80301-BIJLAGE 1 Programmabegroting 2023
Tekst van het document
Programmabegroting 2023 Aandacht geven loont!
Maasgouw, 20 september 2022 Versie: Raad definitief
2
Inhoudsopgave 1. Inleiding ...........................................................................................................................................................5 2. Kerngegevens...................................................................................................................................................9 3. Programma’s..................................................................................................................................................11 3.1 ALGEMEEN BESTUUR EN BEDRIJFSVOERING.........................................................................13 3.2 DIENSTVERLENING.................................................................................................................27 3.3 SOCIAAL DOMEIN ..................................................................................................................35 3.4 BEHEER OPENBARE RUIMTE, INFRA EN VASTGOED ..............................................................55 3.5 LEEFOMGEVING, WONEN EN ECONOMIE .............................................................................63 3.6 GEBIEDSONTWIKKELINGEN ...................................................................................................83 4.
Financiële overzichten ...................................................................................................................................93 4.1 OVERZICHT ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN.......................................................................93 4.2 OVERZICHT OVERHEAD..........................................................................................................95 4.3 OVERZICHT VENNOOTSCHAPSBELASTING.............................................................................97 4.4 OVERZICHT VOOR ONVOORZIEN...........................................................................................99 5.
Paragrafen inzake de financiële positie .......................................................................................................101 5.1 WEERSTANDSVERMOGEN & RISICOBEHEERSING ...............................................................103 5.2 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ....................................................................................121 5.3 FINANCIERING .....................................................................................................................133 5.4 BEDRIJFSVOERING ...............................................................................................................139 5.5 VERBONDEN PARTIJEN ........................................................................................................147 5.6 GRONDBELEID .....................................................................................................................175 5.7 LOKALE HEFFINGEN .............................................................................................................187 5.8 OPENBAARHEID ...................................................................................................................197 5.9 CRISIS OEKRAÏNE .................................................................................................................199 6.
Financiële (meerjaren-)planning.....................................................................................................................203 6.1 PROGRAMMAPLAN: BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA ...............................................203 6.2 OVERZICHT INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ......................................................................207 6.3 FINANCIËLE FOTO 2023-2026..............................................................................................213 6.4 OVERZICHT LOON- EN PRIJSINDEXATIES 2023-2026 ...........................................................219 7. Bijlagen ...........................................................................................................................................................221 7.1 JAARLIJKS INVESTERINGS PROGRAMMA (JIP) 2023 ............................................................221 7.2 MEERJARIG INVESTERINGS PROGRAMMA (MIP) 2024-2026 ..............................................225 7.3 STAAT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN 2023-2026......................................................231
3
4
1. Inleiding Het door de gemeenteraad vastgesteld coalitieakkoord 2022-2026 bevat deels een aanscherping van eerder geformuleerde beleidsdoelen en deels een formulering van nieuwe doelen voor de komende bestuursperiode. In deze programmabegroting wordt (in hoofdstuk 3) per programma aangegeven wat de concrete doelen voor 2023 en volgende jaren zijn en welke acties en kosten daarmee samenhangen. Daarbij ontstaat het volgende algemene beeld. In het programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering wordt uitvoering gegeven aan een reeks van algemene gemeentelijke taken. Daarbij is vooral sprake van voortzetting van bestaand beleid, maar dat neemt niet weg dat de gemeente in de komende jaren wel te maken krijgt met een aanzienlijke verhoging van de algemene personeelskosten. Die wordt grotendeels veroorzaakt door de nieuwe landelijke CAO voor gemeenten en daarnaast door een personeelsuitbreiding voor enkele algemene taken en door een aanvulling van het algemene personeelsbudget. Voor het programma dienstverlening is het centrale doel om de kwaliteit van de dienstverlening (verder) te verbeteren en om daarbij in te spelen op ontwikkelingen rondom digitale dienstverlening en nieuwe wet- en regelgeving. Om dat te kunnen bereiken is het nodig om de personele formatie uit te breiden met een projectleider en kwaliteitsmedewerkers voor dienstverlening.
Daarnaast is ook budget nodig om de bezetting van het Klant Contact Centrum weer op peil te brengen. Binnen het sociaal domein bouwt de gemeente aan de lokale sociale basis en bevordert positieve gezondheid en inclusie. Hierin vervult het programma toekomstbestendige zorg een centrale functie. Er worden onder andere acties ingezet die zijn gericht op de sociale basinfrastructuur en het functioneren van het sociaal wijkteam. Op het gebied van de jeugdzorg krijgt de gemeente bij voortzetting van bestaand beleid te maken met een substantiële verhoging van de kosten mede als gevolg van indexatie. Bij arbeidsparticipatie wordt ingezet op extra begeleiding, om zowel de vraag- als aanbodkant goed te kunnen bedienen en te schakelen daar waar de nood het hoogst is In het programma beheer openbare ruimte, infra en vastgoed vormt het kwaliteitsniveau van de openbare ruimte het centrale thema. Eind 2022 worden aan de raad het wegenbeheersplan en het groenbeheersplan voorgelegd. De kosten die met de uitvoering van deze plannen gepaard gaan zijn in deze programmabegroting vermeld. Ook wordt met betrekking tot het gemeentelijk vastgoed melding gemaakt van de stijging van de energiekosten voor de gemeente. Veel gemeentelijke taken zijn gericht op leefomgeving, wonen en economie. Daarbij wordt gewerkt aan een gemeentebreed omgevingsplan.
Op het terrein van vergunningen, toezicht en handhaving krijgt de gemeente te maken met een stijging van de uitvoeringskosten van de MER-OD. Daarnaast worden in dit programma acties beschreven die invulling geven aan duurzaamheidsdoelen voor natuur, biodiversiteit en energietransitie. Ook wordt ingegaan op de acties die voor 2023 op de planning staan voor de beleidsvelden economie, toerisme en recreatie. In het verlengde van het coalitieakkoord maakt ook deze programmabegroting apart melding van de grote gebiedsontwikkelingen die in Maasgouw lopen. Daarbij speelt de gemeente een begeleidende, faciliterende en regisserende rol. Dat vraagt om de inzet van ambtenaren vanuit diverse disciplines en ook om te inzet van onderzoeks- en adviesbureaus. Om aan deze gecoördineerde aanpak invulling te kunnen geven, is een algemeen werkbudget nodig. In 2023 investeren we, nog meer dan anders, in het leren kennen van mensen, het opbouwen van een relatie, het leggen van verbindingen en het inzetten en uitbreiden van een netwerk. Dit alles om mensen in hun kracht te zetten. Daarbij doen we een beroep op eigen verantwoordelijkheid en faciliteren we als gemeente het proces en eventuele bijbehorende middelen. 5
Zo komen we tot een passend resultaat en een win-win-situatie. Deze filosofie loopt als een ‘rode draad’ door alle beleidsterreinen en programma’s zoals in deze inleiding op hoofdlijnen wordt beschreven. Vanuit de gedachte dat alles wat je aandacht geeft bloeit, luidt de titel van deze begroting 2023 dan ook “Aandacht geven loont!”. Financiën Vanuit financieel perspectief is er bij de allocatie van middelen voornamelijk sprake van een ‘technische’ begroting. De aanleiding hiervoor is drieledig: •
Meerjarenbegroting jaarschijf 2026 Pas in de Septembercirculaire 2022 komt er volgens toezegging van het Rijk meer duidelijkheid over de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Omdat de uitkomst bij samenstelling van de begroting nog niet bekend was, kan in financiële zin nog niet worden geanticipeerd op extra inkomsten, danwel kosten die het Rijk worden overgenomen of alternatieve inkomstenbronnen. Dit resulteert in een jaarschijf 2026 die in deze meerjarenbegroting een (structureel) tekort vertoont, maar waarvan de verwachting is dat alsnog voldoende inkomsten worden gegenereerd vanuit de algemene uitkering. De jaarschijf 2026 is ‘technisch’ sluitend gemaakt met opname van een stelpost in afwachting van de Septembercirculaire 2022.
