CConstaterende datMaasgouw
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Omgevingsplan - Regels - Onderzoeksrapporten

03. Commissievergadering 1 december 2026, gemeente MaasgouwBij agendapunt: Vaststelling 'TAM omgevingsplan Hoofdstuk 22a Bosserhofsveld'81.108 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 9

De gronden zijn geinferpreteerd ols vorstvooggronden Op bosis von dil booronderzoek, gecombineerd met het bureouonderzoek is sproke von een {middelJhoge verwochting op nederzettingsresten uit de periode Neolithicum ïol en met de Middeleeuwen. Voor hetJong Poleolithicum-Mesollthicum geldt een loge verwochting omdot een grodiéntzone mist, voor de Nieuwe tild geldt een loge verwochling op bosis von hislorisch koortmoteriocl.l Gezien de hoge verwochting op orcheologische nederzettingsreslen en de voorgenomen werkzoomheden dienen de mogelilk oonwezige resten gekorteerd en gewoordeerd te worden. Fen proefsleuvenonderzoek {protocol SIKB BRL 4Q04} is hiervoor de meestgeschikte onderzoeksmethode. Moïivering Op bosis von het bureou- en verkennend booronderzoek geldt binnen het plongebied een {middel)hoge orcheologische verwochting voor de periode NeolithicumMiddeleeuwen. Voor hetJong-Poleolithlcum- Mesolilhicum en de Nieuwe tiid geldt voor het plongebied een loge orcheologische verwochting. Uit het booronderzoek bli;k de bodemopbouw goed inloct, woorbii het potentieel orcheologisch vlok direct onder de circo 30 centimeter dikke bouwvoor wordt verwocht. Op bosis von deze bevindingen, in combinotie metde voorgenomen plonnen, wordt een orcheologisch vervolgonderzoek noodzokel i 1k geocht.

2.1 2.2 B I Gozenbeek 20 1 3 3 EERDER UITGEVOTRD OI.IDTRZOEK Binnen het plongebied is noor conleÍding von de genoemde werkzoomheden eerder orcheologisch {voor)onderzoek uitgevoerd in de vorm von een bureou en booronderzoek {20l2l, zie de tobel hieronder Onderzoeksmeldinqsn r,/zooknr 2427524104 Soort onderzoek Bureou- en verkennend booronderzoek LJilvoerder Grontmii Uilvoeringsperiode 201 3 Ropportoge Gozenbeek, A., 201 3. Archeologisch onderzoekplangebied Bosserhofsveld te Moosbracht. Bureauonderzoek en een tnventoriserend veldonderzoek {VO O) verkennende fase door middel von boringen, plangebied Bosserhofsveld te Maasbracht qemeente Moosqouw {GAR I 3 I 5). Resuhoten Het bureouonderzoek loot zien dot het plongebied op het relotiet vlokke Terros von Eiisden{onkloor gelegen is. Hier zouden bodemkundig gezien vorstvooggronden oonwezig zi1n. Er ziin in de omgeving zeer weinig orcheologische gegevens beschikboor door de ofwezigheid von orcheologische onderzoeken Wel ziln bi1 de orcheologische werkgroep Echter Lon jd enkele Mesolithische en/oÍ Neolithlsche vuursteenvondsten gedoon bil hel Bosscherveld.

De exocte locolie is echter niei bekend Algemeen geldt een hoge verwochting op orcheologische reslen Het verkennend booronderzoek loot zien dot binnen onderhovig plongebied sproke is von een AC profiel met een bruingriize Ap horizont von circo 30 cenlimeter dikte, op een roodbruine C- horizont, bodemkundig geïnierpreteerd ols vorstvooggronden. Op bosis von dil booronderzoek, gecombineerd met het bureouonderzoek, geeft een {middel}hoge verwochting op nederzettingsresten uil het Neolithicum tol en met de Mjddeleeuwen. Voor het Jong-Poleolithicum-Mesolithicum geldt een loge verwochting omdot een grodièntzone mist, voor de Nieuwe tild geldt een loge verwochting op bosis von hislorisch koortmoteriool. 9 4 ARCHTOTOGISCHE VTRWACHTING 4.1 Regionole orcheologische en (cultuur)londschoppeliike conïexï2 Cultuurlondschoppelilke context Het plongebled bevindt zich in zuidelilk zondgebied von Nederlond, op de MoosÍerrossen. Specifiek is het plongebied gelegen op het Terros von Eilsden, wot een middenterros uif het Loot Soolien {circo 1 30.000 joor geleden) betreft. De terrosofzetlingen liggen hier oon mooiveld, hooguit ofgedekt met een dun loog je dekzond en bestoon ujt uitersl siltige, molig filne Íol motige grove, zondige sedimenlen.

Archeolog ische context Hei bureoulen verkennend booronderzoek heefi duidelijk gemookldoler binnen hel plongebied sproke is von een {middel)hoge verwochting op nederzetlingsresten uit het Neolithicum tot en met de Middeleeuwen. Voor hetJong-Poleolithicum-Mesolithicum geldteen loge verwochting omdol een grodièntzone mist, voor de Nieuwe tiid geldl een loge verurochting op bosis von hislorisch koortmoleriool. Op bosis von de boringen is overol sproke von een A-C profiel met een bruingrijze Aqhorizont von circo 30 centimeter dikte, op een roodbruine C-horizont, bodemkundig gei nterpreteerd ols vorstvoogg ronden. Historische conlext lzie {iguur 2l Het plongebied mcokt onderdáel uit von het hislorische okkercomplex 'Bosserhofs veld', zools te zien op de KodostroleMinuutvon lBll-lB32.Opvollendopdezekoortzijnverderhetbosieindezuidwesthoek,en het zondpod dot midden door het plongebled kruist. Het zondpod is nog tot in de joren 1930 ingetekend óp topogrofische koorten. Het bosle is in hel huidige gebied nog sleeds oonwezig. De open situotie bliift nog longe tild gelilk, tot het einde von de joren 1980 is bebouwing von Mcosbrocht, hoewel ol flink uiigebreid, vei von het plongebied gelegen. Vonof eind ioren 180, begin ioren '90, vindt de eersÍe bebouwing oon de noordgrens plools.

4.2 4.3 Aord en ouderdom von de vindplootsen Aord en ouderdom von eventuele vindplootsen zijn onbekend Dil dlent te worden vosigesteld tijdens het proeÍsleuvenonderzoek. Op grond het voorondezoek/de voorgoonde olineo dient rekening gehouden le wotden met de oonwezigheid von bewoningssporen uit de periode Neolithicum, Bronstijd, [zediid, Romeínse tiid en Middeleeuwen. Begrenzing en oppervlokle von de vindplooïs De begrenzingen von evenluele vindploohen zijn binnen het plongebied voorolsnog onbekend. Nederzettingslerreinen kunnen in oppervlokle vorièren von enkele honderden tot duizenden vierkonte melers, sorns uilgeslrekt over meerdere hectores, en doormee de grenzen von het plongebied te buiten goon. Eventueel oonwezige speciol activíly siÍesen steentildvindplootsen kunnen in groolte vorièren von enkele vierkonte meters lot {polimpseslen von) honderden vierkonte meters.

De precieze begrenzing, oord en oppervlokle von de vindploolsen dienen te worden vostgesteld oon de hond von de orcheologische begeleiding 2 Gozenbeek 20.] 3 10 KAR-O4 Mqosbrochl Bosscherhofueld I Historische kqqrten Progrommo von Eisen | krarlten lBlr-1832 | I 90000.000 | I 900 | r 90000.000 ë?f | a a a ) \'\"\- | aI .L- | are | 1l \\' a ri,'ff | I f: | d I 90000.000 | I 90000.000 I 930 | r 90000.000 | I 9ó0 | r 90000.000 !l{a tII I LIt - | - I r 90000.000 | 1 90000.000 r 980 | r 90000.000 | 2000 | I 90000.000 , ÉItF r 90000.000 | r 90000.000 Legendo l--l | Plongebied I | onderzoeksgebied | A Fíguur2 Het plongebiedapdeKodastroleMínuul (lBIItB32) enenkelelhtstorisch) topografischekaarten{bron:BeeldbonkRCE/ Tcporildreis | nl) lt 4.4 4.5 Structuren en sporen Er is een kons op het oontrefÍen von sporen von bewoning zools greppels, {pool)kuilen, woierpurten, begrovingen en sporen von londinrichting {wegen, poden) en ogrorisch gebruik vonof het Neolithicum en met de Middeleeuwen. Uit de Nieuwe tijd kunnen ook sporen von londinrichting en onlginning conwezig ziin. (An) orgonische ortefocten Anorgonische orteÍocten bevinden zich in cultuurlogen/oude okkerlogen en grondsporen (tor) in de top von het moedermoteriool {C horizont).

