingsplan. Hiervoor is Wessem als pilotgebied genomen. Dit casco is nodig om het wettelijke verplichte omgevingsplan te kunnen maken.
Van de beschikbare reserve van € 67.300 is € 31.600 besteed. Het restant van € 35.700 blijft beschikbaar in de reserve.
De invoering van de omgevingswet is met 1 jaar opgeschoven en is ingegaan per 1 januari 2024. Voor het jaar 2024 worden daarom extra kosten verwacht.
Het reguliere budget van 2023 van € 90.000 over te hevelen naar 2024.
Uitvoeringsprogramma (UP) MER-OD Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Op een effectieve en efficiënte manier vergunningverlening, toezicht en handhaving uitgevoerd conform het beleid van de gemeente Maasgouw.
We hebben in overleg met de MER OD een Uitvoeringsprogramma 2023 geformuleerd, gebaseerd op de reguliere taken en werkzaamheden die al door de MER OD worden uitgevoerd en projectmatige taken op vraag van gemeente Maasgouw. Daarnaast zijn de projectactiviteiten die door Maasgouw met de MER OD worden afgesproken in het programma opgenomen.
Het beschikbare budget van € 3.347.300 is volledig besteed.
Conform dat programma geeft de MER OD uitvoering aan de taken, en op basis van met kwartaalrapportages sturen de portefeuillehouders Maasgouw die bij.
72
Herinrichting voetbalvelden Stevensweert Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Een nieuwe invulling voor de twee voetbalvelden in Stevensweert die niet meer in gebruik zijn.
Twee van de drie voetbalvelden in Stevensweert zijn inmiddels niet meer in gebruik. In november 2022 is een inrichtingsplan afgerond voor een nieuwe functie van de vrijgekomen velden. Dit plan is samen met bewoners en instanties (o.a. basisschool, dorpsraad en voetbalvereniging) opgesteld. Voor de uitvoering van het plan is in de programmabegroting 2023 € 144.000 een krediet beschikbaar gesteld.
In 2023 is € 3.100 uitgegeven. Het restant krediet blijft beschikbaar in 2024.
De inrichting van het noordelijkste veld – fase 1, de aanplant van het bos en de aanleg van het hondenspeelveld – is in 2023 uitgevoerd. Dit is uit andere budgetten gefinancierd. Van fase 2 is alleen de jeu des boulesbaan in 2023 al gerealiseerd. De rest van de werkzaamheden uit fase 2 kan pas worden gestart wanneer het materiaaldepot voor de herinrichting van de oude kern van het terrein is verwijderd. Naar verwachting is dit na de zomervakantie van 2024.
73
3.5.2 Natuur en biodiversiteit Beheer bossen en natuurterreinen Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Er is gewerkt aan de instandhouding van bos en natuur.
Reguliere bosbeheerwerkzaamheden zijn uitgevoerd. Er is een plan in voorbereiding om de beheersbaarheid van bosbranden te vergroten, in samenwerking met de Veiligheidsregio Limburg Noord en de aansluitende regio in Duitsland.
Het beschikbare budget in 2023 was € 57.000 en is volledig besteed.
De bossen in Maasgouw worden klimaatbestendig gemaakt, bijvoorbeeld door het uitstrooien van steenmeel en de aanplant van nieuwe bomen en heesters.
Zorgplan Natuur en Landschap Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Projecten die bijdragen aan het versterken van het groenblauwe karakter zijn gestart.
Biodiversiteitsproject met particulieren, aanplantregeling landschapselementen, het steenuilenproject, de ondersteuning van vrijwilligersgroepen in natuurgebieden en dorpsboomgaarden zijn gestart en deze lopen de komende jaren door. Scholeneducatie is voorbereid en wordt vanaf 2024 uitgevoerd.
Het beschikbare budget voor 2023 was € 85.000, hiervan is € 73.600 besteed. Het restant van € 11.400 valt vrij.
Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we ervoor gedaan?
Wat heeft het gekost?
Spoor 1 – de aanplant van 7200 nieuwe bomen – is in 2023 afgerond.
• Binnen spoor 1 zijn de laatste nieuwe boslocaties opgeleverd. In totaal zijn er 437 solitaire bomen, 7.478 stuks bosplantsoen, 1.622 heesters en 240 stuks haagplantsoen aangeplant.