•
Indexering In deze begroting wordt voorgesteld om een aantal budgetten bij te stellen als gevolg van substantiële prijsstijgingen. Uit de tabel in paragraaf 6.4 (pagina 219) is af te lezen dat de voorgestelde budgetverruiming als gevolg van inflatie op basis van de huidige inzichten ruim € 1,5 mln structureel betreft. Daarnaast is de bijdrage aan verbonden partijen voor 2023 en volgende jaren door toenemende kosten ook toegenomen, resulterend in een totale structurele bijstelling van afgerond € 760.000. Het is op dit moment nog niet duidelijk in welke mate deze indexering in de komende jaren gecompenseerd zal worden via de algemene uitkering uit het gemeentefonds.
•
Investering in kwaliteit dienstverlening en organisatie Op diverse beleidsterreinen wordt voorgesteld om in totaal ruim € 800.000 structureel te investeren in de ambtelijke organisatie om processen kwalitatief te verbeteren en daarmee ook de dienstverlening naar onze burgers en andere stakeholders. Tevens kunnen we hiermee invulling geven aan toekomstige uitdagingen, ambities en voldoen aan wet- en regelgeving.
Ter bekostiging van de incidentele uitgaven in 2023 wordt voorgesteld om de algemene reserve in te zetten. Na de voorgestelde aanwending van ruim € 1,8 mln is er nog steeds sprake van een uitstekende reservepositie en wordt deze dekking derhalve verantwoord geacht. Als gevolg van deze aanwending is er sprake van een beperkte trendmatige verhoging van de gemeentelijke belastingen. De raad kan bij de besluitvorming een andere afweging maken over de inzet van middelen dan het voorstel op basis van de voorliggende Programmabegroting 2023. Vanuit financieel perspectief is het in het kader van een structureel sluitende begroting van belang om daarbij de dekking aan te geven indien er aanvullende beleidswensen zijn. In onderstaande afbeelding is geïllustreerd welke dekkingsmogelijkheden ingezet kunnen worden. Daarbij dient de kanttekening geplaatst te worden dat de reserve alleen ingezet kan worden als dekkingsmiddel voor incidentele uitgaven.
6
Structureel sluitende begroting
Ambities
Belastingen / Inkomsten 100
100
100
100 100 100 100 100
100 100 100 100 100 100 100 100
Bestaand Beleid
Inzet Reserves
7
Indeling van de Programmabegroting 2023 In hoofdstuk 2 is een overzicht van de kerngegevens opgenomen. In hoofdstuk 3 komen de nieuwe, beleidsmatige planning (doelen en acties) en de financiële planning (lasten en baten) voor het begrotingsjaar 2023 per programma samen bij de beantwoording van de volgende vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat gaat dat kosten? Naast de programma’s zijn er conform de BBV-voorschriften ook een aantal overzichten verplicht. Deze overzichten zijn opgenomen in hoofdstuk 4. De hoofdstukken 4 t/m 6 (en de bijlagen) zijn voornamelijk van financiële aard. Daarin komen de financiële overzichten, de paragrafen inzake de financiële positie en de financiële meerjarenplanning aan de orde.
8
2. Kerngegevens A. SOCIALE STRUCTUUR
2021
2022
23.947
24.034
van 0 – 4 jaar
886
914
van 5 – 9 jaar
899
931
van 10 - 14 jaar
968
923
van 15 – 19 jaar
1.187
1.132
van 20 – 64 jaar
13.486
13.427
van 65 – 74 jaar
3.726
3.789
van 75 – 84 jaar
2.055
2.174
85 jaar en ouder
740
744
Beegden
1.817
1.823
Heel & Panheel
4.546
4.543
Linne
3.616
3.648
Maasbracht & Brachterbeek
7.025
7.039
Ohé & Laak
831
840
Stevensweert
1.601
1.618
Thorn
2.481
2.478
Wessem
2.030
2.045
Participatiewet
244
251
IOAW
10
8
IOAZ
5
6
Bijstandsbesluit Zelfstandigen (BBZ )
1
1
Aantal inwoners per 1 januari
Aantal inwoners per kern:
Aantal uitkeringsgerechtigden per 1 augustus:
B. FYSIEKE STRUCTUUR Oppervlakte gemeente, waarvan:
5.812 ha
Binnenwater
1.246 ha
Land
4.566 ha
Wegoppervlakte
2,57 km2
Groenoppervlakte (incl. heide en bossen)
3,99 km2
C. FINANCIELE STRUCTUUR Uitgaven gewone dienst Opbrengst belastingen en leges Algemene uitkering uit gemeentefonds Uitkering deelfonds sociaal domein Boekwaarde geactiveerde kapitaalsuitgaven per 1-1 Langlopende leningen per 1-1 Reserves en voorzieningen per 1-1
2022 Totaal € 61.092.700 11.524.500 34.471.900 5.048.300 119.243.300 43.673.700 56.799.000
2023 Totaal € 68.307.600 12.493.200 40.662.400 2.238.260 103.612.100 42.306.100 58.080.600
2022 Per inwoner € 2.551 481 1.440 211 4.979 1.824 2.372
2023 Per inwoner € 2.842 520 1.692 93 4.311 1.760 2.417
9
10
3. Programma’s De opbouw van deze Programmabegroting wordt bepaald door het coalitieakkoord 2022-2026 "Samen bouwen aan een sterk, sociaal en een duurzaam Maasgouw". In de inleiding van het coalitieakkoord is de ambitie opgenomen om verder te bouwen aan een sterke gemeente, werken aan een sociaal Maasgouw en gestalte geven aan een duurzaam Maasgouw. Dat leidt tot een indeling in vijf (hoofdprogramma's): 1 Algemeen bestuur en bedrijfsvoering 2 Dienstverlening 3 Sociaal domein 4 Beheer openbare ruimte, infra en vastgoed 5 Leefomgeving, wonen en economie 6 Gebiedsontwikkelingen Bij de onderwerpen in de programmahoofdstukken staan drie hoofdvragen centraal: Wat willen we bereiken? (doelen) Wat gaan we daarvoor doen? (acties) Wat gaat dat kosten? (middelen) Wat willen we bereiken? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt per onderwerp beschreven welke maatschappelijke effecten we als gemeente willen bereiken. Uit de beschrijving moet blijken welke voordelen we voor burgers, bedrijven of instanties willen bereiken. Dat wil zeggen dat we niet beschrijven welke "output" (diensten, producten of documenten) we opleveren, maar welke "outcome" (effecten) we willen bereiken.
Omdat de gemeente binnen de programma's / domeinen tal van activiteiten organiseert, voert het te ver om binnen een kaderstellend document als de Programmabegroting de beoogde effecten tot in detail te beschrijven. Daarom worden de beoogde effecten in de Programmabegroting in (relatief) abstracte bewoordingen beschreven. Wat gaan we daarvoor doen? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven welke gemeentelijke activiteiten in 2023 worden gepland om de beoogde maatschappelijke effecten te kunnen bereiken. Daarbij kan worden gedacht aan verbetering of vernieuwing van diensten of producten die voor burgers, bedrijven of instanties bedoeld zijn. Ook kan gedacht worden aan het uitvoeren van onderzoeken of het opstellen en uitvoeren van plannen die leiden tot meer effectiviteit bij het bereiken van maatschappelijke effecten of meer efficiëntie in het functioneren van de organisatie. Wat gaat dat kosten? Bij het beantwoorden van deze vraag wordt beschreven met welke structurele of incidentele kosten de geplande activiteit gepaard gaat. Daarbij wordt ook meegewogen welke kosten gepaard gaan met de extra ambtelijke capaciteit die gevraagd is. Aan het eind van ieder programmahoofdstuk wordt een "overzicht van lasten en baten" gegeven.