Op vindplootsen op de Pleistocene delen von Zuid-Nederlond kon, ofhonkelilk von de ouderdom, het reguliere vondslenspeclrum worden verwochl zools cjordewerk, metolen obiecten, vuursleen, notuursteen, verbronde klei, glos en bouwmoteriool. lndien het vondstmoteriool nederzettingsofuol betreft zullen de vondsten noor verwochting gefrogmenteerd ziin. Bii bilvoorbeeld rituele deposities ziln mogelijk meer complele obiecten te vemrochten. Goofheid en conserrlering De goofheid en conservering von een eventuele vindploots is onbekend en dienen te worden vostgesteld oon de hond von het proefsleuvenonderzoek. Op bosis von de geo{morf)ologische context {zondige terrosoÍzefiingen) en bodemkundige omstondigheden {zure, kolkorme grond, Ioge Ph-woorde en grondwoterslond} binnen het plongebied worden boven het grondwolerniveou nouweliiks orgcnische ortefocten verwocht. Enkel in diep ingegroven sporen, of in verkoolde toeslond, bestoot de kons dof orgonische resten, zools (voorwerpen von) hout, been, gewei, leer en textiel, redelilk tol goed bewoord zijn gebleven. 4.6 Archeozoólogische, botonischeenfysischontropologischeresïen ln grondsporen boven grondwolerniveou kunnen verbrond {dierlilk en menselilk) bot, verkoolde zoden en houtskool worden oongetroffen Pollen kunnen hier eventueel in het okkerdek, in podzolbodems of in depressies bewoord ziin gebleven.

Afhonkelilke von de bewoorcondities door de tiid geldr doi ook onvetbronde en onverkoolde poleoecologische resten vewochl kunnen worden op bcsis von de hoge grondwoterstond. Deze reslen kunnen besloon uit onder ondere insecien, miiten, zoden, vruchten, houl, been, hoorn en gewei. Archeologische sïrotigrofie en diepte v0n de vondstlogen Op bosis von hel verkennend booronderzoek kon grolweg vostgesteld worden op welke diepte het polenlieel orcheologisch vlok zlch bevindt ln het olgemeen geldl dot de resten vewocht kunnen worden op een díepte von 30 tot 40 centimeter -mooiveld (circo 2ó,9G27 ,3O meter +NAP).3 Proktisch gezien betekent dit dot orcheologische resten oonwezig kunnen ziin vonoÍ de onderkont von de bouwvoor. 4.7 4.8 3 Geroeds 2014 l2 5 DOTTSTELTING TN VRAAGSTTLTING 5.,| Doelstelling Het doel von hel proefsleuvenonderzoek is het oonvullen en loelsen von de gespecificeerde orcheologische verwcchting uit hel vooronderzoek. Doorom wordt het onderzoeksgebied onderzocht op de oon- of ofwezigheid von een orcheologische vindploots. Hierbil wordt ook gekeken noor de oord, omvong, dotering, goofheid en conservering von de oongetroffen orcheologische resten. Doornoost wotdl onderzocht of de oongetroffen orcheologische vindploois beh"oudenswoordig is.

Het onderzoek moet, indien mogeliik, resulteren in een oongescherpte orcheologische verwochting en een odvies over de noodzook voor vervolgonderzoek en de oord doorvon. De relevontie von het selectieodvies beperkt zich tot {het onderzochte deel von) het plongebied Het uit het onderzoek resulterende vewochtingsmodel is ook von invloed op oongrenzende percelen. 5.2 Reloïie met de NOoA en/of ondere onderzoekskoden Er is geen regionole of gemeenteliike onderzoeksogendo. Hetonderzoeksgebied volt met betrekking tot de Notionole Onderzoeksogendo Archeologie (NOoA) onder het Limburgs zondgebied Afhonkelilk von de oord en conserveringstoeslond von de reslen die worden verwochl, kunnen verschillende hoofdstukken uit de NOoA 2.0von toepossing ziin. No uitvoering von hetveldwerk kon evenlueel geèvolueerd worden welke hoofdstukken, en bilbehorende onderzoeksvrogen, von loepossing kunnen zijn. 5.3 (Centrole) vroogsïelling De centrole vroogstelling voor het onderzoek luidt: Wat rs de oord, omvong, doteríng, kwolíteit en behoudenswoordigheid van de oon te lreffen orcheolog ische reslen? 5.4 0nderzoekstlrogen4 Omdoi de oord en kwoliteit von de te ver"wochlen resren voorolsnog onbekend is, is hel niel zinvol in dit PvE ol een uitputtende reeks gedetoilleerde onderzoeksvrogen le formuleren.

De volgende meer olgemene onderzoeksvrogen vormen mede het koder von het onderzoek Bil het oontreffen von orcheologische reslen kunnen zo nodig oonvullende onderzoeksvrogen worden foegevoegd, ol don niei tiidens de veldwerk- of evoluotiefose. Algemeen: l. 7i1n er, oonwiizingen voor, orcheologische resten (sporen, structuren, vondsten) binnen het onderzoeksgebied oonwezig? 2. ls ereen verwochting dot builen hel plongebied nog resten von de oongetroÍfen sites oonwezig zijn en wot is de verwochting omtrenl de Íysische en inhoudelilke kwoliteit doorvon2 3. lndien het onderzoek geen orcheologische resten of beperkte orcheologische fenomenen {bilvoorbeeld olleen losse vondsten) opleverl, welke verkloring is hievoor dcn te geven? Goofheid en conservering von de vindplootsen: 4 ln welke logen en,/of zones bevinden zich gove en goed geconserveerde orcheologische reslen of woor zijn ze le verwochten? 5. Wot is de mole von conseryering en goofheid von de orcheologische resfen? a Ook gesloien vrogen {die mef io of nee zouden kunnen worden beontwoord} dienen mei een degelilke onderbouwing beonlwoord le worden. l3 Perioden en sites: ó. lndien er orcheologische resten oonwezig ziin, kunnen er oporte vindplootsen onderscheiden worden , en zo jo, op welke gronden? 7.

Wot is de begrenzing en de ruimtelijke spreiding, zowel in horizontole ols verticole zin, von de vindplootsen en wot is de onderlinge sornenhong? B Wot is per vindplools in het plongebied: o De ligging {inclusief dÍepteligging} en begrenzing b. De geologische en/oÍ bodemkundige eenheid c De stroligrofie d. De omvong {inclusief verticole dimensies) e. Aord /complextype / functie Í. De somenstelling von de orcheologische resten (grondsporen en mobilio) g De vondst- en spoordichtheid h. De ouderdom, periodisering, lypo-chronologische clossificolie 9. Ziln er oonwiizingen voor londgebruik {off-sltepotronen} in de zin von onder ondere wegen, perceelsindeling, okkers, grondstofwinning, vennen, et celero? 10. Ziln er oonwiizingen voorogrorische en/of ombochteli;ke octiviïeiïen? Zo jo, wooruitblilkt dot en welke kenmerken ziln hieroon noor onologie von vroog 9 ie geven? I I . Kunnen meerdere bewoningsfosen (relolieÍ en obsoluul) onderscheiden worden? 12. Wonneer en woorom ziin de siles en de vindploots in zijn geheel verloïen of in onbruik gerooki? Londschop en bodóm 13. Wot is de fysiek-londschoppelilke ligging von de vindplootsen {o.o. geologie, bodemkunde, geomorfologie, ofstond tot woter, reliëf)? ,14.