Beleidsindicatoren Bij ieder programma is een overzicht toegevoegd van enkele beleidsindicatoren die op grond van de BBVvoorschriften verplicht zijn gesteld.
11
12
3.1
Algemeen bestuur en bedrijfsvoering
Coalitieakkoord 2022-2026
De schaal en omvang van de gemeente Maasgouw levert belangrijke voordelen op die we ook in de komende jaren willen benutten. De kleine afstand tussen lokaal bestuur en samenleving zorgt ervoor dat bestuurders en ambtenaren goed op de hoogte kunnen blijven van de wensen, opvattingen en zorgen die bij inwoners en ondernemers bestaan. We beschikken als gemeente over een compacte, wendbare en klantgerichte moederorganisatie en zijn in MER-verband ook verantwoordelijk voor drie dochterorganisaties: de Omgevingsdienst, de Sociale dienst en de dienst Bedrijfsvoering. Ook op andere fronten werken we samen met medeoverheden, instellingen en bedrijven om tot een adequate aanpak van opgaven te komen. Daarbij willen wij dat de gemeente Maasgouw zich blijft onderscheiden door een gezonde financiële positie en een laag niveau van belastingen.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp in programmabegroting
Algemene strategie en samenwerking
3.1.1
Burgerparticipatie
3.1.2 Capaciteit kinderraad
Global Goals gemeente
3.1.3
Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving
3.1.4 Integraal veiligheidsplan
Personeel en organisatie
3.1.5 Personeelsplanning en krapte op de arbeidsmarkt Ondersteuning management Duurzame inzetbaarheid van medewerkers/ vitaliteitsbeleid Flexibele schil bezwaar/beroep Cao personeel en overige budgetten
Financiën en belastingen
3.1.6
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
13
3.1.1 Algemene strategie en samenwerking Voor de algemene strategie van de gemeente Maasgouw is het belangrijkste actiepunt in de coalitieperiode 2022-2026 het opstellen van een nieuwe strategische visie. De voorbereidende werkzaamheden daarvoor starten in 2024. Voor de samenwerking in algemene zin is in het coalitieakkoord opgenomen dat met vaste regelmaat het functioneren van samenwerkingsverbanden en de positionering van de gemeente binnen deze verbanden wordt geëvalueerd. Begin 2023 wordt een procesplan aan het college van B&W en de gemeenteraad voorgelegd waarin wordt beschreven welk samenwerkingsverband op welk moment wordt geëvalueerd.
14
3.1.2 Burgerparticipatie Capaciteit kinderraad Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Coördinatie organisatie kinderraad
Op 17 december 2019 heeft de gemeenteraad besloten tot het instellen van een kinderraad. In het coalitieakkoord 20222026 is opgenomen dat er ondersteuning wordt geboden aan het functioneren van de kinderraad. Inmiddels is er de nodige praktijkervaring opgedaan rondom het functioneren van de kinderraad. Met name de coördinatie en ambtelijke bijstand vraagt meer tijd van de ambtelijke organisatie dan aanvankelijk is aangenomen. Willen we het functioneren van de kinderraad verbeteren dan moeten we investeren in capaciteit voor de organisatie en begeleiding. Met name wanneer het gaat om zaken als afstemming en contacten onderhouden, zorgen voor actieve communicatie, organiseren van activiteiten, werving en installeren nieuwe kinderraadsleden, faciliteren van vergaderingen et cetera.
€ 43.300 structureel
Onderzoek wijst uit dat een tijdsbesteding van 12 tot 24 uur per week realistisch is om genoemde werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren. Voorgesteld wordt om 0,5 fte (18 uur per week) hiervoor in te zetten.
Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
15
3.1.3 Global Goals gemeente De gemeenteraad heeft in 2020 een strategisch plan Duurzame ontwikkeling vastgesteld dat is gericht op de Global Goals. Om uitvoering te geven aan dit plan wordt begin 2023 door het college van B&W het actieprogramma Global Goals 2023 vastgesteld.
16
3.1.4 Veiligheid, crisisbeheersing en handhaving Integraal veiligheidsplan Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Door middel van samenwerking tussen interne en externe actoren de sociale en fysieke veiligheidssituatie (zowel objectief als subjectief) van de inwoners van Maasgouw op een structurele en integrale wijze te verbeteren.
Het huidige Integraal Veiligheidsplan (IVP) Maasgouw expireert eind 2022. Dit houdt in dat we gestart zijn met de voorbereidende werkzaamheden voor het opstellen van het nieuwe IVP 2023-2026. Door middel van een themabijeenkomst is de raad in een vroegtijdig stadium betrokken bij de totstandkoming van het IVP. Tijdens deze bijeenkomst heeft de raad richting gegeven aan de lokale doelen en waar de prioriteiten liggen.
Kosten worden afgedekt uit bestaande budgetten.
Vaststelling van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026.
De resultaten van deze bijeenkomst worden door vertaald naar het IVP. Mocht dit IVP aanleiding geven tot additionele financiële middelen dan wordt dit in het raadsvoorstel vermeld. Het IVP wordt in de raadsvergadering van december 2022 ter vaststelling aangeboden.
17
3.1.5 Personeel en organisatie Personeelsplanning en krapte op de arbeidsmarkt Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Anticiperen op vacatures om zodoende continuïteit in de ambtelijke organisatie te waarborgen en (dure) inhuur te voorkomen.
Sinds 2020 wordt door het managementteam een programma doorlopen waarin stapsgewijs wordt gewerkt aan personeelsplanning. Deze is er op gericht om voor elke categorie medewerkers – zowel qua potentie als qua leeftijd – scherp in beeld te hebben hoe we in hen kunnen investeren en welke personele knelpunten opgelost moeten worden. Ook bekijken we hoe we bij het vertrek van medewerkers die binnen afzienbare tijd met pensioen gaan, hun kennis kunnen borgen binnen de organisatie.
€ 138.000 structureel
In het verlengde hiervan constateren we, dat vacatures steeds lastiger kwalitatief goed in te vullen zijn door de krapte op de arbeidsmarkt. Om te zorgen dat we voldoende aanwas krijgen, met name door recent afgestudeerde jongeren die belangstelling hebben om in de lokale overheid te werken, gaan we werken met junior-beleidsmedewerkers. Het gaat dan om breed opgeleide en geïnteresseerde afgestudeerden, die we ook binnen de organisatie breed kunnen inzetten, om hen later door te laten groeien in het gebied waar ze interesse in hebben. Dit model verdient de voorkeur boven het inzetten van trainees, omdat die maximaal 8 – 12 maanden bij onze organisatie zijn en dan doorstromen naar elders. Om deze werkwijze te bekostigen, waarbij in eerste instantie aan 2 fte wordt gedacht, is een jaarlijks budget nodig van € 138.000.
Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
Ondersteuning management Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Het optimaal ondersteunen van het management zodat zij zich kunnen richten op hun hoofdtaak het coachend leidinggeven met als doel medewerkers te binden en boeien.
De huidige managers in onze organisatie zijn erg veel tijd kwijt aan allerlei administratieve taken waardoor hun belangrijkste taken: coachend leiding geven, het voeren van kwalitatief goede gesprekken met de medewerkers in hun teams in het gedrang komen. Het voeren van een goed personeelsbeleid is juist nu belangrijk gezien het behoud van medewerkers en een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Een oplossing zou zijn om de managers te ondersteunen in het verrichten van de administratieve taken. Hiermee is 32 (0,89 fte) uur per week gemoeid.
€ 54.000 structureel
Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
18
Duurzame inzetbaarheid van medewerkers/vitaliteitsbeleid Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Medewerkers in het zicht van hun pensioen de mogelijk bieden om eerder uit te stromen door middel van maatwerkafspraken.
Bij HR wordt gewerkt aan meerdere projecten van de harmonisatie van de arbeidsvoorwaarden voor de vier MER organisaties. Eén van de projecten binnen de uitwerking daarvan is het vitaliteitsbeleid. Dit beleid richt zich op alle (leeftijds-)categorieën medewerkers. Bij dit nog op te stellen vitaliteitsbeleid zal aansluiting worden gezocht bij datgene dat hierover in de nieuwe Cao Gemeenten wordt vastgelegd. Hoewel daar geen generieke regelingen voor zijn in Maasgouw, zijn voor medewerkers ouder dan 60 jaar wel maatwerkafspraken mogelijk om minder te gaan werken (d.m.v. onbetaald verlof) of om eerder te stoppen met werken. In de voorbije jaren (t/m 2022) waren hiervoor middelen beschikbaar in de reserve (voormalig) personeel. Dit budget is eind 2022 uitgeput. Het is zeer wenselijk om ook naar de toekomst toe maatwerkafspraken mogelijk te maken vanwege de leeftijdsopbouw van het ambtelijk apparaat. De gemiddelde leeftijd van de Maasgouwse medewerker ligt nog altijd boven het landelijk gemiddelde. Hiervoor wordt eenmalig € 400.000 in de reserve (voormalig) personeel gestort.
€ 400.000 incidenteel
Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
Flexibele schil bezwaar/beroep Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Binnen de wettelijke termijnen opleveren van een gedegen advies voor het nemen van een beslissing op bezwaar in juridische technisch complexe zaken.
Een externe secretaris voor de commissie bezwaarschriften inhuren voor het opstellen van een advies in de complexe (omgevingsrecht)zaken.
€ 20.000 structureel Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
19
Cao personeel en overige budgetten Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Personele budgetten zo realistisch mogelijk ramen.
Cao verhoging 2023 De huidige cao’s voor de gemeentelijke sector -de Cao Gemeenten en de Cao SGO-, lopen 1 januari 2023 af. De onderhandelingen over de volgende cao vanaf 2023 zijn in 2022 gevoerd. Normaalgesproken hanteren we in de begroting de 0-lijn en verwerken we de daadwerkelijke salarisverhogingen via de Prorap. Omdat we nu verwachten dat de salarisstijging – gezien de cao’s in andere sectoren – substantieel zal zijn, is het belangrijk om hiermee in de financiële foto rekening te houden. Er wordt daarom een bedrag geraamd van € 560.000 structureel, zowel voor de gemeente Maasgouw zelf als voor het aandeel dat onze gemeente heeft in de personeelskosten van SC-MER.
€ 560.000 structureel
Tijdelijk personeel Sinds de Programmabegroting 2019 is de post tijdelijk personeel structureel gekoppeld aan de loonsom op basis van landelijke kengetallen van de Personeelsmonitor gemeenten (van het A+O-fonds Gemeenten). Er is een verhouding van 5% overeengekomen om knelpunten en pieken te ondervangen en in vervangingscapaciteit bij (langdurige) ziekte te voorzien.
€ 50.000 structureel
Opleidingsbudget Sinds de begroting 2020 is het opleidingsbudget jaarlijks automatisch gerelateerd aan de loonsom. Daarbij wordt uitgegaan van een percentage van 1,8%. Met deze systematiek is er voldoende ruimte en flexibiliteit voor extra opleiding of ontwikkeling, bijvoorbeeld in het kader van de organisatieontwikkeling en voor beperkte uitgaven voor (groeps-)opleidingen van gedetacheerden.
€ 18.000 structureel
Zie voor een totaaloverzicht indexeringen naar hoofdstuk 6.4.
Cijfermatig zijn deze bedragen, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
20
3.1.6 Financiën en belastingen Geen nieuw beleid geformuleerd voor het begrotingsjaar 2023. Zie voor verdere informatie paragraaf 5.7 Lokale heffingen.
21
22
Totaaloverzicht lasten en baten programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Nr. Omschrijving taakveld
Lasten bestaand beleid 0.1 Bestuur 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 3.1 Economische ontwikkeling 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Totaal lasten bestaand beleid
Realisatie 2021
Raming 2022
1.288.712 2.186.341 199.642 14.500 85.615 3.774.811
Raming 2023
1.336.214 1.887.743 557.842 38.500 100.000 88.251 4.008.550
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
1.288.957 1.940.086 134.313 14.500
1.287.264 1.919.678 133.905 14.500
1.287.263 1.928.677 133.905 14.500
1.285.795 1.928.238 133.905 14.500
87.245 3.465.101
86.682 3.442.029
86.682 3.451.027
86.682 3.449.120
67.000 400 67.400
70.000 400 70.400
73.000 400 73.400
Lasten nieuw beleid 1.1 1.2
Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal lasten nieuw beleid
Totaal lasten Baten Bestaand beleid 0.1 Bestuur 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 3.1 Economische ontwikkeling Totaal baten bestaand beleid
0
0
34.000 400 34.400
3.774.811
4.008.550
3.499.501
3.509.429
3.521.427
3.522.520
76.032 112.165
76.032 20.660
76.032 20.660
76.032 20.660
76.032 20.660
188.197
96.692
96.692
96.692
96.692
0
0
0
0
0
0
432.565
188.197
96.692
96.692
96.692
96.692
-3.342.245
-3.820.353
-3.402.809
-3.412.737
-3.424.735
-3.425.828
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
17.094 296.262 90.452 28.757 432.565
Baten nieuw beleid Totaal baten nieuw beleid
Totaal baten
Totaal saldo van baten en lasten
Mutaties reserves Realisatie 2021 Lasten Baten
25.654
25.654
25.654
25.654
Saldo
25.654
25.654
25.654
25.654
-3.377.155
-3.387.083
-3.399.081
-3.400.174
Algemeen bestuur en bedrijfsvoering
-3.342.245
-3.820.353
23
Verschillen bestaand beleid 2023-2022 programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Taakveld Omschrijving 0.1
1.1 1.2
3.1 5.7
Bestuur Maatregelen corona / voorlichting Global Goals (dekking reserve) Inwerkprogramma nieuwe gemeenteraad 2022 Crisisbeheersing en brandweer Hulpverlening bijdrage VRLN Brandweer Openbare orde en veiligheid Beschermende maatregelen integraal veiligheidsplan 2022 Beschermende maatregelen aanpak ondermijning Corona crisis 2022 Corona crisis 2022 (dekking reserve) Controle toegangsbewijzen Economische ontwikkeling Samenwerking SML (budgetoverheveling 2021) Openbaar groen en (openlucht) recreatie Groen Maasgouw ihkv global goals 2022 Overig, bedragen < € 10.000 incl. salarissen Totaal
voordeel/ Uitgaven Inkomsten nadeel € € € -17.500 -27.000 -10.000
17.500 27.000 10.000
48.000
-48.000
-20.000 14.000 42.000 -369.400 -91.500
20.000 -14.000 -42.000 369.400 0
-91.500
-24.000
24.000
-100.000
100.000
11.900 -543.500 voordeel
-91.500 nadeel
-11.900 452.000 voordeel
24
Beleidsindicatoren programma algemeen bestuur en bedrijfsvoering Taakveld
Naam indicator
Eenheid
Vorige periode
Waarde
Periode
Waarde
Toelichting
0. Bestuur en ondersteuning
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2022
4,7
2023
5,0
0. Bestuur en ondersteuning
Bezetting
2022
4,8
2023
0. Bestuur en ondersteuning
Apparaatskosten
Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner
2022
€ 500,00
2023
0. Bestuur en ondersteuning
Externe inhuur
2022
4,3%
2023
4,3%
Hieronder valt niet: -alle vormen waarin een product of opdracht compleet in de markt wordt gezet; inhuur van deskundigheid voor de uitoefening van wettelijke taken zoals bijvoorbeeld tolken.