Hoe is de opbouw von het proflel in bodemkundige zin? Wot ziln de kenmerken von de strotigrofische eenheden? ls er sproke von loopvlokken, begroven bodems, ophogingslogen of cultuurlogen? 15. Wol is het poleoecologische potentieelvon het plongebied? Ziin er locoties die voor onolyse bemonsterd kunnen worden? ló. Kon oon de hond von orcheologisch vondstmoteriool uit het okkerdek een uitsprook worden gedoon over de ouderdom en/ot de vorming von dit okkerdek? lZ. Welke posldepositionele processen hebben zich ofgespeeld en wot is heï effect doorvon op de o rcheolog ische resten? Aonvullende onderzoeksvrogen dienen zo mogeliik in het koder von de evoluotie von het veldonderzoek noder te worden geformuleerd ln verbond met een directe doorstort noor een opgroving kunnen oo nvullende onderzoeksvrogen worden geformuleerd. l4 ó.1 6.2 6.2.1 6 IïIIETHODTN EN TECHNIEKEN Strotegie ln olle gevollen woorin dit PvE niel voorziel, ziin de procesbeschrijvingen en specificoties von de KNA 4.2 von toepossing. Hel teom dot het onderzoek uiivoert, stool onder leiding von een senior KNA orcheoloog die ervoring heeÍl met onderzoek in het limburgs Moosgebied. Hei veldwerk wordt uitgevoerd door dezelfde senior KNA orcheoloog en ten minste eén KNAcrcheoloog. Erworden 1óproeÍsleuvenvon 4bii25 meteroongelegd{Figuur3).

lnlotoolwordtdoorbii 1.óOOm'z orcheologisch onderzocht, oftewel I l% von het oppevlok von hel onderzoeksgebied. Een dekkingspercentoge von 5 tot 20%, en gemiddeld I O% wordl voldoende geocht om de meeste vindplootstypen op te sporen die in het plongebied worden verwocht.5 Hoewel een zo systemotisch mogelilk grid oongehouden is, ts bi1 de plootsing rekening gehouden met enkele 'obstokels' zools perceelsgrenzen in het noorden en het bosie in het zuidwesten. Er dient rekening te worden gehouden met circo 200 m2 in te zetten ultbreidingen von proefsleuven, wonneer dit nodig wordt geocht om tot een goede woordering von de oonwezige vindploots(en) te komen. De sleuven worden oongelegd onder toezicht von een senior KNA orcheoloog. Er wordt een vlok oongelegd op het bovenste leesbore sporenniveou {in de top von de C-horizont). Op bosis von hel verkennend booronderzoek wordt dit niveou op circo 3040 cenfimeter onder mcoiveld {circo 2ó,90- 27 ,30 meter +NAP) verwocht lndlen bilzondere sporen worden oongetroffen, of ondere belongwekkende orcheologische vondslen {zools vuurstenen ofslogen,/ werkluigen bi1 de oonleg von het orcheologisch vlok, of sporen,/ resten von begrovingen) wordt direct conÍoct opgenomen met het bevoegde overheid en/of hoor odviseur orcheologie.

De odviseur orcheologie zol, indien nodig, de resulioten in het veld bekilken en/ of zich loten informeren door de senior KNA orcheoloog. Vlokoonleg en vlokdocumentotieó Vlokoonleg . Er worden bil oonvong von het werk folo's gemookt von de olgemene situotie, wootonder het plongebied en de omgeving. ïen behoeve von publicolie of exposiiie worden ook octis of illuskotieve folo's gemookt. . De werkputten dienen te worden gegroven door een gtoofmochine met gesloten glodde bok . De oonleg von de werkputlen en het vriileggen von het orcheologisch leesbore vlok dient begeleid te worden door een senior KNA orcheoloog met ervoring met grovend onderzoek in de relevonte gebieden (zie stroÍegie en personele rondvoowoorden). . Woor nodig wordt het niveou von de oon te leggen vlokken eerst bepoold door middel von een kiikgot oon het begin von een werkput. . Aonleg- en vlokvondsten die niet oon een grondspoor ziin te koppelen {geen meïool of bewerkt vuursteen) worden bi1 geringe hoeveelheden verzomeld per concenttolie of in voksegmenten von 5 x 5 meter. . Bii de vlokoonleg, en bi; eventueel benodigde'tussenvlokken', wordt visueel én syslemolisch en vlokdekkend met een metcjqldeteclor {geen discriminotie op Ferro) ofgezocht op oonlegvondsten.

Hierbil dient levens oondocht le worden geschonken oon vuursleenorlefoclen von soms klein formoot; vuurstenen oÍefoclen en metolen voorwerpen worden ols puntlocoiie {X-, Y-en Z-woorden) ingemelen. 5 Borsboom, Verhogen &Tol 20A9 / 201 2. Ó KNA 4.2 {deelproces 2, Specificoties OS02 t/m OSI l) t5 a Í t Í t l) n,n/i uI e I Legendo I Plon- "n onderzoeksgebi"d El ProeÍsleuven o 2s so'A KAR-Olf Mnqsbrocht Bosschorhofvold I Prcfsleuvênplqn Progrommo von Eisen krariten i 190000 Figuur 3. De voorgenomen locaties van de proefsleuven (ochtergrond: BRT Achtergrondkoort). ló 6.2.2 . Het 'lussenvlok' wordt geinspecleerd op orcheologische sporen ols bilvoorbeeld korrensporen, greppels en spitsporenzones. lndien de kons oonwezig is dot dergelilke sporen bil hel verdiepen tot hel orcheologische vlok dreigen le verdwiinen, don worden deze sporen ol op hoger niveou gedocumenleerd in vlok en loter in het profiel . Vonof het llussenvlok' wordt vervolgens de grond in dunne logen {circo 5 cm} mochinool vewiiderd en visueel en met een metooldetector ofgezocht op oonlegvondsten. Verdiept wordt tof op het niveou woorop eventuele sporen duidelilk leesboor zijn in de notuurlilke ondergrond, of tot de moximole ontg rovingsd iepte. . Als tiidens het verdiepen von hel 'tussenvlok' vuursteen of spikkels cremoliereslen worden getroceerd, . don wordt met beleid verdiept.

lndien in hel tussenvlok een concentrotie von vuursteenortefocten {> 5 vuursleenvondsÍen binnen l0 m2) wordt geconsloleerd of verbrond bot lilkt of te tekenen, don wordl op die plools, o[ in die zone niet verder verdiept.' e Depressies en loogten worden lot op een evenlueel oonwezige B-horizont loogsgewijs verdiept. . (Recente) puinlogen en recenle versloringen worden loogsgewiis ofgegroven tol het niveou von ongestoorde vlokken . Bii het oonlreffen von muurwerk blilft een profieldom hooks op de muur stoon, zodanig dot de muur in verbond met de bovengrond gedocumenteerd kon worden. . De stort longs de werkputten wordt mel een metooldelector ofgezocht. Vlokdocumentotie . ln principe wordt één vlok op spoorniveou getekend en beschreven, tenzij zich op een hoger niveou ol orcheologische sporen oftekenen. Bij een complexe slroligrofie of indien zich meer don incidenteel spoÍen op verschillende niveous bevinden, worden in olle putlen meerdere vlokken oongelegd. . Om de leesboorheid te vergroten, worden sporen {en zo nodig delen von het vlokl oltiid mel de schep opgeschoofd Hierbil gebeurï dot.in stroken oÍ blokken. r Hel opgrovingsvlok wordl gefotogrofeerd, sporen worden nouwkeurig ingekrost met een kros-,/meetpen {dus niet met een schepl}.

o Het vlok wordt {ol don niet digitool) beschreven en opgetekend Het digltool inmeten von sporen gebeurt met grote nouwkeurigheid en ruim voldoende meetpunten om de werkelilke, nofuurgetrouwe, vorm von het spoor in het vlok goed vost te leggen Op de kwollteit von de digitole registrolie wordl streng toegezien . Von de vlokken worden foto's gemookt in seclies Bij belongwekkende en/of kwetsbote vondsten worden op de vondstlocotie foto's gemookt. . Von olle gedocumenteerde vlokken wordt hel microreliëf in koort gebrocht door middel von het voslstellen NAP-woqrden von het vlok Bi1 proeÍsleuven in een rooi in het midden von de sleuf met intervollen von 5 meïer, olsook om de 5 meter von het mooiveld longs de longe ziide von een proefsleuf woor ook de profielen worden beschreven ó.3 Structuren en gÍondsporen Alle orcheologische sporen worden gecoupeerd, gedocumenleerd en ofgewerkt {loogsgewils schovend). Sporen wooryon getwiifeld wordt of deze notuurlilk ziin, worden minslens gecoupeerd en gedocumenteerd. Uitzondering hierop vormen grole en diepe sporen, zools beerpulten en woterputten, en belongwekkende sporen, zools groven. Poolkuilei en overige spoíen mer een doorsnede of lengte minder don eén meler worden hondmotig gecoupeerd. Bij oversniidende sporen worden ler documentolie zo nodig meerdere coupes gezel en gedocumenteerd.