0. Bestuur en ondersteuning
Overhead
Kosten % van totale loonsom + totale kosten inhuur extern % van totale lasten
2022
15,0%
2023
15,0%
1. Veiligheid
Verwijzingen Halt
2020
60,0
2021
50,0
1. Veiligheid
Winkeldiefstallen
2020
0,6
2021
0,5
1. Veiligheid
Geweldsmisdrijven
aantal per 10.000 jongeren aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners
Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het aantal verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
2020
2,8
2021
2,7
1. Veiligheid
Diefstallen uit woning
2020
1,2
2021
1,2
1. Veiligheid
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners
2020
2,4
2021
2,4
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde, per 1.000 inwoners.
6. Sociaal domein
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
2020
0,0%
2021
0,0%
Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
De toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. 4,8 Het werkelijk aantal fte dat per 1 september 2022 werkzaam was voor de gemeente. € 496,00 Apparaatskosten zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.
25
26
3.2
Dienstverlening
Coalitieakkoord 2022-2026
De gemeente verleent op veel manieren diensten aan inwoners en ondernemers. Daarbij kan worden gedacht aan fysieke, telefonische, digitale of schriftelijke dienstverlening. Deze diensten worden geleverd door de gemeentelijke moederorganisatie en door de MER-diensten die onder verantwoordelijkheid van de gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen vallen. Zowel voor de gemeentelijke moederorganisatie als de MERdiensten lopen programma's en projecten om de dienstverlening verder te verbeteren. Ook is het nodig om in te spelen op ontwikkelingen in wet- en regelgeving.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp in programmabegroting
Dienstverlening door gemeente
3.2.1 Aanschaf persoonlijke internet pagina Aanschaf E-dienst huwelijk- en geregistreerd partnerschap Personeel Klant Contact Centrum Kwaliteitsmedewerkers en projectleider
Dienstverlening door MER-diensten
3.2.2 Programma dienstverlening MER breed
Eisen in landelijke wet- en regelgeving
3.2.3 Eisen landelijke wet- en regelgeving
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
27
3.2.1 Dienstverlening door gemeente Aanschaf persoonlijke internet pagina (PIP) Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Verbeteren van ons digitaal kanaal.
Het implementeren van een Persoonlijke Internet Pagina (PIP). De PIP helpt om onze inwoners digitaal van dienst te kunnen zijn. Op deze persoonlijke internet pagina kunnen inwoners altijd zelf hun informatie inzien, bijvoorbeeld wat de status van hun aanvraag is. Ook het uitwisselen van informatie kan via PIP gebeuren.
€ 10.000 incidenteel
Verbeterende communicatie naar onze inwoners. Sneller en transparanter aanvragen afhandelen. Veiliger met persoonsgegevens omgaan.
€ 5.000 structureel vanaf 2023
Deze dienstverleningsprocessen die hiervoor in aanmerking komen worden eerst geoptimaliseerd door middel van de LEAN-methodiek. Het optimaliseren en het digitaliseren van deze processen is opgenomen in het Programma Verbeteren Dienstverlening Plus.
Voldoen aan wet en regelgeving bij het digitaliseren binnen overheden. Cijfermatig zijn deze bedragen, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
Digitale toegankelijkheid dusdanig optimaliseren om daarmee de burger te verleiden tot het digitale kanaal.
Aanschaf e-dienst huwelijk –en geregistreerd partnerschap Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Digitale toegankelijkheid dusdanig optimaliseren om daarmee de burger te verleiden tot het digitale kanaal.
De doorontwikkeling vindt plaats door middel van een edienst. Het proces huwelijk –en geregistreerd partnerschap wordt door middel van het organiseren van LEAN-sessie geoptimaliseerd en gedigitaliseerd. Het optimaliseren en het digitaliseren van deze processen is opgenomen in het Programma Verbeteren Dienstverlening Plus.
€ 9.000 incidenteel € 3.000 structureel vanaf 2023
Het aanbieden van optimale dienstverlening aan onze inwoners. Hiervoor willen wij het proces van het huwelijk en het geregistreerd partnerschap digitaal aanbieden.
Door het aanschaffen van deze e-dienst wordt het voor de inwoner mogelijk om het huwelijk of het geregistreerd partnerschap zelf, eenvoudig, snel, waar en wanneer het hen uitkomt te regelen door middel van deze e-dienst op de website. Hierdoor verbetert onze digitale dienstverlening. De inwoner kan het digitale dossier aanvullen en/of wijzigen. Alle zaken zijn centraal op één plek te raadplegen.
Cijfermatig zijn deze bedragen, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
28
Personeel Klant Contact Centrum Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Goede bereikbare telefonische dienstverlening.
Als gemeente willen we ook een sterke partner zijn waar anderen op kunnen bouwen. Ook mag van de gemeente een adequate dienstverlening worden verwacht. Dit betekent dat het KCC (Klant Contact Centrum) goed bereikbaar moet zijn voor onze inwoners en ondernemers. Door de onderbezetting van het KCC op te lossen wordt er een structurele verhoging van 2 fte KCC medewerkers gevraagd.
€ 121.600 structureel
De afgelopen jaren is er incidenteel budget gevraagd voor het KCC. Dit omdat niet duidelijk was wat digitalisering en andere verbetertrajecten voor impact had op het KCC. Stijging aantal gesprekken Nu blijkt dat er juist een stijging in het aantal gesprekken plaatsvindt, in plaats van de verwachte daling. Dit heeft verschillende oorzaken, zoals het stijgen van aantal meldingen in de openbare ruimte tot aan impact Covid-19 en de situatie Oekraïne. Door professionalisering interne processen, is meer capaciteit nodig van KCC medewerkers. Als voorbeeld kan hier de verplichte functiescheiding bij waarde documenten genoemd worden. Voorheen voldeden wij niet aan deze regelgeving, met de aanpassing wel maar vergt wel extra capaciteit van een KCC medewerker. Een ander voorbeeld is het afbouwen van de beveiliger bij de receptie, waardoor KCC medewerkers meer uren worden ingezet om de bezetting op te vangen. Om zorg te dragen dat de gemeente Maasgouw een goed bereikbaar KCC heeft, is deze structurele investering in het callcenter personeel noodzakelijk. Deze structurele uitbereiding betreft 2 fte.
Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
29
Kwaliteitsmedewerkers en projectleider Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Goede, kwalitatieve, digitale dienstverlening.
Zowel in 2021 als in 2022 is hiervoor incidenteel budget beschikbaar gesteld. Van dit budget hebben we één projectleider procesoptimalisatie en zogenaamde key-users ingezet. Na twee jaar is duidelijk geworden dat dit een blijvende behoefte / investering is. Daarom wordt dit budget vanaf 2023 structureel gevraagd.
€ 243.100 structureel
De trend richting een steeds digitalere overheid is niet nieuw binnen de gemeentelijke dienstverlening en informatievoorziening. De verwachting is dat die trend zich in de komende jaren doorzet en verder intensiveert: overheden zullen in een nog rapper tempo dan voorheen processen en diensten digitaliseren. Digitale dienstverlening staat bij veel gemeenten hoog op de agenda. Dat komt deels door wettelijke verplichtingen die steeds hogere eisen stellen aan de digitale oplossingen die gemeenten burgers aanbieden. Maar ook door het besef binnen gemeenten dat digitale dienstverlening veel mogelijkheden biedt om het serviceniveau richting inwoners te boosten. Daarnaast benadrukte de coronapandemie ook binnen gemeenten hoe belangrijk de moderne digitale werkplek en oplossingen voor het communiceren en samenwerken op afstand zijn. De digitale overheid krijgt dus steeds sterker vorm. Daarom is de gemeente Maasgouw in 2021 gestart met een programma gericht op het verbeteren van de digitale dienstverlening. Digitale dienstverlening leunt op procesgericht werken. Daarom hebben we een proces-kwaliteitssysteem geïntroduceerd op basis van de LEAN-methodiek. Vanuit hier worden diensten steeds meer gedigitaliseerd aangeboden. Dit is een continu proces om te werken aan verbeteringen en kwaliteit. Daarnaast is het van belang om kwaliteit te waarborgen.
Als de interne dienstverlening / afhandeling niet op peil is, levert dit geen boost op in het serviceniveau. Ook dit behoeft continu aandacht om op het gewenst niveau te komen én te blijven.
Cijfermatig is dit bedrag, conform Besluit Begroting en Verantwoording, opgenomen onder het overzicht overhead.
30
3.2.2 Dienstverlening door MER-diensten Programma dienstverlening MER breed Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Realiseren van de vastgestelde gezamenlijke dienstverleningsvisie.
In samenwerking met alle MER organisatie onderdelen (gemeenten Roerdalen, Echt-Susteren, Maasgouw, SC-MER OD, SC-MER SD en SC-MER BV) een programma opstellen om de dienstverlening organisatie-breed te verbeteren.
Kosten worden vertaald in de begroting van het SCMER.
In dit programma zullen verschillende projecten onder gebracht worden om de dienstverleningsvisie te realiseren.
31
3.2.3 Eisen in landelijke wet- en regelgeving Eisen landelijke wet- en regelgeving Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Voldoen aan de (nieuwe) wet- en regelgeving.
In het programma verbeteren dienstverlening plus is één project specifiek gericht op de wet- en regelgeving. De activiteiten die hiervoor hier voor nodig zijn, zo ver momenteel bekend is, worden door de kwaliteitmedewerkers en projectleider opgepakt of aangestuurd in de organisatie.
Kosten worden gedekt uit de post kwaliteitsmedewerkers en projectleider.
32
Totaaloverzicht lasten en baten programma dienstverlening Nr. Omschrijving taakveld
Realisatie 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Lasten bestaand beleid 0.2 Burgerzaken 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten bestaand beleid
562.773 6.503 21.068 113.805 704.149
548.019 9.000 20.417 132.958 710.394
485.067 9.000 21.748 139.274 655.089
482.372 9.000 21.561 138.738 651.671
482.372 9.000 21.561 138.738 651.671
482.372 9.000 21.561 138.738 651.671
Lasten nieuw beleid 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal lasten nieuw beleid
0
0
2.300 2.300
2.300 2.300
0 0
0 0
704.149
710.394
657.389
653.971
651.671
651.671
298.275 92.886 391.161
239.815 83.054 322.869
214.915 83.054 297.969
344.915 83.054 427.969
342.915 83.054 425.969
353.915 83.054 436.969
0
0
5.500 5.500
5.500 5.500
5.500 5.500
5.500 5.500
Totaal baten
391.161
322.869
303.469
433.469
431.469
442.469
Totaal saldo van baten en lasten
-312.988
-387.525
-353.920
-220.502
-220.202
-209.202
Totaal lasten Baten Bestaand beleid 0.2 Burgerzaken 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Totaal baten bestaand beleid Baten nieuw beleid 0.2 Burgerzaken Totaal baten nieuw beleid
Mutaties reserves Realisatie 2021
Raming 2022
Raming 2023
Raming 2024
Raming 2025
Raming 2026
Lasten Baten
1.304
1.304
1.304
1.304
Saldo
1.304
1.304
1.304
1.304
-352.616
-219.198
-218.898
-207.898
Dienstverlening
-312.988
-387.525
33
Verschillen bestaand beleid 2023-2022 programma dienstverlening Taakveld Omschrijving 0.2
voordeel/ Uitgaven Inkomsten nadeel € € €
Burgerzaken Gemeentelijke leges paspoorten Rijksleges paspoorten
-13.800
Maatregelen corona/verkiezingen
-35.200
Overig, bedragen < € 10.000 incl. salarissen Totaal
-11.000 -13.800
-11.000 0 35.200
-6.400
-100
6.300
-55.400
-24.900
30.500
voordeel
nadeel
voordeel
34
3.3
Sociaal domein
Coalitieakkoord 2022-2026
Door de decentralisatie van taken van het Rijk naar de gemeenten is het takenpakket van gemeente in het sociaal domein in de afgelopen jaren fors uitgebreid. Samen met andere organisaties geeft de gemeente invulling aan een takenpakket op het terrein van "arbeid, inkomen en participatie", "zorg, wonen en veiligheid" en "jeugdzorg en onderwijs". De gemeente bouwt aan een sociale basisinfrastructuur en bevordert positieve gezondheid en inclusie. Daarnaast willen we op het werkveld "sport, cultuur en accommodaties" blijven werken aan de mogelijkheden voor mensen om invulling te geven aan sportieve of sociaal-culturele activiteiten. Binnen dit geheel moet worden ingespeeld op demografische ontwikkelingen, zoals de vergrijzing.
Hoofddoelen coalitieakkoord
Onderwerp in programmabegroting
Toekomstbestendige zorg
3.3.1 Toekomstbestendige zorg Versterken sociale basisinfrastructuur Coördinator/coach sociaal wijkteam
Doorontwikkeling sociaal wijk team (SWT)
3.3.2 Sociaal raadslieden
Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid
3.3.3 Indexering budgetten WMO
Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie
3.3.4 Communicatie en marketing sociaal domein Dorpscontactpersonen Inclusie
Arbeid, inkomen en participatie
3.3.5 Laaggeletterdheid - Participatie Nieuwe Wet Inburgering Ontwikkeling Participatie
Cultuur, sport en accommodaties
3.3.6 Sport Indexering subsidies sociaal domein Gemeenschapshuizen en accommodaties Bibliotheek
Jeugdzorg en onderwijs
3.3.7 Jeugdzorg algemeen Indexatie jeugdzorg Hervormingsagenda jeugdzorg
Voor een verder toelichting op de hoofddoelen verwijzen wij u naar het coalitieakkoord 2022-2026 “Samen bouwen aan een sterk, sociaal en duurzaam Maasgouw”.
35
3.3.1
Toekomstbestendige zorg
Toekomstbestendige zorg Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Het programma Toekomstbestendige zorg heeft de volgende doelstelling: door middel van projectmatig werken initiatieven en/ of voorzieningen versterken en ontwikkelen. Zodanig dat die er voor zorgen dat 1. de zelfredzaamheid van inwoners verbetert; 2. de participatie van inwoners wordt vergroot; 3. inwoners elkaar meer helpen/ ondersteunen; 4. meer inwoners positief, gezond en veilig leven.
Projecten die een bijdrage leveren aan het bereiken van de doelstelling maken onderdeel uit van dit programma.
€ 102.500 incidenteel budgettair neutraal.