Het couperen gebeurt schovenderwiis, woorbii tiidens het couperen de onderzoeket op ieder moment een beeld heeft von veronderingen in vlok en of profiel ln dol gevol worden lussentiidse tekeningen en foto's gemookt. Sporen en logen die zowel in het vlok ols in het profiel zichtboor ziin, kriigen hetzelÍde spoor- en loognummer. a / De procedure voor vuuÍsleenonderzoek wordt hieronder in $ ó.4.1 kort beschreven, cremotiereslen komen korl oon bod ln $ ÓB 17 ó.3.1 6.3.2 . WooÍ mogeliik worden sporen tegen de putwond in het profiel gecoupeerd, zodof de relotie met het strotigrofisch ingrovingsniveou kon worden vostgelegd. . Coupes worden gelekend (oncloog, school l:20 of digitool) en gefotogrofeerd. . Von biizondere sporen en structuren worden detoiltekeningen gemookt (school 1'.2O oÍ nouwkeuriger). . Greppelstructuren worden oon gebruiksfosen toegewezen en woor mogelilk vergeleken met de oudste kodoslrole koorten von het plongebied . De vulling uit de gecoupeetde sporen op metool nogezocht met de metooldetector indien deze in dot opzicht konsriik ziin . Er worden representotieve Íoto's gemookt von de grondsporen in het vlok en de coupes. Moor ook enkele octiefoto's . De opdrochtnemer zorgt ervoor dol het plongebied {ten behoeve von bilzondere en of vondstrilke sporen) oon het eind von een werkdog wordt cfgezel, zodol deze ziin veiliggesield voor scholgrovers. .

lndien woterpuÍten of ondere diepgoonde sporen worden oongetroffen, don wordt hlervon door middel von een edelmonboor en/oÍ guts vostgesteld hoe diep deze reikt en wot de geloogdheid is. Vuursïeensites De kons op het conlrelfen von {relotief) goed geconserveerde sleenlijdvindploolsen is op deze locolie klein. ïoch kon niel worden uitgesloten dot bij oonleg von werkputten strooiingen von vuurstenen ortefoclen worden oongelroffen lndien in een proefsleuf of werkput bil het loogsgewijs verdiepen lot hel sporenvlok sproke is von meer don 5 vuursleenvondsten binnen een oppervlokvon co. 5 x5/4 m, don wordt in eerste inslontieschovend met een schep vostgesteld of het hiereen vuursleenconcenlrotie kon betreffen, lndien dit het gevol lilkt, wordt in overleg met de toezichthouder gekozen voor de meest geëigende techniek om de omvong en fysieke kwoliteit von de concenlrotie vost le stellen. De eersle stop hierin kon ziin, het ploolsen von Edelmon-boringen (diometer 15 cm) in een boorgrid von 2,5 x 2,5 meler over de vermoede concentrotie, woorbil de boorkernen worden uitgezeeÍd over een zeef met een mooswiidte von 3 x 3 mm. De boringen goon minslens 50 cm diep {co. 2 boorkernen per boring} Op bosis von een eerste inzicht in de spreidÍng von vuursteen, wordl vervolgens bepoold wot de nodere strolegre zol ziin. Het vlck wordt bri hel vermoeden von een vuursteensile niet verder verdiept.

lndien wenselilk kon (in overleg mel de toezichthouder) besloten worden om ter hoogte von de concentrotie vuursteen een oonïol zeefuokles tegen de profielwond von de sleuÍ oon te leggen. De le volgen strotegie wordt noder ofgeslemd. lndien een woorderend onderzoek von een vuursteenvindploots plootsvindt, wordt een molerioolspeciolist oon het veld teom toegevoegd mel ruime kennis en ervoring in het opgroven von vuursleenvindplootsen. Het veldleom dient over een geschikte zeefinstollotie te beschikken Verwerking von de dolo vindt in het veld plocts Muurwerk en uitbrooksleuven De kons op het oontreffen von (hislorisch) muurwerk is op bosis von historisch koortmoteriool op deze locolie klein. Muurwerk uit de 2ff eeuw dient enkel op hoofdlilnen te worden geregistreerd Voor ouder muuwerk en fundomenten geldt dol in ieder gevol de volgende ospecten worden gedocumenteerd: De omtrek von oÍzonderlilke muurdelen dient te worden ingetekend op de vloktekening Afzonderlilke muurdelen binnen een groler geheel worden gedefinieerd oon de hond von hoekverbonden en/oÍ bouwnoden lndien in hel muurdeel versniidingen en vertondingen le herkennen ziin die tot de originele construclie behoren, dienen de grenzen von deze elementen binnen de buitencontour von het muurwerk te worden ingelekend.

Doornoost wordt een profiel getekend hooks op de rnuur of de uitbrooksleuÍ vonof het hoogsl mogeliike niveou, met inbegrip von de ofdekkende loog tot in de voste grond Wonneer sproke is von {hoogle)verschillen dle bi1 de sloop tot slond gekomen ziin, hoeven niet olle losse elementen te worden ingetekend Wel moeten significonte verschillen worden vostgelegd, die essentieel zijn om de hoogtegegevens vost te leggen en le interpreteren. Von de verschillende muurdelen worden in IB ieder gevol 2 hoogtemoten genomen von de bovenzilde von hel muurwerk en ten minste 2 von de onderziide. Deze worden zoveel mogelilk oon de uiteinden von hel muurwerk genomen, zodol een evenlueel scheef verloop kon worden oongetoond. De mcximole oÍstond lussen lwee hooglemolen op een muur(frogmenl) mel een rechle bovenziide is 1 meter. Bij meer don I meter tussenofstond dient een extro moot te worden genomen.

Von ieder muurdeel worden de volgende ospecten beschreven: - Spoornummer - {Bok)sleensoort - mortelsoorl - Tenminste 5 LxBxH moten - Voegen {moteriool, oÍwerking} - Kenmerken hergebruik - Verbond,Hoekoplossing - lienlogenmool - Eventuele verbonden mer ovetig muurwerk Evenluele verbonden met overig muurwerk dienen in detoil te worden gefotogrofeerd en lngetekend op de vloktekening, evenols ondere opvollende conslÍuctieve en/of decorotieve kenmerken von de muur Muurwerk dient le worden getekend school I :20, Bouwmotetiool en mortel wordt bemonslerd, ten minste één represeniotieve boksteen per muurdeel en óón mortelmonster totool tenzij verschillende mortelsoorten toegepost ziin. Von notuursleen worden relevonte mofen genomen en wordl het verbond geregistreerd. Bii notuursteen wordt ocht geslogen op de diversiteit von de gesleentesoorten. Vondsten bil muurwerk worden onderscheiden in relevonte contexlen. uit de insteek, onder de muur uil de funderingssleuf, ingeslolen tussen de slenen, liggend op hel muurrestont/uitde uitbrooksleuf. 6.4 Aordwelenschoppeliik onderzoek r Het fysisch geogrofisch en bodemkundig onderzoek bestqot uit het bestuderen von de profielopbouw en de oongólegde vlokken door eén fysisch geogroof/ bodemkundige of een Senior KNA Archeoloog mel oontoonbore ruime, relevonte fysischgeogroÍische én bodemkundige ervoring op de Nederlondse Mooslerrosserr. .

Von de werkputten wordt in ieder gevol één lengteprofiel oon de hond von kolomopnomen gedocumenteerd. Het profiel dient minimool de bodemopbouw (bodemkundig en lithologisch)vonoÍ het mooiveld tot minimool 0,3 m onder hel niveou woorop spoÍen zichtboor ziin, gedocumenteerd le worden. Per proefsleuf worden twee profielkolommen von,ten minste I meter breed gedocumenleerd. . Alle profielopnomen worden in overzichlen en wooÍ nodig in deloil gefotogrofeerd, gedocumenteerd en gelekend (digilool, of onoloog school I :20). . Bii ofwilkende potronen in de bodemopbouw of grondsporen in de putwond {le denken volt oon lokole depressies, beekdolen, resfonten von oude loopvlokken, korrensporen, houtwollen, el ceterol wordt het Sehele profiel voldoende ruim over deze fenomenen gelekend {school I :20) en gefotogrofeerd. . De profielen worden beschreven en getekend op bosis von lithostrotigrofie, bodemkundige kenmerken, lextuur, kleur, structuur, humusgeholte, consistentie, looggrenzen, gleyverschilnselen en orcheologico.

ó.5 0mgong met berging von kweïsboor vondstmoteriool Het bergen von kwetsboor vondstmoteriool gebeurt volgens de KNA-leidrood Eersle Hulp bi1 kwetsboor vondstmoleriool {niet digitool, moor wel ols wooier beschikboor} Bij complexe siluoties (zools en b/oc bergingen) dienl een erkend conserveringsspeciolist le worden geroodpleegd en zo mogelilk te worden ingeschokeld om de berging te begeleiden. 6.6 (An) orgonische o rïefocten . Vondsten dienen verzomeld le worden per chronologisch relevonte vulllng {spoor), loog en/of vlok. . Biizondere vondstens en vondstconcenlroties worden ols punilocotie ingemeten. SAls bilzonder gelden vondsten met een hoge individuele informoliewoorde en /of zeldzoomheid en,/of goofheid l9 r Stortvondsien worden per werkputdeel von 25 meter verzomeld en geregistreerd. r Notuursteen uii vlokken en profielen wordt verzomeld indien dit orcheologisch relevont is. ln ieder gevol wordl een steekproeÍ genomen. . Bii belongwekkende en/of kwetsbore vondslen worden op de vondsilocoiie foto's gemookt, nodot het spoor en het object in situ fotogeniek zijn gemookt. . Complete of nogenoeg complete vormen von oordewerk/glos moeten ols geheel, inclusief vulling, geborgen worden.