De onderstaande projecten lopen door in 2023: - doorontwikkeling Sociaal wijkteam, - doorontwikkeling Welzijnswerk, - praktijkondersteuner huisarts jeugd, - van begeleiding individueel en begeleiding groep naar voorliggend veld.
Dekking uit bestaand budget Regionale Uitkering Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie OGGZ ter versterking van de lokale sociale basis.
We willen de sociale basis verstevigen door extra aandacht voor de kwaliteit en het bereik van voorliggende voorzieningen. Daarnaast willen we dat vragen en signalen van inwoners snel worden opgepakt en leiden tot ondersteuning op maat. Dat betekent intensivering van de samenwerking met maatschappelijke organisaties. Een sleutelrol is daarbij weggelegd voor de nieuwe welzijnsorganisatie Wel.kom. Dit vraagt dat deze organisatie nauw aansluit bij de verschillende projecten die onder het programma van Toekomstbestendige zorg gestalte krijgen.
Daarnaast start in 2023 ook een nieuw project over de fysieke leefomgeving van inwoners. We geven Wel.kom de opdracht aan te sluiten bij verschillende projectgroepen van het programma Toekomstbestendige zorg. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan de ontwikkelopdrachten die in de offerte uitvraag van 2022 zijn geformuleerd. De projecten van het programma leiden ook tot activiteiten om draagvlak te genereren onder stakeholders (denk aan wijkschouwen, veel gesprekken met inwoners en professionals, bijeenkomsten en campagnes) en de uitvoering van pilots. Hiervoor is een budget noodzakelijk.
36
Versterken sociale basisinfrastructuur (naar aanleiding van programma Toekomstbestendige zorg) Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
We willen werken aan een sterke sociale basisinfrastructuur waarbinnen alle inwoners de kans hebben om zich te ontwikkelen op alle pijlers van positieve gezondheid. Het welzijnswerk heeft hierbij een belangrijke rol: - als organisatie die de inwoners kent en weet wat er speelt in de dorpen; - als organisatie die door inwoners gekend wordt en waar zij hun vragen en ideeën neerleggen in de wetenschap dat ze daarmee ook verder zullen komen met wat er op dat moment speelt.
Voor de jaren 2023 en 2024 gaan we extra inzetten op opbouwwerk. Daartoe rusten we Wel.kom toe met middelen voor extra formatie voor de inzet van deze expertise. In de loop van 2024 wordt deze inzet geëvalueerd.
€ 67.500 incidenteel voor 2023 en 2024 per jaar, budgettair neutraal. Dekking uit bestaand budget Regionale Uitkering Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie OGGZ ter versterking van de lokale sociale basis.
37
Coördinator/coach Sociaal wijkteam (naar aanleiding van programma Toekomstbestendige zorg) Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Speerpunt bij veel ontwikkelingen in het sociaal domein is het bereiken van meer inwoners: - Die in een kwetsbare situatie zitten door laaggeletterdheid, armoede, eenzaamheid, schulden, zware mantelzorgtaken, psychische problemen e.d. - Die willen bijdragen aan een aantrekkelijk Maasgouw maar niet weten hoe of geen aansluiting vinden. - Die we normaal niet horen en zien. Met als doel: - Dat meer inwoners in kwetsbare posities gebruik gaan maken van voorzieningen en diensten die hun verder kunnen helpen. - Voorzieningen en activiteiten die goed aansluiten bij de vraag en behoefte enerzijds en anderzijds bij de motivatie en ambities van de mensen waar het om gaat. Het sociaal wijkteam heeft hier een belangrijke taak in.
Een coördinator/coach Sociaal wijkteam aanstellen voor 32 uur per week schaal 10A.
€ 82.400 structureel budgettair neutraal.
De doorontwikkeling van het Sociaal wijkteam is enerzijds een project binnen het programma Toekomstbestendige zorg en anderzijds een continue proces.
De uitgaven worden afgedekt door een extra bijdrage van het Rijk in de algemene uitkering (POK gelden1)
Het hoofddoel is om een voor inwoners gemakkelijk vindbaar en laagdrempelig toegankelijk Sociaal wijkteam te realiseren. Het proces is gericht op: - de doorontwikkeling van de expertise van de wijkteamleden ( kennis en vaardigheden), - signaleren welke aanvullende expertise gewenst is, - versterking van de samenwerking met de huidige en nieuwe samenwerkingspartners, - doorontwikkeling van integrale samenwerking met name bij meervoudige problematiek, - het gebruik van passende methodieken, - monitoring van de effecten, - agenderen van ontwikkelingen. Een van de uitkomsten in de eerste fase van dit project is dat structureel een coördinator/ coach nodig is om steviger in te zetten op de aansturing en coaching van het Sociaal wijkteam.
1 Extra geld voor versterking dienstverlening aan kwetsbaren | VNG
38
3.3.2 Doorontwikkeling sociaal wijkteam (SWT) Sociaal raadslieden Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Inwoners krijgen voldoende, laagdrempelig toegankelijke, juridische ondersteuning.
Via het Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg stellen we sociaal raadslieden beschikbaar voor onze inwoners. We kopen hiervoor expertise in bij het Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg.
€ 80.000 structureel budgettair neutraal
Sociaal raadslieden zijn onafhankelijk. Ook zijn zij deskundig op het gebied van wetten, regelingen en voorzieningen. Inwoners kunnen bij hen terecht wanneer zij vragen hebben over de onderstaande onderwerpen: - belastingen - uitkeringen - schulden - arbeidsrecht - familierecht - onderwijskosten - huisvesting - maatschappelijke voorzieningen
Dekking via: POK gelden: € 27.600 structureel Bestaand budget Regionale Uitkering Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie OGGZ ter versterking van de lokale sociale basis: € 52.400 structureel.
Zij helpen ook met het invullen van formulieren en met het schrijven van een brief, klacht of bezwaar aan instanties. Als het nodig is, bemiddelen zij ook.
39
3.3.3
Zorg, ondersteuning, wonen en veiligheid
Indexering budgetten WMO Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Indexering budgetten WMO
Afgelopen jaren is er geen indexering geweest, echter contractueel worden de tarieven wel jaarlijks geïndexeerd.
€ 120.000 (3%) structureel
Zie voor een totaaloverzicht indexeringen naar hoofdstuk 6.4.
40
3.3.4
Sociale basisinfrastructuur, gezondheid en inclusie
Communicatie en marketing sociaal domein Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
We willen dat inwoners goed geïnformeerd zijn over het brede sociale domein. Hiermee willen we enerzijds bereiken dat alle inwoners (ook de moeilijk bereikbare en kwetsbare) weten op welke gebieden de gemeente ze kan ondersteunen en hiermee het niet-gebruik van voorzieningen terug te dringen. Zo kunnen we zoveel mogelijk preventief of vroegtijdig de benodigde ondersteuning bieden. Wanneer inwoners goed op de hoogte zijn, kunnen zij ook andere inwoners met een hulpvraag van informatie voorzien.
Een communicatie- en marketingprofessional op het sociaal domein inzetten die: - expertise heeft op het gebied van het bereiken van specifieke doelgroepen en dan vooral ook kwetsbare moeilijk bereikbare doelgroepen; - op diverse onderdelen van het sociaal domein in samenwerking met beleidsmedewerkers doorlopend communicatie- en marketingstrategieën uitdenkt en campagnes opzet; - adviseert over de communicatie- en marketingstrategie en communicatievorm die past bij de specifieke doelgroep die we willen benaderen en het doel dat we daarmee willen bereiken; - ervaring heeft op het vlak van communicatie en marketing bij het tot stand brengen van een langdurige samenwerkingsrelatie tussen gemeente en inwoners; - expertise heeft op het gebied van het veranderen van de beeldvorming over een gemeente bij inwoners en specifiek waar dit het sociaal domein betreft; - expertise heeft in het vergroten van de benaderbaarheid van de gemeente en specifiek het sociaal domein.