Bii de uitwerking dient de vulling gezeefd te worden ten behoeve von ecologisch, lysisch o nlropolog isch en,/of o rcheozoólog isch onderzoek, o Evenluele vondslen von orgonisch moteriool worden geborgen en dienen zo snel mogelilk onder de hiervoor geschikte omstondigheden te worden opgeslogen. ln het biizonder dienen temperotuur, contoctmcleriolen, vochtigherdsgrood en de hoeveelheid licht wooroon ze blootgesteld te worden bewookt. . Bii bilzonder kwetsbore vondsten wordl direct een speciolisi geconsulteerd 6.7 Archeozoólogische,orcheobotonischeenfysischonïropologischeresten Er wordt een behoudende bemonsteringstrotegie {conform protocol 4003) toegepost ten behoeve von loler botonisch onderzoek. Uil konsriike sporen met een gesloten conlext, zools bilv. beer- of woterputten, worden in deze fose von het onderzoek zoveel mogelilk met rusl geloten, om bil een eventuele opgroving volledig onderzocht te worden. Enkel wonneer de bemonslering niet tot de opgroving kon wochlen, de conseruering niet gegorondeerd kon worden, of in het veld ol duidelilk wordi dot de vindploots niet behoudenswoordig is {biivoorbeeld enkel perceelsgreppels of een losse houtskoolmeiler), worden monsters uit deze sporen genomen De volgende oondochtspunten hebben dcn ook betrekking op de monsternome wonneer dit lootste hel gevol is.

Alleen ecologisch veelbelovende sporen {veel houtskool, extreem goede conservering in notte omstondigheden) die bovendien op bosis von vondsten gedoteerd kunnen worden komen in oonmerking voor bemonstering. Vewerking en korokterisering von de diverse monsters wordt door speciolisten uilgevoerd. Dit gebeurt in eerste instonlie door middel von een woorderinc {scon}. Doornoost geldt: r Constructiehoul von beschoeiingen, drinkkuilen, woterpullen etc. wordt in het veld beschreven door een houfspeciolist, gelekend en gefotogrofeerd. ln het Plon von Aonpok Opgroven worden hierover ofsproken opgenomen. Gelet dient te worden op het gebruik von hergebruikt hout Dit om een correct odvies te geven over de le nemen monsters voor dendrochronologisch onderzoek en mogelilke ofwilkingen die hierdoor kunnen voorkomen. . Een vooistel voor deselectie von constructiehout wordi besproken mel het de eigenoor von de vondsten: hel provinciole depot. . Vullingen von woterpulien worden indien mogelilk volledig onderzocht, voorol ook de opvullogen, Pokkeilen von occumulotielogen worden met pollenbokken bemonsterd voor speciolislisch onderzoek met het oog op ruimtegebruik, bewoningcontinulteil en londschopsonlwikkeling (in hel bilzonder continuiieii bewoning en overgong einde nederzetting en okkerlond).

Archeozoólog ische resten Archeolozoólogische contexten worden in principe met rust geloten lot een eventuele opgroving en bil uitwerking geonolyseerd. Tenzii onders overeengekomen met opdrochtgever en bevoegde overheid Fysisch onlropologÍsche reslen Menseliike reslen in onotomisch verbond {inhumotie) worden in princÍpe mel rust geloten tot een evenluele opgroving, tenzii onders overeengekomen mef opdrochtgever en bevoegde overheid. Kunnen de inhumoties niet bewoord blilven tot een eventuele opgroving, is voor het blootleggen, documenteren en uitwerken von inhumotiebegrovingen met goed lol motig geconserveerde botten, een fysisch ontropoloog verontwootdelilk. De inhumoties worden vriigelegd en school 1 :10 gefekend, moor kunnen ook middels Íotogrommetrie worden gedocumenleerd. Hierbii dienl in het veld ol een eerste registrotie von mogeliik belongriike zoken worden gedoon, denk hierbil oon een eerste globole geslochts- en leeftildsbepoling, 20 ó.8 6.9 ó.1 0 moor voorol ook ziektes/lichomelilke olwilkingen (bilvoorbeeld scoliose). Mensellik en,/of dierlilk skeletmoteriool wordl opgegroven, gedelermineerd en uitgewerkt volgens de beroepsgroep heersende normen {o.o leeÍtildsbepoling, geslochtsbepoling, pothologie, biigoven, etc.}. Cremotiegroven worden in de proefsleuvenÍose oltild gedocumenleerd.

Voor de berging von cremcliebegrovingen is een Senior KNA Archeoloog of fysisch ontropoloog verontwoordelilk Berging von cremotieresten gebeurt volgens de inmiddels gongbore 'methode Hiddink'.e Hierbil wordt con weersziiden von elk grof twee meetpennen uilgezet die driedimensionool worden ingemeten. Doorno worden de groven hondmotig opgeschoofd, een detoilfoïo von het spoor genomen en een vloktekening op school 1 : 10 vervoordigd. Het groÍ wordt gecoupeerd woorbil eventueel oonwezige bilgiften of cremotierestendepots worden vrijgelegd. Tiidens het couperen worden de vullingen in hun geheel geborgen om loter gezeefd le worden. De coupe wordt vervolgens gelekend op school I : 10. De oonwezige elemenien en de vullingen worden tot slot in hel geheel geborgen en noderhond gezeefd oveÍ een mooswijdle von 2.5 mm. lndien conioiners {bi1v. - vriiwel - compleet voolwerk von oordewerk of glos} en/of beenderblokken worden oongelroffen worden ze blg in principe behondeld ols monsters. Ditwil zeggen dotze'en bloc'wotden geborgen. De inhoud von de contoiners en de beenderblokken worden vio een "microopgroving" en/of zeeÍmethode onder loborotoriumomstondigheden onderzochl. Een evenluele "mictoopgtoving" en uilwerking von cremotiebegrovingen wordt uitgevoerd door een fysisch onlropoloog.

Overige resïen Onderzoek von overige reslen (onder ondere micromorfologische onderzoek, fosfoot, diolomeeén of miiten) wordt uitgevoerd wonneer dit wenselllk is voor de beontwoording von de onderzoeksvrogen. Bii onduldelilkheid over het ol don niet nemen von monsters voor dergelilk onderzoek, dient tiidens de uilvoering von de veldwerkzoomheden contoct te worden opgenomen met (de odviseur orcheologie von) de bevoegde overheid Hier"voor wordt door de proieclleider een voorstel gedoon. Doteringstechnieken Voor het doteren von een de vindploots kunnen de volgende doteringstechnieken worden ingezel: C 14- onolyse, dendrochronologie, OSL en thermoluminescenlie. Wonneer vondstmoleriool geen uitsluitsel geeft over de dotering von sporen en/of logen, kunnen monsters worden genomen voor het verkrijgen von een dotering. ln het veld dient door een Senior KNAArcheoloog te worden bepoold of de betreffende sporen,/logen ook doodwerkelilk geschikt zijn voor bemonstering. Bii twiifel over het potentieel von de monsters dienl een speciolist tet zoke ingeschokeld te worden. ln principe is hel uilgongspunt von het proefsleuvenonderzoek dot vindplootsen doot middel von vondstmoteriool {globool} worden gedoteerd. Monsters voor noluurwetenschoppelijke doleringsmelhoden worden enkel genomen indien dit uitdrukkeliik noodzokelilk is voor de beonlwoording von de onderzoeksvrogen.

Monsternome gebeurt volgens specificolie OSI 1 de KNAleidroden Archeobotonie, Veldhondleiding Archeologie en Eerste hulp bil kwetsboor vondslmoteriool Beperkingen Onontpbfle Oorlogsreslen Er is een gemeentebrede risicokoort opgesteld, woorop het plongebied oongegeven is ols verdocht op Ontplofbore Oorlogsresten (OO). Her benoderen von mogeliike OO wordtvoorofgoond of tildens het orcheologisch onderzoek uitgevoerd. Mil íe uveron I rei n ig i n g e Hiddink 2oo3, 97 107 21 Binnen het plongebied geldt geen risico op bodem oÍ grondwoterverontreiniging. ln hel gevol von milieuverontreiniging dienl voor oonvong von de werkzoomheden bepoold te worden welke persoonlilke beschermingsmiddelen {PBM's} en oonvullende mootregelen hiervoor verplicht ziin. BetredingsÍoestemming en omgeving Hei terrein is voor de onderzoekers vrii betreedboor. KUC ConÍor.r"n de uilgeVoerde KLIC-melding ten behoeve von dit proiect lopen er geen kobels en/of leidingen door het plongebied. De uitvoerende portij dient bil uitvoering olsnog een Kl|C-melding uit te voeren, dit le controleren en hel pullenplon door zo nodíg op oon te'possen.

22 7 EVATUATIE, UITWTRKING EN RAPPORTAGE 7.1 7.2 7.2.1 Evoluotiero No het lootste veldwerk en de lechnische uilwerking, wordl door de proiectleid et - zo nodig no speciolistisch odvies - een evoluotieropporl opgesteld Tenzii door de proiectleider, opdrochtgever en het bevoegde overheid bi1 overleg is vostgesteld dct direct mel her eindropport kon worden begonnen Het evoluolieropport bestoot uit de volgende onderdelen: . Een bondige eerste somenvoliing von de resultoten; . De beoordeling of woordering von vondsten, monslers en sporen; . Een of meerdere overzichiskooÍen met een eerste zonering en globole dotering von vindplootsen; . Aongelegde m2 vlok en proÍiel; . Aontollen/ hoeveelheden vondslen, monslers; . Een voorstel voor verdere onolyse en een kort plon von oonpok doorvoor; . Een plonning; o Te conserveren of te deselecleten moteriool (zie hoofdsluk B); r (eerste) woordestelling von vindplools(en) en voorlopige conclusle,/odvies. Het evoluolieropport wordt getoetst en goedgekeurd door het bevoegde overheid en de opdrochlgever.

Op bosis von de evoluolie wordt bepoold of hel PvE voor de uitwerking en ropportoge moet worden oongepost enoÍdit consequentiesheeftvoordekostenuilwerkingenropportoge{zieverder$ 10.2).Acn de hond von het evoluctieropport wordt door de bevoegde overheid besloien welke vondsten, grondsporen en monsters worden uitgewerkl, geconseryeerd en ter deponering oon de depothouder zullen worden oongeboden. Dit voorsïel wordf vervolgens oon de depothouder ter goedkeuring voorgelegd. De bevoegde overheid mookÍ binnen een redelilke termiin von co l5 werkdogen het besluit over de uitwerking kenboor oon de initioliefnemer ln overleg met de bevoegde overheid en noor gelong de resullolen von hel veldwerk kon de evoluotiefose worden ingekori, biivoorbeeld mondeling of middels een kod resultolenvetslog {ol don niet per e-moil). lndien het noodzokelilk is om vondsten te conserveren don wel te deselecteren dient oltiid een selectieropport te worden opgesteld Uitwerking'r SÏructuren,gr0ndsp0ren,vondstvenpreiding VindplootseÀ worden op grond van spoor en vondstspreidingen geinterpreteerd en op bosis von informolie over tijd {periode} en ruimte begrensd in zones, sltes of ols oífsile fenomenen Deze zones, sites etc. worden vervolgens geinterpreteerd en met een deugdelíjke onderbouwing {KNAconform} gewoordeerd. .

Liisten en tobellen von spoíen en vondsten worden ols billogen oon het ropport toegevoegd en,niet in de lopende lekst . Het resultoot is een onolytische beschrijving die, voor zovel mogelilk, ontwoord geeft op de onderzoeksvrogen uit dlt PvE. . Een vloktekening op groot formoot {schaol I :500 of een kleinere school} mel overzichl pn interprelotie von de oongetrofÍen sporen,/slructuren mel bilhorende spoor of sltuctuurnummers. . Op olle tekeningen von een horizontool vlok worden op regelmotige plootsen NAP-hoogten gezet. Anolyse oo rdweïenschoppeliike gegevens De interprelotie en onolyse von de fysischgeogrofische en bodemkundige informotie gebeurt zoveel ols mogelilk in het veld. De verzomelde gegevens dienen zodonig le worden uitgewerkt dot de r0 Indien evoluotieverslog conform KNA 4 2, protocol 4004 (deelproces 3, OSl2OSl3l I I conform KNA 4.2, protocol 4OO4 {deelproces 4, OS 1 4OS 1 5}. 7.2.2 23 7.2.3 7.2.4 (poleollondschoppelilke contexl, de bodemopbouw en posldepositionele processen von de vindplools kunnen worden bepoold en een koppeling mel de orcheologische dato en interpretoties mogelilk is.

Ook de bevindingen en de tesuholen von het eerder in het plongebied uitgevoerde vooronderzoek worden hierin meegenomen (An) orgonische ortefoctenr 2 Artefocten worden per molerioolcotggorie beschreven conform de dooryoor gebruikelilke determinoties {lenminste conform het ABR en de oonlevereisen von het depot). Per {on}orgonisch orcheologÍsch ortefocl dient per vondstcolegorie minimool gedocumenteerd ie worden. 1 . hel spoor (of loog) woorin het ortefoct is oongelroffen; 2. de conserveringstoestond von het ortefoct (verbrond, vergoon, etc.); 3. de determinolie von het ortefoct; 4. de dotering von het ortefoct; 5. een beschriiving von het ortefoct {grootte, cotegorie, versiering, bewerkingssporen, etc.); Cotegoriespecif ieke uitgongspunten. . Aordewerk: determinotie per periode op 'bokselniveou', en voor zover mogeliik op type Bii oordewerk uil de Loie Middeleeuwen en Nieuwe iiid zoveel mogelllk gebruik moken von lypeindeling volgens het Clossificotiesysteem voor Keromiek en Glos {Deventer Systeem) r Notuursteen/vuursteen: delerminolies op. gesteentesoort, werktuig-,/gebruikstype, en indien mogeliik op herkomst en gebruikssporen. r Metool: delerminorie op meloolsoort, zo mogelilk op ortefoctiype en periode. . Bewerkt hout {orlefocten en constructiehout}. houtsoort, ofmetingen, functie, bewerking, gebruikssporen .

Von onherkenbore voorwerpen, bilvoorbeeld von metool (roeslklompen) worden no een eerste selectie {zo nodig in overleg met de depothouder en bevoegde overheid) róntgenopnomen gemcokt. . ledere vondst uil een orcheologisch relevonte conlext wordt gedetermineerd. . Losse vlokvondslen {oonlegvondsten) en slortvondsten worden minstens gescond, moor wel geonolyseerd indien deze een {mogelilke) relotie hebben met onderliggende sporen en/of logen en voor zover dot relevont is voor hel onderzoek en de beontwoording von de onderzoeksvrogen. . Bii {vergonkehlke} vondsten dient in eerste instonlie minimool gezorgd te worden voor stobilisering von de stool woorin deze ziin gevonden De keuze voor verdere behondeling en onolyse dient gemookt te worden door de betreffende moterioolspeciolist. Archeozoólogische en -botonische restenr3 Uitgongspunten bi1 de documentotie von dierlilk botmoteriool: r Hel spoor (of loog) woorin het bot is oongetroffen; r De conserveringstoestond von het bot {verbrond, vergoon, etc ); . De determinolie op type bol en soort dier; r Eventueel dotering Botonische resten {incl zodenmonslers) worden nó het veldwerk en nó selectie gewoordeerd door een speciolist ter bepoling von de kwoliteil en het orcheologisch-ecologisch poÍentieel. De scon vindt ploots voorofgoond oon het evoluotieverslog. De resultolen von de scons worden besproken in het evoluotieverslog.

Tel- en delermrnolielilsten worden zowel in hel evoluotieverslog ols in het eindropport opgenomen. Evenluele uilwerking, conservering en ropporioge von iijdens het veldwerk genomen monsters en de doormee somenhongende {extro} kosten, worden in het evoluoïieverslog voorgelegd oon de opdrochtgever. No goedkeuring von de opdrochtgever en het bevoegde overheid worden botonische reslen op voordrochl von de projeclleider noder geonolyseerd en uitgewerkt. l2 lndien opgesteld dÍenl de uitrverking en conservering ploots te vinden volgens het vostgestelde evoluotieropport. De orcheologisch oonnemer dient zelf kennis te nemen von de specifieke eisen die het betreffende depèrt stelt oon de oonlevering von hel vondslmoleriool. l3 Indi.n opgesield dient de uitwerking en conservering ploois te vinden volgens het vostgeslelde evoluotieropport. 24 7.3 7.3.1 7.3.2 Eventuele cremotiegroven worden geheel gezeefd over zeven mel een mooswiidte von resp. 2 cm, I cm en 3 mm. Het residu wordt gewoordeerd. Alle oongelroffen cremotieresten uil groven worden geonolyseerd, in somengebrocht en geropporteerd. Menseligke resten {verbrond én onverbrond} worden geonolyseerd volgens de voor het vokgebied gongbore methoden.