€ 87.000 structureel budgettair neutraal
We willen de beeldvorming over “de gemeente” positief beïnvloeden en willen ook inwoners enthousiasmeren om signalen uit de samenleving met ons te delen en te starten of mee te doen met initiatieven (met eventueel onze ondersteuning). Zo hopen we een langdurige en betrokken samenwerkingsrelatie tussen inwoners en gemeente tot stand te brengen.
Dekking uit bestaand budget Regionale Uitkering Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Bemoeizorg en Preventie OGGZ ter versterking van de lokale sociale basis.
De diverse thema’s binnen het sociaal domein en de diversiteit aan doelgroepen vragen structurele ondersteuning en advisering op het vlak van communicatie en marketing. Dit zowel op het gebied van formatie als op de inzet van middelen voor activiteiten.
Dorpscontactpersonen Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Organiseren van ‘accountmanagement’ voor burgerinitiatieven, zodat deze initiatieven kunnen rekenen op een goede begeleiding binnen de gemeentelijke organisatie’.
Inzet van dorpscontactpersonen (1 fte), in afwachting van de evaluatie november 2022. In combinatie met de geplande evaluatie burgerparticipatie in 2023.
€ 78.500 incidenteel
41
Inclusie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Wij willen als gemeente een inclusief beleid voeren en stellen een Lokale Inclusie Agenda vast, zoals afgesproken in het coalitieakkoord. Naast de wettelijke plicht, die volgt uit het VN-Verdrag om te komen tot een Lokale Inclusie Agenda, gaat het erom dat iederéén in de samenleving in Maasgouw volwaardig mee kan doen en geaccepteerd wordt, ongeacht leeftijd, huidskleur, culturele achtergrond, gender, inkomen, talenten, levensbeschouwing, seksuele voorkeur of beperkingen. Het rapport ‘Verkenning Global Goals en Lokale Inclusie’, dat aan de raad is toegestuurd bij Raadsinformatiebrief d.d. 22 maart 2022, vormt hierbij relevante input. Beoogd wordt te komen tot een volwaardige en gecoördineerde aanpak die ambitieus en tegelijkertijd realistisch is.
Nadat ambtelijk en bestuurlijk is verkend wat de opdracht wordt is er is ambtelijke capaciteit nodig. Om de beoogde aanpak te kunnen realiseren wordt een tijdelijke uitbreiding van de formatie voorgesteld van 20 uur per week, schaal 10a. Vooralsnog wordt voorgesteld te kiezen voor een invulling voor de periode van twee jaar. Ruim voor afloop van deze termijn zal een evaluatie plaatsvinden en zullen de ambities voor de toekomst en vervolgaanpak worden bepaald. - We formuleren een heldere visie op inclusie. - We gaan een integraal lokaal inclusie plan opstellen, dat in basis is gebaseerd op het VN verdrag, de Global Goals en het thema positieve gezondheid, met als doel dat iedereen volwaardig mee kan doen. - We reflecteren op onze eigen samenstelling (organisatie en raad) en op onze communicatie in- en extern. - We maken een plan m.b.t. welke doelen we gaan realiseren met een bijbehorend tijdspad.
€ 75.500 incidenteel per jaar voor 2023 en 2024.
42
3.3.5
Arbeid, inkomen en participatie
Laaggeletterdheid - Participatie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
We bereiken en motiveren laaggeletterde inwoners eerder en beter om aan de slag te gaan met het verbeteren van hun basisvaardigheden. Het leren van basisvaardigheden is geen doel op zich, maar een middel om: - de gezondheid van onze inwoners te verbeteren, - armoede tegen te gaan, - welzijn te verbeteren, - eenzaamheid te bestrijden en - participatie op de arbeidsmarkt en in de samenleving te vergroten.
De Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) is gericht op het verbeteren van taal-, reken en digitale vaardigheden van volwassenen. Gemeenten krijgen WEB-gelden ten behoeve van laaggeletterdheid. Deze worden uitgekeerd aan de centrumgemeente, in ons geval is dat de gemeente Roermond. De WEB-middelen worden ingezet voor formele educatie en non-formele educatie.
€ 50.000 structureel
Naast formeel – en non-formeel aanbod bestaat er ook nog informeel aanbod op het gebied van laaggeletterdheid. De WEB-gelden mogen in principe niet worden ingezet voor informeel aanbod. Non-formele educatie is niet diploma-gericht en kan zowel verzorgd worden door professionele docenten als door vrijwilligers, onder begeleiding van een professional. Informeel educatie aanbod is niet diplomagericht en niet gericht op (het behalen van delen van) eindtermen. Bij informeel educatie aanbod is het vergroten van de beheersing van basisvaardigheden een bijvangst van een activiteit die niet expliciet hierop gericht is. Voorbeelden hiervan zijn deelname aan een wijkactiviteit of een workshop koken, waarbij taalvaardigheid in de praktijk geoefend wordt. In het verleden werd dit bekostigd uit incidentele middelen. Er zijn tot op heden geen structurele gelden beschikbaar voor het informeel aanbod. Voor 2023 en de jaren daarna willen we hier wel op inzetten en gerichte activiteiten verzorgen zoals het wekelijkse Taalcafé, camouflage-aanbod zoals “Omgaan met je smartphone” en “Verkopen via marktplaats”, de training “Voor ’t zelfde geld” en het implementeren van structurele screening in de vorm van de taalmeter om laaggeletterdheid te signaleren.
De nadruk ligt hierbij op het vergroten van het bereiken van laaggeletterden met Nederlands als moedertaal (NT1) én aan te sluiten bij het lokaal uitvoeringsplan Schuldhulpverlening en Laaggeletterdheid 2021-2025 waarin we nadrukkelijk inzetten op een integrale aanpak van beide thema’s.
43
Nieuwe Wet Inburgering Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Wat gaat dat kosten?
Met de invoering van de nieuwe Wet Inburgering (1 januari 2022) heeft de gemeente een regierol op de inburgering en daarmee diverse bestaande- maar veelal ook nieuwe taken. Op deze manier kan inburgering worden gepositioneerd als onderdeel van het brede sociale domein.
Het nieuwe inburgeringsstelsel zet in op een doorlopende lijn vanuit de opvang. De regierol van gemeenten in deze doorlopende lijn begint met een brede intake. Leren en participeren gaan hand in hand en beide aspecten worden in een persoonlijk plan opgenomen. Daarnaast hebben we de taak om de inburgeraars die onder de nieuwe wet vallen en een bijstandsuitkering ontvangen, financieel te ontzorgen gedurende zes maanden. In het persoonlijk plan staat opgenomen welke leerroute een inburgeraar volgt. Er zijn drie leerroutes, zijnde: 1. De onderwijsroute: in deze route leren inburgeraars de Nederlandse taal op niveau B1 of hoger. Ook worden zij voorbereid op het volgen van een mbo-, hbo- of universitaire opleiding. 2. B1 route: om het mogelijk te maken dat de meeste inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk, maar uiterlijk binnen drie jaar, taalniveau B1 behalen en hun perspectief op de arbeidsmarkt vergroten, is het van belang dat het leren van de taal gecombineerd wordt met participatie activiteiten zoals (vrijwilligers)werk. 3. Zelfredzaamheidsroute (Z-route): deze route is er voor mensen voor wie de onderwijs- of B1 route buiten bereik ligt. Zij leren de Nederlandse taal op een lager niveau (A1 niveau). Deze mensen worden voorbereid om mee te doen in de Nederlandse samenleving. Deze route heeft ook een nadrukkelijke participatiecomponent.