Aondochlspunten ziin : - inschatting leeftiid bii overliiden; - geslachtsbepoling; - lichaomslengle; - doodsoorzoak; = gezondheid; - voedseleconomie; - herkomst en migrolie; - bevolkingsopbouw. Ropportoge Beeldroppofioge (obiecttekeningen, foïo's, koorten, e.d.) . ln het ropport worden relevonle overzichts- en detoilfoïo's opgenomen. . Coupes von sporen, profielen en profielkolommen worden ler documentotie ols scon gedigitoliseerd. Representotieve sporen en profielen worden in opgemookte vorm in hei ropport cfgebeeld. o Sirucluren, grondsporen en vondstspreidingen worden in de stondoordropportoge beschteven vonuit hun ruimteliike, strotigrofische en chronologische context en onderlinge somenhong. Hiertoe worden olle grondsporen en slructuren geinlerpreteerd en gedoieerd. . AIle spoÍen en slruciuren worden ofgebeeld op een ollesporenkoorl voorzien von het londelilke coórdinolengrid. Hierop dienen de locoties von de werkputien herkenboor te sloon ofgebeeld met werkputnummer. De sporen en structuren worden met verschillende periodekleuren op de olls sporenkoort oongegeven o De te onderscheiden structuren worden vewerkt in een colologus, woorbil de oongetroffen sporen zowel in vlok ols dworsdoorsnede worden ofgebeeld o Verspreidingskoort von de verzomelde oonlegvondslen per periode {vokken von mox. 5x5 meter) indien het gool om significonte hoeveelheden. .

Bii de evoluotie von het veldwerk wordt in overleg met het bevoegde overheid op bosis von het evoluotieverslog bepoold welke objecten getekend en/of gefotogroÍeerd wotden. . Een referentieproÍiel wordt oltlld ofgebeeld in het ropport r Niet gepubliceerd beeldmoteriool worden op een informotiedroger of digitool oon het ropporï toegevoegd. . Bil een opgroving worden ruim voldoende octiefoto's, sfeerfoto's en vondsten {ol don niet in groepsfolo's) opgenomen in het ropporl. EindmpporÍoge en te leveren producïr4 lnhoud eindropport . Bii het oontreffen von een behoudenswoordige vindplools wordt een publieksvriendelilke somenvotling von het onderzoek en de resuhoten von moximoal twee A4 plotte teksï oon het ropport toegevoegd, om de opgedone gegevens op een loogdrempelige monier te ontsluiten voor het brede publiek Dit wordt ondersleund door enkele representotieve ofbeeldingen. . Conclusies en synthese woorin de resultoten von het onderzoek op integrole wilze worden besproken. De verkregen resultoten dienen tevens bezien en geduid le worden in het licht von de bestoonde kennis over de bewoningsgeschiedenis von hel desbetrefÍende gebied (de onderzoeksvrogen wotden dus niet olleen oport beontwoord). . De lekst dient op olle essentiële punten door koorten, ofbeeldingen en tobellen ondersleund te worden. .

Ten behoeve von de woordering wordt per vindploots een KNAconforme woorderingstobel ingevuld. De woordering wordt in een lopende tekst onderbouwd. ' ra ln de ropportoge dient rekening ie worden gehouden met de volgens de NOoA vereiste lerminologie voor de diverse orcheologische perioden. Bi1 de middeleeuwen dient bi1 voorkeur gesproken te worden von Volle en Lote Middeleeuwen {respectievelijk l05Gl 250; I 250-l 500}. 25 /.3.3 Verstrekking eindropport en doto . Bevoegd gezog gemeente {l exemploor digitool) . Archeologisch odviseur von de bevoegde overheid (1 exemploor digitool) . De {definitieve) digitole opgrovingsdocumeniotie von het proiect wordl in origineel Íormol oon de gemeente en provincie beschikboor gesteld. Hierbil wordt gebruik gemooki von de pokbon (zie hoofdstuk 9). De provincie droogt zorg voor deponering in DANS. . De gemeente droogt zoÍg voor de verstrekking von het ropport oon de lokole heemkundekring. Opleveringstermiinen . Uitedilk 4 weken no oÍloop von het veldwerk is het evoluotieropport opgesteld Het evoluotiercpporï wordl digitool geleverd oon het bevoegde overheid en de opdrochtgever. . Binnen 3 moonden no goedkeuring von hel evoluotieroppod en het uitwerkingsvoorsiel met evenluele oonpossing,/oonvullingen von het PvE, wordl hel concepteindropport oongeleverd . De conceptuersie von het eindropport wordt digitool geleverd.

Toetsing von het concept-eindropport oon het PvE gebeurt door hei bevoegde overheid en de opdrochtgever. Correcties worden verwerkt in het deÍiniiieve eindropport . Uiterliik 4 weken no beoordeling levert de opdrochtnemer het definitieve ropport. . Von deze termiinen kon in overleg worden ofgeweken, in het biizondeÍ wonneer noodzokelilke loborotoriumonolyse (bilvoorbeeld raConderzoek of onderszins) meer tiid vroogt, Het verlengen von de lermiin gebeud oltiid in overleg mei de opdrochtgever en het bevoegde overheid. . Afhonkeliik von een dootstort kunnen de oonleverdoto in overleg worden oongepost. 0penboorheid en inlegriteit . Definitieve ropporten met onderliggende documentotie zijn openboor. Restricties kunnen olleen door de bevoegde overheid gesteld worden vonuit een oogpunt von bescherming von het bodemorchief . . De outeurs ziin verontwoordelilk vooÍ een versloglegging volgens stondoorden von goed vokmonschop, beroepsethiek en integriteit. De opdrochlgever/vergunningconvroger kon geen eisen stellen oÍ beperkingen opleggen oon de inhoud, de conclusies en de oonbevelingen. . De outeurs kunnen beperkingen opleggen oon de loegonkelilkheid en verspreiding von hun onderzoeksgegevens tot het moment dot het conceplropport door de bevoegde overheid is goedgekeurd.

Deze bepoling vervoh indien het euoluoiieroppot en/ol hetónceptropport niei binnen de geslelde termiinen worden oongeleverd. . De outeurs stellen lekeningen en onderzoeksgegevens {opgrovingsdocumentolie) te ollen tijde oon de bevoegde overheid ter beschikking indien deze nodig ziin voor de voorbereiding von onder onderzoek of beschermende mootregelen . De bevoegde overheid kon olleen verbeleringen eisen bi1 oonloonbore tekortkomingen in de wetenschoppelilke kwcliteit von de versloglegging. Aonbevelingen horen tot het domeÍn von de outeur en zijn niet oon correctie onderhevig. 26 8.2 I (DElSttECTlt E],1 CoNSIRVERING B.l Selectie moteriool voor uitwerking ln beginsel komen olle vondsten in oonmerking voor determinotie en onolyse. Voorslellen tol {de}selectie dienen te worden goedgekeurd door het bevoegde overheid en het provinciool depot. Dit gebeurt middels een (delselectieropport met doorin een gemoÍiveerd voorstel en een li1st. In deze lilst wordt oongegeven: L vondstnummer; 2. conlext; 3. soort moteriool; 4 soort object; 5. globole dotering; ó mole von gooÍheid; Z reden von deseleclie. Selectie moteriool rl00r deponering en verwiidering ln verbond met deseleciie von moteriolen, kon sproke ziin von overleg- en goedkeuringsmomenten mel en door de depothouder.

Dit is doorgoons no beëindiging von hel veldwerk in hel koder von een evoluotie lzie97.21.Ditkonevenwelookziinliidenshetveldwerk,bi1significonteofwiikingenmb.t vondsten {oontollen, oord, noodzook tot conservering, etc,). Procedure en doorlooptijden worden beschreven in de KNA4.l en hieronder in hei koderoongegeven. Contoctpersoon voor (de)selectie is in Limburg de Depothouder provincie Limburg drs S. Kusters, (emoil sii.kuslers@prvlimburg.nl). Tiidsduur reoctie no het veldwerk (evoluotiefose|. {Aontoonboor} oonmelden, moken ofsprook met depoihouder: ofhondeling verzoek goedkeuring mox. l5 werkdogen. Bi1 uirblilven reoctie kon hel werk in somensprook met opdrochlgever en bevoegde overheid zonder goedkeuring von de depothouder worden voorlgezel 8.3 Selectie von moteriool voor conservering Bilzondere vondsten die geconserveerd oÍ gerestoureerd moelen worden, worden in overleg mel bevoegde overheid, opdrochlgever en provinciool depot overgedrcgen oon een speciolist Bii biizonder kwetsbore vondsten wordt een speciolist geroodpleegd. Metoolvondsten en vondslen von orgonisch moteriool dienen, voor zover behoudenswoordig, geconserveerd te worden De behoudenswoordigheid wordt in overleg met hef bevoegde overheid en opdrochtgever vostgesteld en ter goedkeuring voorgelegd oon de depolhouder von hel provinciool depot.

Von onherkenbore voorwer.pen (roestklompen) worden ter vostslelling von de behoudenswoordigheid róntgenopnomen gemookl. Het gesorteerde en geonolyseerde moÍeriool wordi zo verpokt dot hef stobiel kon worden opgeslogen in hel provinciool depot Uitgongspunt bil de conservering is dot het behoud gewoorborgd is a a a Tiidsduur reoctie tiidens hel veldwerk: Reocties t.o.v. wel,/niel meenemen {noor lussendepot uitvoerder) is 2 werkdogen {48 uur) op werkdogen vonof het moment von oontoonboor melden per telefoon, emoil bi1 de depothouder Bi rlblr iven VON een reoclie bi n nen de ofg CS proken term n mog en de overi ge po di ien rcheologisch uitvoerde opdroc bevoegde overheid bes SSCN of zi het moteriool wel niel tiideli k depone Ten 27 q EISEN BETRTFFTNDT DTPOT Er is conform de KNA 4.2 sproke von een oontol overleg- en goedkeuringsmomenten met en door de depothouder {zie hiervoor hoofdstuk B). Voor oonvong von het onderzoek wordt contoct opgenomen met de depotbeheerder von hel Provinciool Depol voor Bodemvondsten von Limburg. Vost conloclpersoon depothouder provincie Limburg: dhr. S. Kusters, emoil. sjj.kusters@prvlimburg nl of tel. 065272073I . Deponering von de vondsten en de documentolie vindt ploots in het Provinciool Depot voor Bodemvondsten conform de doorvoor opgeslelde eisen von oonlevering.

Deponering von vondslen en documenlotie vindt gelilktildig ploots, no oÍronding von hetdefinitieve ropport. Voor de octuele conleveringsvoorwoorden von het Provinciool depot voor Bodemvondsten, Limburg zie No oÍronding von fiel onderzoek wordt het geheel, conform de doorvoor geldende normen en eisen (KNA'specificolie DS02 en DS03) oongeleverd vio het londelilk E-loket ArcheoDepot {www.orcheodepot.nl) geuplood vio het Ejormulier lhnps./ /fdg.formdesk.com/gboprod,/Aonmelden_Pokbon_Updote) en zo overgedrogen oon het Provinciool Depot. Het deponeren von orcheologische vondslen en onderzoeksdocumentotie vindl ploots volgens de Kwolileitsnorm Nederlondse Archeologie, protocol 4OO4 Opgroven, OSIZ: "Gestondoordiseerde beschriiving von proiectdocumentotie bii het deponeren von crcheologiscl'r-vondsten en monsters (d.m.v. pokbon)'. Onder protocol4OO4 wordtonder het begrip pokbon verstoon: hef documeni dot bil het te deponeren moteiiool en/of dedocumentotie wordt'gevoegd en op geslondoordiseerde wiize een beschrijving geeft von de inhoud von het oongeleverde.

Bii de digitole oonlevering bestoof de pokbon uit een /rMl'bestond, conform SlKB-protocol 0i02 en wordt zo tevens ols digitole decumenlolie, conÍorm KNA-speciÍicotie DS05, overgedrogen oon het e-Depot DANS No deponering is helOnderzoeksmeldingsnummer (ARCHIS) struclureel gelinked metde Persistent ldentifier (DANS), zodot de doto digitool oltild te lroceren zijn. Ten overvloede. Dit houdt tevèns in dot in de Pokbon de gespeciÍiceerde orlefocÍcodes (zie Codetobel 1 : Artefocitype) zullen worden gebruikt voor opgegroven orcheologische obiecten. Dendrochronologische gegevens worden tevens oongeleverd oon DotoVerseNL {hrps:,//dotoverse nl/) cf de doorvoor heersende richtliinen. 2B I O RANDVOORWAARDEN EN AANVUTLTNDE EISEN l0.l Personele rondvoorwoorden . Het onderzoek stoot onder leiding von een Senior KNA Archeol oog Zii/hiiheeft oontoonbore eruoring met proiectbeheersing, opgroven en schrijven en redigeren; doornoost heeh zii/hii oontoonbore ervoring met grovende onderzoeken op de Limburgse Moosterrossen. De Senior KNA Archeoloog is fulltime in het veld ter plootse . De groofwlrkzoomheden worden uitgevoerd door een kroonmochinist met oonloonbote ervoring met orcheolog isch.onderzoek. .

Een fysisch geogroof of bodemkundige met een ruime bodemkundige speciolisolie in zondgronden of een senior KNA orcheoloog met ruime en relevonle bodemkundige en fysischgeogrofische ervoring wordt ingezel voor de interprelolie von de bodemprofielen in het veld. . De moteriool- en monsleronolyses worden uiigevoerd door speciolislen met oonloonbore ervoring op hei vlok von moteriële cultuur, botonische en orcheozoólogische resten uil de te verwochten perioden. . De metooldeteclor dient gehonleerd te worden door een deskundig persoon met ervorrng in metooldetectie r lnzet von studenten orcheologie en/of vriiwilligers tijdens het veldwerk is toegesloon, mils goed begeleid en ofgestemd met de opdrochtgever. .l0.2 Overlegmomenten ln overleg met de opdrochtgever worden de uitvoeringsperiocle en de opleveringsrermiin von het veldwerk vostgelegd. Bii het oontreffen von orcheologische resten die, gezien de initiële verwochfing, niet verwocht werden, wordt het bevoegde overheid (of diens odviseur), de opdrochlgever en depothouder zo spoedig mogelilk op de hoogte gesteld. Zook is doi de orcheologisch uituoerder te ollen tijde ter beschikking stoot om het bevoegde overheid von infotmotie en odvies te voorzien. Afstemming tussen de veischillende portijen vindt plools op de volgende momenlen. . Storloverleg.

uilerlijk I week voor oonvong von het veldwerk tussen de beirokken prolectleider(s), de civiel oonnemer, de opdrochtgever en hel bevoegde overheid. Hierbil wordt de strotegie op bosis von . plon von oonpok, offerle, overeenkomst en de uilvoeringsplonning wederzilds bevestigd Zodro de definitieve plonning von de civiehechnische werkzoomheden bekend is, dienl door de orcheologische uitvoerder een veldoverleg met het bevoegde overheid en de opdrochtgever ingeplond te worden. Bip voorkeur vindt dit overleg ploots op de dog dot de werkzoomheden storlen. . lndien belongwekkende zcken worden oongetroffen die niel in het PvE ziin voorzien of wonneer substontleel von het PvE ofgeweken dient te worden, vindt overleg ploots met het bevoegde overheid {oÍ diens odviseur) en de opdrochtgever. . Bii hei oontreffen von bilzondere, mogelilk behoudenswoordige orcheologische resten, bi1v. concentrolies orlefocten, of bilzondere sporen of structuren, zools cremotie of inhumotiegroven, wordt ierstond contoct opgenomen met de bevoegde overheid over de te volgen strotegie . Contoclen met de medio verlopen oltild vio de opdrochtgever. . De contoctpersoon von het bevoegde overheid wordt op de lootste veldwerkdog op de hoogte gesteld von einde veldwerk.

Op doï momenl wordt bekeken oÍ een evoluolieroppott zinvol is Hel bevoegde overheid en/of de opdrochtgever kon,/kunnen bepolen dot meetdere ovetleggen ploolsvinden. 29 'l0.3 Kwoliteitsbewoking en toezicht Kwoliieitsbewoking G;p@;" p"ttii is gecertificeerd voor de werkzoomheden proefsleuven en opgroven (SIKB BRt 4003). De Senior KNA Archeoloog von het uituoerende bedriif hbudt toezicht op de werkzoomheden en is hierbil elndverontwoordelilk. Hii/zii is verontwoordelilk voor de kwoliteit von hel onderzoek en de te doorlopen processioppen. Toezicht: ïildens hel uilvoeren von het veldwerk worden door de verontwoordelilke orcheoloog dog- en weekropporten opgemookt woorÍn de vordering von de werkzoomheden, de personele inzet, de verwerking en de opslog von kwelsbore materiolen, de wetenschoppelilke of technische ontwikkelingen en de inhoudelilke keuzes worden opgenomen. Op verzoek worden deze weekropporlen en eventueel ook de dogropporten gedeeld met de toezichthouder nomens de bevoegde overheid. r0.4 0verige r0ndrloortnloorden en 00nvullende eisen ln olle gevollen woorin dit PvE niet voorziel, ziin de procesbeschrijvingen en speciÍicoties von de KNA42vontoepossing Opdrochtgever of bevoegde overheid . De opdrochtgever zorgt voor voldoende ruimle in de plonning om vertroging von opvolgende werkzoomheden te voorkomen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://maasgouw.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/8323390b-d341-404f-93dd-67b813567b0b?agendaItemId=cb40a1ad-1a1c-4bfc-92b6-70b676765318